Wilgotność Drewna Sosny: Normy i Znaczenie
- Szczegóły
Drewno jest materiałem higroskopijnym, co oznacza, że pochłania i oddaje wilgoć z otoczenia. Z tego powodu właściwa wilgotność drewna konstrukcyjnego i budowlanego jest podstawą trwałości każdego projektu. Wilgotność drewna wpływa na jego właściwości mechaniczne oraz podatność na odkształcenia. Drewno o stabilnej wilgotności zachowuje swoje właściwości mechaniczne, co jest kluczowe w budownictwie.
Znaczenie Wilgotności Drewna
Kontrola wilgotności drewna konstrukcyjnego jest niezbędna, aby zapewnić jego trwałość i stabilność wymiarową. Drewno konstrukcyjne musi być odpowiednio suszone, aby osiągnąć wilgotność w granicach 15-18%, co minimalizuje ryzyko jego kurczenia się lub pęcznienia w trakcie użytkowania. Drewno konstrukcyjne musi mieć określoną wilgotność, która wynosi nie więcej niż 23% dla elementów zewnętrznych konstrukcji oraz 18% dla elementów izolowanych od otoczenia.
Drewno, jako materiał organiczny, naturalnie reaguje na zmiany wilgotności w otoczeniu, co prowadzi do jego pęcznienia (gdy wilgoć jest wchłaniana) lub kurczenia się (gdy wilgoć jest oddawana).
Drewno, które absorbuje wilgoć, zwiększa swoją objętość (pęcznieje), natomiast gdy traci wilgoć, kurczy się. Co więcej, zdolność drewna do pochłaniania wilgoci oznacza, że w niewłaściwych warunkach może ono zbyt łatwo pochłaniać wodę. Prowadzi to do degradacji, pleśni, gnicia, czy nawet uszkodzenia całej struktury. Kontrolowanie higroskopijności pomaga w zapobieganiu takim problemom.
Tarcica konstrukcyjna nie może mieć wyższej wilgotności niż 18%, zaleca się, aby poza suszeniem na powietrzu, drewno zostało wysuszone w komorze suszarniczej. Suszenie komorowe odbywa się w temperaturze osiągającej minimum 56 stopni Celsjusza utrzymanej przez minimum 30 min - gwarantuje to, że żaden szkodnik drewna nie ma możliwości przeżycia takiego zabiegu. Po obróbce suszenia w wysokich temperaturach mamy pewność że żaden szkodnik i larwy nie przeżyły, dlatego z powodzeniem możemy stosować tarcicę konstrukcyjną bez dodatkowej impregnacji w miejscach suchych np. Szkieletach Domów z Drewna.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Do użycia tego drewna w warunkach zewnętrznych wymagana jest dodatkowa impregnacja drewna, chemią do drewna przeznaczoną do użytku zewnętrznego.
Jak Zmierzyć Wilgotność Drewna?
Istnieje kilka sposobów pomiaru wilgotności drewna.
- Metoda suszarkowo-wagowa: Polega na pobraniu próbki o wymiarach 2x2x2 cm ze środka badanej deski czy elementu w odległości 15-25 cm od czoła, zważeniu jej i umieszczeniu w suszarce elektrycznej-laboratoryjnej, wyposażonej w termoregulację (która utrzymuje temperaturę na żądanym poziomie z dokładnością do +/- 5 °C). Proces suszenia próbek odbywa się w granicach 100 °C i do chwili kiedy próbki osiągną stały ciężar, tj. jaki był między przedostatnim a ostatnim ważeniem i nie przekracza 0,3%.
- Metoda elektrometryczna: Nie wymaga pobrania próbek drewna i polega na pomiarze oporu elektrycznego, który jest zmienny w zależności od poziomu wilgotności drewna. Do pomiarów wilgotności metodą elektromagnetyczną służą wilgotnościomierze. Wśród nich najczęściej spotykany typ wilgotnościomierza do drewna to model oporowy. Działa na zasadzie pomiaru oporu elektrycznego między dwoma metalowymi elektrodami (igłami) wbitymi w drewno. Drewno, które zawiera więcej wilgoci, przewodzi prąd elektryczny lepiej niż drewno suche. Ten rodzaj pomiaru wilgotności drewna jest bardzo dokładny.
- Wilgotnościomierz pojemnościowy: Ten typ wilgotnościomierza działa bez konieczności wbijania elektrod w drewno. Zamiast tego mierzy zmianę pojemności elektrycznej na powierzchni drewna. Urządzenie emituje pole elektromagnetyczne. Zawartość wilgoci w drewnie wpływa na zmianę pojemności elektrycznej tego pola. Jego wadą jest to, że urządzenie jest mniej dokładne niż wilgotnościomierz oporowy, szczególnie w głębszych warstwach materiału.
Klasy Wytrzymałości Drewna
Klasy drewna konstrukcyjnego to oznaczenia, które pozwalają precyzyjnie określić parametry techniczne materiału. Ułatwiają dobór surowca do konkretnych obciążeń i zastosowań, gwarantując trwałość i bezpieczeństwo konstrukcji. W przypadku drewna iglastego stosuje się oznaczenia literą „C”, a dla liściastego „D” - po których następuje liczba odpowiadająca wytrzymałości na zginanie w MPa.
Dokładną wytrzymałość drewna o danym oznaczeniu określa tabela zawarta w normie PN-EN 338, która opisuje również wymagania dotyczące sprężystości i gęstości. Im wyższa wartość liczbowego oznaczenia, tym lepsze właściwości mechaniczne materiału.
Klasa drewna C24 to jedna z najczęściej stosowanych klas wytrzymałości drewna iglastego, szczegółowo opisana w europejskiej normie PN-EN 338. Dokument ten określa precyzyjne wymagania, jakie musi spełniać drewno, aby zostać zakwalifikowane do tej kategorii.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Jeśli chodzi o drewno C24, norma określa też inne istotne parametry. Należy do nich wilgotność drewna konstrukcyjnego, która dla klasy C24 nie może przekraczać 18% (+/-2%). Surowiec musi być strugany i suszony komorowo do tego poziomu.
Tabela: Klasy Wytrzymałości Drewna
| Klasa | Wytrzymałość na zginanie (N/mm²) | Moduł sprężystości (kN/mm²) | Gęstość średnia (kg/m³) |
|---|---|---|---|
| C14 | 14 | 7 | 350 |
| C16 | 16 | 8 | 370 |
| C18 | 18 | 9 | 380 |
| C20 | 20 | 9 | 390 |
| C22 | 22 | 10 | 400 |
| C24 | 24 | 11 | 420 |
| C27 | 27 | 12 | 430 |
| C30 | 30 | 12 | 430 |
Normy Dotyczące Drewna Konstrukcyjnego
- PN-EN 338:2004 Drewno konstrukcyjne.
- PN-EN 336:2004 Drewno konstrukcyjne.
- PN-B-03150:2000/Az2:2003 Konstrukcje drewniane.
- PN-EN 519:2000 Drewno konstrukcyjne. Sortowanie.
Różnice Między Tarcicą Suchą a Mokrą
Podstawowa różnica między tarcicą suchą a mokrą tkwi w zawartości wilgoci, co bezpośrednio przekłada się na właściwości materiału. Tarcica sucha, o wilgotności poniżej 18%, charakteryzuje się większą stabilnością wymiarową i odpornością na odkształcenia. Tarcica mokra, której wilgotność przekracza 30%, jest łatwiejsza w obróbce, ale wymaga uwzględnienia późniejszego skurczu podczas wysychania.
- Tarcica sucha (wilgotność poniżej 18%):
- Większa stabilność wymiarowa
- Wyższa odporność na biodegradację
- Lepsza przyczepność środków ochronnych
- Wyższa cena zakupu
- Tarcica mokra (wilgotność powyżej 30%):
- Niższa cena
- Łatwiejsza obróbka mechaniczna
- Większy ciężar własny
- Wymagane uwzględnienie skurczu
Zastosowanie Tarcicy Suchej i Mokrej
Tarcica sucha znajduje zastosowanie przede wszystkim w elementach konstrukcyjnych wymagających wysokiej precyzji i stabilności wymiarowej. Jest szczególnie polecana do budowy domów, gdzie dokładność wykonania ma kluczowe znaczenie. Suszenie tarcicy w warunkach kontrolowanych pozwala uzyskać materiał o przewidywalnych właściwościach, co znacząco ułatwia projektowanie i wykonawstwo.
Tarcica mokra, mimo swoich ograniczeń, znajduje szerokie zastosowanie w budownictwie, szczególnie w konstrukcjach tymczasowych i elementach, które nie wymagają wysokiej precyzji wymiarowej. Jest często wybierana do szalunków fundamentów, konstrukcji pomocniczych oraz w sytuacjach, gdy planowane jest naturalne sezonowanie drewna na placu budowy. Istotną zaletą tarcicy mokrej jest jej niższa cena oraz łatwość obróbki mechanicznej. Wilgotne drewno jest bardziej plastyczne, co ułatwia cięcie, heblowanie i inne procesy obróbki. Należy jednak pamiętać o odpowiednim składowaniu takiego materiału oraz uwzględnieniu zmian wymiarowych podczas wysychania.
Normy Wilgotności dla Różnych Zastosowań
- Konstrukcje dachowe: 15-18%
- Elementy wewnętrzne: 12-15%
- Stolarka budowlana: 10-12%
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
tags: #wilgotność #drewna #sosny #norma #tabela
