Pobór i Uzdatnianie Wody w Gminie Śrem: Technologie i Ochrona Środowiska
- Szczegóły
Opracowanie niniejszego Programu Ochrony Środowiska wynika bezpośrednio z art. 10 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw nakładającego na gminę obowiązek opracowania ww. programu. Program Ochrony Środowiska daje wytyczne dla formułowania polityki ochrony środowiska na obszarze gminy. Zawarte w nim cele ekologiczne i zadania realizacyjne pozwolą zapewnić odpowiednie warunki życia mieszkańcom przy zakładanym rozwoju gospodarczo-społecznym. Zakres opracowania obejmuje zagadnienia zawarte w "Wytycznych Sporządzania Programów Ochrony Środowiska na Szczeblu Regionalnym i Lokalnym" opracowanych przez Ministerstwo Środowiska.
Ustawa Prawo ochrony środowiska stawia wymagania zarówno w odniesieniu do polityki ekologicznej państwa, jak i programów ochrony środowiska przygotowywanych dla potrzeb województw, powiatów i gmin. Dokumentem wytyczającym cele i kierunki działań w zakresie rozwoju społeczno-gospodarczego w gminie jest projekt "Strategia rozwoju gminy Śrem". Rozwój poszczególnych dziedzin gospodarki gminy Śrem i jej relacje ze środowiskiem przedstawione są dla trzech podsystemów: społeczności, przestrzeni i środowiska oraz gospodarki. Bardzo istotnym elementem Programu jest system jego wdrażania.
Niniejszy Program będzie pełnił rolę narzędzia zarządzania środowiskiem w skali gminy. Gmina Śrem położona jest w zachodniej części Wielkopolski nad rzeką Wartą. Śrem jest jednym z większych miast województwa wielkopolskiego, siedzibą władz samorządowych gminy liczącej ponad 39 tysięcy mieszkańców, jak również liczącego ponad 58 tysięcy mieszkańców powiatu śremskiego. Zamieszkująca gminę społeczność tworzy dobrego ducha tego miejsca, jest źródłem jego prawdziwej tożsamości, a osiągnięcia gospodarcze Śremu i jego niebagatelna pozycja w rankingu miast o podobnej strukturze i wielkości to właśnie zasługa mieszkańców.
Gminy powiatu śremskiego, wraz z powiatem śremskim, zrzeszone są w Stowarzyszeniu Unia Gospodarcza Regionu Śremskiego - Śremski Ośrodek Wspierania Małej Przedsiębiorczości. Stowarzyszenie jest rozwinięciem współpracy ponadgminnej zainicjowanej w roku 1995, kiedy to gminy: Brodnica, Dolsk, Książ Wlkp. i Śrem powołały do istnienia, na drodze porozumienia komunalnego, Unię Gospodarczą Miast. Gmina Śrem należy do powiatu śremskiego. Gmina graniczy z gminą Brodnica, Dolsk i Książ Wielkopolski z powiatu śremskiego, gminą Kórnik z powiatu poznańskiego, gminą Zaniemyśl z powiatu średzkiego oraz gminą Czempiń i Krzywiń z powiatu kościańskiego. Powierzchnia gminy wynosi 206,19 km2, w tym miasto Śrem zajmuje 12,38 km2. Według danych na 31 grudnia 2003r. gminę zamieszkuje 39.934 mieszkańców z czego 30.703 osób w mieście, a 9.231 na obszarach wiejskich. Gęstość zaludnienia na terenie gminy wynosi 194 osób/km2.
Charakterystyka Geograficzna i Przyrodnicza
Według podziału J. Kondrackiego na regiony fizyczno-geograficzne gmina położona jest w prowincji Niżu Środkowo-Europejskiego, w podprowincji Pojezierza Południowobałtyckiego. Obszar powiatu śremskiego zajmuje częściowo makroregiony: Pojezierze Wielkopolskie, Pradolina Warciańsko- Odrzańska, Pojezierze Leszczyńskie. Gmina Śrem charakteryzuje się młodoglacjalną rzeźbą terenu jako pozostałością po działalności lądolodu skandynawskiego. Intensywność ukształtowania powierzchni jest tu mniejsza niż na pojezierzach pomorskich. Sieć rzeczna ma układ kratowy, na który składają się równoleżnikowe odcinki pradolinowe i łączące je doliny poprzeczne.
Przeczytaj także: Tanie filtry do oczyszczaczy powietrza
Położenie niejako w cieniu opadowym pojezierzy pomorskich od północy oraz Sudetów od południa sprawia, że roczne sumy opadów są tu mniejsze, niż w innych częściach nizin polskich, zwłaszcza między Wartą, a Wisłą. Warunki litologiczne podłoża odpowiadają zróżnicowanym formom terenu. Utwory helioceńskie spotkać można na terasie zalewowej rzeki Warty oraz w obniżeniach dolinnych i rynnach jeziornych. Rzeźba terenu Ziemi Śremskiej powstała pod koniec ostatniego zlodowacenia skandynawskiego. Według podziału rolniczo-klimatycznego Polski gmina Śrem należy do Dzielnicy Środkowej, zaliczanych do dzielnic cieplejszych. Liczba dni mroźnych waha się w granicach 30-60, a dni z przymrozkami 100-110. Średnia temperatura stycznia waha się w przedziale 2-3 oC, a lipca w przedziale 18-19 oC.
Obszar gminy Śrem, wg podziału geobotanicznego Szefera należy do działu Bałtyckiego, Poddziału Pasa Wielkich Dolin, Krainy Wielkopolsko-Kujawskiej. Natomiast wg regionizacji przyrodniczo-leśnej Mroczkiewicza zalicza się do III Krainy Wielkopolsko-Pomorskiej, Dzielnicy 7 Niziny Wielkopolsko-Kujawskiej. Gmina Śrem charakteryzuje się niewielkim wskaźnikiem lesistości (ok. 16%). Głównymi gatunkami występującymi w lasach są: sosna, dąb, olsza, klon, grab, wiąz, olcha i jesion. Zdecydowanie dominującym gatunkiem lasotwórczym jest sosna, której udział w drzewostanie przekracza 90%. Duża część lasów należy do kategorii tzw. lasów ochronnych, których głównym zadaniem jest zachowanie na danym terenie nie zmienionych stosunków glebowych, klimatycznych, wodnych, estetyczno-krajobrazowych i rekreacyjno-zdrowotnych.
Fauna zamieszkująca okolice Śremu jest typowa dla nizin środkowopolskich. Na terenie gminy Śrem można spotkać takie chronione i rzadkie gatunki jak paź żeglarz, czy szlaczkoń szafraniec. Wśród chrząszczy zwrócić należy uwagę na występowanie kozioroga dębosza. Obecność w okolicach Śremu znacznej ilości wód powierzchniowych sprzyja występowaniu szeregu gatunków ryb. Wśród płazów wyróżnić można 12 gatunków w tym rzekotkę drzewną, czy kumaka nizinnego. Mniej licznie reprezentowane są gady. Jedynym występującym wężem jest zaskroniec. Wśród ptaków wyróżnić można blisko 200 gatunków, m.in. bociana czarnego, kani, błotniaka stawowego i łąkowego, bąka, bączka, gągoła, czy też bielika. Równie bogata jest teriofauna. Na uwagę zasługuje występowanie ryjówki malutkiej i rzęsorka rzeczka. W ostatnich latach znacznie zwiększyła się populacja bobrów. Dzięki introducji fauna jeleniowatych wzbogacona została o daniela. Wśród drapieżników liczny stał się lis.
Gospodarka Wodna
Łączna powierzchnia geodezyjna gminy Śrem wynosi 20.619 ha, z czego miasto Śrem zajmuje 1.238 ha. Ze względu na dość korzystną strukturę gleb występujących na terenie gminy, dominującym charakterem użytkowania gruntu na terenie gminy Śrem są grunty orne stanowiące 56,9%. Dominują grunty prywatne (użytki rolne w gospodarstwach indywidualnych obejmują ponad 60 % użytków rolnych gminy). Łąki i pastwiska stanowią łącznie 12,1%. Lasy i zadrzewienia stanowią ok. 16% ogółu obszaru gminy.
Wody podziemne stanowią jedyne źródło zaopatrzenia ludności gminy Śrem w wodę pitną. Ze względu na niską sumę opadów rocznych oraz najniższe wartości odpływów z jednostki powierzchni, zasoby wód podziemnych województwa wielkopolskiego, a w związku z tym także gminy Śrem, należą do najmniejszych w kraju. Woda ujmowana na cele pitne pochodzi z pokładów trzeciorzędowych. Znaczna część gminy Śrem, stanowiąca dolinę rzeki Warty, znajduje się na obszarze występowania Głównego Zbiornika Wód Podziemnych o nazwie "Pradolina Warszawa-Berlin", oznaczonego w klasyfikacji numerem 150. Średnia głębokość ujęć wody w przypadku tego zbiornika wynosi 25-30 m, a jego szacunkowe zasoby określa się na poziomie 456 tys. m3/d. Część gminy Śrem znajdująca się w obszarze GZWP stanowi obszar wysokiej ochrony (OWO) zasobów GZWP.
Przeczytaj także: Osuszacze powietrza - pobór prądu
Obszar gminy położony jest w zlewni rzeki Warty, jedynie niewielkie fragmenty położone są w zlewni Kościańskiego Kanału Obry. Rzeka Warta stanowi główny regulator stosunków wodnych analizowanego terenu, przy jednoczesnym oddziaływania czynników meteorologicznych. Na terasie zalewowej Warty występują liczne starorzecza, "oczka wodne", zastoiska, cieki. Starorzecza oraz zagłębienia erozyjne pełnią funkcję lokalnych zbiorników retencyjnych. Do najważniejszych zbiorników wodnych występujących na obszarze gminy Śrem należą: Jezioro Grzymisławskie, Jezioro Szymanowskie i Jezioro Gajewskie. W granicach gminy Śrem znajduje się również część Jeziora Mórka. Jeziora na terenie Gminy Śrem położone są przeważnie w rynnach lodowcowych. Ekosystemy jeziorne ulegają procesom eutrofizacji wskutek wzrostu żyzności wód.
W minionych latach w wyniku realizacji programu małej retencji na terenie gminy Śrem wykonano liczne obiekty hydrotechniczne, z których do najważniejszych zalicza się zbiornik w Śremie, Dobczynie, Mórce, Kalejach, Kadzewie, Nochowie, Mechlinie, Wirginowie. Część z tych obiektów została wykonana w ramach przedsięwzięcia "Ujęcie i przerzut wody z rzeki Warty". Zbiorniki stworzone zostały w celu zapewnienia wody na potrzeby nawodnień rolniczych.
Plan Rozwoju i Modernizacji Urządzeń Wodociągowych i Kanalizacyjnych
Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w Śremie Sp. z o.o. opracowało plan rozwoju i modernizacji urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych na lata 2003-2007. Podstawą opracowanego planu jest realizacja priorytetowych zadań Przedsiębiorstwa w zakresie rozbudowy infrastruktury technicznej miasta i gminy. Uwzględniono w szczególności kierunki rozwoju gminy określone w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i zgodność z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego.
Przy opracowywaniu zastosowano zasadę ograniczenia własnych zakupów inwestycyjnych oraz realizacji modernizacji infrastruktury wodociągowej i kanalizacyjnej Przedsiębiorstwa w wielkości gwarantującej świadczenie usług na poziomie jakości wynikającym z Regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków na obszarze gminy Śrem. Głównym celem zastosowanych kryteriów planu jest przeznaczenie jak największych możliwych środków na rozbudowę sieci wodociągowych i kanalizacyjnych dla pozyskiwania nowych klientów i uzyskania europejskich standardów usług. Uchwalenie planu jest niezbędne dla prawidłowego ustalania cen i stawek opłat określonych w taryfie Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w Śremie Sp.
Tabela: Nakłady Inwestycyjne Przedsięwzięć w Planie Rozwoju PWiK Śrem (w tys. zł)
| Lp. | NAZWA PRZEDSIĘWZIĘCIA | 2003 | 2004 | 2005 | 2006 | 2007 | RAZEM |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1,00 | SUW - Parkowa Śrem | 900,00 | 600,00 | 1300,00 | 1000,00 | 0,00 | 3800,00 |
| 2,00 | Inwestycje rozwojowo - modernizacyjne | 360,00 | 470,00 | 300,00 | 510,00 | 700,00 | 2340,00 |
| 3,00 | Nakłady inwestycyjne sieci wod-kan | 490,00 | 780,00 | 730,00 | 0,00 | 0,00 | 2000,00 |
| 4,00 | Pozostałe nakłady inwestycyjne wod-kan korespondujące z WPI Gminy Śrem | 0,00 | 70,00 | 270,00 | 1070,00 | 300,00 | 1710,00 |
| 5,00 | Przedsięwzięcia racjonalizujące zużycie wody oraz wprowadzanie ścieków | 295,00 | 0,00 | 0,00 | 0,00 | 1250,00 | 1545,00 |
| 6,00 | Zakupy | 375,00 | 580,00 | 200,00 | 320,00 | 700,00 | 2175,00 |
Nadzór Sanitarny nad Jakością Wody
Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny sprawuje nadzór nad jakością wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi na terenie powiatu śremskiego w oparciu o odpowiednie przepisy. W powiecie śremskim woda przeznaczona do spożycia przez ludzi ujmowana jest z ujęć podziemnych czwarto- i trzeciorzędowych. Wody podziemne charakteryzują się raczej stałym składem fizyko-chemicznym, który kształtują procesy hydrogeologiczne, fizyczne i biologiczne. Najczęściej występujące w tych wodach czynniki niepożądane to związki manganu i żelaza. Parametry te nie mają znaczenia zdrowotnego i nie stanowią zagrożenia dla ludzi, mogą jedynie powodować zmiany organoleptyczne wody.
Przeczytaj także: Zastosowanie osuszacza kondensacyjnego Oasis D75
W roku 2020 w ewidencji Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Śremie znajdowało się 12 ujęć zasilających wodociągi w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi. Wszystkie wodociągi pracowały w oparciu o jedno ujęcie. Na terenie ujęcia wody wodociągu Śrem zlokalizowanych jest 13 studni natomiast na terenie ujęć wodociągów: Dąbrowa, Gaj, Konarzyce, Książ Wlkp., Małachowo, Mchy, Nochowo, Orkowo, Piotrowo, Wieszczyczyn zlokalizowanych jest po 2 studnie na każdym ujęciu. Wszystkie ujęcia wody zostały w roku ubiegłym skontrolowane. Studnie na ujęciach wodociągowych były właściwie oznakowane i zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych. W roku 2020 ich stan sanitarno-techniczny nie budził większych zastrzeżeń. Urządzenia wodne były regularnie konserwowane, studzienki kontrolne studni głębinowych utrzymane czysto, wentylowane poprzez zainstalowane kominki, zabezpieczone siatkami przeciw owadom i gryzoniom, włazy szczelnie zamknięte.
Na ujęciach prowadzono monitoring objazdowy, a na niektórych dodatkowo zainstalowano monitoring elektroniczny. Spośród zewidencjonowanych wodociągów 1 wodociąg (wodociąg publiczny w Śremie) spełniał kryteria wymagań do raportowania do Komisji Europejskiej. Na terenie powiatu śremskiego badania laboratoryjne zarówno w ramach nadzoru jednostki Państwowej Inspekcji Sanitarnej jak i w ramach kontroli wewnętrznej przedsiębiorstw wodociągowych wykonywały te same laboratoria co w roku ubiegłym. Przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjne przygotowują i przedstawiają do uzgodnienia Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w Śremie harmonogram prowadzenia badań oraz na bieżąco przekazują wyniki tych badań. W roku 2020 wszystkie badania w zakresie kontroli wewnętrznej wykonywane były przez Laboratorium AQUANET sp. Wszystkie wodociągi zostały przebadane w zakresie parametrów i z częstotliwością określoną w rozporządzeniu Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi.
Na podstawie sprawozdań z badań wykonanych w ramach monitoringu jakości wody prowadzonego przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz w ramach kontroli wewnętrznej prowadzonej przez przedsiębiorstwa wodociągowo - kanalizacyjne Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Śremie sporządzał ocenę jakości wody. Podstawą prawną oceny jakości wody było rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi. Wszystkie sporządzone oceny były przekazywane do właściwego wójta lub burmistrza. Na podstawie otrzymanych wyników jakość wody produkowanej przez wszystkie przedsiębiorstwa wodociągowe za rok 2020 została oceniona jako odpowiadająca wymaganiom rozporządzenia Ministra Zdrowia. Okresowo jakość wody odbiegała od wymagań cytowanego rozporządzenia w 2 wodociągach na terenie gminy Dolsk.
tags: #pobór #i #uzdatnianie #wody #gaj #śrem
