Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków z Pokryciem Gruntem: Przepisy i Wymagania
- Szczegóły
Przydomowa oczyszczalnia ścieków to rozwiązanie nowoczesne, które pozwala na odprowadzenie ścieków oczyszczonych do gruntu lub wody. Wpływa na znacznie ograniczenie kosztów odbioru ścieków. Przydomowa oczyszczalnia jest proekologiczna i prawie całkowicie bezobsługowa. Koszty obsługi takiego urządzenia są minimalne. Takie rozwiązanie ma szereg zalet, jednak wymaga również spełnienia konkretnych wymogów prawnych.
Wymagania prawne dotyczące przydomowych oczyszczalni ścieków
Podstawowymi problemami, które towarzyszą planowaniu budowy własnego systemu oczyszczania ścieków są wymagania prawne. Najczęściej pojawia się pytanie, czy konieczne jest pozwolenie na budowę, czy tylko zgłoszenie? Według aktualnych przepisów Prawa Budowlanego na budowę oczyszczalnia ścieków o wydajności do 7,5 m3/d lub zbiornika bezodpływowego o pojemności do 10 m3 wystarczy jedynie zgłoszenie.
Oprócz pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze pozwolenie wodnoprawne na wprowadzenie ścieków do środowiska. W tym przypadku, jeżeli odprowadzamy ścieki z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ilości do 5 m3 pozwolenie nie jest konieczne. Przepisy określają to jako zwykłe korzystanie z wód.
Pozwolenie jest obligatoryjne zawsze wtedy, gdy na terenie działki prowadzona jest działalność gospodarcza. Gdy ścieki będą odprowadzane do urządzeń wodnych (np. wyloty urządzeń kanalizacyjnych, za pośrednictwem których ścieki będą kierowane do ziemi, rowów, stawów i innych zbiorników wodnych, etc.) wymagane jest pozwolenie na wykonanie urządzenia wodnego.
Aktem prawnym, który reguluje warunki, jakie trzeba spełnić przy wprowadzeniu do wód lub ziemi ścieków oraz wód opadowych i roztopowych jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Budowa oczyszczalni wiąże się także z uwzględnieniem parametrów wodnogruntowych.
Wymagania glebowe i odległości dla różnych rodzajów oczyszczalni
Szczegóły wymagań dla różnych rodzajów oczyszczalni zawarto w tabeli:
| Rodzaj oczyszczalni ścieków | Wymagania glebowe | Odległość od poziomu wód gruntowych | Wielkość działki (2) |
|---|---|---|---|
| z drenażem rozsączającym | dobrze lub średnio przepuszczalne (piaski, żwiry i lessy) | > 1,5 m (1) | duża (3) |
| biologiczna | - rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność, - poza granicami działki (6) | bez znaczenia | mała (4) |
| hydrobotaniczna | - rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność, - poza granicami działki (6) | bez znaczenia | duża (5) |
- W przypadku, gdy wody gruntowe znajdują się zbyt wysoko, można zastosować kopiec filtracyjny (nasyp), o takiej wysokości, aby zachować minimalną odległość drenów od poziomu wód gruntowych
- Konieczność zachowania minimalnych odległości na działce, regulowanych przez prawo, determinuje również wielkość działki, na której trzeba rozmieścić elementy systemu oczyszczalni.
- System wraz z drenażem może zajmować nawet 90 m2, w zależności od ilości odprowadzanych ścieków
- Oczyszczalnia może zajmować od 8 -10 m2
- Powierzchnia pod wykop z drenażem oraz podzespoły oczyszczalni zależy od ilości domowników, przy założeniu, że będą to 4 osoby, około 15 m2
- Wymagania glebowe nie mają wtedy znaczenia, ale wymagane jest Pozwolenie Wodnoprawne
Prawo (Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r.) warunkuje również stopień czystości ścieków, które będą odprowadzane do wód z oczyszczalni. Rozróżnia obszary lokalizacji oczyszczalni poza aglomeracją oraz w aglomeracji.
Ścieki, pochodzące z aglomeracji, nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, właściwych dla RLM (tabela). W przypadku obszarów poza aglomeracją, wartości zanieczyszczeń ścieków powinny wynosić min 20% dla BZT5 oraz min 50% dla zawartości zawiesin ogólnych.
Dopuszczalne wartości wskaźników zanieczyszczeń dla ścieków z aglomeracji
| L.p. | Nazwa wskaźnika | Jednostka | RLM - równoważna liczba mieszkańców aglomeracji | |||
|---|---|---|---|---|---|---|
| 2000 - 9999 | 10000-14999 | 15000-99999 | 100000< | |||
| 1 | Pięciodobowe biochemiczne zapotrzebowanie tlenu (BZT5 przy 20 ⁰C), oznaczane z dodatkiem inhibitora nitryfikacji | mg O2/l min. % redukcji | 25 albo 70-90 | 25 albo 70-90 | 15 albo 90 | 15 albo 90 |
| 2 | Chemiczne zapotrzebowanie tlenu (ChZTCr) oznaczane metodą dwuchromianową | mg O2/l min. % redukcji | 125 albo 75 | 125 albo 75 | 125 albo 75 | 125 albo 75 |
| 3 | Zawiesiny ogólne | mg/l min. % redukcji | 35 albo 90 | 35 albo 90 | 35 albo 90 | 35 albo 90 |
| 4 | Azot ogólny (suma azotu Kjeldahla (NNorg + NNH4) azotu azotynowego i azotu azotanowego) | mg N/l min % redukcji | 15 | 15 albo 70-80 | 15 albo 70-80 | 10 albo 70-80 |
| 5 | Fosfor ogólny | mg P/l min % redukcji | 2 | 2 albo 80 | 2 albo 80 | 1 albo 80 |
Źródło: załącznik nr 3 do Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego.
Przeczytaj także: Eco 3000l: cena, opinie, montaż
Reasumując, aby odprowadzanie ścieków odbywało się w ramach zwykłego korzystania z wód na własnej działce bez konieczności pozwolenia na budowę i wodnoprawnego, powinny być spełnione warunki:
- zapewnienie dostatecznego oczyszczenia ścieków z zanieczyszczeń,
- ścieki odprowadzane są w ilości do 5 m3
- wydajności oczyszczalni do 7,5 m3/d lub zbiornika bezodpływowego o pojemności do 10 m3
- wody gruntowe są oddzielone minimum 1,5 m warstwą gruntu od miejsca wprowadzenia ścieków
Lokalizacja oraz zalecenia dla przydomowej oczyszczalni ścieków
Lokalizacja prywatnej oczyszczalni ścieków jest ściśle określona w przepisach prawa. Aktem, który zawiera takie wytyczne jest m. in. Prawo Wodne. Opisano w nim dopuszczalne odległości oczyszczalni od wybranych miejsc.
Minimalne odległości posadowienia zbiornika
| Wyszczególnione obszary | Element przydomowej oczyszczalni ścieków | Minimalne odległości [m] | ||
|---|---|---|---|---|
| Dla zbiornika do 10 m3 | Dla zbiornika od 10 do 50 m3 | Dla zbiornika od 50 m3 | ||
| Studnia wody pitnej | Korpus zbiornika na nieczystości ciekłe | 15 | ||
| Instalacji rozsączania wody w gruncie | 30 | |||
| Budynek jednorodzinny, rekreacyjny lub o zabudowie zagrodowej* | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 5 | 30x** | |
| Pozostałe budynki | 15 | 30x** | ||
| Granica sąsiedniej działki***, droga, ciąg pieszy dla budynków jednorodzinnych, rekreacyjnych lub o zabudowie zagrodowej | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 27,5 (od granicy działki) 10 (od drogi) | x** | |
| Dla pozostałych budynków | 7,5 7,5 (od granicy działki) 10 (od drogi) | X** | ||
| Kąpieliska, plaże publiczne*** | Przydomowa oczyszczania ścieków | 1000 | ||
| Przewody telekomunikacyjne | Elementy przydomowej oczyszczalni ścieków np. szambo ekologiczne, system rozsączania oczyszczone ścieków w gruncie | 1,0 | ||
| Przewody elektryczne | 0,5 - 3,0 | |||
| Wodociąg | 0,8 | |||
| Przyłącze gazowe | 1,5 | |||
| Roślinność (drzewa i inne) | Przydomowa oczyszczania ścieków | Zalecenie min. 3 |
*Wyjątkiem jest, gdy przepływowy szczelny zbiornik podziemny oczyszczalni jest podłączony do instalacji wentylacyjnej powyżej 0,6 m nad górną krawędzią okien i drzwi. W takiej sytuacji zbiornik może być posadowiony w dowolnej odległości od budynków.
**Odległości ustalane indywidualnie zgodnie z ekspertyzą techniczną, przyjętą przez państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego.
***Dopuszcza się usytuowanie zbiorników bezodpływowych w odległości mniejszej niż 2 m od granicy działki, jeżeli na działce sąsiedniej znajdują się podobne urządzenia, ale pod warunkiem zachowania pozostałych odległości.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia ścieków krok po kroku
****Przepisy prawa zabraniają także, aby ścieki były kierowane do jezior oraz ich dopływów, jeżeli czas dopływu ścieków jest krótszy niż 24 godziny. Zabrania się doprowadzanie ścieków bezpośrednio do wód stojących lub podziemnych.
Zalecenia dotyczące lokalizacji zbiornika w odpowiedniej odległości od roślinności wynikają z podejścia zdroworozsądkowego. System korzeniowy mógłby uszkodzić w dalszej perspektywie elementy oczyszczalni. Oprócz tego korzenie utrudniają prace związane z posadowieniem i konserwacją instalacji. Niekorzystne jest umieszczanie zbiornika w zagłębieniach terenu, z uwagi na możliwość zalewania przez wody opadowe. W rezultacie może to powodować wypływanie ścieków. Ponadto niepotrzebnie obciąża to instalację. Takie umieszczenie oczyszczalni może skutecznie obniżyć jej efektywność.
Warto również zwrócić uwagę na korzystne umiejscowienie instalacji względem drogi dojazdowej. Dzięki temu wszelkie prace konserwatorskie oraz wizyty ekipy asenizacyjnej będą znacznie ułatwione. Należy pamiętać o możliwości wydobywaniu się nieprzyjemnych zapachów z wnętrza zbiornika. Prawidłowo działająca instalacja nie powinna generować ich w dużych ilościach. Jednakże zaleca się, aby uwzględnić ten aspekt przy planowaniu budowy.
Planując budowę oczyszczalni warto zwrócić uwagę na obszar strefy przymarzania. Jeżeli przyłącze powstanie w tej strefie, zaleca się zastosowanie średnicy DN160 rury kanalizacyjnych oraz możliwe ograniczenia długości rur. Pozwoli to zminimalizować ryzyko powstawania zatorów w rurach pod wpływem niskiej temperatury. W przypadku gdy przyłącze musi być dłuższe, należy zastosować większy spadek rury lub wykorzystać ocieplenie.
Podobnie można rozpatrywać warunki posadowienia zbiornika bezodpływowego. Jeżeli planowane jest płytkie jego posadowienie, zaleca się aby konstrukcja była dwupłaszczowa. Zdecydowanie ograniczy to przymarzanie zawartości, dzięki izolacji powietrznej pomiędzy ściankami.
W coraz większej ilości gospodarstw domowych, które pozbawione są dostępu do kanalizacji, właściciele decydują się na usunięcie problematycznego zbiornika bezodpływowego i zastąpienie go ekologiczną przydomową oczyszczalnią ścieków.
Formalności związane z budową przydomowej oczyszczalni ścieków
O ile montaż takiego zbiornika nie jest skomplikowany i można wykonać go samemu, to procedury urzędowe wymagają od inwestora podjęcia kilku kroków, by móc legalnie korzystać z przydomowej oczyszczalni ścieków.
Konieczne jest pozwolenie na budowę, czy wystarczy zgłoszenie montażu zbiornika oczyszczalni ścieków?
Według obowiązujących przepisów zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa Budowlanego przydomowe oczyszczalnie ścieków o wydajności do 7,5m3 na dobę nie wymagają pozwolenia na budowę, tylko zgłoszenia.
Jeśli jesteś w trakcie budowy domu, najwygodniej jest uwzględnić przydomową oczyszczalnię w projekcie jako rozwiązanie gospodarki ściekowej. W istniejącym już budynku należy wykonać zgłoszenie w starostwie.
Przed przystąpieniem do zgłoszenia należy sprawdzić, czy prawo lokalne pozwala na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków na naszej działce. Takie informacje można pozyskać w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w warunkach zabudowy wydanej przez wójta/burmistrza/prezydenta danego miasta.
Jednym z najczęstszych powodów odmowy zgody jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który zakłada budowę sieci kanalizacyjnej w danej okolicy.
Innym powodem odmowy może być też znajdowanie się działki na terenach szczególnie zagrożonych powodzią, terenach ochrony ujęć wody zarówno powierzchniowej jak i podziemnej.
Co będzie potrzebne do zgłoszenia przydomowej oczyszczalni ścieków?
Dokumenty, które będą potrzebne do zgłoszenia:
- Druk zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę.
- Druk oświadczenia o prawie do dysponowania gruntem na cele budowlane
- Oświadczenie o braku możliwości przyłączenia danej działki do kanalizacji
- Mapa zasadnicza w skali 1:1000 z naniesionymi lokalizacjami urządzeń
- Opis techniczny oczyszczalni, dokumenty oczyszczalni- rysunek techniczny, przekrój, dokumenty potwierdzające właściwości oczyszczalni.
- Opis planowanych robót wraz z datą rozpoczęcia budowy
Z powodu niejednoznacznego określenia w przepisach dokumentów potrzebnych do zgłoszenia zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków, indywidualna interpretacja przepisów przez urzędników powoduje sytuacje, które wymagają złożenia różnych dokumentów, które np. nie są wymagane w urzędzie w innej części kraju.
Wszelkie druki i oświadczenia można znaleźć w odpowiednim urzędzie starostwa powiatowego lub na stronie internetowej danego urzędu.
W niektórych sytuacjach potrzebne jest też uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.
Jak powinna zostać rozmieszczona oczyszczalnia ścieków na działce?
Lokalizacja oczyszczalni nie może być w dowolnym miejscu działki. Przed przystąpieniem do zgłoszenia należy pamiętać o zachowaniu odpowiednich odległości od innych obiektów na działce. Odległości te są ściśle określone w przepisach. Zachowanie odpowiednich odległości dotyczy nie tylko działki inwestora, ale również sąsiadujących działek.
Najważniejszą odległością, której należy przestrzegać, jest odległość systemu rozsączania od ujęć wody pitnej, na przykład studni. W przypadku oczyszczalni drenażowych odległość ta wynosi minimum 70 m, a w oczyszczalniach biologicznych minimum 30 m.
Sporo inwestorów zastanawia się, w jakiej odległości od budynku można umiejscowić zbiornik. Ta odległość wynosi minimum 5 m. Zarówno zbiornik, jak i system rozsączania należy zachować minimum 2 m od granicy działki.
System rozsączania powinien być oddalony o co najmniej 3 m od najbliższych drzew i krzewów. Ta odległość nie wynika z przepisów, ale z praktyki i doświadczenia. Ściek rozsączany w gruncie to bardzo dobry nawóz bogaty w azot i fosfor, które znacznie przyspieszają rozwój roślin oraz ich systemu korzeniowego w okolicy rozsączania. System korzeniowy pobliskich roślin może w przeciągu kilku lat pracy oczyszczalni wrosnąć się w system rozsączania, zatkać lub uszkodzić system.
Należy też pamiętać o zachowaniu odpowiednich odległości od:
- Wodociągu- minimum 1,5 m
- Przyłącza gazowego- minimum 0,5 m -3 m
- Kabli telekomunikacyjnych- minimum 1 m
- Kabli elektrycznych- minimum 1,5 m
Wszelkie odległości należy liczyć nie od samego zbiornika, a od krawędzi pokrywy wystającej ponad poziom gruntu.
Podczas wyboru lokalizacji zbiornika oczyszczalni należy też pamiętać o konieczności dojazdu wozu asenizacyjnego, który opróżni zbiornik. W przypadku przydomowej oczyszczalni wywóz nie odbywa się co miesiąc- dwa jak w przypadku szamba, a co rok lub półtora.
Badania gruntu - czy należy je wykonać?
W niektórych przypadkach potrzebne będzie także wykonanie badań gruntu mających na celu sprawdzenie, na jakiej głębokości występują wody gruntowe. W przepisach określona jest minimalna odległość, którą należy bezwzględnie przestrzegać, aby nie doszło do skażenia wód gruntowych przez ściek. Odległość ta wynosi minimum 1,5 m od najwyższego występującego poziomu wód gruntowych. W praktyce wysoki poziom wód gruntowych oznacza konieczność wykonania systemu rozsączania w nasypie, aby możliwe jak najbardziej zwiększyć odległość rozsączania od wód gruntowych.
Załatwianie formalności - jak długo trzeba czekać na zgodę montażu przydomowej oczyszczalni ścieków?
Od daty zgłoszenia urząd ma 21 dni na zgłoszenie sprzeciwu lub niezgodności w zgłoszeniu.
Montaż oczyszczalni i warunki gruntowo-wodne
Montaż oczyszczalni może odbyć się w każdych warunkach gruntowo-wodnych, jeżeli odpowiednio zadbamy o zabezpieczenie zbiornika dobierając rodzaj obsypki cementowo-piaskowej. Pamiętajmy, że mowa tutaj o samym urządzeniu takim jak bio-oczyszczalnia VH. System odprowadzania wody pościekowej, który znajduje się za oczyszczalnią to osobna sprawa i należy dobrać go do warunków, biorąc również pod uwagę wytyczne zawarte w przepisach.
O tym, że biologiczna przydomowa oczyszczalnia ścieków sprawdza się praktycznie w każdych warunkach świadczy zainteresowanie tym modelem płynące z różnych zakątków Europy (Skandynawia) a nawet Afryki. Warto również wspomnieć, że są użytkownicy, którzy zamontowali bio-oczyszczalnię VH w domkach na wodzie.
Przepisy prawa jasno określają, że każdy właściciel nieruchomości ma obowiązek przyłączenia jej do sieci kanalizacyjnej. Gdy jest to niemożliwe lub nieopłacalne, należy zainstalować zbiornik bezodpływowy (szambo) bądź oczyszczalnię ścieków.
Czy oczyszczalnia przydomowa jest trwałym rozwiązaniem?
Oczyszczalnie przydomowe są zaprojektowane jako trwałe rozwiązanie o długiej żywotności. Jednakże, ich trwałość może być uzależniona od regularnej konserwacji oraz odpowiedniego użytkowania. Dbanie o oczyszczalnię może znacząco przedłużyć jej żywotność.
Czy oczyszczalnia przydomowa jest skomplikowana w obsłudze?
Obsługa oczyszczalni przydomowej może wymagać pewnej wiedzy i uwagi, ale nie jest zazwyczaj skomplikowana. Właściciele powinni być świadomi, jak przestrzegać zaleceń producenta dotyczących konserwacji, monitorowania stanu systemu i regularnego sprawdzania jego działania.
tags: #przykrycie #gruntem #przydomowa #oczyszczalnia #ścieków #przepisy
