Różnica między wodą a wodą gazowaną: co musisz wiedzieć
- Szczegóły
Czy woda gazowana jest zdrowa - to pytanie, które pojawia się często, zwłaszcza wśród osób dbających o dietę i codzienne nawyki żywieniowe. Musujący napój kusi orzeźwiającym smakiem i lekkością, a dla wielu jest ciekawszą alternatywą dla wody niegazowanej. Jednocześnie krąży wokół niego wiele opinii, zarówno pozytywnych, jak i ostrzegawczych. Część osób chwali wodę gazowaną za wspomaganie trawienia i lepsze nawodnienie, inni obawiają się jej wpływu na żołądek, zęby czy kości.
Podstawowa różnica między wodą gazowaną a niegazowaną to obecność dwutlenku węgla (CO₂), który nadaje jej charakterystyczne bąbelki i delikatnie musujący smak. Sam CO₂ nie ma wartości odżywczych ani kalorii, ale zmienia odczucie podczas picia - woda gazowana wydaje się bardziej orzeźwiająca i lekko kwaskowa w smaku. Pod względem składu mineralnego obie wersje mogą być niemal identyczne, jeśli pochodzą z tego samego źródła.
Woda gazowana może być naturalnie nasycona gazem już w procesie wydobycia lub sztucznie nasycona CO₂ podczas produkcji. W praktyce oznacza to, że woda mineralna, którą znajdziesz w sklepie, może być zarówno gazowana, średnio gazowana, jak i lekko gazowana - w zależności od ilości dodanego dwutlenku węgla. Warto dodać, że gaz nie wpływa na zawartość minerałów w wodzie, jednak jego obecność może lekko modyfikować pH - sprawiając, że napój staje się odrobinę bardziej kwasowy.
Dla większości zdrowych osób nie ma to znaczenia, ale w niektórych przypadkach (np. Musowanie wody gazowanej to efekt obecności rozpuszczonego dwutlenku węgla (CO₂) pod ciśnieniem. W naturze proces ten zachodzi w sposób całkowicie spontaniczny - woda przepływająca przez warstwy geologiczne nasyca się gazem pochodzącym z naturalnych źródeł wulkanicznych lub geotermalnych.
Takie wody, określane jako naturalnie gazowane, trafiają do butelek z zachowaniem oryginalnej zawartości CO₂ lub są dodatkowo nasycane gazem już w procesie rozlewu, aby utrzymać odpowiedni poziom musowania. Woda gazowana dostępna w sklepach częściej jednak jest produkowana sztucznie, co wcale nie oznacza, że jest gorszej jakości. Woda źródlana lub mineralna jest wówczas poddawana procesowi saturacji, czyli nasycenia CO₂ pod ciśnieniem. Gaz wtłaczany do wody rozpuszcza się w niej, tworząc słaby kwas węglowy - to właśnie on nadaje napojowi charakterystyczny, lekko kwaskowaty smak.
Przeczytaj także: Karmienie z LOVI Podgrzewaczem Nude
Po otwarciu butelki ciśnienie spada, a dwutlenek węgla zaczyna się ulatniać w postaci bąbelków. Im więcej CO₂ w wodzie, tym intensywniejsze i dłużej utrzymujące się musowanie. Woda może być w pełni gazowana, średnio gazowana lub lekko gazowana, co jest wynikiem różnego stężenia gazu w produkcie. Proces gazowania nie zmienia wartości odżywczych wody - wpływa jedynie na jej odczucia smakowe i strukturę.
Woda gazowana, podobnie jak jej niegazowany odpowiednik, składa się przede wszystkim z wody oraz rozpuszczonych w niej minerałów. Różnica polega na obecności dwutlenku węgla (CO₂), który jest odpowiedzialny za musowanie i lekko kwaskowy posmak. Gaz ten nie wnosi żadnych kalorii, białka, tłuszczu czy cukru, dlatego sam w sobie nie wpływa na wartość energetyczną napoju.
Skład mineralny wody gazowanej zależy od jej źródła. W butelce mogą znajdować się cenne dla organizmu pierwiastki, takie jak wapń, magnez, potas, sód czy wodorowęglany. Wody mineralne zawierają ich zazwyczaj więcej niż wody źródlane, co może wspierać prawidłowe funkcjonowanie mięśni, układu nerwowego czy gospodarki wodno-elektrolitowej. Dwutlenek węgla wpływa na właściwości fizykochemiczne wody - obniża jej pH, czyniąc ją lekko kwaśną.
W praktyce ta zmiana jest na tyle niewielka, że dla większości osób nie stanowi problemu. Jednak osoby z nadwrażliwym żołądkiem lub refluksem mogą odczuwać dyskomfort po spożyciu dużej ilości mocno gazowanej wody. Warto też pamiętać, że woda gazowana może występować w różnych wariantach: mocno gazowana, średnio gazowana i lekko gazowana. Różnią się one jedynie zawartością CO₂, a nie wartościami odżywczymi czy ilością minerałów. Dzięki temu każdy może dobrać intensywność musowania do własnych preferencji.
Podsumowując - skład wody gazowanej to połączenie czystej wody, minerałów i dwutlenku węgla. Woda gazowana, oprócz tego, że orzeźwia i gasi pragnienie, może oferować kilka dodatkowych korzyści zdrowotnych. Jej musujące bąbelki pobudzają receptory smakowe, co sprawia, że wiele osób pije ją chętniej niż wodę niegazowaną. W efekcie łatwiej utrzymać odpowiedni poziom nawodnienia organizmu, co jest kluczowe dla pracy narządów, koncentracji i ogólnego samopoczucia.
Przeczytaj także: Przewodnik po Odwróconej Osmozie i Ultrafiltracji
Jednym z często wymienianych atutów wody gazowanej jest jej wpływ na procesy trawienne. Musowanie może stymulować wydzielanie soków żołądkowych, co u części osób łagodzi uczucie ciężkości po posiłkach. Dla niektórych picie niewielkich ilości wody gazowanej przed jedzeniem działa pobudzająco na apetyt, a dla innych - pomaga szybciej poczuć sytość, co może wspierać kontrolę porcji i utrzymanie prawidłowej masy ciała.
Woda gazowana, szczególnie ta bogata w minerały, dostarcza organizmowi ważnych pierwiastków, takich jak wapń czy magnez. Mogą one wspierać zdrowie kości, prawidłową pracę mięśni i układu nerwowego. Choć woda nie zastąpi pełnowartościowej diety, może być dodatkowym źródłem tych składników. Dla osób, które chcą ograniczyć spożycie słodzonych napojów, woda gazowana jest znakomitą alternatywą. Dostarcza podobnych wrażeń smakowych co napoje gazowane, ale bez dodatku cukru czy sztucznych słodzików (o ile wybieramy wersje bez dodatków smakowych).
Podsumowując - woda gazowana może wspierać nawodnienie, ułatwiać trawienie i dostarczać cennych minerałów. Wokół wody gazowanej narosło wiele przekonań, z których część nie znajduje potwierdzenia w badaniach naukowych. Jednym z popularnych mitów jest to, że woda gazowana „wypłukuje” wapń z organizmu i osłabia kości. W rzeczywistości sama obecność dwutlenku węgla w wodzie nie ma negatywnego wpływu na gęstość mineralną kości.
Problem może dotyczyć jedynie słodzonych napojów gazowanych typu cola, które zawierają kwas fosforowy - w naturalnej wodzie gazowanej taki składnik nie występuje. Innym częstym obiektem obaw jest wpływ wody gazowanej na żołądek. U niektórych osób nadmiar CO₂ może powodować wzdęcia, odbijanie czy uczucie pełności. To efekt fizycznego rozszerzania się gazu w przewodzie pokarmowym, a nie działania toksycznego. Osoby z refluksem, zespołem jelita drażliwego lub chorobą wrzodową powinny pić wodę gazowaną ostrożnie i obserwować reakcję swojego organizmu.
Pojawia się także przekonanie, że woda gazowana szkodzi zębom. Rzeczywiście, ma ona nieco niższe pH niż woda niegazowana, przez co w teorii może w minimalnym stopniu osłabiać szkliwo. Jednak jej działanie jest znacznie łagodniejsze niż w przypadku soków owocowych czy napojów gazowanych z cukrem. Picie wody gazowanej w rozsądnych ilościach, najlepiej podczas posiłków i bez długiego przetrzymywania w ustach, nie powinno powodować problemów stomatologicznych.
Przeczytaj także: Która woda lepsza: butelkowana czy przegotowana?
Podsumowując - dla większości zdrowych osób woda gazowana jest bezpieczna i nie powoduje szkód, jeśli jest spożywana z umiarem. Wpływ wody gazowanej na układ pokarmowy jest jednym z najczęściej dyskutowanych tematów wśród jej zwolenników i przeciwników. Dla wielu osób picie takiej wody wiąże się z przyjemnym uczuciem orzeźwienia i lekkości, ale u innych może powodować dyskomfort w postaci odbijania czy wzdęć. Wszystko zależy od indywidualnej tolerancji organizmu i ilości wypijanej wody.
Musujące bąbelki dwutlenku węgla mogą stymulować wydzielanie soków żołądkowych, co bywa korzystne u osób z wolniejszym trawieniem lub brakiem apetytu. Woda gazowana spożywana w niewielkich ilościach przed posiłkiem może pobudzić układ trawienny i przygotować żołądek do przyjęcia pokarmu. Z kolei wypicie jej po jedzeniu może pomóc złagodzić uczucie ciężkości. Niektóre badania wskazują, że u osób cierpiących na zaparcia, regularne picie wody gazowanej może poprawić perystaltykę jelit, co przyczynia się do lepszego opróżniania przewodu pokarmowego.
Może to wynikać z łagodnego działania pobudzającego na układ trawienny. Jednocześnie osoby z chorobą refluksową przełyku, nadwrażliwym żołądkiem czy zespołem jelita drażliwego powinny uważać na nadmierne spożycie wody gazowanej. CO₂ może zwiększać ciśnienie w żołądku, co sprzyja cofaniu się treści pokarmowej i nasila objawy refluksu. Podsumowując - woda gazowana może wspierać trawienie i pracę jelit, jeśli jest spożywana w umiarkowanych ilościach.
Wokół wpływu wody gazowanej na zdrowie kości i zębów narosło wiele mitów, które często wynikają z mylenia jej z napojami gazowanymi typu cola. W przypadku naturalnej lub sztucznie nasyconej dwutlenkiem węgla wody, brak jest dowodów naukowych potwierdzających, że spożywanie jej w umiarkowanych ilościach osłabia kości. Badania wskazują, że to raczej nadmierne spożycie napojów zawierających kwas fosforowy i cukier może wiązać się z pogorszeniem gęstości mineralnej kości - a woda gazowana takich składników nie zawiera.
Jeśli chodzi o zęby, woda gazowana ma niższe pH niż woda niegazowana, ponieważ rozpuszczony CO₂ tworzy w niej kwas węglowy. W teorii może to w minimalnym stopniu zwiększać ryzyko erozji szkliwa. W praktyce jednak jej działanie jest znacznie łagodniejsze niż w przypadku soków owocowych, napojów gazowanych z cukrem czy energetyków. Aby dodatkowo zminimalizować potencjalny wpływ na szkliwo, warto pić wodę gazowaną podczas posiłków i unikać długiego jej przetrzymywania w ustach.
Dobrą wiadomością jest to, że niektóre wody gazowane - zwłaszcza mineralne - dostarczają wapń i magnez, które wspierają zdrowie kości i zębów. Oznacza to, że w odpowiednio zbilansowanej diecie woda gazowana może wręcz pomagać w utrzymaniu prawidłowej mineralizacji, a nie jej szkodzić. Podsumowując - umiarkowane picie wody gazowanej nie stanowi zagrożenia dla kości i zębów, o ile nie jest ona dosładzana i nie zastępuje całkowicie innych źródeł nawodnienia.
Choć dla większości osób woda gazowana jest bezpieczna i może być elementem codziennego nawodnienia, istnieją grupy, które powinny pić ją ostrożniej lub ograniczyć jej ilość. Osoby cierpiące na chorobę refluksową przełyku często odczuwają nasilenie objawów po spożyciu napojów gazowanych. Dwutlenek węgla zwiększa ciśnienie w żołądku, co może sprzyjać cofaniu się treści pokarmowej do przełyku, powodując zgagę czy pieczenie w klatce piersiowej.
Podobny dyskomfort mogą odczuwać osoby z zespołem jelita drażliwego, wrzodami żołądka czy nadwrażliwością żołądka. Woda gazowana nie zawsze jest dobrym wyborem dla osób z tendencją do wzdęć lub nadmiernego gromadzenia się gazów w przewodzie pokarmowym. Pęcherzyki CO₂ mogą potęgować uczucie pełności, co bywa szczególnie nieprzyjemne po obfitym posiłku. Dzieci mogą pić wodę gazowaną, ale w niewielkich ilościach. W ich przypadku nadmiar CO₂ może powodować bóle brzucha i odbijanie.
Lepiej, aby głównym źródłem nawodnienia najmłodszych była woda niegazowana. Osoby po zabiegach chirurgicznych w obrębie układu pokarmowego, np. po operacjach bariatrycznych, również powinny zachować ostrożność. W takich sytuacjach lekarze często zalecają unikanie napojów gazowanych w okresie rekonwalescencji, aby nie obciążać układu trawiennego.
Podsumowując - woda gazowana jest zdrowa dla większości ludzi, jednak przy niektórych schorzeniach przewodu pokarmowego i w szczególnych sytuacjach lepiej postawić na wersję niegazowaną. Woda gazowana może być wartościowym elementem codziennego nawodnienia, pod warunkiem że jest spożywana w odpowiedni sposób. Kluczem jest umiar i wybieranie wersji naturalnych, bez dodatku cukru, sztucznych aromatów czy słodzików. Tylko wtedy napój zachowuje swoje właściwości zdrowotne i nie wprowadza do diety zbędnych kalorii.
Najlepiej pić wodę gazowaną w trakcie posiłków lub tuż po nich. Dzięki temu jej lekko kwaskowy smak może wspomóc trawienie, a musujące bąbelki dodatkowo orzeźwią. Unikaj picia dużych ilości mocno gazowanej wody na pusty żołądek, szczególnie jeśli masz skłonność do wzdęć czy refluksu - w takich sytuacjach lepsza będzie wersja lekko gazowana lub niegazowana. Dobrym pomysłem jest łączenie wody gazowanej z niegazowaną w ciągu dnia.
Taki balans pozwala cieszyć się przyjemnym smakiem i orzeźwieniem, a jednocześnie zmniejsza ryzyko ewentualnych dolegliwości ze strony układu pokarmowego. Osoby aktywne fizycznie mogą sięgać po wodę gazowaną, ale warto pamiętać, że w czasie intensywnego wysiłku lepiej wybierać wodę niegazowaną, aby uniknąć uczucia ciężkości w żołądku. Natomiast po treningu lekko gazowana woda może być przyjemnym i skutecznym sposobem na uzupełnienie płynów.
Podsumowując - woda gazowana może być zdrowym i orzeźwiającym napojem, jeśli pijemy ją z umiarem, dbamy o jakość i dostosowujemy intensywność gazowania do indywidualnych potrzeb. Woda gazowana to napój, który dla większości osób może być bezpiecznym i wartościowym elementem codziennego nawodnienia. Jej orzeźwiający smak i charakterystyczne musowanie sprawiają, że chętniej po nią sięgamy, co może ułatwiać utrzymanie odpowiedniego poziomu płynów w organizmie.
Dodatkowo, jeśli wybieramy wersje mineralne, zyskujemy źródło cennych pierwiastków, takich jak wapń, magnez czy wodorowęglany. Korzyści płynące z picia wody gazowanej obejmują poprawę komfortu trawienia, pobudzenie apetytu u niektórych osób oraz możliwość zastąpienia nią słodzonych napojów. Jednocześnie należy pamiętać, że w nadmiarze lub przy określonych schorzeniach przewodu pokarmowego może powodować wzdęcia, odbijanie czy nasilać objawy refluksu.
Kluczem jest umiar i świadomy wybór. Warto sięgać po wodę gazowaną wtedy, gdy sprawia nam przyjemność i nie powoduje dolegliwości, a także urozmaica codzienne nawodnienie. Najlepiej wybierać produkty bez dodatku cukru, aromatów i słodzików, aby zachować jej naturalne właściwości.
Podsumowując - woda gazowana może być częścią zdrowej diety, jeśli pijemy ją rozsądnie i w zgodzie z potrzebami własnego organizmu. Woda to jeden z najważniejszych elementów codziennego życia, który odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu zdrowia i dobrego samopoczucia. Wybór odpowiedniej wody - mineralnej czy źródlanej - może znacząco wpłynąć na jakość naszego nawodnienia i dostarczyć organizmowi cennych minerałów.
Woda gazowana a trawienie
Woda gazowana od wody niegazowanej różni się jedynie obecnością dwutlenku węgla, z tego względu drażni dodatkowo kubki smakowe, co wywołuje uczucie orzeźwienia, a ponadto woda gazowana lepiej gasi pragnienie. Woda gazowana jest też bardziej bezpieczna pod względem bakteriologicznym od wody niegazowanej. Obecny bowiem w wodzie gazowanej dwutlenek węgla działa bakteriostatycznie, co utrudnia rozwój flory bakteryjnej. Dodatkowo dwutlenek węgla wspomaga procesy trawienne, korzystnie oddziałuje przy niedokwaśności, wpływa też na mechaniczne usuwanie bakterii i resztek pokarmowych ze światła jelita.
Woda mineralna i źródlana - różnice
Zatem wybór między wodą gazowaną a niegazowaną to kwestia indywidualnych preferencji. Woda mineralna to woda podziemna, która jest czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, charakteryzuje się także stabilnym składem mineralnym oraz korzystnym wpływem na zdrowie. Ze względu na zawartość składników mineralnych wody mineralne zostały sklasyfikowane w cztery grupy:
- bardzo niskozmineralizowane (stężenie składników mineralnych poniżej 50mg/l),
- niskozmineralizowane (zawartość składników mineralnych do 500mg/l),
- średniozmineralizowane (stężenie składników mineralnych od 500 go 1500mg/l),
- wysokozmineralizowane o zawartości składników mineralnych powyżej 1500mg/l.
Z kolei w wodzie źródlanej, która również jest wodą podziemną bezpieczną chemicznie i mikrobiologicznie, znajduje się od 200 do 450mg/l składników mineralnych. Wody źródlane zawierają zatem znacznie mniej minerałów niż wody mineralne.
Wybierając wody wysokzmineralizowane warto wiedzieć, że są one źródłem soli wapniowych, magnezowych i jonów fluorkowych, a dzięki wodorowęglanom i siarczanom pozytywnie wpływają na przemianę materii oraz trawienie. Ponadto wody wysokozmineralizowane wskazane są przy intensywnej pracy fizycznej, podczas uprawiania sportu, a także przy upałach, nie zalecane są natomiast dla dzieci i osób z chorobami nerek oraz nadciśnieniem. Wody nisko - i średniozmineralizowane nadają się z kolei do powszechnego spożycia.
Woda gazowana naturalnie a sztucznie
Picie wody gazowanej dostarcza niezwykłych wrażeń zmysłowych, a muskające podniebienie bąbelki dla wielu osób stanowią synonim czystej przyjemności. Wybierając tego typu napój warto jednak wiedzieć, że wśród produktów butelkowanych rozróżniamy dwa rodzaje wód gazowanych - nasyconych dwutlenkiem węgla w sposób naturalny lub sztuczny.
“Naturalnie gazowana woda” to pojęcie, które u osób słabo zaznajomionych z tematem początkowo może budzić zdziwienie i niedowierzanie. Tymczasem pewne rzadkie warunki geologiczne mogą prowadzić właśnie do powstania tego typu wody, choć jest to proces złożony i powolny. Woda w naturalny sposób nasycona dwutlenkiem węgla jest niezwykle pożądana przez smakoszy, ale uznaniem cieszy się również z innego powodu - przypisuje się jej duże właściwości lecznicze. Dlaczego? Ponieważ obecność CO2 sprawia, że lepiej wchłania ona cenne dla ludzkiego organizmu minerały.
W czym tkwi jednak haczyk i dlaczego naturalnie nasycone wody rzadko można znaleźć w sklepach? Ponieważ nie występują one powszechnie, do tego podczas ich wydobywania i butelkowania gazowanie łatwo się traci. Co jednak warte odnotowania, kiedy woda i CO2 pochodzą z tego samego źródła to nawet oddzielenie ich od siebie przez jakiś czas nie szkodzi ich “relacji”.
- VCH Barcelona, wydobywana w Katalonii w okolicach Girony (Hiszpanii).
Wody naturalnie karbonizowane występują rzadko, a proces ich butelkowania jest dość skomplikowany, więc w dużej mierze zaliczane są one do gamy produktów premium.
Sklepowe półki uginają się jednak od wód gazowanych, a miłośnicy bąbelków mogą wybierać spośród setek różnych marek i odmian. Taka różnorodność jest możliwa z prostego powodu - producenci nasycają wodę sprężonym dwutlenkiem węgla, dzięki czemu może ona przyjemnie musować podczas nalewania i picia. Ciekawostką jest natomiast fakt, że pomysł gazowania wody wcale nie zrodził się we współczesnych laboratoriach, ale jego korzenie sięgają 250 lat wstecz.
W 1772 roku Joseph Priestley opublikował artykuł, w którym opisał metodę nasycania wody CO2 poprzez umieszczenie wypełnionej nią miski nad kadzią z fermentującym piwem. W dzisiejszych czasach XVIII-wieczne metody karbonizacji wody odeszły na szczęście w niepamięć, a dwutlenek węgla dodaje się do płynu, tłocząc go pod wysokim ciśnieniem. Zwykle jest to od 1 do 10 gramów dwutlenku węgla na 1 litr wody. Jaki efekt dzięki temu otrzymujemy? Po otwarciu butelki ciśnienie błyskawicznie spada, a w wodzie pojawiają się znane wszystkim bąbelki.
W zależności od stężenia CO2 pęcherzyki różnią się od siebie rozmieszczeniem, rozmiarem i ilością, co wpływa na doznania smakowe podczas picia wody. Warto tutaj dodać, że wody sztucznie nasycane dwutlenkiem węgla zwykle szybciej się odgazowują niż te karbonizowane w naturalny sposób.
Wokół wody gazowanej narosło bardzo dużo mitów, a najpopularniejszy z nich głosi, że jest ona mniej zdrowa niż wersja nienasycona CO2. Tymczasem obecność gazu nie tylko nie jest szkodliwa dla ludzkiego organizmu, ale może pozytywnie wpłynąć na smak wody i jej skuteczność w gaszeniu pragnienia. Korzyści zdrowotne wody nie wynikają zatem z obecności lub braku w składzie dwutlenku węgla, ale zawartości i stężenia innych pierwiastków mineralnych. Jeśli więc ktoś lubi bąbelki w wodzie to śmiało może po taką sięgać.
Czy woda gazowana jest zdrowa? Podsumowanie
Podstawowym płynem służącym do nawodnienia organizmu powinna być woda w formie, w jakiej występuje naturalnie, czyli woda niegazowana. Taka woda przynosi najwięcej korzyści i jest najbardziej neutralna dla naszego organizmu. Nie oznacza to jednak, że należy całkowicie unikać wody gazowanej, która również może przynieść wiele korzyści. Dzięki zawartym bąbelkom dwutlenku węgla szybciej ugasi pragnienie i przyniesie uczucie orzeźwienia. Nie jest to jednak jednoznaczne z lepszym nawodnieniem organizmu.
Woda gazowana jest bardziej stabilna mikrobiologicznie, co oznacza, że dłużej zachowuje świeżość. Szczególnie w upalne dni, gdy jesteśmy poza domem, może to być bardzo pomocne. Zawarte w wodzie gazowanej bąbelki mogą natomiast podrażniać śluzówkę układu pokarmowego, nie jest więc polecana osobom z nawracającymi problemami gastrycznymi, refluksem, wrzodami, nadżerkami, wzdęciami, a także z problemami z krtanią.
Na rynku dostępne są różne rodzaje wód: źródlane, mineralne, lecznicze. Z uwagi na fakt, że w naszym społeczeństwie występuje powszechny niedobór minerałów i wzmożone ich zapotrzebowanie, w celu wzbogacenia naszej diety warto rozważyć wybór wody średnio- lub wysokozmineralizowanej. Należy jednak wiedzieć, że tego typu wody nie są polecane dla małych dzieci oraz dla osób z niewydolnością nerek. Nie nadają się one również do gotowania, ponieważ wytrąca się z nich sporo kamienia.
Osobom cierpiącym na nadciśnienie tętnicze i obrzęki poleca się natomiast wody o niskiej zawartości sodu. Niektóre wody cechują się również wysoką zawartością krzemu, co również można wykorzystać w celach wzbogacenia naszej diety w ten pierwiastek.
tags: #roznica #meidzy #woda #a #woda #gazowana
