Twarda Woda a Choroby Serca: Najnowsze Badania i Fakty
- Szczegóły
Woda jest podstawą życia. Aby prawidłowo funkcjonować, organizm ludzki potrzebuje nie tylko wody, ale również substancji w niej rozpuszczonych. Z uwagi na fakt, że woda stanowi bardzo dobry rozpuszczalnik - zawiera prawie wszystkie substancje naturalnie występujące w skorupie ziemskiej.
Co to jest twarda woda?
Twardość wody to pojęcie określające wartość stężenia związków różnych metali w wodzie, a w szczególności wodorowęglanów wapnia i magnezu. Odpowiedzialna za to zjawisko jest twardość wody. Twardość wody powszechnie uważana jest za zjawisko negatywne, gdyż powoduje powstawanie kamienia w przewodach ciepłej wody, grzałkach i innych urządzeniach grzewczych.
Parametr ten zależy od ilości rozpuszczonych w wodzie związków, głównie wapnia i magnezu. Wartość parametryczna twardości, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2017 r. poz.2294), powinna mieścić się w zakresie od 60 do 500 mg CaCO3/l.
Podczas ogrzewania wody dochodzi do wytrącania się trudno rozpuszczalnego węglanu wapnia, który osadza się na ściankach czajnika w postaci białego osadu, a także oleistych plam na powierzchni herbaty (reakcja z polifenolami i taninami występującymi naturalnie w herbacie). Obecność osadów nie wpływa bezpośrednio na zdrowie człowieka, ale wysoka zawartość wapnia może wpływać na negatywną ocenę smaku wody przez konsumentów.
Klasyfikacja twardości wody
Twardość wody bywa wyrażana w różnych skalach np. stopniach niemieckich °dH czy w stopniach francuskich °fH. Poniżej przedstawiamy klasyfikacje twardości wody w mg CaCO3/l.
Przeczytaj także: Wszystko o twardej wodzie
- Wodzie bardzo miękkiej odpowiada wartość 0-100 mg CaCO3/l
- Wodzie miękkiej odpowiada wartość 100-200 mg CaCO3/l
- Wodzie średniotwardej odpowiada wartość 200-350 mg CaCO3/l
- Wodzie twardej odpowiada wartość 350-550 mg CaCO3/l
- Wodzie bardzo twardej odpowiada wartość ponad 550 mg CaCO3/l
Czy twarda woda jest zdrowa? Rola WHO w dyskusji
Woda twarda, charakteryzująca się wysoką zawartością magnezu i wapnia, często jest mylnie postrzegana jako szkodliwa. Jednakże, Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) w swoich raportach wskazuje, że miękka woda sprzyja miażdżycy i zawałom serca.
Przeprowadzone dotychczas badania naukowe nie pozwalają jednoznacznie określić pozytywny lub negatywny wpływ twardości wody na zdrowie człowieka. Istnieją badania wskazujące na korzystny wpływ zwiększonej twardości wody dla zdrowia, gdzie naukowcy zwracają uwagę, że populacja spożywająca wodę o niskiej twardości może być bardziej narażona na choroby układu krążenia, w tym chorobę niedokrwienną serca. Niektóre badania wskazują na możliwy związek niskiej twardości wody ze zwiększoną częstotliwością występowania cukrzycy czy chorób nowotworowych.
Jak podaje Polskie Towarzystwo Magnezologiczne są dowody na to, że twarda woda, zawierająca większe ilości takich biopierwiastków jak, magnez i wapń, może być zdrowsza od miękkiej, ponieważ na terenie gdzie występuje, zaobserwowano niższą zapadalność na choroby układu krążenia. Przykładem są mieszkańcy Gruzji, którzy pijąc wodę twardą, w minimalnym stopniu cierpią na choroby miażdżycowe i dożywają sędziwego wieku.
Korzyści z twardej wody
Magnez i wapń to dwa kluczowe makroelementy, które odgrywają fundamentalną rolę w utrzymaniu zdrowia. Magnez jest zaangażowany w ponad 300 procesów biochemicznych, w tym w prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego i nerwowo-mięśniowego. Chroni on mięsień sercowy przed niedotlenieniem, zmniejsza pobudliwość serca oraz przyczynia się do prawidłowej mineralizacji kości. Wapń jest z kolei podstawowym składnikiem kości i zębów, niezbędnym do krzepnięcia krwi oraz prawidłowego skurczu mięśni i przewodnictwa nerwowego.
Badania naukowe a twardość wody
W metaanalizie i przeglądzie systematycznym opublikowanym w 2023 roku wykazano, że większa twardość wody może zmniejszać ryzyko wystąpienia oraz śmiertelność z powodu chorób sercowo-naczyniowych. Istnieje badanie, w którym wykazano związek picia bardzo twardej wody i ryzyka miażdżycy tętnic szyjnych. Związek ze sztywnością tętnic był jednak niejasny. Autorzy podkreślili konieczność dalszych badań.
Przeczytaj także: Jak pozbyć się osadu z twardej wody?
W innym badaniu wykazano, że występowanie nadciśnienia jest częstsze na obszarach, na których występuje woda miękka. Badania prowadzono w Japonii oraz w Chinach. W pierwszym z nich porównywano liczbę stulatków w przeliczeniu na 10 000 mieszkańców danego regionu. Rejony, w których mieszkało najwięcej takich osób (około 29 na 10 000 mieszkańców), miały również statystycznie najtwardszą wodę. Na obszarach o wodzie najbardziej miękkiej odnotowano między 0 a 12 stulatków na 10 000 mieszkańców.
Wpływ twardości wody na inne aspekty zdrowia
Picie twardej wody zostało przebadane na przykład w kontekście częstości występowania nowotworów odbytnicy, okrężnicy, przełyku i żołądka. Wśród osób zmarłych z powodu wymienionych nowotworów wykazano istotnie częstsze picie wody miękkiej lub średniotwardej, porównując z osobami zmarłymi z innych przyczyn.
Wpływ twardości wody na skórę został przebadany zarówno u osób dorosłych, jak i dzieci. Skoncentrowano się na związku z występowaniem egzemy. Wśród osób dorosłych udowodniono związek pomiędzy większą twardością wody i częstszym występowaniem choroby. W metaanalizie badań, których uczestnikami były dzieci, wykazano podobną zależność.
Twarda woda a kamienie nerkowe
Istnieje przekonanie, że duża zawartość składników mineralnych w wodzie może powodować powstawanie kamieni nerkowych. Co mówią o tym badania? Nie znaleziono żadnego związku w tym zakresie. Istotna była jedynie ilość spożywanych płynów niezależnie od twardości. W jednym z badań kohortowych na terenie USA również zaobserwowano większe wydalanie wapnia z moczem u mieszkańców terenów o twardszej wodzie. Badano jedynie osoby z kamicą nerkową.
Wchłanianie żelaza i cynku
Twarda woda to źródło stosunkowo dużej ilości wapnia. Mogą więc istnieć obawy, czy jej picie nie zaburzy na przykład wchłaniania żelaza lub cynku. Prawdą jest, że jednorazowe spożycie dużej ilości wapnia może mieć taki efekt. Jest on jednak krótkotrwały i nie stanowi zmartwienia w przypadku stosowania zbilansowanej diety.
Przeczytaj także: Jak rozpoznać twardą wodę?
Zmiękczanie wody: Czy to konieczne?
Zmiękczanie wody z kranu oznacza w praktyce zmniejszanie zawartości składników mineralnych takich jak wapń czy magnez. Należy podkreślić, że woda z kranu spełnia obecnie standardy wody pitnej. Korzystanie z niej w przypadku prawidłowo działającej sieci wodociągowej jest bezpieczne dla zdrowia.
Choć twarda woda jest korzystniejsza dla naszego organizmu, stanowi problem w kontekście niszczenia sieci wodociągowych. Zwiększa też zużycie mydła i powoduje gromadzenie się osadów w urządzeniach domowych. Zmiękczanie wody jest więc uzasadnione w przypadku, gdy nie jest ona przeznaczona do picia.
Podsumowanie
Twarda woda, bogata w minerały takie jak wapń i magnez, jest często postrzegana jako problem, jednak badania wskazują na potencjalne korzyści zdrowotne, w tym zmniejszenie ryzyka chorób sercowo-naczyniowych. Mimo to, warto dbać o instalacje domowe i rozważyć zmiękczanie wody, jeśli nie jest przeznaczona do spożycia. Pamiętajmy, że kluczem jest zrównoważone podejście i dbałość o jakość wody, którą pijemy.
Kluczowe Parametry Chemiczne Wody Pitnej
| Parametr | Dopuszczalna wartość | Potencjalne źródło zanieczyszczenia | Wpływ na zdrowie |
|---|---|---|---|
| Ołów | 5 μg/l | Stare instalacje hydrauliczne | Toksyczność, ryzyko uszkodzenia układu nerwowego, nerek |
| Arsen | 10 μg/l | Naturalne złoża geologiczne, działalność przemysłowa | Ryzyko nowotworów, uszkodzenia skóry i układu nerwowego |
| Azotany | 50 mg/l | Nawozy rolnicze, ścieki | Zagrożenie dla niemowląt (methemoglobinemia) |
| Nikiel | 20 μg/l | Przemysł, korozja rur | Reakcje alergiczne, ryzyko nowotworów |
| Pestycydy | 0.10 μg/l | Rolnictwo, spływy powierzchniowe | Ryzyko uszkodzenia układu nerwowego, endokrynologicznego |
| Bisfenol A | 2.5 μg/l | Tworzywa sztuczne (np. butelki) | Zaburzenia hormonalne |
| Chrom | 25 μg/l | Przemysł, garbarstwo | Ryzyko nowotworów, problemy z układem pokarmowym |
| Miedź | 2.0 mg/l | Korozja rur, instalacje wodociągowe | Problemy z układem pokarmowym (przy wysokich stężeniach) |
| Trihalometany ogółem | 100 μg/l | Reakcja chloru z materią organiczną | Ryzyko nowotworów (przy długotrwałej ekspozycji) |
tags: #twarda #woda #a #choroby #serca #badania
