Uzdatnianie wody srebrem: Właściwości i zastosowanie

Szczegóły: Opublikowano: 15. March 2026

Bakteriobójcze właściwości srebra są znane od wieków. Już nasze prababki wiedziały, że woda przechowywana w srebrnym naczyniu jest dłużej zdatna do picia niż przechowywana w innym naczyniu. Z kolei włożenie srebrnej monety do naczynia z mlekiem powoduje, iż mleko nie kwaśnieje i dłużej zachowuje świeżość. Poza tym srebrna łyżeczka znajdowała swoje zastosowanie w lecznictwie i służyła do odkażania ran. Ciekawostką jest też to, że XIV w. w Anglii bogaci ludzie dawali ją do ssania swoim dzieciom, aby zapobiec chorobom zakaźnym. Jak obecnie wykorzystywane jest srebro w lecznictwie?

Historia i właściwości srebra

Srebro wykazuje cechę „oligodynamiczną”, którą opisał szwajcarski botanik Karl Wilhelm von Nägeli (1817-1891). Oznacza to, że już najmniejsza ilość danego specyfiku wykazuje pożądane działanie. Botanik odkrył, że wystarczy 0,0000001 procenta jonów srebra w mieszaninie z wodą, aby zniszczyć znajdujące się w niej skrętnice. Co ciekawe, na korzystanie z systemu uzdatniania wody w oparciu o srebro zdecydowali się już Rosjanie na stacji kosmicznej “Mir” oraz NASA podczas budowy wahadłowca. Obecnie srebrne płytki stosowane są już dużo powszechniej w jonizatorach, które uzdatniają wodę do picia. Poza jej bezspornymi właściwościami dla zdrowia można również zaobserwować dużo lepszy i intensywniejszy smak kawy lub herbaty przygotowywanej w oparciu o uzdatnioną wodę.

Srebro koloidalne - czym jest?

Srebro koloidalne jest niczym innym jak niejednorodną mieszaniną, nie roztworem. Oznacza to, że jej częścią składową są po prostu nierozpuszczalne drobinki, widoczne jedynie pod mikroskopem elektronowym. Wielkość cząsteczki srebra koloidalnego wynosi między 1-5 nm. Dla porównania, wirusy są wielkości 20-300 nm, a bakterie 200-80 000 nm. To właśnie dlatego srebro koloidalne może bardzo łatwo wnikać do ich wnętrza i je niszczyć. Działanie to zostało nazwane przez dr Roberta Becka efektem „srebrnego pocisku”, gdyż srebro zabija bakterię od razu, podczas gdy antybiotyk zabija dopiero w momencie, kiedy bakterie zaczynają się dzielić lub w ogóle zapobiega ich podziałowi. W obu przypadkach nasz system immunologiczny musi sobie sam poradzić z większością patogenów. Natomiast srebro koloidalne w pierwszej kolejności zakłóca pozyskiwanie energii przez bakterie, co prowadzi do przerwania łańcucha oddechowego. Z tego powodu zaczynają obumierać w ciągu kilku minut, tracąc elektrolity, wysychając i kurcząc się. Tak samo dzieje się w przypadku działania srebra koloidalnego na grzyby. Co ważne, antybiotyki nie działają jednak na wirusy. Natomiast srebro koloidalne wykazuje również działanie przeciwwirusowe.

Warto również wspomnieć, że bakterie nie uodparniają się na działanie srebra koloidalnego, a to oznacza, że zarówno mutacje bakterii, jak i one same zawsze wchodzą w błyskawiczną reakcję ze srebrem. W przypadku komórek drożdżaków, można zaobserwować jeszcze inny mechanizm. Srebro hamuje wytwarzanie się enzymu z klasy izomerazy, której brak zakłóca prawidłowe funkcjonowanie komórki. Srebro koloidalne przyczynia się do walki z organizmami chorobotwórczymi, ale również bardzo skutecznie wspomaga proces regeneracji uszkodzonych tkanek. Wspiera tworzenie się nowej tkanki nabłonkowej w procesie namnażania się nowych komórek, zastępujących komórki martwe bądź uszkodzone.

Zastosowanie srebra koloidalnego

Stosowanie zewnętrznie srebra koloidalnego zalecane jest przy następujących schorzeniach:

Przeczytaj także: Technologie oczyszczania wody: Przegląd

skaleczenia, otarcia, rany (w tym również „stopy cukrzycowe”)
oparzenia, w tym również słoneczne
egzema, liszajec zakaźny
opryszczka
łuszczyca
grzybice skórne
trądzik różowaty, łojotok
ukąszenia owadów
atopowe zapalenie skóry

Bardzo dobrym rozwiązaniem do stosowania zewnętrznego jest połączenie srebra koloidalnego z nadtlenkiem wodoru (tzw. wodą utlenioną). Połączenie to tworzy zgraną parę, uzupełniając się nawzajem. Dzięki temu, działanie srebra koloidalnego zostaje zwielokrotnione. Jony srebra w przypadku np. bakterii tlenowej przemieszczają się na bąbelku tlenu, przechodzą przez błonę komórkową mechanicznie wchodząc w kanał bakterii i blokują jej metabolizm powodując zniszczenie bakterii. Jednocześnie, nie wyjaławia bakterii fizjologicznych na skórze. Nadtlenek wodoru utlenia i likwiduje znajdujące się w ranie toksyny. Srebro w postaci koloidu ma ograniczony okres trwałości. Po dołączeniu do mieszaniny srebra koloidalnego nadtlenku wodoru, dzięki zjawisku oligodynamiki, następuje samokonserwacja preparatu.

Srebro koloidalne stosowane zewnętrznie możemy spotkać również w kosmetyce i medycynie estetycznej. Doskonale sprawdza się:

przed makijażem permanentnym, mezoterapią igłową, peelingiem chemicznym
do regeneracji po zabiegach kosmetycznych, w tym laserowych np. dermabrazji, rollkitcie, depilacji, plazmie
podczas i po zabiegach podologicznych
także po goleniu dla mężczyzn

Podsumowując, srebro koloidalne działa wszędzie tam, gdzie musi pokonać bakterie (tlenowe i beztlenowe), wirusy i grzyby, zatem spektrum jego działania jest niezwykle szerokie. Warto jednak pamiętać, że srebro koloidalne należy przechowywać w miejscu, gdzie nie będzie ono narażone na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, gdyż jony srebra znajdujące się w mieszaninie srebra koloidalnego posiadają ładunki elektryczne, a pod wpływem silnego światła po prostu słabną. W dobrze przechowywanym srebrze koloidalnym jony srebra nie osadzają się na dnie butelki, ani na jej ściankach.

Srebrna woda i jej właściwości

Srebrna woda posiada właściwości wirusobójcze, bakteriobójcze, dezynfekujące, a do tego przyśpiesza proces gojenia. Z tego powodu coraz większą popularnością cieszą się jonizatory wykorzystujące elektrolizę, za sprawą której do wody uwalniane są cząsteczki srebra. W obliczu rosnącej świadomości zdrowotnej i zainteresowania naturalnymi metodami leczenia, warto przyjrzeć się bliżej temu tematowi.

Woda srebrna jest zawiesiną nanocząsteczek tego pierwiastka w cieczy. Uzyskuje się ją dzięki dodaniu do wody koncentratu srebra koloidalnego lub jonizacji srebrną elektrodą. Aby srebrna woda była zdrowa dla człowieka, musi posiadać odpowiednie stężenie nanocząsteczek. Najlepiej jeśli poziom ten wynosi od 0,0014 do 0,08 mg. Srebrna woda wykorzystywana jest m.in. do uzdatniania wody, ponieważ koloidalna zawiesina srebra ma większą skuteczność niż tradycyjnie stosowany chlor, czy w kosmetyce, gdzie funkcjonuje jako popularny sposób na walkę z trądzikiem.

Przeczytaj także: Grupa Azoty Puławy - oczyszczanie wody

Zastosowań jak widać jest bardzo wiele. Z tego powodu srebro może stać się lekiem przyszłości. Warto również zaznaczyć, że srebrna woda powinna być przechowywana w ciemnym miejscu, aby zminimalizować wpływ światła na jej właściwości.

Obecnie w Polsce jonizacja srebra stosowana jest w systemach ciepłej wody użytkowej jako zabezpieczenie przed rozwojem bakterii Legionella, oraz metoda zwalczania tego niebezpiecznego patogenu w sytuacji, gdy skażenie już wystąpiło. Skuteczność tego procesu została potwierdzona licznymi badaniami.

Państwowy Zakład Higieny w swojej publikacji podczas porównywania metod zwalczania Legionelli stwierdził, że: „[…] w wielu przypadkach powszechnie stosowane metody dezynfekcji chemicznej oparte na związkach chloru okazują się niewystarczająco skuteczne. W takich przypadkach znajdują zastosowanie metody alternatywne, m.in. elektrolityczna dezynfekcja przy użyciu urządzeń uwalniających jony srebra i miedzi”.

Dezynfekcja przy pomocy jonów srebra jest chętnie wybieraną metodą zabezpieczenia instalacji wodnej ze względu na wcześniej wspominany brak powstawania produktów ubocznych dezynfekcji. Jej zaletą jest przede wszystkim brak ingerencji w instalacje, co ma ogromne znaczenie w przypadku wystąpienia skażenia wody w wiekowych budynkach, gdzie instalacje są bardzo skorodowane. Przy wyborze technologii zabezpieczającą wodę należy zwrócić uwagę na to, czy urządzenie jest w stanie dawkować jony w sposób precyzyjny i stabilny oraz o to, czy istnieje pełna kontrola nad zachodzącymi procesami.

Srebro w filtrach do wody

W wielu kontekstach uzdatniania wody coraz częściej pojawia się temat srebra. Jakie właściwości ma srebro? Jakie miejsce srebro odnalazło w kwestiach związanych z uzdatnianiem wody? Właściwości srebra są bardzo dobrze znane i powszechnie wykorzystywane od wielu lat. Znajduje ono swoje szerokie zastosowanie przede wszystkim jako powłoka bakteriostatyczna. Ze względu na swoje właściwości, mikroorganizmy, które przedostają się na powierzchnie pokryte srebrem, zwyczajnie giną. Powłoka ze srebra jest stosowana w wielu przedsiębiorstwach z różnych gałęzi oraz obiektach użyteczności publicznej.

Przeczytaj także: Przewodnik po uzdatnianiu wody szkłem

Srebro już od dawna pełniło bardzo ważną rolę w ludzkiej codzienności. Nasi przodkowie traktowali je jako lekarstwo na choroby lub amulety. Są zwolennicy teorii mówiącej o tym, że wypicie wody, wrzucając do niej srebrny dodatek, jak choćby kolczyk, zdezynfekuje wodę. To nie jest do końca prawdą. Srebrny element nie zdezynfekuje wody, jednak na jego powierzchni nie rozwiną się mikroorganizmy. Metaliczne srebro nie wchodzi w reakcję z wodą. Nieco inaczej będzie ze srebrem w formie jonowej. Jony srebra wykazują właściwości bakteriobójcze. Działa to w ten sposób, że komórki srebra wbudowują się w strukturę komórki. To z kolei prowadzi do braku jej poprawnego funkcjonowania, co skutkuje obumieraniem. Jony srebra są stosowane do dezynfekcji chemicznej, a metoda ta nosi nazwę efektu oligodynamicznego. Metoda jest w pełni skuteczna, jednak wymaga zastosowania dużych ilości jonów srebra. W uzdatnianiu wody raczej omija się dezynfekcję z pomocą jonów srebra, ponieważ ich stężenie w wodzie pitnej nie powinno być zbyt wysokie. Może to doprowadzić do powstawania zaburzeń zdrowotnych. W zamian za to chętnie wykorzystuje się impregnację srebrem oraz powłoki z zastosowaniem srebra. Wtedy srebro nie wchodzi w kontakt bezpośrednio z wodą - pozostaje dla niej obojętny.

Zdarzają się sytuacje, w których użytkownicy zwyczajnie zapominają o potrzebie wymiany wkładów w filtrach narurowych lub robią większe odstępy między wymianami węgla aktywnego, niż jest to faktycznie zalecane. W czasie kiedy urządzenia te nie pracują, nie ma przepływu wody, woda w nich stoi, a to sprzyja rozwojowi flory bakteryjnej. Powłoka ze srebra pozwala zapobiegać namnażaniu się drobnoustrojów, nawet przy nieco przedłużonym okresie wykorzystywania danego urządzenia do uzdatniania wody. Warstwa bakterii nie namnaża się. Wszystkie giną.

Technologia Microban®

Bakteriostatyczne właściwości srebra wykorzystuje nowoczesna technologia Microban®. Jest to połączenie srebra oraz triklosanu (bezbarwny, bezzapachowy, bezsmakowy). Powłoka Microban® skutecznie zapobiega rozwojowi bakterii oraz grzybów. Microban® ochrania powierzchnie, na które została naniesiona. Jej antybakteryjne właściwości nie oddziałują jednak na materiały oraz aspekty środowiskowe, z którymi się styka. To znaczy, że cechy Microban® nie są na przykład przekazywane wodzie, która przepływa przez rury i łączenia pokryte taką warstwą. Technologia Microban® jest uznawana za w pełni bezpieczną. Posiada odpowiednią certyfikację.

Impregnacja srebrem węgla aktywnego

Srebro jest stosowane nie tylko jako powłoka bakteriostatyczna nakładana bezpośrednio na powierzchnię, ale również na złoże filtracyjne. Doskonałym przykładem jest zastosowanie srebra do impregnacji węgla aktywnego. Węgiel aktywny słynie ze swoich właściwości adsorpcyjnych i jest chętnie wykorzystywanym materiałem w wielu stacjach uzdatniania wody. Powłoka ze srebra sprawia, że żywotność węgla aktywnego ulega wydłużeniu. Złoże może służyć dłużej, przy tym pozostaje bezpieczne oraz w pełni wydajne. Nawet przy przestoju podczas pracy, na jego powierzchni nie dochodzi do rozwoju żadnych mikroorganizmów. Proces jest bardzo higieniczny.

Właściwości srebra sprawiają, że podczas przerw i przestoju wody w urządzeniu nie dochodzi do rozwoju drobnoustrojów. W przypadku hybrydowych urządzeń do uzdatniania wody możemy mieć pewność, że żadne drobnoustroje nie przedostaną się na pozostałe warstwy złóż. Proces uzdatniania wody będzie w pełni higieniczny, a jakość oczyszczania wody w pełni zachowana.

Węgiel aktywny impregnowany srebrem spełnia dwie role w Ecoperla Hero. Z jednej strony poprawia właściwości organoleptyczne wody, sprawia, że odzyskuje swój smak, barwę, redukuje chlor, jego pochodne, pestycydy, związki organiczne oraz inne związki chemiczne. Impregnacja srebrem sprawia, że proces uzdatniania jest w pełni higieniczny. Dodatkowo złoże to stanowi ochronę żywicy jonowymiennej przed zanieczyszczeniami. Te mogłyby zatykać jej powierzchnię i prowadzić do szybszego zużycia, spadku wydajności działania.

Choć należy liczyć się z tym, że węgiel aktywny impregnowany srebrem będzie miał wyższą cenę od przeciętnego, warto jest dopłacić tą różnicę i nie zastanawiać się nad tym. To ma ogromne znaczenie zwłaszcza przy urządzeniach hybrydowych, gdzie konieczne jest zapewnienie jak najwyższej higieny.

Przykłady zastosowań srebra w uzdatnianiu wody

Seria filtrów narurowych Atlas Filtri Sanic jest jedną z pierwszych, która w swoim działaniu zastosowała powłokę bakteriostatyczną Microban®. Filtry narurowe dostępne są w różnych rozmiarach, można dopasować model do potrzeb gospodarstwa domowego.

Atlas Filtri OASIS DP Sanic jest filtrem kuchennym trochę stworzonym na bazie filtrów narurowych z serii Atlas Filtri DP Sanic. Mamy tu do czynienia ze stelażem z kloszami pokrytymi powłoką bakteriostatyczną. Powłoka ta nie zdziera się, za każdym razem działa tak samo skutecznie, utrzymując pełną higienę procesu oczyszczania wody. Dodatkowo ta odwrócona osmoza została wykonana z nietoksycznych oraz odpornych na uszkodzenia mechaniczne materiałów. Oczyszczanie wody w odwróconej osmozie Atlas Filtri OASIS DP Sanic odbywa się na 5 etapach.

Bardzo dobrym przykładem może być kompaktowy zmiękczacz wody z węglem aktywnym Ecoperla Hero. Jest to urządzenie hybrydowe, 2 w 1. Pierwszą warstwę wewnątrz butli ciśnieniowej stanowi węgiel aktywny impregnowany srebrem w ilości 10 litrów. W Ecoperla Hero to złoże nie tylko usuwa szereg zanieczyszczeń z wody, w tym chlor i jego pochodne, ale również działa bakteriostatycznie i ochrania zarówno węgiel aktywny, jak i żywicę jonowymienną. Obecność srebra zapewnia znacznie większą higienę wewnątrz całego urządzenia.

tags: #uzdatnianie #wody #srebro #właściwości