Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków z Filtrem Gruntowo-Roślinnym: Budowa i Zasada Działania
- Szczegóły
Przydomowa oczyszczalnia ścieków jest systemem urządzeń służących do neutralizacji ścieków wytwarzanych w gospodarstwie domowym. Polskie prawo nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek oczyszczania ścieków, które powstają w jego gospodarstwie domowym. Może być to zbiornik bezodpływowy, czyli szambo, oczyszczalnie ekologiczne albo drenażowe. Jednak najskuteczniejsze, a także najbardziej ekonomiczne i ekologiczne są nowoczesne, przydomowe oczyszczalnie ścieków o charakterze biologicznym, które cieszą się coraz większą popularnością. Pozwalają one na skuteczne i nieskomplikowane oczyszczanie ścieków oraz odprowadzenie ich do gruntu lub wód powierzchniowych.
Wybór konkretnego typu oczyszczalni przydomowej zależy od indywidualnych upodobań inwestora i w dużej mierze od właściwości działki, na której ma stanąć dom. Przydomowe oczyszczalnie ścieków różnią się między sobą przepustowością, która warunkuje ich rozmiar. Oprócz tego inna może być ich technologia. Oczyszczalnie nie są zbyt kłopotliwe w użytkowaniu.
Rodzaje Przydomowych Oczyszczalni Ścieków
Istnieje kilka rodzajów przydomowych oczyszczalni ścieków i wiele szczegółowych rozwiązań.
Oczyszczalnia z Drenażem Rozsączającym
Drenaż rozsączający jest najpopularniejszą wersją przydomowych oczyszczalni i ma pewne istotne zalety. Otóż nie musi być zasilany elektrycznie, a jego montaż jest na tyle prosty, że inwestor może to wykonać samodzielnie. Jedyne, co ogranicza jego zastosowanie, to wielkość działki, ewentualnie niekorzystny rodzaj gleby. Dokładniej rzecz ujmując, aby można było skorzystać z tego typu oczyszczalni, potrzebna jest działka o minimalnych wymiarach 60-90 m². Natomiast gleba powinna być piaszczysta lub gliniasto-piaszczysta, tak aby możliwe było przesiąkanie ścieków w pożądanym tempie. Przydatność gruntu do rozsączania podziemnego może ocenić tylko specjalista.
Praca tego rodzaju oczyszczalni opiera się na systemie podziemnych rur, tzw. drenów. Zawsze też składnikiem urządzenia jest osadnik gnilny, w którym zachodzi wstępne oczyszczanie. Takie ścieki są poprzez dreny równomiernie rozprowadzane w gruncie. Odpowiednia gleba działa jak naturalny filtr. Woda przesiąka przez nią, pozostawiając substancje organiczne i bakterie.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Oczyszczalnia z Filtrem Gruntowo-Roślinnym (Hydrobotaniczna)
Oczyszczalnie z filtrem gruntowo-roślinnym są też nazywane gruntowo-korzeniowymi lub hydrobotanicznymi. Spośród wszystkich przydomowych oczyszczalni ten rodzaj jest najbardziej pozytywnie oceniany pod względem ochrony środowiska naturalnego. Praca tej oczyszczalni opiera się na działaniu systemu korzeniowego specjalnie wyselekcjonowanych roślin. Używa się trzciny pospolitej, wierzby krzewiastej (popularnie nazywanej wikliną) pałki wodnej lub sitowia. Zwykło się mówić, że w przyrodzie nic nie ginie i te rośliny to potwierdzają. Gatunki te odżywiają się składnikami znajdującymi się w ściekach, dzięki czemu ulegają one rozkładowi. Ponadto wyraźnie redukuje się tu także ilość fosforu i azotu. Pierwiastki te nie powinny dostawać się do wód gruntowych. Eksploatacja jest tania i prawie bezobsługowa.
Ilość roślin, które trzeba zasadzić, to średnio ok. 20-30 m² powierzchni działki - w przeliczeniu na 4 osoby. Należy tu uwzględnić pewną rezerwę, ponieważ zimą proces rozkładu zachodzi wolniej. Ogólny schemat działania w nieznacznym stopniu odbiega od tradycyjnego drenażu. Ścieki przefiltrowane przez osadnik gnilny wędrują rurami do gleby, skąd są pobierane przez korzenie np. trzciny.
W ramach eksploatacji należy kontrolować poziom ścieków i ewentualne obniżać go zimą w celu zapobiegania przemarzaniu ścieków na powierzchni. Istotne jest też, żeby korzenie były przykryte wodą, by rośliny nie obumarły. Od czasu do czasu osady z osadnika wstępnego usuwa się na specjalne poletka lub wywozi wozem asenizacyjnym. Okresowego płukania wymagają także rurociągi. Jest to bardzo naturalny i bardzo trwały system oczyszczania. Potrzebuje jednak sporej powierzchni i maksymalną wydajność osiąga po upływie 2-3 lat.
Oczyszczalnia ze Złożem Biologicznym
Kolejna oczyszczalnia - ze złożem biologicznym - jest zasilana elektrycznie i nieco mniej popularna. Złoże biologiczne to zamknięty zbiornik wypełniony naturalnym materiałem filtracyjnym, którym mogą być skały o odpowiednich właściwościach lub włókna tekstylne. Dzięki temu, że zbiornik jest nieduży, ten typ oczyszczalni można stosować na mniejszych działkach i to jest jego podstawowa przewaga w porównaniu do innych oczyszczalni. Ścieki przepływają przez ten zbiornik, ulegając oczyszczeniu za sprawą naturalnie tworzącej się w tym miejscu mikroflory bakteryjnej. Także rodzaj gleby na danej działce nie ma tu większego znaczenia, więc można zaryzykować stwierdzenie, że oczyszczalnie ze złożem biologicznym nadają się na najmniej sprzyjające działki. Na oczyszczalnię ze złożem biologicznym potrzeba od 6 do 20 m². Natomiast zużycie prądu wynosi 1-1,5 kWh na dobę. Ten typ oczyszczalni wymaga jednak nieco większej kontroli ze względu na automatykę działania. Nie jest to jednak szczególnie kłopotliwe.
Fitoreaktor
Z kolei fitoreaktor jest jeszcze mniej wymagający. Zajmuje niewiele miejsca (około 9 m²), nie wymaga też określonego gruntu, co więcej, nie zależy od poziomu wód gruntowych. Przysypuje się go kopcem ziemi, który można obsadzić dowolnymi roślinami. Bardzo wysoka jest także skuteczność urządzenia - uzdatnia wodę do uzyskania II klasy czystości. Największym minusem tej oczyszczalni z punktu widzenia inwestora jest droższy w porównaniu z innymi typami koszt instalacji. Pocieszające jest jednak to, że stopniowo wypracowuje się metody obniżające te koszty.
Przeczytaj także: Eco 3000l: cena, opinie, montaż
Technologia jest tu nieco bardziej skomplikowana. Osadnik wstępny jest trzykomorowy, a w fitoreaktorze instaluje się tzw. pompę mamucią - stąd wyższa cena. Zastosowany tu mechanizm przypomina filtr gruntowo-roślinny, z tym że w sposób mechaniczny przyspiesza się krążenie ścieków w obrębie fitoreaktora, przez co cały proces zachodzi szybciej. Teren przy oczyszczalni można zagospodarować, utworzyć skalniak lub oczko wodne, które będzie ciekawym elementem krajobrazu.
Bioreaktor z Osadem Czynnym
Ostatnia przydomowa oczyszczalnia - bioreaktor z osadem czynnym - filtruje ścieki za pomocą wolno pływających w reaktorze drobnoustrojów, które stanowią wymieniony w nazwie osad czynny. Sterowanie pracą oczyszczalni odbywa się automatycznie. Oczyszczalnia nie wymaga więc stałej obsługi, a jedynie okresowej kontroli. W porównaniu z innymi oczyszczalniami bioreaktor jest bardziej wrażliwy na nierównomierny przepływ ścieków.
Zasada Działania Przydomowej Oczyszczalni Ścieków
Zasada działania przydomowej oczyszczalni jest dość prosta. Właściwe oczyszczanie odbywa się dwuetapowo, na wstępie następuje beztlenowe podczyszczenie, a kolejno doczyszczenie z użyciem bakterii tlenowych. Pierwszy etap oczyszczania - beztlenowy, polega na mechanicznym oddzieleniu zanieczyszczeń poprzez procesy opadania i wypływania, a także procesy związane z fermentacją osadu, w którym dominują mikroorganizmy beztlenowe. Kolejny etap oczyszczania ścieków - tlenowy, tu występują głównie procesy biologiczne, przeprowadzane za pomocą mikroorganizmów tlenowych.
Koszty Budowy i Eksploatacji
Jeśli chodzi o koszt budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, należy wziąć pod uwagę rodzaj wykorzystywanej technologii oraz ilość członków gospodarstwa domowego. Przykładowy kosztorys podany na stronie www.traidenis-pol.com dla 4-osobowej rodziny przy wyborze oczyszczalni z osadem czynnym, to koszty między 11 000-18 600 zł, natomiast wykorzystującej złoże biologiczne to przedział 6 500-22 000 zł. Do tego koszt montażu około 2 000 zł. Do tych kosztów należy doliczyć koszt montażu około 2 000 zł. Eksploatacja w skali roku, dla 4-osobowej rodziny została wyceniona na 2 550-3 400 zł, przy założeniach, że szambo będzie opróżniane co ok.
Szambo a Przydomowa Oczyszczalnia - Porównanie
W Polsce najpopularniejszym rozwiązaniem na gromadzenie nieczystości jest jak dotąd szambo. Mimo iż instalacja zbiornika na szambo nie jest zbyt kosztowna, to należy mieć na uwadze, że zbiornik wymaga regularnego opróżniania, ale też konserwacji, co należy wliczyć w koszty eksploatacji. Jeżeli szambo występuje w wersji z drenażem rozsączającym, wówczas drenaż emituje do gleby ścieki, które są kolejno filtrowane i oczyszczane, skąd następnie trafiają do ekosystemu. Instalacja ta powinna mieć właściwą wentylację do napowietrzania ścieków oraz zawierać zbiornik (osadnik) gnilny. Natomiast, jeśli jest to wersja szczelna, wówczas nie ma przeszkód na instalację szamba w różnych typach gleby i przy różnych poziomach wód gruntowych.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia ścieków krok po kroku
Dużo większą inwestycją jest przydomowa oczyszczalnia ścieków. Początkowy koszt instalacji jest jednak dużo wyższy, lecz amortyzuje się w miarę użytkowania. Ostatecznie okazuje się ona dużo lepszym i tańszym rozwiązaniem niż zbiornik do szamba. W ostatnich latach dużą zachętą do budowy przydomowych oczyszczalni są proponowane dodatkowe fundusze środowiskowe, w postaci dofinansowania zakupu i montażu przydomowych oczyszczalni ścieków. Celem takiej pomocy jest wspieranie instalacji przydomowych oczyszczalni zamiast tradycyjnych szamb. Kolejną zaletą jest samo użytkowanie - nie wymaga częstego opróżniania i zabiegów konserwacyjnych, co redukuje koszty jej utrzymania. Rozwiązanie tego typu jest z pewnością dużo bardziej komfortowe, a wydatki związane z eksploatacją są niewielkie, w porównaniu do szamba. System ten, nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa środowiska naturalnego, a dodatkowo otrzymujemy wodę, która może być wykorzystana ponownie np.
Poniższa tabela przedstawia przykładowe koszty inwestycji w przydomową oczyszczalnię ścieków dla 4-osobowej rodziny (dane orientacyjne):
| Rodzaj Oczyszczalni | Koszt Inwestycji (zł) | Koszty Eksploatacji Rocznie (zł) |
|---|---|---|
| Oczyszczalnia z osadem czynnym | 11 000 - 18 600 | 2 550 - 3 400 |
| Oczyszczalnia ze złożem biologicznym | 6 500 - 22 000 | 2 550 - 3 400 |
| Montaż | Około 2 000 | - |
Podsumowanie
Z perspektywy ekologii, korzystniejszy będzie wybór przydomowej oczyszczalni ścieków, w której szkodliwe składniki ulegają rozkładowi. Plusem jest również wyeliminowanie nieprzyjemnych odorów, a także możliwość ponownego wykorzystania powstałej wody. Szambo jest z kolei hermetycznym zbiornikiem, który pozwala na chwilowe rozwiązanie problemu. Dobór metody odprowadzania ścieków zależy od czynników głównie finansowych, przestrzennych, ale też kilku innych. Dla wielu tradycyjne szamba są dużo tańsze w przeciwieństwie do nowoczesnych przydomowych oczyszczalni ścieków, pewne jest jednak, że ich eksploatacja jest dużo kosztowniejsza. Każde z przedstawionych rozwiązań ma oczywiście swoje zalety, ale też wady. Mimo to, w ostatnich latach świadomość ekologiczna społeczeństwa wzrasta, co przekłada się również na decyzje konsumentów.
tags: #przydomowa #oczyszczalnia #ścieków #z #filtrem #gruntowo
