Oczyszczalnia Ścieków w Lądku-Zdroju: Modernizacja po Powodzi i Inwestycje w Energię Odnawialną
- Szczegóły
Oczyszczalnia ścieków w Lądku-Zdroju, zlokalizowana w dolnej części miasta, blisko Białej Lądeckiej, została zalana podczas powodzi we wrześniu 2024 roku.
Historia i Plany Rozwoju Oczyszczalni
Oczyszczalnia ścieków w Lądku-Zdroju była zbudowana w latach siedemdziesiątych poprzedniego stulecia, z finałem prac w roku 1975. Była zaprojektowana dla kurortu, który - jak zakładano w planach - miał liczyć około 17 tysięcy mieszkańców. Ba, projektanci przewidywali, że w roku 2000 Lądek-Zdrój będzie zamieszkiwać 21,7 tys. mieszkańców i przybyszów. To tłumaczy, dlaczego ta oczyszczalnia otrzymała tak spore parametry.
Jak zauważa prezes Lądeckich Usług Komunalnych Jerzy Szymańczyk, dzisiaj miasto liczy niespełna 5 tysięcy osób. Ten ważny obiekt znajduje się na terenie zalewowym. Powodzie z lat 1997 i 2024 przekonują, że należy zrewidować jego lokalizację, zastanowić się, czy nadal powinien pozostawać w dotychczasowym miejscu. Jeśli tak, to w rachubę wchodzi wybudowanie infrastruktury ochronnej.
Dzięki determinacji władz miasta, pracowników gminnej spółki i wojska, tuż po powodzi udało się uruchomić zalaną oczyszczalnię ścieków. Szczęśliwie dzięki intensywnej pracy pracowników Lądeckich Usług Komunalnych, ale też służb mundurowych, udało się sprawić, że ta oczyszczalnia działa.
Część mechaniczną uruchomiono w pierwszej kolejności, potem troszeczkę dłużej trwało, żeby uruchomić część biologiczną, ale dzięki tej starej technologii oczyszczalnia w naszej gminie działa. Najpierw uruchomiono część mechaniczną, natomiast 4 bm. ruszyła część biologiczna. Tym samym ścieki przyjmowane z aglomeracji lądeckiej będą spełniały kryteria wynikające z prawa wodnego.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Koszty Odbudowy i Modernizacji
Odbudowa uszkodzonej podczas wrześniowej powodzi oczyszczalni ścieków w Lądku-Zdroju może kosztować od 40 do 60 mln zł. Niestety, jest to rozwiązanie tymczasowe przewidziane na rok. Oczyszczalnię trzeba gruntownie zmodernizować, a to koszt, który może sięgnąć nawet 60 mln zł.
Jak podkreślił burmistrz takich inwestycji będzie bardzo dużo w Lądku-Zdroju, ponieważ gmina została „totalnie zdewastowana” - jak określił stan gminy po wrześniowej powodzi burmistrz.
Aby w ogóle rozpocząć tą dużą inwestycję, gmina musi najpierw przygotować Program Funkcjonalno-Użytkowy. W środę 11 grudnia br. pełnomocnik rządu ds. odbudowy po powodzi Marcin Kierwiński zapowiedział w Lądku-Zdroju, że gmina - w ramach środków na odbudowę - otrzyma ponad 200 tys. zł na przygotowanie PFU.
Inwestycja będzie mogła rozpocząć się w przyszłym roku i przewidziana będzie na dwa lata. Jej koszt wyniesie pomiędzy 40 a 60 mln zł, chociaż dzisiaj, bez dokumentacji, trudno jeszcze to oszacować. Mówię z pełną odpowiedzialnością, że środki na całą inwestycję będą zagwarantowane - albo w ramach funduszy europejskich, któe uruchamiamy w ramach procesu odbudowy lub z rezerwy ministra spraw wewnętrznych, bo to szalenie ważne inwestycje - zapewnił M.
Burmistrz Lądka-Zdroju Tomasz Nowicki podkreślił, że fakt, że ląecka oczyszczalnia wciąż działa to wielka zasługa pracowników gminnej spółki i nadbrygadiera Michała Kamienieckiego, który stacjonował w Lądku-Zdroju prawie dwa miesiące: - Lądecka oczyszczalnia ścieków mocno ucierpiała podczas powodzi. To ogromne wsparcie nadbrygadiera Kamienieckiego, który postawił sobie za punkt honoru, żeby oczyszczalnia zaczęła działać jeszcze w trakcie jego stacjonowania - powiedział T. Nowicki.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
W trybie awaryjnym, bo z takim obecnie ma się do czynienia, oczyszczalnia może pracować do dwóch lat. I to jest ten okres, który należy wykorzystać na wypracowanie koncepcji na lądecką oczyszczalnie.
Z naszych szacunków wynika, że konieczne będzie wydanie aż 85 mln zł. Taką kwotę podaliśmy m.in. pełnomocnikowi rządu ds. odbudowy po powodzi Marcinowi Kierwińskiemu i wojewodzie dolnośląskiemu Maciejowi Awiżeniowi. Została ona przyjęta do ewentualnej realizacji zadania. Dodam, że przed zaistnieniem powodzi nasza spółka 3 września ogłosiła przetarg na modernizację oczyszczalni ścieków. Wskutek żywiołu został unieważniony, teraz jest konieczne przeanalizowanie całej koncepcji tej modernizacji. Jeśli działania pójdą w stronę wybudowania nowoczesnego obiektu, to trzeba mieć na uwadze, że to potrwa do sześciu - siedmiu lat. A póki co staramy się tę oczyszczalnię "podnieść"...
Lądecka Spółdzielnia Energetyczna i Energia Odnawialna
Lądecka Spółdzielnia Energetyczna została powołana przez trzech członków-założycieli: Gminę Lądek-Zdrój, Lądeckie Usługi Komunalne oraz Centrum Kultury i Rekreacji. Główną ideą jej utworzenia było wytwarzanie energii z odnawialnych źródeł na potrzeby członków, w myśl transformacji energetycznej. Dodatkowymi misjami spółdzielni jest ochrona środowiska, ograniczenie niskiej emisji oraz podnoszenie poziomu świadomości ekologicznej lokalnej społeczności.
Farma fotowoltaiczna została oddana do użytku w połowie 2023 r. Energia tu produkowana jest wykorzystywana na potrzeby własne różnych punktów poboru porozrzucanych po całej gminie. Z uwagi na położenie i lokalne uwarunkowania, obecnie do produkcji energii służą panele fotowoltaiczne. Jest to najprostsza możliwa technologia do wykorzystania tutaj, lokalnie. Dziś z wytwarzanej w ten sposób energii korzystają pośrednio wszyscy mieszkańcy. Energia dla gminy, oczyszczalni i pompowni.
Te panele wytwarzają około 1100 MWh energii w skali roku. Energia tu wytworzona trafia do sieci elektroenergetycznej koncernu energetycznego. W sąsiedztwie mamy tzw. GPZ, czyli główny punkt rozdzielający. Następnie, siecią rozdzielczą, trafia do wytypowanych punktów na terenie gminy. Dziś korzysta z niej głównie gmina Lądek i podmioty podległe - oczyszczalnia ścieków, pompownie wody i Lądeckie Centrum Kultury i Rekreacji.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Daniel Raczkiewicz, prezes Lądeckiej Spółdzielni Energetycznej, mówi: - Roczna produkcja energii w farmie fotowoltaicznej pokrywa całe roczne zużycie tej energii przez gminę Lądek-Zdrój.
Cały proces powstania spółdzielni był poprzedzony analizami jej bilansu tak, aby nie przepadała, a była w pełni wykorzystywana. Roczne oszczędności, które są dzięki niej generowane, to ponad 400 tys. zł - mówi pełnomocnik spółdzielni Jarosław Gryza, powołując się na dane za 2024 r.
Największym plusem są na pewno koszty, element ekonomiczny. Pozwala to na osiągnięciu realnych korzyści, wynikających głównie ze zmniejszenia opłat dystrybucyjnych, a można powiedzieć, że praktycznie w całości wyeliminowaliśmy opłaty zmienne - mówi Raczkiewicz. Odciążamy środowisko i przyczyniamy się do tego, że w Polsce wykorzystujemy mniej energii z węgla, a produkujemy zieloną.
Dzięki magazynowi energii, to, co wyprodukuje się latem, można wykorzystać także zimą. Kolejnym plusem jest bezpieczeństwo energetyczne, szczególnie ważne w czasach pełnych zagrożeń. Gdyby lokalny inkubator przedsiębiorczości połączyć z pobliską stacją transformatorową, przerwy w dostawie energii można by zneutralizować i przetrwać.
Bezpieczeństwo Energetyczne w Praktyce
Podobnie było w trakcie powodzi z września 2024 r. - Służby i pogotowie energetyczne uwijały się bardzo sprawnie, ale nasza instalacja została na kilka dni wyłączona. Kable średniego napięcia zostały wymyte z ziemi. Z farmą nic się nie stało, bo znajduje się na wysokości. Gdy zasilanie zostało przywrócone, farma działała i produkowała energię.
Bezpieczeństwo energetyczne należy w jego rozumieniu rozpatrywać w dwóch aspektach: mniejsza ilość paliw kupowanych od innych krajów oraz bardziej fizyczne niż ekonomiczne, czyli pewność zasilania. Dziś mamy swoje lokalne źródło produkcji energii, które oczywiście nie działa 24 h/dobę. Nawet, gdyby Lądek był odcięty od świata, moglibyśmy wykorzystać energię wyprodukowaną u nas. Oczywiście - poza okresem zimowym - w ograniczonym zakresie.
Plany na Przyszłość
Transformacja energetyczna gm. Lądek-Zdrój zakładała budowę dużej farmy o mocy ok. 10 MW, dziś jest to ok. 1 MW. W związku z tym samorząd umożliwił rozbudowę tej farmy. Wytypowano grunt i wydano warunki połączenia na kolejne 7,7 MW. Planujemy rozszerzenie tej działalności - dwie kolejne spółdzielnie energetyczne 0 jedna dla przedsiębiorców i jedna dla chętnych mieszkańców.
Podsumowanie
Oczyszczalnia ścieków w Lądku-Zdroju, po przejściach związanych z powodzią, zmierza ku gruntownej modernizacji. Równocześnie, dzięki inicjatywom takim jak Lądecka Spółdzielnia Energetyczna i rozwój farm fotowoltaicznych, gmina dąży do zwiększenia bezpieczeństwa energetycznego i wykorzystania odnawialnych źródeł energii.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #lądek #zdrój #informacje
