Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków: Warunki Pozwolenia i Zgłoszenia

Szczegóły: Opublikowano: 24. March 2026

Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków to świetne rozwiązanie dla właścicieli domów, które znajdują się poza obszarem objętym kanalizacją. Przydomowe oczyszczalnie ścieków cieszą się coraz większą popularnością, a to wszystko za sprawą taniej i nieuciążliwej eksploatacji.

Jednak nie każdy może zamontować własną oczyszczalnię. Montaż oczyszczalni jest możliwy, jeżeli na danym terenie nie ma kanalizacji sanitarnej lub przyłączenie się do niej z przyczyn technicznych jest niemożliwe lub ekonomicznie nieuzasadnione. Ponadto należy upewnić się, czy zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub warunki zabudowy dopuszczają montaż przydomowej oczyszczalni ścieków. Bywają sytuacje, że jedynym dopuszczonym rozwiązaniem w przypadku braku kanalizacji sanitarnej jest montaż szamba.

Jeżeli nie ma przeciwwskazań do montażu przydomowej oczyszczalni ścieków, należy dopełnić niezbędnych formalności. Zanim przystąpimy do montażu przydomowej oczyszczalni ścieków, należy dopełnić niezbędnych formalności.

Zgłoszenie czy Pozwolenie na Budowę?

Wiele osób zastanawia się, czy na przydomową oczyszczalnię ścieków trzeba mieć pozwolenie. Zgodnie z przepisami, jeśli przydomowa oczyszczalnia ścieków ma wydajność nieprzekraczającą 7,5 m³/d, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, ale zwykłego zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego). W takim przypadku wystarczy dokonanie zgłoszenia. Chcąc legalnie zainstalować oczyszczalnię przydomową, należy spełnić określone wymogi formalne. Po złożeniu zgłoszenia urząd ma 21 dni na zgłoszenie sprzeciwu.

W niektórych przypadkach pozwolenie na budowę oczyszczalni przydomowej jest konieczne. Jeśli zastanawiasz się, czy na przydomową oczyszczalnię ścieków trzeba mieć pozwolenie, odpowiedź zależy od parametrów instalacji. W większości przypadków wystarczy zgłoszenie inwestycji, ale w niektórych sytuacjach konieczne jest pozwolenie na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków.

Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania

Obecność kanalizacji miejskiej wyklucza możliwość postawienia oczyszczalni. Ponadto zabronione jest jej budowanie na terenach okresowo zalewowych.

Pozwolenie Wodnoprawne

Przydomowe oczyszczalnie ścieków o przepustowości do 5,0 m3 na dobę (ok. 30 osób) służące zaspokojeniu potrzeb własnego gospodarstwa domowego lub własnego gospodarstwa rolnego w ramach zwykłego korzystania z wód nie wymagają pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. W sytuacji gdy jest to więcej niż 5,0 m3 oraz/lub odprowadzenie ścieku planowane jest do rowu melioracyjnego, rzeki lub urządzenia wodnego (które nie znajduje się na własnym terenie), pozwolenie należy uzyskać przed dokonaniem zgłoszenia budowlanego lub przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę. Korzystanie z wód na potrzeby działalności gospodarczej nie definiowane jest jako zwykłe korzystanie z wód, co jest równoznaczne z koniecznością uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.

W przypadku odprowadzania ścieków oczyszczonych do urządzeń wodnych (np. wylotów urządzeń kanalizacyjnych służących do wprowadzania ścieków do wód, do ziemi lub do urządzeń wodnych oraz stawów, zbiorników wodnych, kanałów i rowów) konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego bez względu na ilość odprowadzanych ścieków oraz rodzaj budynku. Należy jednak zauważyć, że urządzeniem wodnym nie jest urządzenie stanowiące integralną część oczyszczalni (Dz.U.2021.624 art. 389. [Przypadki, w których wymagane jest pozwolenie wodnoprawne] - Prawo wodne).

Zmiany w Prawie Wodnym (2022)

Od 09.08.2022 r. obowiązują zmiany przepisów dotyczące przydomowymi oczyszczalniami ścieków. Zmiany zostały zawarte w Ustawie z 7 lipca 2022 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1549). Zaktualizowane zapisy:

Art. 394.1. Zgłoszenia wodnoprawnego wymaga:
13) wykonanie urządzeń wodnych służących do wprowadzania do ziemi ścieków oczyszczonych w przydomowej oczyszczalni ścieków na potrzeby zwykłego korzystania z wód.

Przeczytaj także: Eco 3000l: cena, opinie, montaż

Reasumując aktualnie nie jest wymagane pozwolenie wodnoprawne, ale należy wykonać zgłoszenie wodnoprawne na wykonanie urządzenia wodnego (wylotu ścieków z przydomowej oczyszczalni) w przypadku wprowadzania ścieków do ziemi w ramach zwykłego korzystania z wód.

Co Oznacza Termin "Zwykłe Korzystanie z Wód"?

Gdy ilość ścieków na potrzeby własnego gospodarstwa domowego lub rolnego nie przekracza łącznie 5 m3/d, jest realizowane na własnym terenie i nie oddziałuje na grunty sąsiadujące.

Gdzie Zgłosić?

Zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się organowi administracji architektoniczno-budowlanej (Starostwo Powiatowe lub w Urzędzie Miasta, gdy jest to miasto na prawach powiatu). Wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego należy złożyć do nadzoru wodnego właściwego ze względu na lokalizację, zostanie on przekazany do właściwego organu wydającego pozwolenie wodnoprawne (odpowiedni zarząd zlewni, regionalny zarząd gospodarki wodnej wchodzące w skład Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie).

Procedura Zgłoszenia Budowy Przydomowej Oczyszczalni

Przed montażem przydomowej oczyszczalni ścieków należy dopełnić niezbędnych formalności. Według przepisów przydomowa oczyszczalnia ścieków o wydajności nieprzekraczającej 7,5 m3/d nie wymaga pozwolenia na budowę. Nie oznacza to jednak, że nie trzeba dopełnić żadnych formalności. Chęć montażu przydomowej oczyszczalni należy zgłosić do Starostwa Powiatowego. W tym celu należy przygotować niezbędne dokumenty.

Zanim zapadnie decyzja o budowie przydomowej oczyszczalni ścieków, należy ustalić kilka kwestii:

Przeczytaj także: Oczyszczalnia ścieków krok po kroku

Rodzaj gleby i terenu na działce - ustalenie przesiąkliwości gruntu, ekspertyza geologiczna
Liczba mieszkańców
Wymagania Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego (czy jest plan powstania kanalizacji?)

Należy pobrać z wydziału geodezji starostwa mapkę opiniodawczą działki na której planowana jest budowa oczyszczalni. Na mapce należy nanieść usytuowanie przydomowej oczyszczalni wraz z systemem odprowadzenia oczyszczonych ścieków np. studnia chłonna. Na tym etapie najlepiej, aby skorzystać z pomocy doświadczonego instalatora, który pomoże w doborze miejsca dla poszczególnych elementów oczyszczalni. Usytuowanie przydomowej oczyszczalni musi być zgodne z zachowaniem obowiązujących odległości.

Zarówno oczyszczalnia ścieków jak i system odprowadzenia oczyszczonych ścieków muszą znajdować się minimum 2 m od ciągu pieszego, drogi oraz działki sąsiedniej. Jeżeli planujemy budowę studni głębinowej, zbiornik oczyszczalni musi znajdować się w odległości minimum 15 m, natomiast studnia chłonna lub drenaż rozłączający minimum 30 m (odległości dotyczą oczyszczalni biologicznej). Wymagane odległości należy zachować również od studni głębinowych znajdujących się na sąsiednich działkach.

Mapkę pokazującą usytuowanie przydomowej oczyszczalni wraz z wnioskiem, aktem własności działki i dokumentacją techniczną wybranej oczyszczalni należy złożyć w starostwie powiatowym. Urząd ma 21 dni, aby zgłosić sprzeciw.

Nieco inaczej wyglądają formalności wymagane przed montażem przydomowej oczyszczalni, jeżeli oczyszczone ścieki będą odprowadzane poza teren działki inwestora, do cieku wodnego lub ich ilość przekracza 5 m3/d. W takich sytuacja do zgłoszenia przydomowej oczyszczalni ścieków należy dołączyć operat wodno prawny. Przygotowanie operatu to dodatkowy koszt oraz czas.

Wymagania Dotyczące Wyboru Rodzaju Oczyszczalni

W tabeli umieszczono skrócone wymagania dotyczące wyboru rodzaju oczyszczalni (tab. 1).

Tab. 1. Wymagania dotyczące wyboru rodzaju przydomowej oczyszczalni ścieków

Rodzaj przydomowej oczyszczalni ścieków	Wymagania glebowe	Odległość od poziomu wód gruntowych	Wielkość działki (2)
z drenażem rozsączającym	dobrze lub średnio przepuszczalne (piaski, żwiry i lessy).	> 1,5 m (1)	duża (3)
biologiczna	- rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność, - poza granicami działki (6)	bez znaczenia	mała (4)
hydrobotaniczna	- rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność,- poza granicami działki (6)	bez znaczenia	duża (5)

W przypadku, gdy wody gruntowe znajdują się zbyt wysoko, można zastosować kopiec filtracyjny (nasyp), o takiej wysokości, aby zachować minimalną odległość drenów od poziomu wód gruntowych
Konieczność zachowania minimalnych odległości na działce, regulowanych przez prawo, determinuje również wielkość działki, na której trzeba rozmieścić elementy systemu oczyszczalni.
System wraz z drenażem może zajmować nawet 90 m2, w zależności od ilości odprowadzanych ścieków
Oczyszczalnia może zajmować od 8 -10 m2
Powierzchnia pod wykop z drenażem oraz podzespoły oczyszczalni zależy od ilości domowników, przy założeniu, że będą to 4 osoby, około 15 m2
Wymagania glebowe nie mają wtedy znaczenia, ale wymagane jest Pozwolenie Wodnoprawne

Rozmieszczenie elementów systemu oczyszczania ścieków reguluje Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DzU Nr 75/02 r., poz. 690).

Należy zachować minimalne odległości:

korpus oczyszczalni 15 m i przewody rozsączające 30 m od studni,
krawędź pokrywy oczyszczalni oraz wywiewki muszą znajdować się minimum 2 m od granicy działki sąsiedniej, chodnika czy też drogi,

Przydomowa oczyszczalnia oraz system odprowadzenia ścieków powinny znajdować w odległościach:

0,8 m od przewodów elektrycznych,
1,0 m od przewodów telekomunikacyjnych,
0,5 - 3,0 m od rurociągu z gazem i 1,5 m od wodociągu,
system odprowadzania oczyszczonych ścieków do gruntu lub wód gruntowych powinien znajdować się minimum 1000 m od kąpielisk i plaż,
3 m od drzew i krzewów (zalecenie),
1,5 m odległości od najwyższego wodonośnego poziomu wód gruntowych.

Wymagane Dokumenty do Zgłoszenia

W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres, miejsce i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć:

oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 32 ust. 4 pkt. 2 Prawa Budowlanego),
odpowiednie szkice lub rysunki - w zależności od potrzeb,
badania geotechniczne,
pozwolenie wodnoprawne jeśli dotyczy,
deklarację właściwości użytkowych lub krajową deklarację właściwości użytkowych.

Zgłoszenia budowy lub wykonywania innych robót budowlanych dokonuje się w postaci papierowej lub formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem adresu elektronicznego określonego w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu.

Pozwolenie Wodnoprawne - Wymagane Dokumenty

Do wniosku o pozwolenie wodnoprawne należy dołączyć:

Operat wodnoprawny - jest dokumentem (w formie graficznej i opisowej), który zawiera szczegółowe informacje o inwestycji. W celu sporządzenia dokumentu należy posiadać jedynie odpowiednią wiedzę o gospodarce wodnościekowej oraz informacje na temat danej inwestycji (czyli np. schemat technologiczny, skład ścieków, maksymalna godzinowa, średnia dobowa oraz maksymalna roczna wielkość zrzutu ścieków),
Projekt zgłaszanego urządzania,
Opis prowadzenia zamierzonej działalności,
Wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzję o warunkach zabudowy (w przypadku braku).

Termin wydania pozwolenia wodnoprawnego zwykle oscyluje w okolicach jednego miesiąca. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić po 21 dniach od doręczenia zgłoszenia budowy, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu.

Aglomeracje Miejskie i Wymagania Dotyczące Ścieków

W przypadku obszarów aglomeracyjnych, czyli terenu, na którym zaludnienie lub działalność gospodarcza są wystarczająco skoncentrowane, aby ścieki komunalne były zbierane i przekazywane do oczyszczalni, zabrania się montażu oczyszczalni drenażowych. Prawo reguluje, aby na wyżej wymienionym obszarze powstawały wyłącznie oczyszczalnie biologiczne. Obszary aglomeracji określane są uchwałami odpowiednimi dla organów na danym terenie.

Ścieki, pochodzące z obszarów aglomeracji:

wprowadzane do wód, nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, właściwych dla RLM aglomeracji (§4 ust. 9 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego);
mogą być wprowadzane do urządzenia wodnego, w granicach gruntu stanowiącego własność wprowadzającego, jeżeli są spełnione łącznie następujące warunki:
- ich ilość nie przekracza 5,0 m3 na dobę,
- nie przekraczają najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń właściwych dla RLM aglomeracji, na obszarze której zlokalizowane jest gospodarstwo (określonych w załączniku nr 3 do rozporządzenia),
- najwyższy użytkowy poziom wodonośny wód podziemnych znajduje się co najmniej 1,5 m pod dnem tego urządzenia. (§ 13 ust. 8 ww. Rozporządzenia).

Właściciele przydomowych oczyszczalni muszą okresowo pobierać próbki oczyszczonych ścieków. Częstotliwość pobierania jest warunkowana przez wskaźnik RLM. Przepisy przewidują, że im większe będzie obciążenie oczyszczalni (co oznacza wyższy wskaźnik RLM), tym wyższa musi być częstotliwość.

Przedstawione w tab. 2 wymogi wymuszają zastosowanie dodatkowych bakterii rozkładających zanieczyszczenia. W aglomeracji konieczne jest więc zastosowanie oczyszczalni typu eko - bioch, która oprócz klasycznego podejścia do kwestii oczyszczania biologicznego wykorzystuje również podejście oparte na środkach chemicznych.

Tab. 2. Najwyższe dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń albo minimalny procent redukcji zanieczyszczeń dla ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi z oczyszczalni ścieków w aglomeracji dla RLM aglomeracji:

L.p.	Nazwa wskaźnika	Jednostka	2000 - 9999	10000-14999	15000-99999	100000<1
1	Pięciodobowe biochemiczne zapotrzebowanie tlenu (BZT5 przy 20 ⁰C), oznaczane z dodatkiem inhibitora nitryfikacji	mg O2/l min. % redukcji	25 albo 70-90	25 albo 70-90	15 albo 90	15albo 90
2	Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZTCr) oznaczane metodą dwuchromianową	mg O2/l min. % redukcji	125 albo 75	125 albo 75	125 albo 75	125 albo 75
3	Zawiesiny ogólne	mg/l min. % redukcji mg	35 albo 90	35 albo 90	35 albo 90	35 albo 90
4	Azot ogólny (suma azotu Kjeldahla (NNorg + NNH4) azotu azotynowego i azotu azotanowego)	mg N/l min % redukcji	15	15 albo 70-80	15 albo 70-80	10 albo 70-80
5	Fosfor ogólny	mg P/l min % redukcji	2	2 albo 80	2 albo 80	1 albo 80

Źródło: załącznik nr 3 do Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego

tags: #przydomowa #oczyszczalnia #warunki #pozwolenia