Wilgotność Powietrza dla Cieląt: Normy i Optymalne Warunki
- Szczegóły
Prawidłowy mikroklimat wpływa na zdrowotność i wydajność bydła. Mikroklimat w ujęciu zoohigienicznym jest całokształtem fizycznych i chemicznych właściwości powietrza w budynkach inwentarskich, zasiedlonych przez zwierzęta. Wszystkie części składowe mikroklimatu wywierają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie organizmu, produkcyjność oraz zachowanie dobrego stanu zdrowia zwierząt.
Czynniki Wpływające na Mikroklimat w Oborze
Zwierzęta emitują do otoczenia ciepło, dwutlenek węgla i parę wodną. Wielkość emisji zależy od masy ciała, szybkości przemiany materii i temperatury otoczenia.
Wilgotność i Temperatura
Wysoka wilgotność w połączeniu z niską temperaturą jest bardzo szkodliwa dla bydła. Przebywanie zwierząt w zimnych i wilgotnych oborach powoduje trudności w oddychaniu, spadek apetytu i pogorszenie procesów trawiennych. Może być także przyczyną zapalenia płuc, zapalenia wymion oraz niepłodności. Ponadto wysoka wilgotność zwiększa przeżywalność mikroorganizmów chorobotwórczych, które są bardzo niebezpieczne dla cieląt ze względu na słabo rozwinięty układ odpornościowy.
Według zaleceń zawartych w „Kalendarzu Rolników”, dla krów mlecznych idealna temperatura zimą waha się od 8 do 16°C, wilgotność powinna mieścić się w przedziale 60-80%, a ruch powietrza nie przekraczać 0,3 m/s.
Wentylacja
Chcąc zapewnić optymalne warunki mikroklimatyczne zaleca się intensywną wymianę powietrza. Prędkość przepływu powietrza nie powinna przekraczać latem 0,4 metra na sekundę oraz 0,2 metra na sekundę zimą. Szczególnie wrażliwe na przeciągi są zwierzęta młode oraz samice w okresie poporodowym. Latem prędkość ruchu powietrza może dochodzić do 0,5 metra na sekundę.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Najczęściej stosowanym systemem wentylacji w oborach jest wentylacja grawitacyjna. Sprawnie funkcjonująca wentylacja naturalna (grawitacyjna) powinna zapewnić swobodny przepływ powietrza w budynku. Kanały wentylacyjne wlotowe (nawiewne) i wylotowe (wyciągowe) powinny być drożne, rozmieszczone w budynku równomiernie, tak aby powietrze napływające zimą, nie trafiało bezpośrednio na zwierzęta i nie powodowało przeciągów. Kanały wentylacyjne muszą mieć możliwość regulacji i zamykania w okresie zimy.
Skład Chemiczny Powietrza
Skład chemiczny powietrza w budynkach inwentarskich różni się znacznie od składu powietrza atmosferycznego. Stężenie amoniaku w powietrzu budynków inwentarskich nie powinno przekraczać 20 ppm. Amoniak jest gazem duszącym i drażniącym, który może powodować uszkodzenia oczu, krtani i płuc. Niekorzystny wpływ na organizm zwierzęcy potęgowany jest zapyleniem powietrza. Podstawową reakcją na nadmiar amoniaku jest zwiększona podatność zwierząt na schorzenia dróg oddechowych.
Dopuszczalna koncentracja siarkowodoru wynosi 5 ppm. Siarkowodór poraża centralny układ nerwowy. Jest szczególnie niebezpieczny dla cieląt, ponieważ powoduje spadek poziomu hemoglobiny we krwi, co może być przyczyną niedokrwistości.
Oświetlenie
W pomieszczeniach inwentarskich niezbędne jest odpowiednie oświetlenie naturalne i sztuczne. Dla krów wskaźnik oświetlenia naturalnego powinien wynosić 1:10. Dla cieląt natężenie światła sztucznego powinno odpowiadać dostępowi światła naturalnego w godzinach 9-17.
Światło słoneczne jest bardzo istotnym czynnikiem fizycznym mikroklimatu. Pod wpływem promieniowania poprawia się przemiana materii i zwiększa zużycie tlenu. Poprawia się także funkcjonowanie układu pokarmowego i innych narządów, co korzystnie wpływa na zdrowotność i wydajność krów. Światło słoneczne zwiększa również właściwości odpornościowe organizmu oraz osłabia działanie mikroorganizmów patogennych, bytujących w oborze.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Minimalne Wymagania Prawne Dotyczące Chowu Bydła
Kwestia minimalnych warunków wymaganych przy utrzymaniu bydła jest regulowana zarówno przepisami krajowymi, jak i unijnymi. Zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 czerwca 2010 r. bydło może być utrzymywane w jednym z dwóch podstawowych systemów - otwartym i zamkniętym.
Warunki Utrzymania Bydła
Warunki utrzymania bydła muszą zapewniać:
- Spełnienie norm dotyczących minimalnej powierzchni, do której mają dostęp zwierzęta, oraz minimalnych wymiarów stanowisk.
- Swobodny ruch zwierząt, w szczególności możliwość kładzenia się, wstawania oraz leżenia.
- Kontakt wzrokowy z innymi zwierzętami.
- Właściwe oświetlenie pomieszczeń, w których zwierzęta są utrzymywane.
- Pomieszczenia oraz ich wyposażenie nieszkodliwe dla zdrowia zwierząt oraz niepowodujące urazów, uszkodzeń ciała lub cierpień.
Wymagania Unijne
Unia Europejska wymaga od hodowców, aby:
- Zwierzęta były pod opieką odpowiednio licznego personelu o odpowiednich umiejętnościach, doświadczeniu i wiedzy.
- W przypadku choroby lub zranienia zwierzęcia zasięgnąć porady weterynarza, jeżeli dotychczasowa opieka okaże się niewystarczająca.
- Właściciel lub opiekun przechowywał przez okres co najmniej trzech lat dokumenty przeprowadzonego leczenia i liczby stwierdzonych zgonów.
- Wentylacja, poziom zapylenia, temperatura, wilgotność i koncentracja szkodliwych gazów nie mogły przekraczać poziomu szkodliwego dla zwierząt.
- Zwierzęta trzymane w budynkach nie przebywały cały czas w ciemności lub bez odpowiedniej przerwy od sztucznego oświetlenia.
Cielęta - Grupa Pod Szczególną Ochroną
Zarówno w prawie krajowym, jak i unijnym cielęta są objęte szczegółowszymi przepisami niż inne grupy wiekowe bydła. Przy czym zarówno w prawie krajowym, jak i unijnym „cielę” oznacza bydło do szóstego miesiąca życia.
Wymagania Krajowe
Ustawa z dnia 10 marca 2022 r. wprowadziła zakaz utrzymywania cieląt powyżej ósmego tygodnia życia w pojedynczych boksach. Z całkowitego odstępstwa od tego zakazu mogą skorzystać gospodarstwa rolne, w których jednocześnie utrzymywanych jest mniej niż sześcioro cieląt. Ta sama ustawa zakazuje utrzymywania cieląt na uwięzi.
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Wymagania Unijne dla Cieląt
Dyrektywa Rady Unii Europejskiej 2008/119/WE z dnia 18 grudnia 2008 r. zawiera kilka dość szczegółowych wymagań odnośnie do sposobów postępowania z cielętami oraz wymiarów kojców (indywidualnych i grupowych), w których utrzymywane są cielęta.
- Żadne cielę w wieku powyżej ośmiu tygodni nie powinno być trzymane w osobnym kojcu, poza przypadkiem gdy lekarz weterynarii stwierdzi, ze względu na stan zdrowia lub zachowanie zwierzęcia, że należy je odizolować w celu poddania leczeniu.
- Szerokość indywidualnego kojca dla cieląt jest co najmniej równa wysokości cielęcia w kłębie, zmierzonej w pozycji stojącej, natomiast długość jest co najmniej równa długości ciała cielęcia, mierzonego od czubka nosa do krawędzi ogonowej guza kulszowego, pomnożonej przez 1,1.
- Dla cieląt trzymanych w grupach przestrzeń dostępna dla każdego cielęcia wynosi (w przeliczeniu na jedno cielę) co najmniej:
- 1,5 m2 dla każdego cielęcia żywej wagi do 150 kg
- 1,7 m2 dla każdego cielęcia żywej wagi od 150 kg do 220 kg
- 1,8 m2 dla każdego cielęcia żywej wagi 220 kg i więcej
Wymagania Weterynaryjne i Dobrostan Zwierząt
Gospodarstwa rolne utrzymujące zwierzęta zobowiązane są do przestrzegania wymogów weterynaryjnych w kilku strefach. W przypadku produkcji zwierzęcej obowiązujące wymogi sprawdza powiatowa inspekcja weterynaryjna. Robi to w czterech strefach, odnosząc się kolejno do: zdrowia zwierząt, zwalczania chorób zakaźnych, dobrostanu zwierząt, pasz i uboju.
Zapewnienie Dobrostanu
W każdej sytuacji budynki dla bydła mają za zadanie spełniać szeroko rozumiany dobrostan zwierząt w nich przebywających, a należy do niego:
- Zapewnienie zwierzętom przebywającym w budynkach świeżej wody i paszy.
- Hodowca powinien wyznaczyć zwierzętom przebywającym w budynku powierzchnię do wypoczynku, a dodatkowo - w systemie uwięziowym - zwierzę musi mieć możliwość swobodnego kładzenia się i wstawania.
- Podłoga w budynkach powinna być sucha, zbudowana z materiałów nie śliskich i łatwych do czyszczenia.
- Budynki dla bydła muszą posiadać sprawną wentylację grawitacyjną. Wilgotność powietrza powinna wynosić 60-80 %.
- Obora powinna mieć wystarczającą ilość okien, bezwzględnie czystych. Stosunek powierzchni szyb do podłogi, w przypadku pomieszczeń dla krów mlecznych, wynosi 1:18.
Warunki Utrzymania Zwierząt a Bezpieczeństwo Żywności
Zapewnienie bezpieczeństwa zdrowotnego żywności należy rozpatrywać w ramach całego łańcucha produkcji żywności, począwszy od produkcji podstawowej w gospodarstwie rolnym. Rolnicy są zobowiązani do przestrzegania wymogów na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności i pasz, aby wytwarzana przez nich żywność i pasze spełniały obowiązujące wymogi prawa żywnościowego i paszowego.
Podstawową zasadą produkcji żywności jest to, aby była ona bezpieczna dla zdrowia i życia konsumentów. Produkty żywnościowe często nie kwalifikują się do spożycia przez ludzi z uwagi na zanieczyszczenie substancjami obcymi, gnicie, zepsucie lub rozkład.
Podsumowanie Wymagań
Prawidłowe warunki utrzymania zwierząt są nie tylko jednym z warunków otrzymania dopłat, ale też zapewniają dobrostan. Nowoczesne obory budowane są z myślą o systemie wolno stanowiskowym, który zapewnia większą swobodę zwierzętom.
Tabele z Normami
Tabela 1: Minimalne warunki powierzchniowe utrzymywania bydła
| Kategoria Bydła | Minimalna Powierzchnia |
|---|---|
| Krowy i jałówki powyżej 6. miesiąca życia | [Wartość] |
| Jałówki powyżej 6. miesiąca życia do 6. miesiąca ciąży | [Wartość] |
| Krowy i jałówki cielne z tego stada powyżej 7. miesiąca ciąży | [Wartość] |
tags: #wilgotność #powietrza #dla #cieląt #normy
