Jakość powietrza w Sokołowie Podlaskim: Aktualne informacje i prognozy
- Szczegóły
Zanieczyszczenie powietrza to obecność szkodliwych substancji w atmosferze ziemskiej, co może mieć negatywny wpływ na zdrowie ludzi i innych organizmów żywych, a także na całe naturalne środowisko.
Indeks Jakości Powietrza
Górny panel pokazuje prognozę Wspólnego Indeksu Jakości Powietrza (CAQI) stosowanego w Europie od 2006 roku. Jest to liczba w skali od 1 do 100, gdzie niska wartość (zielone kolory) oznacza dobrą jakość powietrza, a wysoka wartość (czerwone kolory) - złą jakość powietrza. Kolorystyka CAQI jest używana we wszystkich panelach prognoz zanieczyszczenia powietrza meteogramu, aby wskazać poziom zanieczyszczenia.
Indeks Jakości Powietrza jest definiowany osobno w pobliżu dróg („roadside”) lub z dala od dróg („background”). meteoblue wykorzystuje indeks „background”, ponieważ modele pogodowe nie potrafią odtworzyć różnic w małej skali wzdłuż dróg.
Polski indeks jakości powietrza jest obliczany wyłącznie na podstawie 1-godzinnych niezweryfikowanych danych o dwutlenku siarki (SO2), dwutlenku azotu (NO2), pyłu PM10, pyłu PM2,5, tlenku węgla (CO), benzenu (C6H6), ozonu (O3) ze stacji automatycznych funkcjonujących w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska (PMŚ). Indeks ogólny przyjmuje wartość najgorszego indeksu indywidualnego spośród zanieczyszczeń mierzonych na danej stacji lub przyjmuje wartość zanieczyszczenia dominującego dla województwa.
Pyły zawieszone (PM10 i PM2.5)
Drugi panel pokazuje prognozę cząstek (PM oraz pustynnego pyłu) dla Sokołów Podlaski. Atmosferyczny pył zawieszony (PM) to mikroskopijne cząstki stałe lub krople cieczy unoszące się w powietrzu. Źródła pyłu zawieszonego mogą być naturalne lub antropogeniczne. Największe zagrożenie dla zdrowia publicznego stanowią cząstki wystarczająco małe, aby mogły być wdychane do najgłębszych części płuc.
Przeczytaj także: Dostawa wody butelkowanej do firm Sokołów Podlaski
Te cząstki mają średnicę mniejszą niż 10 mikrometrów (około 1/7 grubości ludzkiego włosa) i są definiowane jako PM10. Są mieszaniną materiałów, które mogą obejmować dym, sadzę, kurz, sól, kwasy i metale. Pył zawieszony powstaje również, gdy gazy emitowane przez pojazdy silnikowe i przemysł ulegają reakcjom chemicznym w atmosferze. PM10 jest widoczny gołym okiem jako mgła, którą określamy mianem smogu.
PM10 obejmuje drobny pył zawieszony określany jako PM2.5, czyli cząstki o średnicy 2,5 μm lub mniejszej. Największy wpływ zanieczyszczenia powietrza pyłem na zdrowie publiczne wynika z długotrwałej ekspozycji na PM2.5: PM2.5 zwiększa ryzyko śmiertelności specyficzne dla wieku, szczególnie z przyczyn sercowo-naczyniowych.
Pył pustynny składa się z cząstek mniejszych niż 62 μm pochodzących z pustyń.
Gazy zanieczyszczające powietrze
Prognozy stężeń gazów zanieczyszczających powietrze przedstawiono w trzecim panelu.
Ozon (O₃)
Zanieczyszczenie ozonem (O₃) w dolnej troposferze powstaje głównie na obszarach miejskich. Ozon może:
Przeczytaj także: Wszystko o oczyszczalniach ścieków
- Utrudniać głębokie i energiczne oddychanie
- Powodować duszność oraz ból przy głębokim wdechu
- Powodować kaszel oraz ból lub drapanie w gardle
- Powodować zapalenie i uszkodzenie dróg oddechowych
- Nasilać choroby płuc, takie jak astma, rozedma i przewlekłe zapalenie oskrzeli
- Zwiększać częstotliwość ataków astmy
- Sprawiać, że płuca są bardziej podatne na infekcje
- Nadal uszkadzać płuca nawet po ustąpieniu objawów
- Powodować przewlekłą obturacyjną chorobę płuc (POChP)
Ozon (O₃), głównie występuje w stratosferze, czyli warstwie ozonowej. Warstwa ta chroni nas przed nadmiernym promieniowaniem UV. Ozon szkodliwy staje się, gdy znajduje się przy powierzchni ziemi. W dolnych warstwach atmosfery pojawia się poprzez spłynięcie ze stratosfery, a częściowo poprzez powstawanie w wyniku reakcji chemicznych zachodzących pod wpływem światła słonecznego.
Wysokie stężenia ozonu zagrażają naszemu zdrowiu poprzez podrażnianie błony śluzowej, oczu, powoduje suchy kaszel, a podczas wysiłku fizycznego może wywołać poczucie lęku. Dlatego też ozonatory, które możemy kupić w celu odświeżania i oczyszczenia powietrza w naszym domu, nie zawsze są do końca dobre dla naszego zdrowia.
Dwutlenek siarki (SO₂)
Dwutlenek siarki (SO₂) to gaz, który jest niewidoczny i ma ostry, nieprzyjemny zapach. Łatwo reaguje z innymi substancjami, tworząc szkodliwe związki, takie jak kwas siarkowy, kwas siarkawy i cząstki siarczanów. Krótkotrwałe narażenie na SO₂ może uszkodzić ludzki układ oddechowy i utrudniać oddychanie.
SO₂ i inne tlenki siarki mogą przyczyniać się do powstawania kwaśnych deszczy, które mogą szkodzić wrażliwym ekosystemom. Dzieci, osoby starsze oraz cierpiące na astmę są szczególnie wrażliwe na działanie SO₂.
SO₂ to powszechnie występujący gaz zanieczyszczający powietrze atmosferyczne, emitowany przez zakłady ciepłownicze i przemysłowe. Bardzo łatwo wchodzi w reakcję z innymi substancjami i tworzy szkodliwe związki, takie jak na przykład kwas siarkowy i kwas siarkawy, a w efekcie doprowadza do powstania kwaśnych deszczy. Dużo wyższe jego stężenia możemy zaobserwować przy drogach, na których występuje wzmożony ruch samochodowy. Głównym problemem jest jego bardzo wysoka emisja, która przyczynia się do zanieczyszczenia powietrza. Dwutlenek siarki dodatkowo powoduje problemy z oddychaniem, astmę, przewlekłe zapalenie oskrzeli, choroby układu krążenia oraz bóle głowy.
Przeczytaj także: Technologia oczyszczania ścieków w Janowie Podlaskim
Dwutlenek azotu (NO₂)
Dwutlenek azotu (NO₂) to czerwonobrązowy gaz o charakterystycznym, ostrym, gryzącym zapachu i jedno z głównych zanieczyszczeń powietrza. Głównym źródłem dwutlenku azotu jest spalanie paliw kopalnych: węgla, ropy i gazu. Większość NO₂ w miastach pochodzi ze spalin pojazdów silnikowych.
NO₂, czyli dwutlenek azotu, to gaz toksyczny zanieczyszczający powietrze, którego głównym źródłem są emisje z transportu drogowego. Podrażnia on oczy, nos i gardło, atakując również układ oddechowy i powodując problemy z oddychaniem, rozedmę płuc i oskrzeli. Mają również niekorzystny wpływ na wątrobę, śledzionę i krew. Najbardziej może to wpłynąć na osoby z astmą, gdyż zwiększona zawartość dwutlenku azotu we wdychanym powietrzu może prowadzić do częstszych i bardziej intensywnych ataków. Dzieci z astmą i osoby starsze z chorobami serca są najbardziej narażone na skutki działania NO₂.
Tlenek węgla (CO)
CO, czyli tlenek węgla, znany powszechnie jako czad, to silnie toksyczny związek chemiczny, który powstaje w wyniku niecałkowitego spalania paliw kopalnych oraz biopaliw, a rozprowadzany jest przez wiatry i cyrkulację powietrza. Tlenek węgla zmniejsza zdolność transportu tlenu przez hemoglobinę w naczyniach krwionośnych, co skutkuje niewystarczającym dotlenieniem naszych organów, takich jak mózg, tkanka nerwowa czy serce i zaburza ich pracę.
Pyłki roślin
Dla prognozy pyłków nie istnieją oficjalne wytyczne dotyczące kodowania kolorami, ponieważ pyłki nie są częścią prognozy Indeksu Jakości Powietrza.
Pyłek brzozy jest jednym z najczęstszych alergenów unoszących się w powietrzu w okresie wiosennym, a w wyższych szerokościach geograficznych także później w ciągu roku. Gdy drzewa kwitną, uwalniają drobne ziarna pyłku, które roznosi wiatr. Jedna brzoza może wyprodukować nawet pięć milionów ziaren pyłku. Pyłek jest przenoszony przez prądy powietrzne i może docierać na duże odległości.
Pyłek traw jest głównym czynnikiem wywołującym alergie pyłkowe w miesiącach letnich. Powoduje jedne z najcięższych i najtrudniejszych do leczenia objawów. W wilgotnym klimacie sezon pyłku traw trwa kilka miesięcy.
Smog: Przyczyny i skutki
Pochodzenie słowa smog ma swoje korzenie w dwóch anglojęzycznych słowach: smoke - dym oraz fog - mgła. Wdychanie zanieczyszczonego powietrza może przyczynić się do powstawania alergii, chorób oraz ogólnego pogorszenia funkcjonowania naszego organizmu.
Możemy wymienić dwa rodzaje smogu: smog londyński oraz smog typu Los Angeles. Smog londyński występuje zazwyczaj w sezonie grzewczym (na przełomie października do marca) - wówczas występują największe stężenia szkodliwych pyłów. W jego skład wchodzą również tlenki siarki (IV), tlenki azotu, tlenki węgla, sadza oraz wspomniane już trudno opadające pyły. Za występowanie tego smogu odpowiada inwersja temperatur. Jest to zjawisko atmosferyczne polegające na wzroście temperatury powietrza wraz z wysokością.
Drugim, znanym rodzajem smogu jest smog typu Los Angeles (inaczej tzw. smog fotochemiczny). Występuje on przede wszystkim w miesiącach letnich, w strefach subtropikalnych. W jego skład wchodzą przede wszystkim gazy: tlenki węgla, tlenki azotu i węglowodory.
Skutki wysokiego stężenia pyłów zawieszonych
- Zmiany w obrębie układu oddechowego - kłopoty z oddychaniem, świszczący oddech, zapalenie oskrzeli i płuc, napady kaszlu i astmy itp.
- Problemy z absorpcją tlenu we krwi, powodujące schorzenia układu krwionośnego i centralnego układu nerwowego
- Obniżenie odporności na różnego rodzaju infekcje (system odpornościowy człowieka jest bardzo osłabiony)
- Uszkodzenie między innymi takich narządów wewnętrznych jak nerki, wątroba, nadnercza, ale również i kości
- Problemy związane z płodnością
- Gromadzenie się zanieczyszczeń w ciele może wywołać zmiany nowotworowe.
Jak poprawić jakość powietrza?
- Nie pal śmieci!
- Nie korzystaj z paliw stałych!
- Korzystaj częściej z komunikacji zbiorowej!
- Monitoruj jakość powietrza z systemem Airly!
- Wymień swoje źródło ciepła w domu na bardziej ekologiczne!
Ciężko walczyć z problemem, który nie został przez nas dobrze poznany. Naszym celem jest zbudowanie gęstej sieci sensorów w całej Polsce i Europie, co wpłynie na zwiększenie świadomości, czym oddychamy każdego dnia. Pozwoli to także na dokładne zidentyfikowanie źródeł zanieczyszczeń.
Jak chronić się przed smogiem?
Istnieje wiele sposobów na zmniejszenie wpływu zanieczyszczonego powietrza na nasze zdrowie. Każdy nawet minimalnym wysiłkiem może go ograniczyć.
Przede wszystkim, sprawdzaj codziennie map.airly.org, by wiedzieć jak zaplanować swój dzień i aktywność na zewnątrz, czy warto tego dnia pojechać do pracy rowerem, czy może lepiej wybrać tramwaj lub jak może wpłynąć na Ciebie spacer z rodziną po obiedzie.
Pamiętaj, że smog najbardziej szkodliwy wpływ ma na kobiety w ciąży, małe dzieci, osoby starsze i osoby ze schorzeniami układu oddechowego jak np. astmatycy.
Nasz organizm czasem potrzebuje wsparcia w postaci witamin. W przypadku walki ze smogiem według naukowców jest kilka istotnych, które skutecznie nas w tym wspomagają, a są to witaminy C, E oraz te z grupy B, więc warto uzupełniać swoją dietę o produkty bogate w te suplementy.
Oprócz tego, warto również na okres grzewczy zaopatrzyć się w sprawdzone maski antysmogowe i dobry oczyszczacz powietrza.
tags: #sokolow #podlaski #jakosc #powietrza #informacje
