Uzdatnianie Wody: Procesy i Technologie
- Szczegóły
Uzdatnianie wody to proces dostosowywania jakości wody do wymagań wynikających z jej przeznaczenia. W procesie technologicznym produkcji wody, z uwagi na konieczność obniżenia zawartości związków żelaza i manganu w wodzie, oprócz końcowej dezynfekcji stosuje się jej uzdatnianie (odżelazianie, odmanganianie, korekta pH). Stosowane są następujące procesy uzdatniania:
Procesy Uzdatniania Wody
Wszystko o fizycznych, chemicznych i biologicznych aspektach uzdatniania wody! W nowym wydaniu podręcznika omówiono kolejne jednostkowe procesy stosowane w technologii uzdatniania wody, przy czym wyjaśniono nie tylko podstawy stosowanych procesów, ale podano także aktualną wiedzę w dziedzinie i szeroko omówiono najnowsze kierunki rozwojowe w technologii wody (procesy zaawansowanego utleniania, ozonowanie katalityczne, proces MIEX, wykorzystanie przepuszczalnych, reaktywnych barier). Podręcznik przeznaczony jest dla studentów, wykładowców i pracowników naukowych takich kierunków, jak: chemia, biotechnologia, inżynieria i ochrona środowiska, inżynieria chemiczna i procesowa, technologia chemiczna.
Metody Usuwania Zanieczyszczeń
- Koagulacja: Dokonuje się na kilka sposobów np., związki chemiczne dodaje się w wodzie, a następnie osadza się je i filtruje.
- Flokulacja: Następuje po koagulacji, w zbiorniku, w którym odbywa się flokulacja, tj., następnie są usuwane w wyniku filtracji na odpowiednich filtrach.
- Odżelazianie: Polega na utlenianiu rozpuszczonego żelaza Fe2+, a następnie utlenia się tlenem z powietrza do Fe(OH)3. Proces ten można przyspieszyć przez napowietrzanie lub wapnowanie. Dalszy proces przebiega jak wyżej.
- Odmanganianie: Odbywa się poprzez filtrację wody przez odpowiednio uformowanego złoża manganowego.
- Dezynfekcja: Ma na celu zniszczenie bakterii i mikroorganizmów zawartych w wodzie.
- Usuwanie gazów: Ma na celu usunięcie gazów rozpuszczonych w wodzie, np. dwutlenek węgla.
- Zmiękczanie wody: Polega na usunięciu z wody jonów wapnia i magnezu, które powodują twardość wody.
Ujęcia Pomocnicze w Aglomeracji Częstochowskiej
Oprócz ujęć podstawowych („Wierzchowisko”, „Mirów”, „Łobodno”, „Olsztyn”) system wodociągowy aglomeracji częstochowskiej w strefach wzmożonych rozbiorów, bądź na jego peryferiach (końcówkach) zasilany jest dodatkowo z 14. ujęć pomocniczych: „Wielki Bór”, "Rząsawa”, „Rędziny”, „Rudniki”, „Rybna”, „Rększowice”, „Konopiska”, „Blachownia”, „Cisie”, „Przymiłowice”, „Biskupice”, „Bukowno”, „Kłobuck”, "Mokra".
Ujęcia pomocnicze: "Rząsawa", "Rędziny", "Rudniki", "Rybna", "Przymiłowice", "Biskupice", "Bukowno", "Mokra" pobierają wody podziemne z wapieni wieku górnojurajskiego, ze szczelinowo-krasowego zbiornika, nazywanego przez hydrogeologów Głównym Zbiornikiem Wód Podziemnychnr 326 (GZWP 326). Z uwagi na znakomite właściwości fizykochemiczne pobierana z nich woda nie wymaga uzdatniania lecz podlega jedynie procesowi dezynfekcji za pomocą podchlorynu sodu.
Ujęcia pomocnicze: "Wielki Bór", "Blachownia", "Cisie" pobierają wodę podziemną z utworów czwartorzędowych (piaski, żwiry), tworzących pradolinę kopalną rzeki Warty. Eksploatowana woda posiada ponadnormatywną zawartośc żelaza i manganu (zanieczyszczenia geogeniczne) i wymaga uzdatniania.
Przeczytaj także: Technologie oczyszczania wody: Przegląd
Ujęcia pomocnicze: "Konopiska-Kopania" i "Rększowice" eksploatują piętro wodnośne triasu (wapień muszlowy). Woda posiada ponadnormatywną zawartość żelaza i manganu (zanieczyszczenia geogeniczne) - niezbędne jest jej uzdatnianie.
Ujęcie pomocnicze "Kłobuck" pobiera wodę z poziomu wodonośnego jury środkowej (piaskowce kościeliskie). Woda zawiera ponadnormatywną zawartość żelaza (zanieczyszczenie geogeniczne), stąd zachodzi konieczność jej uzdatniania.
W procesie technologicznym produkcji wody ujęć pomocniczych: „Wielki Bór”,„Rząsawa”, „Rększowice”, „Kopalnia”, „Blachownia”, „Cisie”, „Kłobuck”, z uwagi na konieczność obniżenia zawartości związków żelaza i manganu w wodzie, oprócz końcowej dezynfekcji stosuje się jej uzdatnianie (odżelazianie, odmanganianie, korekta pH).
Przykłady Uzdatniania Wody w Ujęciach Pomocniczych
Ujęcie wody "Konopiska" - odżelazianie wody
Proces uzdatniania wody składa się z następujących etapów:
- Wydobycie i dostarczenie wody ze studni głębinowej do budynku stacji uzdatniania wody.
- Napowietrzenie wody i odgazowanie resztek [H2S] w zbiorniku kontaktowym.
- Odżelazianie (zatrzymanie utlenionych związków żelaza na złożu znajdującym się w czterech filtrach).
- Dezynfekcja wodnym roztworem podchlorynu sodu.
- Magazynowanie uzdatnionej wody w dwóch zbiornikach magazynowych.
- Wtłoczenie uzdatnionej wody do sieci wodociągowej za pomocą pomp sieciowych.
Ujęcie wody "Wielki Bór" - odmanganianie wody
Proces uzdatniania wody składa się z następujących etapów:
Przeczytaj także: Grupa Azoty Puławy - oczyszczanie wody
- Pobór i dostarczenie wody ze studni głębinowych do budynku stacji uzdatniania wody.
- Napowietrzenie w aeratorze (utlenianie związków manganu zawartych w wodzie surowej).
- Odmanganianie (zatrzymanie utlenionych związków manganu na złożu znajdującym się w trzech filtrach ciśnieniowych).
- Dezynfekcja wodnym roztworem podchlorynu sodu.
- Wtłoczenie uzdatnionej wody do sieci wodociągowej.
Ujęcie wody "Blachownia" - odkwaszanie i odżelazianie wody
Proces uzdatniania wody składa się z następujących etapów:
- Pobór i dostarczenie wody ze studni głębinowych do budynku stacji uzdatniania wody.
- Napowietrzenie wody w zbiorniku kontaktowym.
- Odkwaszanie wody ługiem sodowym.
- Odżelazianie (zatrzymanie utlenionych związków żelaza na złożu znajdującym się w czterech filtrach).
- Dezynfekcja wodnym roztworem podchlorynu sodu.
- Magazynowanie uzdatnionej wody w dwukomorowym zbiorniku magazynowm.
- Wtłoczenie uzdatnionej wody do sieci wodociągowej za pomocą pomp sieciowych.
Ujęcie wody "Rększowice" - odżelazianie wody
Proces uzdatniania wody składa się z następujących etapów:
- Pobór i dostarczenie wody ze studni głębinowej do budynku stacji uzdatniania wody.
- Napowietrzenie w aeratorze (utlenianie związków żelaza zawartych w wodzie surowej).
- Odżelazianie (zatrzymanie utlenionych związków żelaza na złożu znajdującym się w trzech filtrach ciśnieniowych).
- Dezynfekcja wodnym roztworem podchlorynu sodu.
- Wtłoczenie uzdatnionej wody do sieci wodociągowej.
Ujęcie wody "Kłobuck" - odżelazianie wody
Proces:
- Napowietrzania wody.
- Filtracji pospiesznej przez uaktywnione złoże z piasku filtracyjnego o średnicy 0,8 mm do 1,6 mm; prędkość filtracji 10 km/h.
- Dezynfekcji wody podchlorynem sodu.
Ujęcie wody "Cisie" - odżelazianie i odmanganianie wody
Proces uzdatniania wody składa się z następujących etapów:
- Pobór i dostarczenie wody ze studni głębinowej do budynku stacji uzdatniania wody.
- Napowietrzenie wody i odgazowanie resztek [H2S] w zbiorniku kontaktowym.
- Odżelazianie i odmanganianie (zatrzymanie utlenionych związków żelaza i manganu na złożach znajdujących się w dwóch filtrach).
- Dezynfekcja wodnym roztworem podchlorynu sodu.
- Magazynowanie uzdatnionej wody w zbiorniku magazynowym.
- Wtłoczenie uzdatnionej wody do sieci wodociągowej za pomocą pomp sieciowych.
Pochodzenie Związków Żelaza i Manganu
Pochodzenie związków żelaza i manganu w wodzie jest naturalne (geogeniczne), związane z ługowaniem się tych związków w litosferze, w której są bardzo rozpowszechnione, podczas tworzenia się zasobów wód podziemnych w postaci - użytkowych poziomów wodonośnych.
Przeczytaj także: Przewodnik po uzdatnianiu wody szkłem
Z analiz wynika, że w odniesieniu do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi [Dz. U. Nr 61 poz. 417 z późniejszymi zmianami] ponadnormatywne stężenie manganu utrzymuje się w wodzie z ujęcia „Wielki Bór”, zlokalizowanego w Częstochowie, od początku jego eksploatacji tj. od roku 1987. W wodzie ze studni ujęcia "Wielki Bór" mangan występuje w stabilnej formie wodorowęglanowej MnHCO3+. Stosowanie uzdatniania w procesie technologicznym wymienionego ujęcia redukuje stężenie manganu w wodzie dostarczanej do odbiorców poniżej granicy wykrywalności tj. <13 µg Mn/dm3.
Wnioski z Eksploatacji Ujęć Pomocniczych w 2014 roku
Pomocnicze ujęcia wody w roku 2014 pobrały około 14,88% wody wyprodukowanej przez wszystkie ujęcia Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Okręgu Częstochowkiego SA w Częstochowie.
Z analizy wydajności i depresji w eksploatowanych studniach ujęć pomocniczych wynika, że nigdy nie przekroczono dopuszczalnych wydajności określonych w dokumentacjach hydrogeologicznych zasobowych. Warunki hydrodynamiczne ujmowanych poziomów wodonośnych: jury górnej, środkowej oraz pięter wodonośnych: czwartorzędowego i triasowego nie uległy pogorszeniu.
W odniesieniu do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi [Dz. U. Nr 61 poz. 417 z późniejszymi zmianami] wody pobrane do analiz we wszystkich ujęciach pomocmniczych nie wykazały przekroczeń norm wskaźników fizykochemicznych.
Woda zdezynfekowana za pomocą podchlorynu sodu i podawana do sieci wodociągowej posiadała wszelkie wskaźniki fizykochemiczne i mikrobiologiczne w pełni odpowiadające wymogom zawartym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007 roku w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi [Dz. U. Nr 61 poz. 417 z późniejszymi zmianami].
Charakterystyka Ujęć Pomocniczych
Poniższa tabela przedstawia charakterystykę ujęć pomocniczych w aglomeracji częstochowskiej:
| Nazwa ujęcia | Lokalizacja | Ilość studni (głębokość) | Zdolność produkcyjna (m3/dobę) | Ujęte piętro wodonośne/poziom wodonośny | Zaopatrywany obszar |
|---|---|---|---|---|---|
| „Wielki Bór” | Częstochowa | 2 (82, 82 m) | 3 600 | czwartorzęd (Q) (piaski, żwiry) | dzielnice Częstochowy: Lisiniec, Liszka, Wielki Bór |
| „Rząsawa” | Częstochowa | 1 (60 m) | 2 400 | jura górna (J3) (wapienie) | dzielnica Częstochowy: Rząsawa |
| „Rędziny” | Rędziny | 1 (100 m) | 1 920 | jura górna (J3) (wapienie) | Rędziny |
| „Rudniki” | Rudniki (gm. Rędziny) | 1 (200 m) | 1 120 | jura górna (J3) (wapienie) | Rudniki |
| „Rybna” | Rybna (gm. Mykanów) | 1 (264,5 m) | 3 260 | jura górna (J3) (wapienie) | Rybna, Mykanów, Kokawa |
| „Rększowice” | Rększowice (gm. Konopiska) | 1 (460 m) | 1 920 | trias (T) (wapienie, dolomity) | Rększowice, Nierada, Bargły, Jamki, Hutki, Zawisna, Korzonek, Kowale, Leśniaki, Konopiska - Osiedle, Pająk |
| „Kopalnia” | Kopalnia (gm. Konopiska) | 1 (525 m) | 1 440 | trias (T) (wapienie, dolomity) | Konopiska, Kopalnia, Aleksandria |
| „Blachownia” | Blachownia | 2 (46, 48 m) | 2 400 | czwartorzęd (Q) (piaski, żwiry) | Blachownia |
| „Cisie” | Cisie (gm. Blachownia) | 1 (52 m) | 1 200 | czwartorzęd (Q) (piaski, żwiry) | Cisie |
| „Przymiłowice” | Przymiłowice (gm. Olsztyn) | 1 (120 m) | 1 280 | jura górna (J3) (wapienie) | Przymiłowice - Zrębice, Turów |
| „Biskupice” | Biskupice (gm. Olsztyn) | 1 (121 m) | 720 | jura górna (J3) (wapienie) | Biskupice, Zrębice, Krasawa |
| „Bukowno” | Bukowno (gm. Olsztyn) | 1 (100 m) | 356 | jura górna (J3) (wapienie) | Bukowno |
| „Kłobuck” | Kłobuck (gm. Kłobuck) | 1 (273 m) | 2 640 | jura środkowa (J3) (piaskowce) | Kłobuck |
| "Mokra" | Mokra II (gm. Miedźno) | 2 (30, 30m) | 150 | jura górna (J3) (wapienie) | Mokra I, II, III, Wilkowiecko |
tags: #uzdatnianie #wody #procesy #prezentacja

