Vita Woda Mineralna: Skład, Właściwości i Znaczenie dla Zdrowia
- Szczegóły
Dostępne wody butelkowane (oraz w innych opakowaniach) różnią się znacznie pod względem składu i zawartości składników mineralnych. Należy pamiętać, że nie wszystkie wody opakowane są wodami mineralnymi.
Mianem tym można określać tylko wody charakteryzujące się stabilnym składem mineralnym, a także właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi, spełniające szczegółowe wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia.
Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 r. naturalna woda mineralna jest wodą podziemną, wydobywaną jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, różniącą się od wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi pierwotną czystością pod względem chemicznym i mikrobiologicznym oraz charakterystycznym stabilnym składem mineralnym, a także właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzytne oddziaływanie na zdrowie ludzi.
Wody mineralne zaliczane są do środków spożywczych podlegających regulacjom ustawy (rozdziału 9) o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Szczegółowe wymagania jakościowe i technologiczne dla wody mineralnej określa obecnie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie naturalnych wód mineralnych, naturalnych wód źródlanych i wód stołowych.
Skład i Właściwości Wód Mineralnych
Naturalne wody mineralne - zależnie od pochodzenia - mogą zawierać nawet kilkadziesiąt różnych składników mineralnych. Składniki te występują w postaci jonowej - są bioaktywne i łatwo przyswajalne. Zawartość niektórych składników może być stosunkowo wysoka mająca znaczenie odżywcze i fizjologiczne.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Oddziaływanie wody na organizm zależy od znaczącego stężenia ogólnego soli rozpuszczonych w wodzie, (co najmniej 1000 mg/l) lub określonego stężenia przynajmniej jednego ze składników wymienionych w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia. W przypadku gdy woda zawiera znaczące, z fizjologicznego punktu widzenia, ilości składnika mineralnego informacja ta może być podawana przy nazwie wody; w takich przypadkach stosuje się oznaczenia: „zawiera wapń“, „zawiera magnez“, „zawiera fluorki“, „zawiera żelazo“.
Zastosowanie takiego napisu jest możliwe, jeżeli woda spełnia kryteria określone w rozporządzeniu Ministra Zdrowia. W wodach mineralnych zależnie od ich rodzaju badaniu podlega zawartość następujących składników: sodu, wapnia, magnezu, żelaza, manganu, chlorków, wodorowęglanów, siarczanów.
Woda jest niezbędnym składnikiem naszego pożywienia i najlepszym napojem dla osób dorosłych. Pozbawiona jest energii, a zależnie od składu mineralnego może uzupełniać dietę w składniki mineralne.
Rozpatrując jakość zdrowotną wód mineralnych należy brać pod uwagę także odpowiedni stosunek ilościowy pomiędzy poszczególnymi składnikami. Wybór dostępnych wód jest jednak tak duży, że każdy, zależnie od potrzeb organizmu, może wybrać dla siebie odpowiednią wodę.
Informacje zawarte w tabeli wykazują, jak znacznie różnią się wody obecne w obrocie pod względem składu mineralnego. Zawartość wapnia, magnezu może różnić się nawet siedmiokrotnie.
Przeczytaj także: Inwestycje w Jakość Wody w Proszówkach
Wapń (Ca)
Wapń (Ca) jest kationem pozakomórkowym. Wchłanianie wapnia z przewodu pokarmowego odbywa się głównie w jelicie cienkim oraz w mniejszej ilości w okrężnicy. Przy jego niskiej zawartości w diecie wchłanianie odbywa się głównie na drodze transportu aktywnego, w którym istotną rolę odgrywa witamina D.
W sytuacji, gdy jego zawartość w racji pokarmowej wzrasta, wchłaniany jest on również w wyniku biernej dyfuzji. Wapń z diety wchłania się w ilości 10-40%. Absorpcja Ca może wzrosnąć nawet dwukrotnie w okresie intensywnego wzrostu organizmu, ciąży, laktacji oraz w warunkach jego niedoboru w organizmie.
Wapń wchodząc w skład kości i zębów spełnia funkcję budulcową. Jedynie około 1% tego pierwiastka z puli znajdującej się w organizmie spełnia inne niż budulcowe funkcje. Wapń jest aktywatorem wielu enzymów, między innymi lipazy oraz ATP-azy niezbędnej do uwalniania energii z ATR.
Uczestniczy w krzepnięciu krwi, aktywując czynniki przekształcające protrombinę w trombinę. Wapń zmniejsza przepuszczalność błon komórkowych, odgrywając rolę w łagodzeniu objawów alergii.
Spożycie wapnia w Polsce jest stosunkowo niskie i wynosi średnio 598 mg/dzień. Średnie spożycie wapnia przez dziewczęta i kobiety wynosi 539 mg/dzień, a w populacji męskiej 666 mg/dzień.
Przeczytaj także: Woda mineralna Józef: Zalety
Podaż wapnia jest istotna dla osiągnięcia optymalnej szczytowej masy kostnej, będącej wynikiem mineralizacji szkieletu w czasie wzrostu i konsolidacji kośćca we wczesnym okresie dorosłości. Prawidłowej podaży wapnia przypisywana jest również ochronna rola przed rozwojem raka jelita grubego.
Magnez
Ponad połowa magnezu w organizmie człowieka występuje w kościach, około 40-45% w komórkach tkanek miękkich, głównie mięśni, a tylko 1% w płynach pozakomórkowych. Magnez obok potasu jest najważniejszym kationem wewnątrzkomórkowym, aktywującym działanie około 300 enzymów.
Do najważniejszych funkcji magnezu należy zaliczyć jego udział w procesach syntezy i rozpadu związków bogatoenergetycznych, głównie ATP, co warunkuje dostarczanie energii dla pracy mięśni. Aktywuje enzymy uczestniczące w przemianach węglowodanów i metabolizmie tłuszczów, umożliwia beta-oksydację kwasów tłuszczowych i ich włączenie do cyklu Krebsa.
Pierwiastek ten ma również znaczenie w regulacji ciśnienia krwi. Magnez powoduje rozkurcz naczyń poprzez wpływ na ich błonę mięśniową -w tym mechanizmie, jak się wydaje, sprzyja obniżaniu ciśnienia krwi. W badaniu National High Blood Pressure Education Program zaobserwowano odwrotną zależność między spożyciem magnezu a wysokością ciśnienia tętniczego krwi.
Sód, Chlor i Potas
Pierwiastki te wchłaniane są prawie całkowicie w jelicie cienkim. W organizmie występują głównie w formie jonowej. Większość zasobów tych pierwiastków jest łatwo wymienialna.
Sód jest głównym kationem, a chlor anionem przestrzeni pozakomórkowych, potas natomiast znajduje się głównie wewnątrz komórek. Około 40% sodu i około 8% potasu zmagazynowane jest w kościach.
Od prawidłowej zawartości tych pierwiastków w organizmie oraz ich rozmieszczenia wewnątrz komórek i w przestrzeni pozakomórkowej zależą: gospodarka wodna i równowaga kwasowo-zasadowa, a także czynność komórek nerwowych i mięśniowych, w tym mięśnia sercowego.
Nadmierne spożycie sodu stwarza zagrożenie dla zdrowia człowieka. W wielu badaniach epidemiologicznych wykazywano, że wysokie spożycie tego pierwiastka jest związane ze zwiększoną śmiertelnością z powodu chorób układu krążenia.
Wpływ Wody Mineralnej na Zdrowie
Jak wynika z powyższych danych optymalna podaż składników mineralnych ma istotne znaczenie dla zdrowia człowieka. Głównym źródłem wapnia we wszystkich badanych grupach były produkty mleczne i udział ich w dostarczaniu tego składnika mineralnego był zbliżony w każdej z grup. Podobnie w przypadku magnezu, jego spożycie było istotnie wyższe wśród osób pijących regulanie wodę o wysokiej i średniej zawartości magnezu w porównaniu do stosujących wodę nisko zmineralizowaną lub wodę z kranu.
W badaniu zaobserwowano, że wzrost dziennego spożycia wapnia o 100 mg z wody mineralnej związany był ze wzrostem gęstości kości o 0,51%. Ten sam wzrost spożycia omawianego pierwiastka ze źródeł innych niż woda dawał przyrost gęstości kości tylko o 0,18%.
Lepszy efekt zwiększonej podaży wapnia pochodzącego z wody może być wytłumaczony poprawą wchłaniania tego składnika w wyniku podzielenia jego porcji na mniejsze części i rozłożenie ich spożycia na cały dzień.
Przy niskiej podaży wapnia, spada poziom Ca w surowicy - stanowi to bodziec do wydzielania PTH, który powoduje zwiększoną resorpcję kości dążąc do wyrównania poziomu Ca w surowicy. Guillemant i wsp. wykazali, że zwiększenie podaży wapnia poprzez wypijanie wody mineralnej bogatej w wapń efektywnie obniża poziom PTH w surowicy krwi i hamuje procesy resorpcji kości.
W innej pracy stwierdzono odwrotną zależność pomiędzy zawartością magnezu w zwyczajowo wypijanej wodzie a umieralnością z powodu nadciśnienia.
Reasumując wody mineralne mogą stanowić źródło niektórych składników mineralnych, zwłaszcza wapnia i magnezu. Pierwiastki te występują w wodzie w formie jonowej, co wpływa korzystnie na ich biodostępność.
Zgodnie z zasadami prawidłowego żywienia, w codziennej diecie powinno się znaleźć około 2 I płynu, z czego połowe powinna stanowić woda.
Rodzaje Wód Mineralnych i Ich Właściwości
Wiele osób twierdzi, że woda z butelki jest zdrowsza od kranowej. Jej smak także uważany jest za lepszy. Czy to prawda? Eksperci z WHO (Światowa organizacja zdrowia) twierdzą, że picie wody butelkowanej nie wpływa na poprawę zdrowia bardziej niż spożywanie wody z kranu. Wody te mają porównywalne właściwości.
W zależności od jakości wody wodociągowej w różnych miejscach w Polsce, oraz składu kupowanej wody butelkowej, możemy dostrzec przewagę wody z butelki w postaci większej zawartości składników odżywczych takich jak magnez, żelazo czy jod. Mimo, że woda w wodociągach powinna spełniać te same normy, co woda butelkowa, niekiedy dochodzi do nieprawidłowości w zakresie gospodarki ściekowej i skażenia wody kranowej.
Ponadto, woda w naszych kranach jest efektem dezynfekcji i uzdatniania wody z rzek, głównie przy pomocy chloru.
- Wody lecznicze - w ich składzie występują składniki o charakterystycznej aktywności biologicznej.
Aktualne przepisy regulujące nazewnictwo wód butelkowanych obowiązuje od ok. 10 lat. Wcześniej wody mineralne musiały zawierać co najmniej 1000mg składników mineralnych w litrze wody. Aktualnie wodami mineralnymi nazywane są wszystkie wody wydobywane spod ziemi bez względu na stopień mineralizacji. Zawartość tych składników jest jednak wyznacznikiem podziału wód na wysoko- i niskozmineralizowane. Najlepszy wpływ na nasze zdrowie mają wody wysoko- i średniozmineralizowane. Zawierają one składniki mineralne.
Wody niskozmineralizowane nie mają znaczenia zdrowotnego. Wybór wody mineralnej wbrew pozorom nie jest oczywisty i nie powinien być przypadkowy. Skład tych wód może wpływać na funkcjonowanie organizmu. Wysoka zawartość poszczególnych jonów może mieć znaczenie dla osób z konkretnymi schorzeniami czy skłonnościami do nich.
Przed zmianą przepisów, wody źródlane, nie różniły się składem mineralnym od zwykłej wody wodociągowej. Zawartość minerałów była w ich przypadku śladowa. Obecnie są one pozyskiwane w taki sam sposób co wody mineralne (z zachowaniem ich czystości chemicznej i mikrobiologicznej).
Pomimo niskiej zawartości składników mineralnych, mają one neutralny wpływ na organizm, możemy więc spożywać ją bez ograniczeń. Zmianie uległa również definicja wody stołowej, inaczej zwanej mineralizowaną. Obecnie uznaje się, że wodę stołową można uzyskać poprzez dodanie naturalnej wody mineralnej lub soli mineralnych zawierających co najmniej jeden składnik mający znaczenie fizjologiczne.
Jaką Wodę Wybrać?
Najzdrowsze wydają się być wody wysokozmineralizowane. Pozwalają na uzupełnienie niedoborów składników mineralnych w organizmie. Powinny po nie sięgać osoby zdrowe i znające swoje potrzeby, a także ograniczenia.
Osoby zmagające się z niektórymi dolegliwościami, np. chorobami nerek, cukrzycą lub problemami żołądkowymi, powinny zastanowić się nad wprowadzeniem do swojej diety wód leczniczych.
Najbezpieczniejszym wyborem będzie woda źródlana, która jest z reguły wodą niskozmineralizowaną. Spełnia ona wymagania dla wody odpowiedniej do stałego spożycia. Zawiera te same składniki, co woda mineralna, ale w przeciwieństwie do niej, nie może zawierać żadnego z nich w większej ilości. Nie ma więc dodatkowego fizjologicznego wpływu na organizm. Może być spożywana przez każdego w dowolnej ilości.
Przykłady Wód Mineralnych Dostępnych na Rynku
Borjomi
Borjomi Naturalna Woda Mineralna Gazowana 500 ml to produkt pochodzący z naturalnych źródeł mineralnych położonych w regionie Borjomi w Gruzji. Produkt wyróżnia się naturalną gazacją powstającą w procesach geologicznych oraz specyficznym profilem smakowym wynikającym z długotrwałego kontaktu z mineralnymi skałami wulkanicznymi.
Jej unikatowy skład - bogaty w wodorowęglany i sód (mineralizacja 5-7,5 g/l) - pochodzi z filtracji podłoża wulkanicznego i słynie ze swoich „uzdrawiających” właściwości wodoleczniczych. Marka zaistniała w 1890 roku i szybko zyskała uznanie arystokracji, w tym Romanowów .
Vytautas
Naturalna woda wysokozmineralizowana Vytautas wzmacnia system odpornościowy człowieka. Pomaga przywrócić utraconą energię, którą tracimy podczas wysiłku fizycznego, opalania się, będąc na saunie czy pracując umysłowo etc. Pomaga ona również w procesie trawienia.
Woda mineralna Vytautas jest 100 procentową i całkowicie naturalną alternatywą dla suplementów diety, izotoników czy napoi energetycznych, które są obecnie naszpikowane chemią i pomagają jedynie w krótkim czasie, natomiast woda ta jest naturalną kompozycją minerałów . Jej skład jest równoważony jedynie przez naturę!
Vytautas to wyjątkowa woda mineralna, pochodząca z litewskiego kurortu uzdrowiskowego Bristonas, położonego w zakolu Niemna na Litwie. Jest ona najbardziej popularną wodą w Krajach Bałtyckich jednak przebojem zdobywa również rynki zagraniczne. Głównym powodem dla którego woda ta zyskuje coraz większą popularność jest ponad dwukrotnie wyższe stężenie niezbędnych minerałów (tj. 7309 mg/l) porównując wszystkie wody dostępne obecnie w sprzedaży na rynku.
W Polsce pojawiła się na początku 2014 roku i niezmiennie od tego czasu jest jedną z najbardziej zmineralizowanych wód dostępnych w powszechnej sprzedaży. Te lepsze wody mineralne dostępne na sklepowych półkach zawierają średnio od 1500 do 4000 mg składników mineralnych na litr. Tymczasem w wodzie Vytautas jest ich aż 7309 mg/l!
Vytautas cechuje się wyjątkowo wysoką zawartością wapnia (552 mg/l) i magnezu (240 mg/l). Ma również wysoką zawartość chloru, który stymuluje żołądek do wytwarzania enzymów i pobudza trawienie. Ma wiec ona pozytywny wpływ na cały organizm.
Wysoka mineralizacja sprawia, że sprawdzi się ona świetnie w diecie sportowców. Spożywana po treningu, zamiast słodzonych napojów izotermicznych, doskonale nawodni organizm i uzupełni braki minerałów.
Wodę tą powinniśmy jednak spożywać z rozwagą. Wysoka mineralizacja niesie za sobą szereg korzyści zdrowotnych, jednak w przypadku gdy cierpimy na choroby przewlekłe, powinniśmy ograniczyć jej spożywanie. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby borykające się z wysokim ciśnieniem i cierpiące na jakiekolwiek schorzenia nerek. Nie powinna być ona również spożywana przez dzieci, a kobiety w ciąży powinny skonsultować się najpierw z lekarzem.
Tabele
Tabela 1. Kryteria stosowane przy znakowaniu naturalnych wód mineralnych.
(Brak danych do wypełnienia tabeli)
tags: #vita #woda #mineralna #skład #właściwości
