Wilgotność biomasy wierzby po zbiorze i jej znaczenie w energetyce
- Szczegóły
Zapotrzebowanie energetyczne, klimat i środowisko to trzy główne czynniki, które wymusiły na rolnikach pogoń za „nowymi roślinami uprawnymi”, które często są zapomnianymi gatunkami, również z uwagi na opłacalność finansową. Niestety nie da się nie szukać nowych rozwiązań z uwagi na cele energetyczne i alternatywne uprawy, aż po gospodarkę odpadową zamkniętego obiegu i zrównoważony rozwój. Rośliny energetyczne to typ roślin uprawianych dla uzyskania biomasy roślinnej przeznaczonej do produkcji energii cieplnej, elektrycznej, biogazu, paliwa ciekłego. Stanowią one odnawialne źródła energii, ale nie posłużą już do wytwarzania żywności.
Wierzba energetyczna to przedstawiciel najpopularniejszej grupy energetycznych roślin w kraju. Cechuje ją bardzo szybki wzrost pędów przy zbiorach w 2-3 roku uprawy. Jest bardzo wydajna: 10 nawet do 15t s.m./1 ha, łatwa i rentowna w plantacjach. Nie ma wygórowanych wymagań i świetnie dostosowuje się do słabych warunków glebowych, nawet nieużytkach. Założenie plantacji jest stosunkowo tanie, a eksploatować ją można 15-20 lat.
Zanim zdecydujemy się na uprawę wierzby energetycznej, warto dokładnie poznać tempo jej wzrostu oraz wymagania glebowe i klimatyczne. Wierzba energetyczna wykazuje niezwykle szybki wzrost, co sprawia, że już w pierwszym roku uprawy można uzyskać wysokie plony. W optymalnych warunkach roślina ta rośnie do 3 metrów rocznie, a jej grubość może osiągać imponujące wartości. W zależności od wysokości cyklu zbioru, biomasę można pozyskiwać co roku, co dwa lub co trzy lata. Tak szybki wzrost wierzby energetycznej sprawia, że jest ona idealnym wyborem dla rolników, którzy chcą szybko uzyskać duże ilości biomasy.
Wierzba energetyczna najlepiej rośnie na gruntach ornych o pH od 5,5 do 8,5. Optymalne warunki dla uprawy wierzby energetycznej to gleby orne o odpowiednim pH, dobre nasłonecznienie i regularne nawodnienie.
Uprawa wierzby wiciowej
Wierzba wiciowa nie ma znaczących wymagań glebowych (klasa III, IV, V), może być uprawiana na wielu typach gleb. Lubi gleby podmokłe lub okresowo zalewane. Na gruntach ornych wierzba uprawiana jest w 3-letnim systemie rotacji zbioru.
Przeczytaj także: Poradnik: walka z wilgocią w mieszkaniu
Przeciętne plony wierzby wiciowej w 3-letnim systemie rotacji zbioru na plantacjach przemysłowych wynoszą od 6 do 12 t /ha suchej masy. Przeciętne plony na plantacjach przemysłowych wynoszą od 6 do 12 t /ha sm, na doświadczalnych od 10-15 t/ha sm.
Technologia uprawy wierzby wiciowej mówi, że zrzezy długości 0,20-0,25 m sadzi się dwurzędowo co 0,35-0,50 m czyli 18000-25000 zrzezów na ha zachowując przy tym odległości 0,75 m między rzędami. Odległość między pasami powinna wynosić 1,5 m.
Jest także możliwość uprawy wierzby i produkcji drewna małowymiarowego na glebach mułowo-murszowych (użytki zielone średnie) w małym zagęszczeniu roślin 1000 szt./ha w 4-letniej rotacji zbioru. Takie doświadczenie przeprowadzono w SDB Bałdy UW-M w Olsztynie, w czteroletnim cyklu badań polowych z odmianą Żubr. W tym sposobie uprawy, w doświadczeniach odmiana wykazała dobre parametry. Na powierzchni ha wytworzyła 20 tys szt. pędów o średnicy 61,2 mm, wysokość roślin po czterech latach osiągała średnio 7.9 m. Wilgotność biomasy przy zbiorze pędów stanowiła 48,2 proc., a w doświadczeniach polowych uzyskano plon 25,31 t/ha.
Jednakże w celu potwierdzenia trwałości cech w takim systemie uprawy, muszą być wykonane kolejne 4-letnie doświadczania.
Inne rośliny energetyczne
Zróżnicowanie roślin o takim potencjale jest dość spore. Jednak roślina musi spełnić kilka warunków, aby w pełni stanowić surowiec lub półprodukt (pędy, łodygi, bulwy, biomasę) na opał. możliwie najniższy procent udziału popiołu - max. Na paliwo stałe typy brykiet czy pellet wykorzystuje się biomasę z roślin, aczkolwiek w przypadku pelletu Agro, chodzi o rośliny, które nie zawsze mają wysoki potencjał energetyczny, same jednak świetnie we wspólnym zestawieniu uzupełniają się wraz np. W celu dookreślenia paliw stałych w 2011r. stworzono europejskie normy, obowiązujące również w Polsce tzw. certyfikat EN 14961 o krajowym odpowiedniku tj.
Przeczytaj także: Wakacje w Bodrum
Oprócz wierzby energetycznej, warto zwrócić uwagę na inne rośliny energetyczne, takie jak:
- Wierzba ostrolistna
- Topola hybrydowa (energetyczna)
- Topola biała w odmianie japońskiej
- Słonecznik bulwiasty (topinambur)
- Miskant olbrzymi
- Róża wielkokwiatowa
- Ślazowiec pensylwański
- Konopie siewne
- Kukurydza
- Rzepak
Koszty i korzyści uprawy wierzby energetycznej
Uprawa wierzby energetycznej może przynieść rolnikom znaczące korzyści ekonomiczne. Wspólna Polityka Rolna na lata 2023-2027 oferuje płatności dla rolników zajmujących się uprawą tej rośliny. Produkcja wierzby energetycznej dostarcza biomasę, która może być sprzedawana jako tani surowiec do produkcji energii odnawialnej.
Koszt założenia plantacji wierzby energetycznej wynosi od 10 do 15 tysięcy złotych na hektar. Koszty te obejmują zakup sadzonek, przygotowanie gleby oraz zabiegi pielęgnacyjne. Zakładanie plantacji wierzby energetycznej wymaga początkowo większych nakładów finansowych, jednak długoterminowe korzyści ekonomiczne mogą przewyższyć te koszty. Zrębki wierzbowe mogą być używane jako paliwo po odpowiednim wysuszeniu, co czyni je cennym surowcem na rynku energetycznym. Sprzedaż biomasy w postaci zrębek jest dodatkowym źródłem dochodu z uprawy wierzby energetycznej, zwłaszcza w regionach z rzekami. Dzięki możliwości sprzedaży zrębków wierzbnych, uprawa wierzby energetycznej staje się jeszcze bardziej opłacalna.
Uprawa wierzby energetycznej jest więc korzystna nie tylko z ekonomicznego punktu widzenia, ale także dla środowiska. Spalanie biomasy z wierzby jest uważane za neutralne pod względem emisji CO2 w cyklu życia, co przyczynia się do zmniejszenia śladu węglowego. Dzięki temu uprawa wierzby energetycznej może stanowić ważny element w strategii ochrony środowiska i walki ze zmianami klimatycznymi.
Wymagania uprawy i pielęgnacja
Uprawa wierzby energetycznej wymaga odpowiedniego przygotowania gleby, sadzenia sadzonek oraz pielęgnacji roślin. Wierzba energetyczna jest stosunkowo łatwa w uprawie, ale wymaga obfitych opadów, co czyni ją nieodpowiednią do sadzenia w suchych lokalizacjach. Dodatkowo, wierzba energetyczna przyczynia się do różnorodności biologicznej, oferując siedliska dla wielu organizmów.
Przeczytaj także: Poradnik pomiaru wilgotności
Przed sadzeniem wierzby energetycznej zaleca się wykonanie głębokiej orki oraz stosowanie nawozów fosforowo-potasowych. Sadzonki wierzby salix viminalis powinny być umieszczane w równych odstępach, zazwyczaj 75 cm w rzędach i 33 cm pomiędzy sadzonkami, co pozwala na uzyskanie około 40 tys. sadzonek na hektar. W okresach suszy wierzba energetyczna może wymagać dodatkowego nawadniania, co zwiększa koszty upraw. W pierwszym roku uprawy kluczowe jest zwalczanie chwastów, które mogą znacząco wpłynąć na szkody wydajność plantacji. Zbiory można przeprowadzać co roku, co dwa lub co trzy lata, w zależności od potrzeb i warunków pogodowych.
Wady uprawy wierzby energetycznej
Pomimo licznych zalet, uprawa wierzby energetycznej ma również swoje wady. Jednym z głównych problemów jest duże zapotrzebowanie na wodę, co może stanowić wyzwanie w okresach suszy. Warto również pamiętać, że intensywna uprawa wierzby energetycznej może negatywnie wpływać na inne rośliny poprzez wyczerpywanie zasobów wodnych. Wierzba energetyczna wymaga dużej ilości wody, aby rosnąć zdrowo i efektywnie. Duże zapotrzebowanie na wodę wierzby energetycznej może powodować problemy w czasie suszy, co wpływa na wydajność i zdrowie roślin. Uprawa wierzby energetycznej może wpływać na inne rośliny poprzez konkurencję o zasoby wodne. Konkurencja o wodę może prowadzić do osłabienia sąsiednich upraw, co negatywnie wpływa na ich wzrost i plonowanie.
Podsumowanie
Uprawa wierzby energetycznej ma liczne zalety, takie jak szybki wzrost, wysokie plony, korzyści ekologiczne oraz możliwość sprzedaży biomasy jako odnawialnego źródła energii. Podjęcie decyzji o uprawie wierzby energetycznej wymaga dokładnej analizy warunków glebowych, klimatycznych oraz dostępności zasobów wodnych. Koszty zakładania plantacji wierzby energetycznej wynoszą od 10 do 15 tysięcy złotych na hektar, co obejmuje zakup sadzonek oraz prace związane z przygotowaniem gleby i pielęgnacją. Zrębki wierzbowe można sprzedawać jako paliwo po ich odpowiednim wysuszeniu, a ich cena wynosi od 150 do 300 zł za tonę. Uprawa wierzby energetycznej przynosi korzyści ekologiczne, takie jak redukcja emisji dwutlenku węgla oraz usuwanie zanieczyszczeń z środowiska. Wierzba energetyczna wymaga gleb ornych o pH w zakresie 5,5-8,5 oraz odpowiedniego poziomu wilgotności.
W okresie ostatnich kilku lat wzrasta zainteresowanie uprawą polową wierzb krzewiastych. Jest to alternatywa dla coraz mniej opłacalnej produkcji żywności i zarazem stanowi dodatkowe źródło dochodów dla podupadającego rolnictwa. Wierzba wiciowa Salix viminalis należy do rodziny wierzbowatych, występuje w formie drzew krzewów lub krzewinek. Posiada zdolność wytwarzania nowych pędów w kolejnych okresach wegetacji w okresie 20 - 25 lat od momentu zasadzenia. Wierzba Salix sp. doskonale znosi polskie warunki klimatyczne, może być uprawiana na wielu typach gleb o niskich wartościach użytkowych (pod warunkiem zastosowania odpowiedniego nawożenia). Do uprawy należy wykorzystać różne gatunki wierzby szybko rosnących Salix viminalis, Salix trianda, Salix dasyklados i in. Najodpowiedniejsze do uprawy w Polsce są różne formy gatunku Salix viminalis i jej międzygatunkowe krzyżówki.
tags: #wilgotność #biomasy #wierzby #po #zbiorze
