Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków: Jak Zaprojektować i Zbudować?
- Szczegóły
Na terenach nieskanalizowanych coraz powszechniej stosowane są małe oczyszczalnie ścieków, zwane przydomowymi. Mała oczyszczalnia jest dobrym rozwiązaniem dla domu jednorodzinnego, pensjonatu, szkoły.
Dlaczego Warto Wybrać Przydomową Oczyszczalnię Ścieków?
Przydomowe biologiczne oczyszczalnie ścieków to nowoczesne rozwiązanie, które przynosi wymierne korzyści zarówno dla portfela, jak i środowiska naturalnego. W przeciwieństwie do tradycyjnego szamba, bio oczyszczalnia pozwala na:
- Oszczędności finansowe:
- Brak kosztów regularnego wywozu nieczystości (szambo kosztuje średnio 200-400 zł miesięcznie)
- Niskie koszty eksploatacji (około 500-600 zł rocznie)
- Zwrot inwestycji już po 2-3 latach użytkowania
- Możliwość uzyskania dofinansowania do 8000 zł
- Korzyści ekologiczne:
- Oczyszczanie ścieków do poziomu umożliwiającego bezpieczne odprowadzenie do gruntu
- Redukcja zanieczyszczeń o ponad 97%
- Brak ryzyka skażenia wód gruntowych
- Wsparcie lokalnego obiegu wody w przyrodzie
- Komfort użytkowania:
- Bezzapachowa oczyszczalnia ścieków - nowoczesne technologie eliminują nieprzyjemne zapachy
- Nie musisz pamiętać o comiesięcznym wywozie szamba
- Minimalna obsługa (przegląd 1-2 razy w roku)
- Niezależność od gminnej sieci kanalizacyjnej
Jak Działa Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków?
Termin „małe (przydomowe) oczyszczalnie ścieków” dotyczy kompletnych instalacji odbierających ścieki od 4 do 200 osób. Odciek z oczyszczalni ma skład odpowiadający wymogom prawa polskiego i unijnego. Istnieją oczywiście różne technologie, ale zasada działania pozostaje stała - oczyszczanie jest co najmniej dwustopniowe.
Etapy Oczyszczania Ścieków
- Podczyszczanie (etap beztlenowy): Przebiega w osadniku gnilnym (wstępnym): zbiorniku z tworzywa sztucznego (najczęściej polietylenu) umieszczonego pod powierzchnią gruntu. W zbiorniku mają miejsce procesy sedymentacji, to znaczy osadzania i flotacji, czyli wypływania większych zanieczyszczeń. Osady z dna muszą być okresowo wybierane. Zanieczyszczenia flotujące są zbierane na filtrze biologicznym na wylocie ze zbiornika. Pracę osadnika wstępnego można usprawnić poprzez dodanie do niego preparatów bakteryjnych (bioaktywatorów). Następuje wówczas biologiczny rozkład zanieczyszczeń. Wymiar zbiornika zależny jest od ilości produkowanych ścieków (można też rozbudowywać część podczyszczającą, konstruując baterię osadników lub zastosować osadnik dwu- lub trzykomorowe). Użytkownik widzi na powierzchni ziemi tylko pokrywy studzienek rewizyjnych.
- Oczyszczanie tlenowe: Składające się z procesów fizycznych, chemicznych i biologicznych przy udziale tlenu, najczęściej zachodzi w gruncie, filtrze doczyszczającym lub w specjalnym zbiorniku, czyli reaktorze biologicznym, tzn. w zbiorniku zawierającym mikroorganizmy. Oczyszczanie w gruncie wymaga zamontowania studzienki rozdzielczej i ułożenia drenażu rozsączającego (układ rur z otworami, przez które oczyszczone ścieki wypływają do gruntu) - użytkownik widzi na powierzchni pokrywę studzienki i wywiewki - wyloty rur kanalizacyjnych. Oczyszczanie w gruncie wymaga specjalnych warunków - konieczny jest grunt piaszczysty (o dobrej przepuszczalności) oraz niski poziom wód gruntowych (drenaż musi znajdować się co najmniej 1,5 m nad poziomem wód - warstwa piasku tej grubości wystarczy do oczyszczenia ścieku z osadnika gnilnego).
Drenaż Rozsączający
Najprostsza i najpopularniejsza przydomowa oczyszczalnia ścieków to osadnik gnilny współpracujący z układem rozsączającym. Jest to rozwiązanie tanie i nie zużywające energii, proste w obsłudze i niezawodne w eksploatacji. Gromadzi wszystkie ścieki z gospodarstwa domowego.
Pierwszy element oczyszczalni z drenażem rozsączającym to osadnik gnilny, gdzie ze ścieków wytrącają się zanieczyszczenia stałe. Z osadnika ścieki trafiają do studzienki rozdzielczej, a następnie do rur drenarskich. Przez perforowane ścianki rur przesączają się stopniowo do gruntu, gdzie są rozkładane przez bakterie. Dla zapewnienia swobodnego przepływu ścieków, rury układa się ze spadkiem w kierunku przepływu. Im bardziej przepuszczalny grunt, tym spadek powinien być większy (do 5%).
Przeczytaj także: Oczyszczalnie przydomowe: projekt i budowa
Sposób działania oczyszczalni drenażowej, gdzie zasadniczy etap oczyszczania zachodzi w samym gruncie, narzuca wiele ograniczeń i przede wszystkim nie na każdej działce można ją utworzyć.
Warunki dla drenażu rozsączającego:
- Grunt musi być przepuszczalny, najlepiej piaszczysty.
- Zbyt przepuszczalny (żwir, rumosz skalny) jest niekorzystny, bo ścieki przenikają w nim zbyt szybko, zanim zdążą się rozłożyć.
- Zwierciadło wód gruntowych jest położone przynajmniej 1,5 m poniżej rur drenarskich.
- Rury drenażu rozsączającego układa się na głębokości 0,6-1,2 m pod powierzchnią terenu, a więc wody gruntowe muszą znajdować się na głębokości co najmniej 2,1-2,7 m.
Jeśli poziom wód gruntowych jest wysoki, to formuje się ewentualnie nasyp, zwany kopcem filtracyjnym, w którym prowadzi się rury drenarskie. Widać z tego, że na drenaż potrzebna jest duża posesja oraz korzystne warunki gruntowo-wodne.
Formalności Przed Budową
Przy wszelkich inwestycjach budowlanych najbardziej uciążliwe są formalności. Aby wybudować na swoim terenie przydomową oczyszczalnię ścieków, trzeba postąpić zgodnie z ustawami Prawo budowlane i Prawo wodne.
Trzeba pamiętać, że drenaż rozsączający lub studnia chłonna muszą być oddalone o 3 m od granicy działki i o 30 m od studni wodociągowej. Jeśli nie można zachować tych odległości, można próbować porozumieć się z właścicielami sąsiednich działek - może wspólna oczyszczalnia rozwiązałaby sprawę. Jeśli nie uda się tego przeprowadzić, trzeba zrezygnować z oczyszczalni przydomowej. Sprawdźmy też, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w ogóle dopuszcza możliwość budowy przydomowej oczyszczalni ścieków.
Według Prawa budowlanego, jeśli wydajność oczyszczalni nie przekracza 7,5 m³/dobę (wartość ta jest określona w projekcie i w przypadku oczyszczalni przydomowej zazwyczaj nie jest przekraczana) trzeba zwrócić się do Starosty Powiatowego, składając zgłoszenie budowlane, zawierające określenie rodzaju, zakresu i sposobu wykonania robót oraz terminu rozpoczęcia robót. Należy też dołączyć oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością oraz odpowiednie rysunki i szkice, a także „pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami”. W przypadku oczyszczalni przydomowej będzie to pozwolenie wodnoprawne. UWAGA: jest ono konieczne tylko wtedy, jeśli będą wprowadzane do gruntu ścieki w ilości większej niż 5 m³ na dobę. O wydanie tego pozwolenia występuje się do Starosty, a do wniosku należy dołączyć operat wodnoprawny (w przypadku wykonania urządzeń, czyli budowy oczyszczalni jego rolę może spełniać projekt).
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Czy Potrzebujesz Pozwolenia na Budowę?
Dobra wiadomość! Przydomowa oczyszczalnia ścieków o wydajności do 7,5 m³ na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, wystarczy dokonać zgłoszenia robót budowlanych w starostwie powiatowym.
| Wydajność oczyszczalni | Wymagana procedura | Czas oczekiwania |
|---|---|---|
| Do 7,5 m³/dobę | Zgłoszenie budowy | 21 dni |
| Powyżej 7,5 m³/dobę | Pozwolenie na budowę | 30-65 dni |
Kluczowe Informacje o Zgłoszeniu:
- Dokumenty należy złożyć minimum 21 dni przed rozpoczęciem prac
- Brak sprzeciwu urzędu w ciągu 21 dni oznacza zgodę (tzw. milcząca zgoda)
- Zgłoszenie zachowuje ważność przez 2 lata od planowanej daty rozpoczęcia robót
- Koszt zgłoszenia to jedynie opłata skarbowa w wysokości 72 zł
Niezbędne Dokumenty do Zgłoszenia Budowy:
- Mapa sytuacyjno-wysokościowa:
- Skala 1:500 lub 1:1000
- Aktualna (nie starsza niż 1 rok)
- Z naniesioną lokalizacją planowanej oczyszczalni
- Zawierająca wszystkie budynki, granice działki i istniejące media
- Formularz zgłoszenia budowy:
- Dostępny w starostwie lub do pobrania ze strony internetowej urzędu
- Wypełniony czytelnie, zawierający dane inwestora
- Z określonym terminem rozpoczęcia robót
- Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością:
- Standardowy druk potwierdzający tytuł prawny do działki
- Podpisany przez wszystkich współwłaścicieli (jeśli dotyczy)
- Dokumentacja techniczna oczyszczalni:
- Opis techniczny urządzenia
- Schemat działania systemu
- Instrukcję montażu i użytkowania
- Deklarację zgodności CE potwierdzającą spełnienie normy PN-EN 12566-3
- Dane techniczne (wydajność, wymiary, parametry oczyszczania)
- Dokumenty dodatkowe (w niektórych przypadkach):
- Opinia geotechniczna - przy nietypowych warunkach gruntowych
- Wypis z planu miejscowego - jeśli jest wymagany przez urząd
- Oświadczenie o braku dostępu do sieci kanalizacyjnej
Zgłoszenie Wodnoprawne - Kiedy Jest Wymagane?
Oprócz zgłoszenia budowlanego, instalacja przydomowej biologicznej oczyszczalni ścieków często wymaga również zgłoszenia wodnoprawnego. To kluczowy element procedury, który zależy od sposobu odprowadzania oczyszczonych ścieków.
Zgłoszenie wodnoprawne jest wymagane gdy: Odprowadzasz ścieki do gruntu poprzez urządzenie wodne:
- Drenaż rozsączający
- Studnię chłonną
- Tunel rozsączający
- Pakiet rozsączający
Procedura: Zgłoszenie do PGW Wody Polskie, opłata 114,66 zł, czas oczekiwania 30 dni
Pozwolenie wodnoprawne jest wymagane gdy:
Przeczytaj także: Eco 3000l: cena, opinie, montaż
- Odprowadzasz ścieki do wód powierzchniowych (rowy, rzeki, jeziora)
- Ilość ścieków przekracza 5 m³/dobę
Procedura: Wniosek o pozwolenie, operat wodnoprawny, opłata około 500-1000 zł, czas oczekiwania 30-60 dni
Kiedy NIE jest wymagane zgłoszenie wodnoprawne?
Możesz uniknąć dodatkowych formalności, jeśli:
- Magazynujesz oczyszczoną wodę w szczelnym zbiorniku do wykorzystania gospodarczego
- Rozsączasz wodę powierzchniowo (np. Na terenach nieskanalizowanych
tags: #przydomowa #oczyszczalnia #ścieków #jak #zaprojektować #przekrój
