Stara Woda Mineralna: Właściwości i Uzdrowiskowe Tradycje
- Szczegóły
Krynickie wody mineralne i lecznicze znane są już od XVII wieku. Zaczątkiem uzdrowiska był wybudowany w 1794 roku „Mały Domek”, który 10 lat później stał się pierwszym zakładem kąpielowym. W 1807 roku Krynicę-Zdrój oficjalnie uznano za zdrojowisko.
Dopóki w 1856 roku walorów bijących tu z głębi ziemi wód mineralnych nie rozpropagował Józef Dietl, była ona tylko niewielką łemkowską wioską. Dietl, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego i zasłużony prezydent Krakowa, zwany jest ojcem polskiej balneologii. Dzięki niemu w Krynicy-Zdrój powstały liczne obiekty uzdrowiskowe, jak Stare Łazienki Mineralne, Stary Dom Zdrojowy, Pijalnia Główna i deptak oraz Teatr Modrzewiowy.
Krynica-Zdrój: Bogactwo Wód Leczniczych
Największym skarbem Krynicy-Zdroju są jej wody lecznicze - szczawy, udostępnione przez 6 naturalnych źródeł i 19 odwiertów. Obecnie wody te można kosztować w czterech czynnych pijalniach wód:
- Pijalnia Główna (wody: Słotwinka, Jan, Tadeusz, Zdrój Główny i Zuber) usytuowana w centrum krynickiego deptaka, wybudowana w 1971 r. a w latach 2013-14 gruntownie zmodernizowana.
- Pijalnia Mieczysław (woda: Mieczysław) na deptaku w Starym Domu Zdrojowym.
- Pijalnia Jana (wody: Jan i Józef) pod dolną stacją kolejki terenowej na Górę Parkową; w 2019 r. gruntownie odremontowana.
- Pijalnia w Starych Łazienkach Mineralnych (wody: Słotwinka, Jan, Tadeusz, Zdrój Główny i Zuber) położona przy wylocie deptaka od ulicy Kraszewskiego.
Kryniczanka pochodzi ze źródła "Zdrój Główny" bijącego z głębi ziemi przed Pijalnią Główną w Krynicy-Zdroju, odkrytego w 1793 r. To właśnie tutaj powstała pierwsza w Polsce rozlewnia wód w roku 1808. Woda zawiera niezbędną dla organizmu ilość magnezu dzięki czemu łagodzi stany stresowe i nadmierną pobudliwość. Działa przeciwzapalnie i przeciwuczuleniowo.
Zuber to unikalna woda lecznicza w skali europejskiej o bardzo dużej mineralizacji - leczy choroby wrzodowe żołądka i dwunastnicy, wątrobę i drogi żółciowe, zwalcza nadkwasotę, obniża poziom cukru i cholesterolu we krwi.
Przeczytaj także: Gdańska oczyszczalnia ścieków i jej wpływ
Słotwinka to szczawa skuteczna w leczeniu przewlekłych nieżytów przewodu pokarmowego, chorób z niedoboru magnezu, chorób neurologicznych.
Z racji leczniczych wód do Krynicy-Zdroju przyjeżdżała śmietanka towarzyska i artystyczna Polski. Bywali tu sławni malarze, Jan Matejko, Artur Grottger, pisarze i poeci, Konstanty Ildefons Gałczyński, Henryk Sienkiewicz. Najmocniej z uzdrowiskiem związany był światowej sławy śpiewak operowy Jan Kiepura. Krynickie wody mineralne pochodzą z 23 źródeł, już lata temu doceniali je kuracjusze. Do pijalni ustawiały się kolejki, żeby napić się tego cudownego daru z głębi ziemi.
Uzdrowiska Dolnego Śląska: Historia i Architektura
Od XVIII wieku, kiedy wyjazdy „do wód” dla arystokracji i majętnej części społeczeństwa stały się częścią życia, zdroje i letniska zaczęły stawać się miejscowościami niezwykle urokliwymi. Wyróżniały je ciekawa historia i oryginalna architektura z obowiązkową parkową zielenią. Od połowy XVIII stulecia w dolnośląskich uzdrowiskach rozpowszechniły się „łazienki” - jako osobne, kilkukondygnacyjne budowle z wyodrębnionymi szatniami.
By mogły uzyskać status uzdrowiska, musiały dysponować odpowiednimi zabudowaniami: m.in. pijalniami wód, łazienkami, zakładami przyrodoleczniczymi, halami spacerowymi czy inhalatoriami. Nie mogło w nich zabraknąć też budynków pełniących funkcje rozrywkowo-towarzyskie: domów zdrojowych, teatrów, oranżerii, palmiarni, cukierni, kawiarni, bibliotek, muszli koncertowych itp.
Uzupełnieniem infrastruktury zdrojowej były hotele, zajazdy, gospody, restauracje, sklepy, apteki, a nawet budki meteorologiczne. Techniczną obsługę uzdrowiska zapewniały zaś kuchnie, pralnie, kotłownie, rozlewnie wód mineralnych oraz wytwórnie naczyń do picia wody.
Przeczytaj także: Inwestycje w Starej Wsi
Lądek-Zdrój: Najstarsze Uzdrowisko w Polsce
Lądek-Zdrój to najstarsze uzdrowisko w Polsce, a jednocześnie jedno z najstarszych w Europie. Położone u podnóża Gór Złotych otoczone jest kompleksem lasów. Panuje tu łagodny klimat, a wody lecznicze wypływają z kilku źródeł.
Wyjątkowym zabytkiem Lądka-Zdroju jest neobarokowy gmach zdroju Wojciech. To jeden z piękniejszych budynków uzdrowiskowych w Polsce, a może i w Europie, zbudowany w latach 1678-1680 z inicjatywy zarządcy hrabstwa kłodzkiego Zygmunta Hoffmanna. W imponującym okrągłym pomieszczeniu, nakrytym kopułą, mieści się piękny basen. Ściany pokryte są glazurą ze zdobieniami, a z galerii wokół niego można spojrzeć na kąpiących się kuracjuszy. Budynek wokół niego jest połączony z barokową pijalnią wód mineralnych.
Duszniki-Zdrój: Kurort z Tradycjami
Duszniki-Zdrój to kolejne dolnośląskie uzdrowisko z tradycjami. Miejscowy klimat silnie pobudza organizm do produkcji czerwonych krwinek. Pierwszy budynek łazienek powstał w latach 1797-1800, był to drewniany domek z 6 łazienkami. Tam w podgrzewanej wodzie kąpali się pierwsi kuracjusze. W XIX wieku wzniesiono nowy gmach z łazienkami i natryskami w pobliżu Letniego Źródła.
W Dusznikach-Zdroju odwiedziłam dawną restaurację Ziegenhaus, znajdującą się na dzisiejszej Koziej Hali - położonej na wysokości ok. 700 powyżej centrum miasta. Tu w 1800 roku na zachodnią modłę zapoczątkowano stosowanie kuracji mlecznej i żętycowej.
Kudowa-Zdrój: Tajemnicze Źródła Mineralne
Odkrycie źródeł mineralnych w Kudowie nastąpiło ok. 1580 roku. Początkowo zdrój ten był znany pod nazwami Lipolitov, a następnie Čermenské Lázně. W XVII wieku tamtejszą wodę opisywano jako dobrą w smaku i zdrową, a nawet podkreślono, że jest „przekładana nad wino”. Choć już w XVII stuleciu była szeroko znane, to pierwsze urządzenia zdrojowe wzniesiono dopiero pod koniec XVIII wieku.
Przeczytaj także: Rozwój powiatu kościerskiego
Pijalnię wód mineralnych z początku XX wieku ozdobiono freskami, które przedstawiają sceny z życia ówczesnych mieszkańców Dolnego Śląska. Obecnie dostępne są wody pięciu rodzajów.
Szczawno-Zdrój: Perła Nieopodal Przemysłowego Miasta
Dawne niemieckie Bad Salzbrunn to dzisiejsze Szczawno-Zdrój. Choć położone bardzo blisko Wałbrzycha, bardzo się różni od tego przemysłowego miasta. Pierwsze wzmianki o leczniczych wodach mineralnych w Bad Salzbrunn pochodzą z końca XVI wieku, ale to rok 1601 uważa się za początek działalności zdroju - wtedy to wykonano pierwsze analizy wód i określono ich właściwości lecznicze. Uzdrowisko w Szczawnie-Zdroju od początków XIX stulecia zaczęło się szybko rozwijać. Początkiem były trzy małe zakłady...
Wody Mineralne Śląska i Okolic
Woda mineralna Jurajska jest wydobywana ze złoża głębinowego Jury Krakowsko-Częstochowskiej z otworu Jurajska w Postępie (koło Myszkowa) z głębokości 115 m. Przed zanieczyszczeniami chronią ją warstwy iłów i dolomitów. Proces filtracji trwający 200 milionów lat oraz wiele składników mineralnych dowodzą jej czystości.
Woda mineralna Ustronianka to woda zawierająca optymalny skład minerałów i niską zawartość sodu, co sprawia, że każdy może pić ją bez limitu. Woda wydobywana jest z głębokości 100 m z podziemnych warstw plejstoceńskich. Zakład usytuowany jest w Ustroniu, w otulinie Parku Krajobrazowego w Beskidzie Śląskim przy górze Czantoria.
Woda mineralna Żywiec Zdrój to woda źródlana wydobywana z ekologicznie czystych terenów w otulinie Żywieckiego Parku Krajobrazowego. Polecana dla wszystkich, również dla niemowląt i dzieci oraz kobiet w ciąży i karmiących piersią.
Uzdrowisko Nałęczów: Wody Lecznicze Żelaziste
Uzdrowisko Nałęczów to najpopularniejszy w Polsce kurort z wodą leczniczą. To właśnie wody lecznicze żelaziste, na eksploatację których posiadamy koncesję, sprawiają, że Nałęczów utrzymuje status miejscowości uzdrowiskowej. Z uwagi na zawartość jonów Fe+2 w ilości powyżej 10,0 [mg/dm3] (waha się w granicach 10,5-13,1 [mg/dm3]), woda z ujęcia “Barbara” może być stosowana w leczeniu niedokrwistości, spowodowanej niedoborem żelaza (niedokrwistość w przebiegu schorzeń przewodu pokarmowego, w następstwach przewlekłych krwawień, niedokrwistość istotna niedobarwliwa, blednica, niedokrwistość ciężarnych i dzieci) oraz w leczeniu niedoboru żelaza bez niedokrwistości u rekonwalescentów.
Kuracja wodami ze źródła “Barbara” jest ponadto zalecana przy znużeniu, apatii, trudnościach z koncentracją, oddychaniem, przy skurczach i osłabieniu mięśni, mrowieniu i drętwieniu kończyn, bólach stawów, zaburzeniach pracy jelit, depresjach i nerwicach. Wspomaga i reguluję pracę serca, łagodzi dolegliwości mięśni (skurcze, mrowienie, drętwienie) i stawów, zmniejsza bóle głowy, nerwowość, znosi znużenie, ułatwia zasypianie, łagodzi stany depresyjne, leczy dolegliwości gastrologiczne, m.in.
Sądecczyzna: Bogactwo Wód Mineralnych
Każdy kto przyjeżdża na Sądecczyznę z uwagi na zasobność terenu w wody mineralne znajdzie tutaj coś dla siebie. Walory przyrodnicze Sądecczyzny znane są i wykorzystywane już od blisko 200 lat, a tutejsze lasy skrywają ponad 150 źródeł. Bogactwo wód mineralnych sprawiło, że wokół ich ujęć powstały takie ośrodki sanatoryjne jak Krynica-Zdrój, Piwniczna-Zdrój, Żegiestów-Zdrój, Muszyna.
Szczególnie atrakcyjnym miejscem dla wypoczynku i kuracji wydaje się dzisiaj Krynica-Zdrój, która w ostatnich latach stara się umiejętnie godzić walory tradycyjnego uzdrowiska oraz nowoczesnego kurortu. Krynica - Zdrój słynie w całej Polsce ze źródeł wód mineralnych, a tzw. Zdrój Główny oferuje szczawę wodorowęglanowo-wapniową. Woda ma neutralny smak i można się jej napić w krynickiej Pijalni Głównej.
Krynickie Wody Mineralne: Charakterystyka
- Kryniczanka - woda o wysokiej mineralizacji produkowana na bazie Zdroju Głównego i nasycana dwutlenkiem węgla wydobywanym z odwiertów Zubera. Pobudza apetyt, usprawnia trawienie, reguluje przemianę materii, działa przeciwalergicznie i obniża poziom cholesterolu.
- Zuber - jedna z najsilniejszych w Europie szczaw, która pomaga na nadkwasotę oraz bywa stosowana przy chorobach przewodu pokarmowego w tym choroby wrzodowej żołądka i dwunastnicy, wątroby, dróg żółciowych i cukrzycy. Łagodzi przykre skutki nadużycia alkoholu.
- Jan - stosowana w leczeniu schorzeń nerek i dróg moczowych, miażdżycy i cukrzycy, obniża również poziom cholesterolu we krwi.
- Słotwinka - wykorzystywana przy schorzeniach przewodu pokarmowego, zaburzeniach gruczołów dokrewnych dróg moczowych, chorobach wynikających z niedokrwienia magnezu oraz nerwicach.
Wody Mineralne Lądka-Zdroju: Charakterystyka Źródeł
Lądek-Zdrój, jedno z najstarszych uzdrowisk w Polsce, słynie z bogatych zasobów wód mineralnych, które są wykorzystywane w leczeniu różnych schorzeń. Wody te mają unikalne właściwości lecznicze, które przyciągają kuracjuszy od wieków.
Poszczególne źródła różnią się od siebie zawartością chemiczną wody. Wody lecznicze Lądka-Zdroju mają bogaty skład mineralny, co czyni je skutecznym narzędziem w leczeniu wielu schorzeń.
Charakterystyka wybranych źródeł:
- Źródło “Św. Jerzy” - Temperatura wody wynosi 38,3 stopni Celsjusza, a wydajność źródła do 250 litrów/min.
- Źródło “Wojciech” - Temperatura wody wynosi 29,6 stopni Celsjusza, a wydajność źródła do 75 litrów/min.
- Źródło “Marii Curie-Skłodowskiej” - Temperatura wody wynosi 24,5 stopni Celsjusza, a wydajność źródła do 50 litrów/min.
Znaczenie Wody dla Organizmu
Odpowiednie nawodnienie organizmu jest kluczowe dla zachowania zdrowia i dobrej kondycji. Odwodnienie to stan, kiedy zawartość wody w organizmie spada poniżej wartości niezbędnej do jego prawidłowego funkcjonowania. Regularne nawadnianie organizmu pomaga utrzymać odpowiednią temperaturę ciała, dodaje energii i poprawia nastrój.
W ciele dorosłego człowieka woda stanowi około 65% masy, a ten odsetek maleje wraz z wiekiem. Organizm człowieka nie może magazynować większej ilości wody, dlatego też musimy mu ją stale dostarczać. Osoby w podeszłym wieku są szczególnie narażone na odwodnienie.
Rodzaje Wód: Mineralna, Źródlana i Sodowa
Naturalna woda mineralna - pochodzi z udokumentowanych zasobów wody podziemnej, jest wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi. Pierwotnie ta woda jest czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym.
Naturalna woda źródlana - również pochodzi z udokumentowanych zasobów podziemnych, jest wydobywana otworami naturalnymi lub wierconymi i jest pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym.
Woda sodowa inaczej określana jest jako woda gazowana, która zawiera w sobie dwutlenek węgla. Jest ona przeznaczona do picia. Wykorzystywana była już od XVIII w., gdyż to właśnie wtedy udało się ją otrzymać angielskiemu chemikowi - Josephowi Priestleyowi. Jej smak jest lekko kwaśny. Woda sodowa w przeciwieństwie do tej niegazowanej może dłużej zachować świeżość, co jest związane z tym, że w kwaśnym środowisku dochodzi do wolniejszego rozwijania się różnych mikroorganizmów.
Pod względem chemicznym jest to wodny roztwór kwasu węglowego, a także kationów metali - magnezu, potasu, sodu oraz wapnia i do tego dochodzą jeszcze aniony - wodorowęglanowe, siarczanowe oraz chlorkowe.
Właściwości i Zastosowania Wody Sodowej
Najważniejszą zaletą picia wody sodowej jest to, że lepiej gasi pragnienie niż zwykła woda niegazowana. Związane jest to z występowaniem w niej dwutlenku węgla, którym jest nasycana. Dzięki temu powstaje efekt musowania i podczas picia dochodzi do pojawienia się złudzenia, że woda sodowa chłodzi oraz orzeźwia. Jest to związane z tym, że na języku oraz w jamie ustnej zaczynają musować bąbelki, które sprawiają wrażenie większego orzeźwienia niż w przypadku napojów niegazowanych.
Woda sodowa wypijana w rozsądnych ilościach bardzo dobrze sprawdza się po intensywnym wysiłku fizycznym. Wynika to z faktu, że szybciej się wchłania. Dlatego polecana jest osobom, które są aktywne fizycznie i często uprawiają sport. Jednak tutaj należy pamiętać o tym, aby pić ją na przemian z wodą niegazowaną.
W składzie wody sodowej znaleźć można wiele cennych składników odżywczych, takich jak: magnez, potas, sód, wapń oraz siarczany. Wody, które mają powyżej 1000 mg/l dwutlenku węgla stanowią doskonałe uzupełnienie niedoborów wyżej wymienionych składników mineralnych.
Przeciwwskazania do Spożywania Wody Sodowej
Nie każdy może pić wodę sodową. Regularne sięganie po wodę gazowaną może zaszkodzić przeważnie osobom, które mają problemy z chorobami układu pokarmowego oraz płuc. Do tej grupy należą wszyscy, którzy zmagają się z problemami gastrycznymi, ale też mający zespół jelita drażliwego, wrzody i nadżerki oraz leczący się na przewlekłą obturacyjną chorobę płuc.
Wody gazowanej powinny również unikać osoby z chorą krtanią, z refluksem żołądkowo-przełykowym i pacjenci po niedawno przebytych operacjach przewodu pokarmowego, a także cierpiący na wzdęcia i zgagę, kobiety w ciąży i karmiące piersią oraz małe dzieci.
Wpływ Wody Sodowej na Zdrowie Zębów
Badania wykazały, że gazowana woda mineralna powoduje uszkodzenie szkliwa tylko niewiele bardziej niż woda niegazowana. Poza tym woda mineralna była aż sto razy mniej szkodliwa w porównaniu z niektórymi słodkimi napojami bezalkoholowymi.
Zwykła woda sodowa nie stanowi dużego ryzyka dla zdrowia zębów, gdyż szkodliwe są tylko cukry. Cukier w połączeniu z dwutlenkiem węgla może powodować powstawanie próchnicy.
Wpływ Wody Sodowej na Zdrowie Kości
Badania wykazały, że woda sodowa nie wpływa na zdrowie kości. Napój typu cola był jedynym napojem, który wpływał na znacznie niższą gęstość mineralną kości. Zawartość fosforu w napojach typu cola może wpływać na zdrowie kości.
Podsumowanie
Wodę sodową można pić wtedy, gdy nie ma żadnych ku temu przeciwwskazań. Nie tylko bardzo dobrze nawadnia, ale również dostarcza cennych witamin i minerałów. To również zdrowszy zamiennik kolorowych napojów gazowanych. Jednak trzeba pamiętać, że jej częste picie może zaszkodzić, dlatego należy sięgać po nią z rozwagą.
tags: #stara #woda #mineralna #właściwości
