Poradnik: Jak Uzdatniać Wodę w Podróży i w Terenie

Szczegóły: Opublikowano: 21. December 2025

Podróże są dziś na wyciągnięcie ręki. Jednak istnieją kierunki, które wiążą się z ryzykiem narażenia się na pewne dolegliwości. Warto więc zadbać o samodzielne uzdatnianie wody podczas wędrówki. Zanieczyszczenia chemiczne i mikrobiologiczne potrafią bowiem odbić się na zdrowiu turystów. Uzdatnianie wody to proces, podczas którego usuwane są z niej zanieczyszczenia i szkodliwe substancje. Dzięki temu staje się ona bezpieczna do picia.

Zanieczyszczenia występujące w wodzie mogą mieć charakter biologiczny (np. bakterie, wirusy, pasożyty), chemiczny (np. metale ciężkie, pestycydy, toksyny) lub fizyczny (np. cząstki osadów czy piasek).

Znaczenie Uzdatniania Wody w Podróży

Uzdatnianie wody ma szczególne znaczenie w podróży. Doświadczenia podróżnych oraz przeprowadzone badania pokazują, że pobyt za granicą i picie wody z lokalnych źródeł może przynieść efekty uboczne w postaci biegunki, która spotyka od 20 do 50 proc. podróżujących z krajów rozwiniętych do krajów rozwijających się. By uniknąć tego typu nieprzyjemności na urlopie pierwszą zasadą, jaką należy się kierować, to picie wody wyłącznie butelkowanej, fabrycznie zamkniętej. Jednak osoby, które postanawiają zwiedzić świat na własną rękę z namiotem i plecakiem nie zawsze mają do niej dostęp. Istnieje jednak szereg sposobów na uzdatnienie wody w podróży.

Metody Uzdatniania Wody

Wybór odpowiedniego rozwiązania zależy od warunków panujących podczas wyjazdu i od indywidualnych potrzeb. W tym artykule przygotowaliśmy dla was szczegółowy poradnik jak zdobyć czystą wodę pitną w terenie. Dowiecie się tu jakie są bezpieczne oraz awaryjne źródła wody w terenie oraz jakich źródeł wody kategorycznie unikać. Podpowiemy wam również jaki jest niezbędny sprzęt, który pozwoli wam uzdatnić wodę do picia w terenie.

Gotowanie Wody

Gotowanie wody to metoda, którą stosujemy do uzdatniania wody nie tylko w egzotycznych miejscach, ale i w naszych domach. Patogeny zabijane są podczas gotowania wody przez 1-3 minuty. Napoje na bazie przegotowanej wody uważane są za bezpieczne do picia.

Przeczytaj także: Technologie oczyszczania wody: Przegląd

Filtry do Wody

Kolejną metodą jest korzystanie z filtrów do wody. Warto wyposażyć się w nie przed wyjazdem. mechaniczne - pozwalają usunąć bakterie, pasożyty i zanieczyszczenia fizyczne. O ile filtrowanie jest łatwym sposobem uzdatniania wody, to jednak wiąże się koniecznością zabrania ze sobą dodatkowego sprzętu. W przypadku osób podróżujących z plecakiem może to być problematyczne.

Rodzaje Filtrów

Filtry słomkowe - filtry te charakteryzują się ultralekką wagą, bardzo małymi rozmiarami i stosunkowo niską ceną. Są one kompaktowe, trwałe i bardzo łatwe w obsłudze. Filtrowanie wody zajmuje jednak więcej czasu niż w innych rozwiązaniach i wymaga sporo siły.
Filtry grawitacyjne - filtry te występują głównie pod postacią worka z rurką, który można zawiesić na drzewie w trakcie biwaku lub na plecaku. Stosowane są do filtrowania dużej ilości wody w krótkim czasie. Są jednak mniej poręczne niż filtry słomkowe i są też od nich nieco droższe.
Filtry z pompą - filtry te posiadają wbudowaną pompę pozwalającą zasysać wodę ze źródła przez rurkę. Filtrami z pompą można przefiltrować bardzo duże ilości wody w krótkim czasie, są one jednak najdroższym i największym rodzajem filtrów membranowych.

Wśród najpopularniejszych marek filtrów membranowych możemy wyróżnić filtry marki Sawyer, LifeStraw oraz MSR. Filtr Sawyer Mini świetnie sprawdza się na każdej wycieczce gdy musimy przefiltrować kilka litrów wody dziennie.

Od strony technicznej filtrowanie zdobytej w terenie wody jest w zasadzie bardzo prostą czynnością. Cały proces filtracji omówimy w tym poradniku na przykładzie filtra Sawyer Mini. W zestawie od producenta dostajemy tu przelewowy filtr membranowy i plastikową torebkę z gwintem o pojemności około 600 ml do nabierania wody ze źródła.

Krok pierwszy - to odnalezienie odpowiedniego źródła wody w terenie, z którego nabieramy wodę dołączoną do zestawu plastikową torebkę.
Krok drugi - nakręcamy na gwint torebki z nabraną wodą nasz membranowy filtr przelewowy aż do wyczucia oporu. Następnie na stabilnym podłożu ustawiamy pustą butelkę, do której będziemy zbierać przefiltrowaną wodę.
Krok trzeci - otwieramy zawleczkę filtra, nachylamy jego dziubek nad butelkę i z odpowiednią siłą ściskamy plastikową torebkę dwoma rękami tak, aby przez filtr zaczęła przelewać się woda.

Używając filtra typu LifeStraw wkłada się jeden jego koniec do źródła wody a następnie zasysa ją ustami przez drugi koniec filtra. Powstałe podciśnienie przeciska wtedy wodę przez membranę i oczyszczając ją z zanieczyszczeń i mikroorganizmów. W tym wypadku jednak nie ma możliwości zebrania oczyszczonej wody do butelki na dalszy marsz. Zatem filtr LifeStraw posłuży wam wyłącznie do zaspokojenia pragnienia na miejscu.

Tabletki i Krople do Uzdatniania Wody

Kolejnym wykorzystywanym w podróżach sposobem uzdatniania wody są tabletki lub krople, np. na bazie jodu, jonów srebra czy dwutlenku chloru. Używa się ich, rozpuszczając je w wodzie. Co ważne, nie pozostawiają one prawie żadnego wyczuwalnego smaku. Podróżni z pewnością docenią fakt, że tabletki i krople zajmują stosunkowo mało miejsca w bagażu. Warto wspomnieć, że są one skuteczne w walce ze wszystkimi patogenami przenoszonymi przez wodę, w tym Cryptosporidium, jednak, aby były skuteczne, muszą działać przez kilka godzin.

Przeczytaj także: Grupa Azoty Puławy - oczyszczanie wody

Promieniowanie Ultrafioletowe (UV)

Na rynku istnieją także przenośne urządzenia niszczące bakterie, wirusy i pierwotniaki za pomocą promieniowania ultrafioletowego. Ich końcówkę wkłada się do pojemnika z wodą i uruchamia proces naświetlania. Zazwyczaj wystarczy od 30 sekund do kilku minut, by uzyskać wodę zdatną do spożycia. Co ważne, ta metoda nie zmienia smaku ani zapachu wody, ponieważ nie dodaje do niej żadnych chemikaliów.

Źródła Wody w Terenie

Wiecie już jakie są metody filtracji wody, pora zatem na zapoznanie się z dostępnymi w terenie źródłami wody pitnej. Zacznijmy od tego, że każda woda pochodząca z nieznanego wam źródło powinna być traktowana jako potencjalnie niezdatna do spożycia! Są jednak oczywiście pewne wyjątki od tej reguły i już na pierwszy rzut oka będziecie w stanie stwierdzić, że zdobyta przez was woda będzie bezpieczna i zdatna do bezpośredniego wypicia.

Bezpieczne Źródła Wody

Woda z miejskiej sieci wodociągowej
Woda butelkowana
Woda mineralna w uzdrowiskach i pijalniach wód

Źródła Wody Nadające się do Filtrowania

Woda z wysokogórskich źródeł wytryskująca wprost ze skały
Woda płynąca strumieniem w lasach oraz w górach

Unikanie Niebezpiecznych Źródeł Wody

Woda stojąca w zagłębieniach, rowach, kałużach jest zwykle najbardziej niebezpieczna do spożycia. Dzieje się tak dlatego, że woda taka ma doskonałe warunku do akumulowania zanieczyszczeń i toksyn. Próbując uzdatnić stojącą wodę do picia podczas filtrowania pozbędziecie się co prawda bakterii i pierwotniaków, ale nie będziecie w stanie usunąć zanieczyszczeń chemicznych.

Jakość wody do picia najłatwiej określić po jej kolorze, zapachu i ogólnym wyglądzie. Jeżeli znaleziona w terenie woda jest przejrzysta, nie posiada nieprzyjemnego zapachu i nie pływają w niej żadne widoczne gołym okiem zanieczyszczenia to można uznać ją za wstępnie zdatną do filtrowania. Jeżeli jednak woda taka będzie miała dziwny kolor. dziwny zapach lub będzie na niej występował kożuch, piana czy inne dziwne rzeczy to takiej wody absolutnie nie pobieramy do picia ani do filtrowania.

Woda Pitna na Wyprawach Górskich

Woda pitna to jeden z najważniejszych elementów wyposażenia na każdą górską wyprawę. Podczas intensywnego wysiłku w górach nasz organizm wypaca z siebie ogromne ilości wody. Wypoconą wodę należy systematycznie uzupełniać, aby zachować siły do dalszego wędrowania. Wybierając się na wycieczkę pieszą, czy to w teren górski czy na niziny zawsze należy zabrać ze sobą do plecaka odpowiednią ilość wody do picia. Czasami jednak może zdarzyć się sytuacja, iż w trakcie wycieczki zabraknie nam wody do picia.

Przeczytaj także: Przewodnik po uzdatnianiu wody szkłem

Podstawową zasadą, którą warto kierować już na etapie planowania wyprawy jest zabranie ze sobą odpowiedniej ilości wody do picia. Przyjmuje się że dorosły człowiek podczas wysiłku fizycznego będzie potrzebował od 3 do nawet 5 litrów wody dziennie. Aby zatem dobrze zabezpieczyć się w wodę pitną na czas każdej waszej wyprawy w teren należy zabierać ze sobą przynajmniej dwa litry wody pitnej. Posiadanie dwóch osobnych butelek pozwoli wam też razie potrzeby uzupełnić wodę w terenie przy pomocy filtra (pusta butelka posłuży wam jako naczynie do pobierania niefiltrowanej wody).

Uzupełnianie wypoconej podczas wysiłku wody to jedna z najważniejszych czynności podczas górskiej wędrówki. Picie wody podczas marszu jest szczególnie ważne w okresie letnim, gdy temperatura powietrza na otwartym terenie potrafi osiągać 30 - 40 stopni Celsjusza. Dlatego aby zachować siły i nie mieć problemów na szlaku ważne jest systematycznie picie wody w dawkach ok. 125 - 250 ml wody (kilka łyków) co 15-30 minut.

Ważne jest aby na każdym etapie wyprawy mieć pod ręką przynajmniej 1 litr wody do picia. Woda znaleziona i pobrana w terenie zwykle nie nadaje się do bezpośredniego wypicia gdyż jest siedliskiem różnego rodzaju drobnoustrojów. Gdy wypijemy wodę pełną bakterii czy pierwotniaków prawie na pewno wywołają one nieprzyjemne w skutkach choroby i dolegliwości jak biegunka czy wymioty. Dlatego też zawsze przed wypiciem wody znalezionej w górach należy ją ocenić pod kątem używalności oraz przede wszystkim przefiltrować.

Podsumowanie

Uzdatnianie wody to element podróży, którego często nie da się pominąć, odwiedzając dalekie kraje. Pamiętajmy, że odpowiednie przygotowanie i wiedza na temat dostępnych metod uzdatniania wody mogą znacząco wpłynąć na nasze zdrowie i komfort podczas podróży.

tags: #uzdatnianie #wody #poradnik