Ozonoterapia w Stomatologii: Uzdatnianie Cementu Korzeniowego i Inne Zastosowania
- Szczegóły
Współczesna stomatologia skłania się ku metodom nieinwazyjnego leczenia, całkowicie bezbolesnym i krótkim zabiegom. Dlatego też zainteresowanie ozonem (odmianą alotropową tlenu) znacznie wzrosło w ostatnim czasie. Jego silne działanie antyseptyczne i toksyczne na mikroorganizmy jamy ustnej stało się podstawą do wykorzystania w praktyce stomatologicznej.
Historia i Właściwości Ozonu
Ozon (tritlen - O3) jest jedną z alotropowych odmian tlenu. Powstaje pod wpływem promieniowania ultrafioletowego w górnych warstwach atmosfery. Zanim odkryto wzór cząsteczkowy ozonu (1898), Labbe, Qudin, Bontemps i Pfannenstiel opisali jego bakteriobójcze działanie. Historia ozonoterapii sięga 1783 roku, kiedy to holenderski chemik van Marum opisał gaz o „szczególnym zapachu”, który powstaje podczas przeskakiwania iskier pomiędzy dwiema elektrodami. W 1839 roku Christian von Schönbein gaz ten nazwał „ozonem” od greckiego słowa odzon - co oznacza pachnieć (1-3). Na początku XX wieku ozon stosowano do uzdatniania wody. W latach 20. ubiegłego wieku Wolff użył ozonu do leczenia powikłań złamań kości i trudno gojących się ran. W stomatologii pierwszy raz „pachnący gaz” wykorzystał Fisch w 1934 r., lecząc paradontozę i zmiany okołowierzchołkowe (1, 5).
Mechanizm Działania Ozonu
Niszczenie patogenów przez ozon opiera się na jego silnych właściwościach utleniających. Bakterie i wirusy należą do organizmów prokariotycznych - nie posiadają jądra komórkowego, a ich ściana komórkowa nie zawiera cholesterolu. Stąd są bardziej wrażliwe na toksyczne działanie bardzo reaktywnego ozonu niż komórki eukariotyczne zawierające lipidową błonę komórkową. Ujemny ładunek elektryczny komórek bakteryjnych przyciąga bipolarną cząsteczkę ozonu. Tlen atomowy, jako reaktywna forma powstała z rozpadu ozonu, reaguje ze związkami organicznymi, powodując ich utlenienie. Ozon niszczy początkowo ścianę komórkową bakterii, reaguje ze znajdującymi się w błonie komórkowej nienasyconymi kwasami tłuszczowymi, fosfolipidami i białkami zawierającymi metioninę, cysteinę, histydynę i cysternę. Grzybostatyczne działanie ozonu wynika również z braku cholesterolu w komórkach grzybów (1, 8, 9). Działanie przeciwwirusowe związane jest z utleniającym działaniem ozonu na N-acetyloglikozaminy na powierzchni wirusa i inaktywacją reakcji z kwasem N-acetyloneuraminowym. Powoduje to blokadę receptora odpowiedzialnego za kontakt z komórką gospodarza, a tym samym uniemożliwia wnikanie do jej wnętrza i replikację wirusa (5, 8, 10).
Niezwykle istotnym działaniem ozonu jest poprawa utlenowania i odżywienia komórek. Według Schneidera (10) właściwość ta wynika z lokalnego działania pola magnetycznego, będącego efektem ubocznym procesu wytwarzania ozonu. Reakcja peroksydacji kwasów tłuszczowych powoduje uelastycznienie błony komórkowej erytrocytów i zapobiega ich rulonizacji. Długotrwałe działanie ozonu powoduje aktywację układu odpornościowego. Zwiększa się produkcja interferonów, interleukin i czynnika martwicy nowotworów (ang.
Zastosowanie Ozonu w Leczeniu Próchnicy Cementu Korzeniowego
W jamie ustnej pod wpływem ozonu, poprzez eliminację bakterii oraz produktów ich metabolizmu, takich jak kwasy i toksyny, dochodzi do neutralizacji kwaśnego pH w aktywnych ubytkach próchnicowych (8, 12). Liczne badania potwierdzają szczególną rolę kwasu pirogronowego, istotnego związku w wielu przemianach biochemicznych, który powoduje obniżenie pH w ubytku próchnicowym. Oksydacyjne działanie ozonu na takie aminokwasy jak metionina, cysteina, tyrozyna i cysterna powoduje zerwanie łańcuchów proteinowych, które hamują proces remineralizacji. Jednocześnie sprzyja to penetracji jonów fluoru, wapnia i fosforu do głębszych warstw tkanek zęba (4, 12, 14, 15).
Przeczytaj także: Technologie oczyszczania wody: Przegląd
Jak wykazano, skuteczność ozonoterapii zależy od obecności ,,barier dyfuzji”. W ostatnim dziesięcioleciu znacznie wzrosło zainteresowanie ozonem. Jego silne działanie przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, zapobieganie namnażaniu się wirusów, poprawa metabolizmu i odżywienia tkanek oraz aktywacja procesów immunologicznych sprawiły, że ozon znalazł szerokie zastosowanie w stomatologii (1, 8, 9).
Podsumowanie Korzyści z Ozonoterapii
- Działanie przeciwbakteryjne i przeciwgrzybicze
- Zapobieganie namnażaniu się wirusów
- Poprawa metabolizmu i odżywienia tkanek
- Aktywacja procesów immunologicznych
- Neutralizacja kwaśnego pH w ubytkach próchnicowych
Przeczytaj także: Grupa Azoty Puławy - oczyszczanie wody
Przeczytaj także: Przewodnik po uzdatnianiu wody szkłem
tags: #uzdatnianie #cementu #korzeniowego #stomatologia
