Rozporządzenie Ministra Zdrowia w Sprawie Jakości Wody Pitnej w Polsce
- Szczegóły
Pytanie, czy w Polsce wszyscy obywatele mają zapewniony dostęp do bezpiecznej i czystej wody, nie jest retoryczne. Z badań przeprowadzonych przez TNS OBOP w 2009 r. wynika, że ponad 60% Polaków nie ma do niej zaufania i boi się ją pić bez przegotowania. W efekcie coraz mniej Polaków pije wodę surową, bezpośrednio z kranu, coraz częściej też nawet do gotowania potraw używana jest kupowana w sklepach woda butelkowana, ponieważ społeczeństwo nie ma zaufania do bezpieczeństwa wody dostarczanej im przez wodociągi miejskie.
Woda płynąca z kranów, chociaż powszechnie dostępna, oceniana jest jako zbyt zanieczyszczona, nadmiernie nasycona fluorem lub nieposiadająca odpowiednich walorów konsumpcyjnych (kolor, zapach i smak). Obecne systemy uzdatniania wody potrafi je wyeliminować, jednakże samo uzdatnianie, dokonywane w Polsce przede wszystkim za pomocą procesu chlorowania wody, zdecydowanie pogarsza jej jakość w stosunku do wody naturalnie czystej.
Dlatego w artykule przedstawiono analizę stanu w zakresie jakości wody pitnej oraz stopnia dostępu do sieci wodociągowo-kanalizacyjnej w Polsce. W tym celu wykorzystano metodę analizy wtórnej danych statystycznych dostępnych w materiałach Głównego Urzędu Statystycznego w Warszawie, danych źródłowych Izby Gospodarczej Wodociągi Polskie w Bydgoszczy oraz Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie.
Regulacje Prawne Dotyczące Jakości Wody
Kwestię bezpieczeństwa zdrowotnego wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi reguluje ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (Dz. U. z 2017 r. poz. 2294), które jest zgodne z dyrektywą Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
Jakość wody przeznaczonej do spożycia powinna odpowiadać wymaganiom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Woda jest w pełni bezpieczna dla zdrowia, jeśli spełnia wymagania określone w ww.
Przeczytaj także: Regulacje dotyczące amoniaku
W dniu 11 stycznia 2018 roku zaczęło obowiązywać nowe Rozporządzenie Ministra Zdrowia z 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi [1], implementujące do krajowego prawa Dyrektywę Komisji (UE) 2015/1787 z dnia 6 października 2015 r. zmieniającą załączniki II oraz III do dyrektywy Rady 98/83/WE [2]. W ten sposób wprowadzono do polskiego prawa, regulującego zasady zaopatrzenia ludności w wodę, fakultatywną ocenę ryzyka (§ 12), którą mogą przeprowadzać zarówno przedsiębiorstwa wodociągowe (§ 6), jak i inne podmioty (§ 7) oraz właściciele/administratorzy instalacji w budynkach (§ 8).
Na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia pojawił się projekt rozporządzenia z 25 sierpnia 2006 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi3. Wiele zawartych w nim zapisów reguluje niewyjaśnione do tej pory kwestie.
Monitoring Jakości Wody
Państwowa Inspekcja Sanitarna prowadzi monitoring kontrolny i monitoring przeglądowy jakości wody w wytypowanych punktach pobierania próbek wody. Punkty pobierania próbek wody powinny być zlokalizowane w:
- ujęciach wody (woda surowa);
- miejscach podawania wody do sieci rozdzielczej;
- sieci rozdzielczej;
- miejscu czerpania wody przez odbiorców usług (minimum 75% wszystkich punktów pobierania próbek wody).
Monitoring jakości wody jest elementem bieżącego nadzoru sanitarnego nad jakością wody określonego w odrębnych przepisach. Koordynatorem monitoringu jakości wody jest Główny Inspektor Sanitarny. Nadzór merytoryczny nad monitoringiem jakości wody prowadzi Państwowy Zakład Higieny.
Minimalny zakres badań w ramach monitoringu kontrolnego i monitoringu przeglądowego określa załącznik nr 4 do rozporządzenia. Monitoring przeglądowy obejmuje wszystkie parametry i wskaźniki, wymienione w załącznikach nr 1 i 2 do rozporządzenia, niezbędne do dokonywania ocen porównawczych i długoterminowych prognoz jakości wody.
Przeczytaj także: Normy Mikrobiologiczne dla Wody Mineralnej w Polsce
W przypadku gdy jeden z parametrów albo wskaźników wymienionych w załączniku nr 2 do rozporządzenia nie przekracza dopuszczalnych wartości określonych w tym załączniku, państwowy powiatowy inspektor sanitarny może odstąpić, na czas określony, od oznaczania tego parametru albo wskaźnika. Odstąpienie od tych oznaczeń nie może dotyczyć parametrów i wskaźników wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
Monitoring jakości wody realizują: państwowy powiatowy inspektor sanitarny i państwowy wojewódzki inspektor sanitarny oraz Państwowy Zakład Higieny.
Przedsiębiorstwa i laboratoria wodociągowe oraz laboratoria obsługujące przedsiębiorstwa wodociągowe udostępniają państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu:
- dane niezbędne do prowadzenia monitoringu wody;
- informacje o planowanych oraz nieplanowanych przerwach w dostawie wody;
- informacje o stwierdzeniu pogorszenia jakości wody lub zaistnienia okoliczności mogących spowodować jej pogorszenie (w trybie natychmiastowym).
Badania monitoringowe należy prowadzić metodami zgodnymi z charakterystyką metod określoną w załączniku nr 5 do rozporządzenia. Wszystkie laboratoria wykonujące badania monitoringowe uczestniczą w badaniach międzylaboratoryjnych. Dla wszystkich ujęć wodociągowych, stacji uzdatniania wody oraz punktów pobierania próbek wody podaje się ich współrzędne geograficzne.
Sprawozdawczość i Dostęp do Danych
Zgodnie z art. 12b ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2024 r. poz. 757), Główny Inspektor Sanitarny, w ramach sprawowanego nadzoru nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, co 3 lata publikuje sprawozdanie z badań jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, obejmujące okres kolejnych3 lat kalendarzowych. Sprawozdanie jest wymogiem dyrektywy Rady 98/83/WE w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi (art. 13 Sprawozdawczość).
Przeczytaj także: Normy jakości wody pitnej w Polsce
Sprawozdanie opracowane przez Głównego Inspektora Sanitarnego zawiera dane o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi w Polsce za lata 2017-2019 i obejmuje wodociągi produkujące powyżej 1000 m3 wody na dobę lub zaopatrujące powyżej 5000 osób.
Sprawozdanie o jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi zawiera zagregowaną informację dotyczącą podstawowych danych o wodociągach (produkcja wody, liczba osób zaopatrywanych), liczbie i wykazie badanych parametrów jakości wody i ich przekroczeniach skutkujących wydaniem przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej decyzji o braku przydatności wody do spożycia.
Dane o jakości wody przeznaczonej do spożycia dostępne są również na stronie internetowej Głównego Inspektoratu Sanitarnego w corocznych publikacjach dotyczących stanu sanitarnego kraju. W rozdziale Jakość wody przeznaczonej do spożycia, zawarte są dane statystyczne dotyczące m.in. typu Stacji Doczyszczania Wody (LSDW).
Analiza Danych za Lata 2017-2019
W cyklu sprawozdawczym 2017-2019 obserwuje się, iż liczba „dużych” wodociągów stale wzrasta. Tendencja ta jest utrzymana w odniesieniu do bieżącego i poprzedniego cyklu sprawozdawczego (lata 2011-2016). Jednocześnie z danych będących w posiadaniu Głównego Inspektoratu Sanitarnego wynika, iż zmniejsza się liczba małych wodociągów, co jest zjawiskiem pozytywnym i pożądanym z punktu widzenia bezpieczeństwa zdrowotnego wody.
Wodociągi raportowane, tj. produkujące średnio 1000 m3 wody na dobę lub umożliwiające zaopatrzenie w wodę ponad 5000 osób, zaopatrują około 69,5 % społeczeństwa Polski. Wodociągi w latach 2017-2019 dostarczały wodę przeznaczoną do spożycia o lepszej jakości niż w poprzednim cyklu raportowym.
Liczba wodociągów raportowanych dostarczających wodę o odpowiedniej jakości w latach 2017-2019 jest wyższa niż w cyklu sprawozdawczym 2014-2016 o około 0,6 punkty procentowe. Liczba osób zaopatrywanych przez „duże” wodociągi dostarczające wodę o niekwestionowanej jakości była podobna w latach 2017-2019 jak w poprzednim cyklu sprawozdawczym.
Odsetek ludności zaopatrywanej przez wodociągi raportowane dostarczające wodę o odpowiedniej jakości w latach 2017-2019 wynosił około 99,9% i był wyższy o około 0,8 punkty procentowe w porównaniu z poprzednim cyklem sprawozdawczym 2014-2016. Najczęściej występujące przekroczenia parametrów jakości wody to: mangan, mętność, żelazo, pH i jon amonowy, czyli parametry tzw.
tags: #rozporządzenie #ministra #zdrowia #2005 #jakość #wody
