Transformacja Terenów Pogórniczych: Wyzwania i Możliwości na Przykładzie Ruda Śląska i Kopalni Pokój
- Szczegóły
W województwie śląskim znajduje się 6500 ha terenów pogórniczych. Miały być magnesem przyciągającym inwestorów, a tymczasem są nierzadko zmorą samorządów.
W trakcie ostatniej debaty Spółka Restrukturyzacji Kopalń przedstawiła pomysły na poszerzenie swej działalności, m.in. w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii czy kopalnianych wód. Spółka Restrukturyzacji Kopalń ma plany zaangażowania się w wykorzystanie odnawialnych źródeł energii w postaci farm fotowoltaicznych, zagospodarowanie kopalnianych wód, a nawet w projekty wodorowe. Ma być to jedna z odpowiedzi na liczne głosy samorządów, które mają apetyt na tereny pogórnicze i chcą je zagospodarowywać.
Spółka Restrukturyzacji Kopalń już w ub.r. informowała, że posiada opracowane możliwości wykorzystania istniejących terenów, obiektów i zasobów do realizacji tego rodzaju koncepcji. Problem jednak w tym, aby tereny pogórnicze zagospodarowywać przede wszystkim z wolą lokalnych społeczności. Słowem, potrzebny jest dialog o ich przyszłości.
Ruda Śląska to z kolei miasto, w którym wciąż działają dwa ruchy kopalni Ruda. Jest również hałda po zlikwidowanej kopalni Pokój. Pali się w różnych miejscach, stanowiąc zagrożenie dla osób korzystających z garaży. Miastu dają się we znaki szkody górnicze.
Wykorzystanie Odnawialnych Źródeł Energii i Kopalnianych Wód
W grę wchodziłyby np. farmy fotowoltaiczne dla zmagazynowania energii stawiane wespół z gminami. Panele mogłyby zostać zainstalowane w nieruchomościach SRK, a energia przez nie wyprodukowana zastąpić tę, wytwarzaną z paliw kopalnych. To obniżyłoby o ponad połowę koszty związane z niezbędnym pompowaniem wody, które ponosi SRK.
Przeczytaj także: The Benefits of Polish Mineral Waters
- Gdyby dana gmina prowadziła komunikację miejską autobusami wodorowymi, miałaby do dyspozycji wodór. W grę wchodzi także sól, która powstaje w procesie uzdatniania wody, można by przekazać ją gminie na okres zimy, kiedy trzeba posypywać jezdnie. Sama zaś uzdatniona woda zasiliłaby miejskie wodociągi. W dobie kryzysu wodnego to istotny element. I wreszcie nowe miejsca pracy, które powstałyby wraz z nowymi inwestycjami - wyliczał Andrzej Chmiela, kierownik Działu ds.
Wyzwania związane z komunalizacją terenów pogórniczych
Niewykluczone, że najlepszym planem byłaby ich komunalizacja i przekazanie gminom, ale te tłumaczą, że muszą dysponować prawem własności do terenu, by móc inwestować lub przyciągać inwestorów chcących tworzyć nowe miejsca pracy. Tymczasem tereny pogórnicze mają często niewyjaśnioną sytuację prawno-własnościową, a to zamiast korzyści może gminie przynieść kolejne, niepotrzebne problemy.
Poza tym gminy chciałyby pozyskiwać takie tereny na własność, a Spółka Restrukturyzacji Kopalń, gospodarująca majątkiem pogórniczym, przekazuje je jedynie w użytkowanie wieczyste. Samorządy za to płacą, ponieważ grunt jest nadal własnością Skarbu Państwa. Na dobrą sprawę nie wszystkie gminy mają środki, gdyby w grę wchodziła sprzedaż. Jak temu zaradzić? Pewnie zmienić prawo. I nie tylko pod tym względem, bo pozostaje jeszcze sprawa szkód górniczych.
- To nie jest tak, że gmina ma teren i będzie biznes. Przestrzegał przed zbyt pochopnym podejściem do problemu zagospodarowania terenów pogórniczych.
Przykłady Inicjatyw w Regionie
Miasto planuje postawić biogazownię w Niewiadomiu. Właśnie trwa w tej sprawie dialog z mieszkańcami. Ale na tym nie koniec, bowiem przy ulicy Przez Zwał miałaby powstać duża farma fotowoltaiczna, a to ze względu na fakt, że teren posiada przyłącze do sieci. Część terenu można by zazielenić.
Przeczytaj także: Opinie o basenie ozonowanym w Rudzie Śląskiej.
Jest też pomysł na tereny przy ul. Wodzisławskiej sąsiadującej z kolejową stacją przeładunkową. Plany wskazywałyby więc na centrum logistyczne. - Tego rodzaju strefy są bardzo dobrze rozwinięte, uzbrojone, pod nimi są filary ochronne. Taką infrastrukturę można rozwijać gospodarczo, ponieważ miasto musi realizować również swe funkcje gospodarcze. Czym innym są hałdy, które po zrewitalizowaniu służyć mogą rekreacji, bądź też można je przeznaczyć na potrzeby energetyki odnawialnej - mówił Michał Bieda, wiceprezydent Bytomia.
Transformacja w Katowicach
Transformacja w pełnym wymiarze. W Katowicach przemysłowa przeszłość zamieni się w rekreacyjną przyszłość. Na terenach byłej kopalni Boże Dary powstanie nowy miejski basen. Grunty przekazała Spółka Restrukturyzacji Kopalń. To kolejny akt współpracy z katowickim samorządem. SRK przekazała miastu Katowice w darowiźnie 2,5 ha gruntów wartych 4,3 mln zł.
- Przekazanie gruntów Katowicom to dowód, że transformacja może być szansą na tworzenie nowej jakości przestrzeni i lepszego jutra dla lokalnych społeczności. Miasto Katowice, na bazie umowy podpisanej 9 września, otrzymało od SRK w sumie pięć działek. Dwie z nich o łącznej powierzchni prawie 1 ha zostaną przeznaczone pod budowę pływalni oraz towarzyszącej jej infrastruktury, czyli m.in. hali sportowej.
- Miejskie baseny w Katowicach cieszą się olbrzymią popularnością wśród mieszkańców naszego miasta. W 2024 roku trzy obiekty łącznie odwiedzone zostały prawie milion razy. Dlatego chcemy zbudować dwa nowe tego typu obiekty, by mieszkańcy mieli do nich jeszcze łatwiejszy dostęp. Dzięki bardzo dobrej współpracy ze Spółką Restrukturyzacji Kopalń pozyskaliśmy grunt przy ul. Boya-Żeleńskiego w Kostuchnie, który zostanie wykorzystany pod budowę jednego z obiektów - mówi Marcin Krupa, prezydent Katowic.
- Mamy wykupione prawa autorskie do projektu, na podstawie którego wybudowane zostały już trzy baseny w Katowicach. Obiekt w Kostuchnie będzie do nich podobny. Oprócz hali basenowej powstanie w nim mała sala sportowa. Kolejna działka zostanie wykorzystana przez miasto na rzecz strategicznej inwestycji jaką jest budowa stacji uzdatniania wody. Inwestycja Katowickich Wodociągów ma zapewnić stabilność i odporność na potencjalne ryzyka dotyczące infrastruktury wodno-kanalizacyjnej na terenie miasta. Na działce tej znajduje się budynek kopalnianego warsztatu MEKOP, wybudowany w 1917 r. Ponadto, na kolejnych dwóch działkach o łącznej powierzchni ponad 1,2 ha, funkcjonują Rodzinne Ogródki Działkowe Kwiat Wrzosu.
Przeczytaj także: Nowa Ruda: Ranking Smogowy
SRK i Miasto Katowice współpracują już od dłuższego czasu. To decyzja Spółki o przekazaniu w 2022 roku terenów byłej KWK Wieczorek otworzyła drogę do realizacji największej inwestycji w historii miasta, czyli budowy HUB-u gamingowo technologicznego. Następnie we wrześniu 2024 roku miasto otrzymało od SRK kompleks działek w unikatowej dzielnicy Nikiszowiec. To w sumie 7,5 ha terenów o wartości ponad 14,2 mln zł. Dodatkowo w marcu br. SRK oraz spółka Katowickie Inwestycje podpisały list intencyjny ws. W sumie od 2018 r. Dodatkowo SRK stymuluje rozwój Katowic i całego regionu oferując atrakcyjne tereny inwestycyjne.
Centrum przesiadkowe w Bytomiu-Stroszku
Nowoczesne centrum przesiadkowe w Bytomiu-Stroszku staje się faktem! Powstanie na terenach, które przekazała Spółka Restrukturyzacji Kopalń. Miasto Bytom ogłosiło przetarg.
Centrum przesiadkowe w bytomskim Stroszku powstanie na terenach przekazanych samorządowi przez SRK w maju 2025 r. Najbliższe otoczenie stanowią tereny mieszkaniowe, handlowo-usługowe oraz niezabudowane.
To kolejna darowizna SRK dla Bytomia. Miasto otrzymało w 2025 r. nieruchomości o łącznej wartości blisko 8 mln zł.
Działania prewencyjne w Trzebini
Ratownicy górniczy SRK pojawili się w Trzebini. Zastęp zabezpiecza miejsce dzisiejszego zapadliska i nadzoruje teren. Poprawiane są też oznakowania o zakazie wstępu na południową część ROD Gaj. Działania mają charakter prewencyjny.
tags: #srk #ruda #slaska #kopalnia #pokoj #technologia
