Powieść Kryminalna z Odwróconą Fabułą: Definicja i Charakterystyka
- Szczegóły
Twist - oto święty Graal twórców kryminałów. Na pewnym poziomie kryminał jest grą pomiędzy czytającym, a autorem. Pierwszy próbuje samodzielnie odkryć prawdę, a drugi stara się go oszukać i zaskoczyć na końcu.
Czym Charakteryzuje Się Dobry Twist?
Moim zdaniem, dobry twist powinien spełniać przede wszystkim dwa warunki: powinien być uczciwy i wiarygodny. Uczciwy, a więc dostarczający czytelnikowi wszystkich informacji, które są mu niezbędne do samodzielnego rozwiązania zagadki lub przewidzenia zwrotu akcji. Bo wyciągnięcie z kapelusza zupełnie nowej postaci, która wszystko wytłumaczy, to żadna sztuka. Wiarygodność to już dużo trudniejsza do wytłumaczenia sprawa. Kwestia „zawieszenia niewiary” jest mocno indywidualna.
My, jako autorzy, nigdy nie wiemy, na jakich czytelników trafimy: takich, którzy będą czytać pobieżnie, czy takich, którzy będą analizować każdą stronę; takich, którzy nie zwrócą uwagi na porozrzucane po książce ślady, czy takich, którzy będą ich wypatrywać i snuć własne teorie. Zaskoczyć trzeba i tych, i tych. Także z tego powodu tworzenie twistów jest takie trudne. Ale jakby takie nie było, nie cenilibyśmy ich tak bardzo. Przynajmniej tych naprawdę udanych.
Przykłady Powieści Kryminalnych z Zaskakującym Twistem
Sprawdziłem innych autorów i oto pięć książek, które sprawiły, że zbierałem szczękę z podłogi:
- Zaginiona dziewczyna - twist nietypowy, bo umieszczony dokładnie w środku książki! Flynn udało się wywrócić całą fabułę o 180 stopni i zmieniła całkowicie wymowę powieści. Wszystkie wskazówki, które miały wskazywać na A, nagle okazały się pokazywać B. Doskonałe. Sukces książki (a więc sukces twista) był tak duży, że zaowocował trwającą do dziś modą na domestic noir.
- Trzeci klucz - Zamiast jednej, mamy tutaj dwie (a właściwie trzy) zagadki. Każda bardzo dobre poprowadzona, każda z zaskakującym rozwiązaniem.
- Święty Psychol - Nastrojowa i straszna historia z mocnym zakończeniem.
- Zabójstwo Rogera Ackroyda - Za tą powieść podobno na Christie obrazili się prawie wszyscy inni brytyjscy autorzy kryminałów, ponieważ autorka złamała zasady gatunku i zachowała się nieuczciwie. Faktycznie „Zabójstwo...” to prawdopodobnie pierwsza powieść, gdzie autor/ autorka buduje twist wykorzystując nie tyle fabułę, co prawidła gatunku i oszukuje czytelnika na zupełnie innym poziomie.
- Długie pożegnanie - Nadal zaskakuje.
Współczesna Polska Powieść Kryminalna
Współczesna polska powieść kryminalna jest zagadnieniem wielce interesującym, ale i niebywale kłopotliwym. Trudno bowiem mówić o polskiej szkole kryminału - tak jak to ma miejsce w przypadku powieści skandynawskich - czy też wyszczególnić wspólny rys dla polskich twórców. Niemniej jednak, najwięcej o specyfice powstających w naszym kraju powieści kryminalnych można powiedzieć na podstawie tych utworów, które, choć powstały w konwencji klasycznego kryminału, najbardziej od niego odbiegają.
Przeczytaj także: Sterowniki i usterki ASUS K52J
Jednym z czynników kuszących badacza literatury do zajęcia się literaturą popularną - choć zarazem być może zniechęcającym - jest przejawianie się w niej różnego typu prawidłowości. Intertekstualność jest nieodłącznym elementem współczesnego kryminału - także polskiego.
Kamienna Noc Gai Grzegorzewskiej
Dlatego też zdecydowałam przyjrzeć się Kamiennej nocy Gai Grzegorzewskiej, dla której intertekstualność stanowi ważny punkt odniesienia. Wszystkie nawiązania gatunkowe i (pop)kulturowe mają znaczenie, gdyż dotyczą kreacji bohaterów, którzy wraz z nietypowo poprowadzoną narracją, stanowią w polskim kryminale swego rodzaju ewenement.
Kamienna noc Gai Grzegorzewskiej to powieść wyróżniająca się na tle kryminalnych półproduktów zalewających rynek wydawniczy. Chociaż książka ta jest osadzona w gatunkowych ramach kryminału, gra z jego konwencją i wychodzi poza utarte schematy. Drogę tę zaczęła Grzegorzewska od książki Żniwiarz (2006), która zapoczątkowała cykl powieści kryminalnych z detektyw Julią Dobrowolską. Postać Dobrowolskiej stanowi ważne ogniwo łączące tę serię z trylogią kryminalną z Profesorem, odgrywającym kluczową rolę w Kamiennej nocy.
W początkowych powieściach Grzegorzewskiej wyraźnie widać odwołania do twórczości Agathy Christie i wykorzystanie mechanizmów charakterystycznych dla większości jej powieści. Te gatunkowe prawidłowości - w cyklu z Julią Dobrowolską - uwidaczniają się właśnie na płaszczyźnie fabularnej i konstrukcyjnej.
"Klaus. Odwrócona prawda" Maxa Bilskiego
Czy da się oszukać zawodowego oszusta? Klaus przekonuje się o tym na własnej skórze, kiedy postanawia skończyć ze złodziejskim fachem. Chcąc zmienić swoje życie, wraca do rodzinnego miasta. Tam jednak zaczynają go nękać upiory przeszłości, a nad jego rodziną zawisa śmiertelne niebezpieczeństwo.
Przeczytaj także: Zastosowanie wężyków do filtra osmozy
To historia zdesperowanego człowieka uwikłanego we własne kłamstwa, który ponad wszystko stawia jednak spokój bliskich i miłość do kobiety. Opowieść o tym, jak trudno podejmować proste - zdawałoby się - decyzje w sytuacji, kiedy nie wiadomo, co jest prawdą, a co kłamstwem. Czy Klaus potrafi oszukać samego siebie?
Przeczytaj także: Odwrócona osmoza: Twój przewodnik
tags: #powieść #kryminalna #odwrócona #fabuła #definicja
