Pomiary Jakości Powietrza w Dobczycach: Nowe Inicjatywy i Działania
- Szczegóły
Wkrótce w Gminie Dobczyce możliwy będzie stały monitoring jakości powietrza. Zakupione zostały czujniki, które zamontowane zostaną w 8 różnych punktach, a wyniki ich pomiarów dostępne będą w aplikacji i na stronie internetowej. Urządzenia zamontowane zostaną na budynkach szkół w Gminie Dobczyce oraz Urzędzie Gminy i Miasta. Te niepozorne urządzenia, pomimo, że bezpośrednio nie wpływają na polepszenie jakości powietrza, są źródłem ważnej informacji, w zależności od której możemy m.in. ograniczyć przebywanie na zewnątrz.
Działania na Rzecz Poprawy Jakości Powietrza
Jednym z działań mających na celu zmniejszenie emisji zanieczyszczeń odprowadzanych z domowych palenisk jest wymiana starych źródeł ogrzewania. Mieszkańcy, którzy nie mogą otrzymać dofinansowania za pośrednictwem Gminy informowani są o ogólnopolskim programie „Czyste Powietrze”, w ramach którego uzyskać można dofinansowanie na wymianę źródła ciepła oraz termomodernizację budynku. Program „Czyste Powietrze” na ternie Województwa Małopolskiego realizowany jest przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Krakowie.
Kontrole palenisk w naszej gminie przeprowadzane są po otrzymaniu zgłoszenia o paleniu niedozwolonymi materiałami, pracownicy Urzędu Gminy i Miasta Dobczyce przeprowadzają kontrolę we wskazanym w zgłoszeniu gospodarstwie. Podczas kontroli sprawdzana jest kotłownia oraz materiał przygotowany do spalenia. W momencie wykrycia nielegalnego spalania odpadów powiadamiana jest policja, która nakłada na właściciela gospodarstwa mandat. Dodatkowo, Gmina Dobczyce zamierza podpisać stałą umowę z laboratorium, do którego wysyłane będą próbki popiołu.
Nie pozostawia wątpliwość, że bardzo ważnym działaniem jest również edukacja młodych pokoleń, która nieprzerwanie prowadzona jest przez pracowników Urzędu Gminy i Miasta Dobczyce w placówkach oświatowych z terenu gminy.
Czujniki Jakości Powietrza
W ostatnich dwóch latach niezwykle wzrosła popularność czujników niskokosztowych służących do pomiaru zanieczyszczeń powietrza. Na rynku pojawiają się urządzenia, które nie zostały jednak zbiorczo zweryfikowane pod względem jakości sporządzanych pomiarów.
Przeczytaj także: Filtracja i przepływ powietrza w silnikach spalinowych
W celu sprawdzenia przydatności niskokosztowych czujników jakości powietrza zawiązano porozumienie pomiędzy: władzami Województwa Małopolskiego, Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, Akademią Górniczo-Hutniczą im. Stanisława Staszica w Krakowie, Gminą Rabka-Zdrój, Gminą Dobczyce oraz Stowarzyszeniem Krakowski Alarm Smogowy. Pomiary porównawcze przeprowadzono w dwóch edycjach.
By wyniki badania były miarodajne, w miejscu dokonywania pomiarów Krajowe Laboratorium Referencyjne i Wzorcujące Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska zainstalowało profesjonalne urządzenia pomiarowe oraz poborniki pyłu, w celu określenia za pomocą metody referencyjnej stężeń pyłu PM10 i PM 2.5.
Każdy z uczestników dostarczył na miejsce przeprowadzenia pomiarów po dwa egzemplarze urządzeń pomiarowych. Kompletność przekazywanych danych wahała się od 50 do 100%. Podkreślić jednak należy, że na kompletność danych składał się nie tylko fakt, czy dane urządzenie dokonywało pomiaru konkretnego zanieczyszczenia, ale również fakt, czy uczestnik badania odpowiedzialny za regularne przesyłanie danych, faktycznie dostarczył je na czas na serwer.
Większość testowanych urządzeń podczas pomiarów wskazywała wartości odbiegające od metody referencyjnej. Dopiero zastosowanie kalibracji pozwoliło uzyskać znacznie lepszą zgodność. Jednym z wniosków badania jest, że żadne z urządzeń nie spełniło wszystkich kryteriów, które dawałyby możliwość wykorzystania ich do oceny jakości powietrza w rozumienia prawa krajowego i Unii Europejskiej. Oznacza to, że nie mogą one zastąpić oficjalnych stacji pomiarowych WIOŚ. Aczkolwiek część urządzeń można wykorzystywać do celów edukacyjnych lub informacyjnych. Dzięki niskokosztowym czujnikom możemy dowiedzieć się czy zanieczyszczenie powietrza jest w danym miejscu i czasie wysokie, średnie czy niskie.
Porady dotyczące wyboru czujnika jakości powietrza:
- Przy wyborze czujnika do pomiaru stężenia pyłu zawieszonego zaleca się dopytać producenta o zgodność wyniku pomiaru między urządzeniami producenta.
- Wartość tego parametru można łatwo sprawdzić umieszczając dwa czujniki producenta w bezpośrednim sąsiedztwie.
- Wskazane jest dopytać producenta o niepewność pomiaru średniej dobowej.
- W trakcie procedury zakupu powinien zostać również ustalony sposób weryfikacji tego parametru z rzeczywistością, pozwalający na reklamację urządzenia.
- W momencie planowania zakupu wskazane jest dopytanie producenta o procedurę kalibracyjną, jakiej są poddawane sprzedawane czujniki oraz starać się o jakąkolwiek dokumentację potwierdzającą proces kalibracji.
- W momencie uzgadniania zakupu wskazane jest omówienie z producentem możliwości dokonania takiej kalibracji po roku użytkowania w cenie zakupu.
- Przy wyborze urządzenia pomiarowego należy upewnić się, czy producent przewidział w konstrukcji urządzenia element kondycjonujący próbkę powietrza przed pomiarem, w celu podgrzania jej powyżej punktu rosy.
Montaż czujnika:
- Przepływu powietrza wokół czujnika nie powinny ograniczać żadne przeszkody (w promieniu co najmniej 270° lub 180° w przypadku pomiarów zlokalizowanych przy linii zabudowy).
- Czujnik na ogół powinien być położony w odległości kilku metrów od budynków, balkonów, drzew i innych przeszkód.
- W przypadku pomiaru jakości powietrza na linii zabudowy czujnik powinien być zamontowany co najmniej 0,5 m od najbliższego budynku.
- Zasadą ogólną jest, że czujnik znajduje się od 1,5 m (strefa oddychania) do 4 m powyżej poziomu gruntu.
Wyniki otrzymane za pomocą czujników nie pozwalają na ich używanie w ramach oficjalnych procedur ogłaszania poziomów informowania lub poziomów alarmowych pyłu PM10. Biorąc pod uwagę powyższe, pomimo obecności czujników niskokosztowych w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca zamieszkania, należy zwracać uwagę na wyniki prezentowane przez oficjalne stacje Państwowego Monitoringu Środowiska oraz komunikaty Wojewódzkiego Centrum Zarządzania Kryzysowego dotyczące jakości powietrza.
Przeczytaj także: Wilgotność w Budynkach: Jak Mierzyć?
Nowy Portal Województwa Małopolskiego o Jakości Powietrza
Chcesz być na bieżąco z informacjami o lokalnych inicjatywach ekodoradców? Nie wiesz, gdzie szukać informacji na temat możliwości wymiany pieca na bardziej ekologiczny? A może szukasz ciekawych filmów na temat zagrożeń, jakie niesie smog dla wszystkich Małopolan? - Nowa odsłona oficjalnego portalu Województwa Małopolskiego na temat jakości powietrza w regionie daje mieszkańcom możliwość łatwego znalezienia informacji, które są dla nich ważne.
To nie tylko informacje na temat zmian związanych z wprowadzeniem przez samorząd województwa uchwał antysmogowych, ale też chociażby ciekawe materiały edukacyjne czy porady ekspertów - mówi wicemarszałek Wojciech Kozak i zachęca do korzystania z całkowicie nowego portalu. To jednak nie wszystko - na stronie dostępna jest także oficjalna lista kotłów i kominków na paliwa stałe, spełniających wymagania ekoprojektu oraz przygotowany we współpracy z Krakowskim Alarmem Smogowym kalkulator online.
Nowopowstała strona daje też możliwość sprawdzania na bieżąco stanu zanieczyszczenia powietrza w poszczególnych miastach Małopolski oraz prognoz jakości powietrza na kolejne trzy dni. Można tam śledzić też na bieżąco efekty realizacji projektu zintegrowanego LIFE realizowanego przez Województwo Małopolskie wraz z 61 partnerami z kraju i zagranicy.
Program Ochrony Powietrza dla Województwa Małopolskiego
Program ochrony powietrza dla województwa małopolskiego jest strategią, która ma wskazać sposób osiągnięcia stanu zgodności z normami jakości powietrza w Małopolsce. Przyjęty w 2013 r. przez Sejmik Województwa Małopolskiego Program wskazywał, kto jest odpowiedzialny za przekroczenia norm oraz co należy zrobić, aby mieszkańcy Małopolski oddychali zdrowym powietrzem. Od tego momentu minęły trzy lata, a efekty wdrożonych działań to 22 tysiące wymienionych starych źródeł spalania węgla i inwestycje warte 585 mln zł. Przyniosło to efekt redukcji ponad 350 ton pyłów i 180 kg szkodliwego benzo(a)pirenu.
Obecnie opracowywana aktualizacja Programu ochrony powietrza wynikająca z przepisów prawnych ma zweryfikować, na ile cele i działania postawione w poprzednim Programie mają szanse na realizację oraz co można dodatkowo wykonać, aby osiągnąć znaczącą poprawę powietrza. Oczekujemy, że Program będzie współtworzony z mieszkańcami, samorządami i instytucjami mającymi wpływ na kreowanie świadomości ekologicznej.
Przeczytaj także: Znaczenie pomiaru wilgotności drewna
Zachęcamy wszystkich do czynnego udziału w tworzeniu strategii poprawy jakości powietrza w Małopolsce poprzez udział w konsultacjach społecznych oraz przesyłanie swoich propozycji i uwag. Do 29 lipca br. każdy mieszkaniec, organizacja lub instytucja może zgłosić uwagi i wnioski, które będą przeanalizowane w ramach przygotowywanego dokumentu.
Analiza Działań w Zakresie Poprawy Jakości Powietrza
Analizie poddane zostały działania przeprowadzone w 2015 r., które bezpośrednio lub pośrednio wpłynęły na poprawę jakości powietrza na terenie województwa małopolskiego. W 2015 roku na terenie Małopolski przeprowadzono ponad 10 tys. inwestycji z zakresu ograniczania emisji powierzchniowej. Inwestycje obejmowały likwidację kotłów na paliwo stałe (4446), termomodernizację (667), zastosowanie odnawialnego źródła energii (5260) czy modernizację sieci ciepłowniczej (30). Działania w zakresie ograniczenia emisji powierzchniowej podejmowane przez gminy i powiaty pozwoliły na redukcję emisji pyłu PM10 oraz PM2,5 na poziomie 150 Mg oraz benzo(a)pirenu o ok. 65 kg.
Analizie poddane zostały działania przeprowadzone w 2014 r., które bezpośrednio lub pośrednio wpłynęły na poprawę jakości powietrza na terenie województwa małopolskiego. W 2014 roku zlikwidowano 3,1 tys. starych, niskosprawnych urządzeń grzewczych, termomodernizacji poddano 924 budynki, zastosowano odnawialne źródła energii w ponad 4 tys. obiektów.
Wynikiem realizacji wskazanych działań jest redukcja emisji pyłu PM10 i PM2,5 na poziomie 111 Mg oraz benzo(a)pirenu o ok. 64 kg.
Świadomość i Opinie Mieszkańców Małopolski
Z najnowszych badań opinii publicznej wynika, że Małopolanie negatywnie postrzegają jakość powietrza w swoim regionie. Największa świadomość problemu zanieczyszczenia powietrza występuje w Krakowie, gdzie aż 81% respondentów uważa że jakość powietrza jest bardzo zła lub raczej zła. Pomimo, iż na wsiach oraz w mniejszych miastach ogólna ocena jakości powietrza jest lepsza, to aż 63% Małopolan jest przekonana, że powietrze jest bardziej zanieczyszczone w trakcie sezonu grzewczego i ocenia jego jakość w tych miesiącach jako bardzo złą lub raczej złą.
Małopolanie wykazują bardzo wysokie poparcie dla antysmogowych regulacji. Niemal 90% mieszkańców regionu popiera wprowadzenie obowiązku wymiany najbardziej zanieczyszczających kotłów, przy zapewnieniu przez władze dopłat do kosztów takiej wymiany. Równie duży odsetek respondentów popiera wprowadzenie norm jakości węgla czy zaostrzenie kar za spalanie śmieci.
Kodeks Dobrej Praktyki Ograniczania Uciążliwości Zapachowej
Kodeks stworzony został na potrzeby administracji centralnej, samorządu wojewódzkiego i lokalnego oraz przedsiębiorców. Zawiera między innymi metody zapobiegania i zmniejszania emisji odorów takie jak: usytuowanie instalacji z dala od zabudowań mieszkalnych, stosowanie barier technicznych np. sadzenie drzew, przegląd stosowanych surowców i materiałów używanych w procesie produkcyjnym czy wykorzystywanie najlepszych dostępnych technik BAT.
Główne źródła emisji substancji odoroczynnych zostały podzielone na poszczególne sektory: gospodarkę odpadami, gospodarkę wodno-ściekową, rolnictwo oraz przetwórstwo rolno-spożywcze, gdzie przedstawiono sposoby zapobiegania powstawaniu uciążliwości zapachowej.
Przykładowe progi alarmowe dla indeksu jakości powietrza:
| Zanieczyszczenie | Próg alarmowy |
|---|---|
| PM10 | > 200 µg/m3 |
| PM2,5 | > 120 µg/m3 |
| O3 | > 240 µg/m3 |
| NO2 | > 400 µg/m3 |
| SO2 | > 500 µg/m3 |
| C6H6 | > 50 µg/m3 |
| CO | > 20 mg/m3 |
tags: #pomiar #jakości #powietrza #Dobczyce
