Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków a Odzyskanie VAT: Aktualne Stanowisko Organów Podatkowych
- Szczegóły
Kwestia odliczenia podatku VAT od przydomowych oczyszczalni ścieków jest istotna dla samorządów planujących tego typu inwestycje. Jedna z gmin zwróciła się o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie odliczenia podatku VAT od przydomowych oczyszczalni ścieków, na które pozyskała dofinansowanie w wysokości 100% kosztów kwalifikowalnych z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (PROW), w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego na Rzecz Obszarów Wiejskich (EFRROW). Przydomowe oczyszczalnie ścieków były budowane na prywatnych nieruchomościach mieszkańców, na podstawie umowy Gminy z poszczególnymi właścicielami nieruchomości.
Wcześniejsze Interpretacje i Zmiana Stanowiska
Warto zauważyć, że jeszcze w styczniu 2023 roku (interpretacja indywidualna z dnia 16.01.2023 r., 0113-KDIPT1-1.4012.730.2022.2.WL) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację, z której wynikało iż w okolicznościach takich jak wyżej opisane (w szczególności, gdy dofinansowanie wynosi 100% a mieszkańcy nie wnoszą wkładu własnego) gminy mają prawo do odliczenia.
Aktualne Stanowisko Organów Podatkowych
Jak wynika z interpretacji pozyskanej dla naszego klienta, wydanej 14 sierpnia 2023 roku, również w sprawach przydomowych oczyszczalni ścieków organ podatkowy bierze pod uwagę orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zapadłe w sprawach usuwania azbestu i montażu odnawialnych źródeł energii (C-616/21 i C-612/21). W związku z takimi okolicznościami organ podatkowy stwierdził, że budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie gminy nie będzie wykonywana przez gminę w ramach działalności gospodarczej, a w konsekwencji nie będzie podlegała opodatkowaniu.
Powyższa interpretacja jest istotną wskazówką dla samorządów, które planują projekt w zakresie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. W związku z tym, że TSUE wypowiedział się w sprawie usuwania azbestu i odnawialnych źródeł energii mogły istnieć wątpliwości, czy również w sprawie oczyszczalni Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zmieni podejście.
Analiza Przepisów i Orzecznictwa
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Zatem, jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.
Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Zauważyć trzeba, że wpłaty wnoszone przez właścicieli nieruchomości deklarujących uczestnictwo w inwestycji nie pozostają „w oderwaniu” od czynności, które zostały wykonane przez Gminę - zachodzi bowiem związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami a wykonaniem określonych czynności przez Gminę.
Oznacza to, że w takiej sytuacji wystąpiły skonkretyzowane świadczenia, które były wykonane między dwoma stronami umowy, tj. z mieszkańcami, Gmina weszła w rolę świadczącego usługę. Tym samym, wpłaty otrzymywane przez Gminę od mieszkańców stanowiły wynagrodzenie z tytułu świadczonych przez Gminę usług na rzecz mieszkańców. Wobec powyższego wystąpił bezpośredni związek (ekwiwalentność) pomiędzy świadczeniem Gminy, a płatnościami wnoszonymi przez ww. właścicieli (mieszkańców).
Przepis art. 29a ust. 1 ustawy o VAT wskazuje, że otrzymane dotacje i inne dopłaty podlegają opodatkowaniu jako składnik ceny czynności, z którą są związane. Tym samym, przekazane dla Gminy dofinansowanie z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych oraz z Europejskiego Funduszu Rolnego stanowi środki otrzymane od osoby trzeciej, które będzie miało bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Gminę usług polegających na wybudowaniu przydomowych oczyszczalni ścieków.
Zatem, otrzymane przez Gminę dofinansowanie z Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych oraz z Europejskiego Funduszu Rolnego ma bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu świadczenia ww. usług, a zatem stanowi zapłatę otrzymaną od osoby trzeciej. Wobec tego ww. Należy podkreślić, że ustawa nie określa wprost jaką stawką należy opodatkować otrzymaną dotację. Orzecznictwo sądów administracyjnych jak i poglądy doktryny wyrażają w tej kwestii zbliżone stanowisko.
Przeczytaj także: Eco 3000l: cena, opinie, montaż
W przedstawionej sprawie ustalenie stawki VAT dotyczy budowy oczyszczalni ścieków, a nie usług oczyszczania ścieków. Stanowisko takie potwierdza wyrok NSA z 24 czerwca 2020 roku sygn. akt. Stosownie do art. 41 ust. 12a ustawy w brzmieniu obowiązującym od 23 listopada 2019 r., przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w PKOB w dziale 12, oraz obiekty sklasyfikowane w PKOB w klasie ex 1264 - wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, a także mikroinstalację, o której mowa w art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. W myśl art. 3 ww.
Czynności realizowane przez Gminę w zakresie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków nie stanowią działalności gospodarczej i nie podlegają opodatkowaniu VAT, a Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego z faktur zakupowych, gdyż brak jest powiązania z działaniami opodatkowanymi. Interpretacja indywidualna- stanowisko prawidłowe.
Stanowisko Organów w Indywidualnych Sprawach
Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Jest w trakcie realizacji inwestycji polegającej na budowie przydomowych oczyszczalni ścieków na posesjach mieszkańców gminy, z którymi zawarła umowy cywilno-prawne. W pozostałym zakresie inwestycja będzie finansowana ze środków uzyskanych z wpłat mieszkańców.
Dotacja na inwestycję związaną z budową oczyszczalni ścieków objęta jest odrębną stawką, ponieważ pokrywa koszty budowy, a nie dofinansowanie ceny usługi oczyszczania ścieków.
Podsumowanie Stanowiska Gminy
- Czynności wykonywane przez Gminę na rzecz Mieszkańców w ramach Projektu nie będą stanowić działalności gospodarczej oraz nie będą podlegać opodatkowaniu VAT.
- Gmina nie będzie zobowiązana do opodatkowania VAT wpłat otrzymywanych od Mieszkańców.
- Gmina nie będzie zobowiązana do opodatkowania VAT środków z Subwencji, które planuje przeznaczyć na realizację Projektu.
- Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego wykazanego na fakturach zakupowych związanych z Projektem.
Działania Gminy w zakresie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków, które są realizowane głównie z subwencji, nie stanowią działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, gdyż nie są skierowane na osiąganie stałego dochodu. W związku z tym, Gmina nie ma prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT od wydatków związanych z realizacją tej inwestycji.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia ścieków krok po kroku
tags: #przydomowa #oczyszczalnia #ścieków #odzyskanie #VAT
