Co oznaczają symbole na kosmetykach i opakowaniach? Przewodnik po znakach recyklingu i ekologicznych

Szczegóły: Opublikowano: 13. March 2026

Biorąc do ręki opakowanie z dowolnym produktem, większość osób zwraca uwagę przede wszystkim na informacje dotyczące składu, parametrów czy właściwości. Nie możemy jednak zapominać, że poza podstawowymi informacjami, na butelkach, puszkach, pudełkach i kartonach znajdziemy także wskazówki, które z globalnego punktu widzenia są niezwykle istotne. To symbole recyklingowe - piktogramy znacząco ułatwiające racjonalne gospodarowanie odpadami i realizację fundamentalnych podstaw idei GOZ, czyli gospodarki o obiegu zamkniętym.

Każde opakowanie jest oznaczone licznymi piktogramami. Warto poznać znaczenie tych symboli, bo każdy z nich zawiera niezwykle cenną informację - podpowiada nam, co zrobić z pustym i niepotrzebnym opakowaniem.

Znaki recyklingowe na opakowaniach

To właśnie znaki ekologiczne podpowiadają nam, czy dany materiał nadaje się do przetworzenia, ponownego wykorzystania lub kompostowania. Nie, nie wskazują, do którego kontenera powinny być wyrzucone, ale już sama wiedza na temat możliwości recyklingowania tworzywa podpowiada nam, gdzie odpad musi trafić.

Znak recyklingu

W tym kontekście, jednym z najistotniejszych piktogramów jest znak recyklingu, znany jako „Möbius loop”. Ten charakterystyczny symbol przypomina trójkąt ułożony z trzech załamujących się w środkowej części strzałek. Najczęściej mają kolor zielony, ale w niektórych przypadkach ich kontur nie jest wypełniony.

Obecność tego piktogramu wskazuje, że jest wykonane z surowca, który może być poddany recyklingowi. Oznacza to, że odpad może być wykorzystany ponownie w celu wytworzenia nowego produktu. Warto wspomnieć, że na niektórych opakowaniach trójkątne oznaczenie „Möbius loop” zawiera także liczbę. Oznacza ona procentową zawartość w opakowaniu surowca, który może być poddany recyklingowi.

Przeczytaj także: Woda destylowana: właściwości i użycie

Numer kodowy materiału przeznaczonego do recyklingu

„Möbius loop” nie jest jedynym trójkątem, który może być umieszczony na opakowaniu. Na tych, które zostały wykonane z tworzywa sztucznego, pojawiają się także znaki identyfikujące dany materiał. Symbol, o którym mowa, składa się z trzech strzałek tworzących trójkąt (cieńszych niż te, które tworzą znak recyklingu), cyfry i słownego oznaczenia tworzywa. Czasami składają się wyłącznie z trójkąta i cyfry, trójkąta i oznaczenia słownego lub cyfry i oznaczenia słownego.

PET - to politereftalan etylenu, tworzywo oznaczone cyfrą 1. Należy do najczęściej stosowanych tworzyw sztucznych. Wytwarza się z niego m.in. butelki i jednorazowe opakowania. Należy pamiętać, że ten materiał nie może być użyty ponownie;
HDPE - to polietylen wysokiej gęstości, tworzywo oznaczone cyfrą 2. Taki materiał jest zaliczany do grupy bezpiecznych plastików, które mogą być wykorzystane ponownie. Z HDPE produkuje się m.in. plastikowe butelki na mleko;
PVC - to polichlorek winylu, tworzywo oznaczone cyfrą 3. Ten materiał jest używany m.in. do produkcji folii spożywczej. Nie może być poddawany działaniu wysokiej temperatury, bo w takich warunkach zaczyna wydzielać toksyczne związki;
LDPE - to polietylen niskiej gęstości, tworzywo oznaczone cyfrą 4. Jest zaliczany do grupy bezpiecznych plastików. Produkuje się z niego m.in. folię spożywczą i foliowe torebki;
PP - to polipropylen wielokrotnego użytku, tworzywo oznaczone cyfrą 5. Kolejny plastik zaliczany do grupy bezpiecznych. Najczęściej ma zastosowanie w produkcji opakowań, które mają mieć kontakt z żywnością;
PS - to polistyren (czyli styropian), tworzywo oznaczone cyfrą 6. Ten materiał został uznany za niebezpieczny w kontakcie z żywnością, dlatego jednorazowe opakowania i pojemniki, które zostały wykonane z PS, od 2021 roku nie mogą być sprzedawane w krajach Unii Europejskiej;
INNE (OTHER) - to grupa tworzyw i laminatów z tworzyw sztucznych, oznacza się je cyfrą 7. Do tej grupy zaliczane są też materiały pochodzenia organicznego.

Te symbole warto zapamiętać ze względu na zdrowie własne i osób najbliższych, ale nie tylko. Mają one duże znaczenie także w kwestiach związanych z recyklingiem. Tworzywa zaliczane do 7. grupy nie mogą być recyklingowane. Najlepiej do tego celu nadają się materiały z oznaczeniami 2, 4 i 5.

Znak możliwości ponownego wykorzystania

Kolejny ważny symbol to piktogram, który wskazuje na na produkty nadające się do ponownego wykorzystania. Ten znak ma postać dwóch równoległych strzałek. Górna skierowana jest w prawo, natomiast dolna - w lewo. Charakterystyczny piktogram najczęściej pojawia się na butelkach, beczkach, kontenerach i szklanych pojemnikach. Jeżeli widzisz go na opakowaniu, oznacza to, że nadaje się do ponownego użycia.

Symbol opakowania biodegradowalnego

Niektóre opakowania są wykonane z materiałów ulegających biodegradacji. Do ich oznaczenia służy znak przypominający zaplecioną wstążkę, którą wieńczą dwa listki. Jeżeli zobaczysz taki znak na jakimkolwiek opakowaniu, będzie to oznaczało, że ulega ono rozkładowi i nadaje się do kompostowania. To oznacza, że powinno być wyrzucone do pojemnika z odpadami biologicznymi.

Niektóre opakowania biodegradowalne są oznaczane kwadratowym piktogramem z trzema strzałkami skierowanymi w dół i kwiatem. Pomiędzy tymi symbolami znajduje się napis „OK compost”. Inne możliwe oznaczenie to zielony kwadrat z białą strzałką tworzącą odwróconą literę D i napisem „OK biodegradable”.

Przeczytaj także: Sterowniki i usterki ASUS K52J

Symbol aluminium przeznaczonego do recyklingu

Jednym z surowców, który może być poddany recyklingowi, jest aluminium. O tym, że dane opakowanie zostało wykonane właśnie z tego metalu i może być ponownie przetworzone, informuje stosowny piktogram. Znak, o którym mowa składa się z dwóch tworzących okrąg strzałek, które są ułożone zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Wewnątrz koła umieszczony jest napis „alu”.

Znaki związane z ekologią

Na opakowaniach występują też symbole, które mają duże znaczenie nie tylko w kontekście recyklingu, ale także szeroko rozumianej ekologii. Należą do nich następujące znaki:

„ZIELONY PUNKT” - dwie tworzące okrąg strzałki oznaczają, że dany producent wniósł wkład finansowy w budowę lub funkcjonowanie systemu odzyskującego odpady;
„DBAJ O CZYSTOŚĆ” - symbol przedstawia postać wyrzucającą odpad do kosza. Przypomina, by właśnie w taki sposób pozbyć się pustego/zużytego opakowania;
„NIETESTOWANE NA ZWIERZĘTACH” - znak króliczka w trójkącie zwykle pojawia się na kosmetykach. Oznacza, że dany produkt nie był testowany na zwierzętach (na żadnym etapie badań);
„ZNAK EKOLOGICZNY” - koło, w którym zamknięty jest obrys Polski (z napisem „ZNAK EKOLOGICZNY EKO”) stanowi poświadczenie, że dany produkt został wytworzony w zgodzie z kryteriami ustalonymi przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji;
„ZNAK MSC” - symbol ryby tworzącej „ptaszek” (znak zgodności) jest umieszczany na konserwach i przetworach rybnych. Oznacza, że surowiec, który posłużył do ich produkcji, został pozyskany poprzez zrównoważone połowy;
„ROLNICTWO EKOLOGICZNE” - kłos w okręgu to unijny znak certyfikacyjny. Jego obecność wskazuje, że przynajmniej 95 proc. składników danego produktu powstało w drodze upraw ekologicznych;
„PRZEKAZAĆ DO PUNKTU ZBIÓRKI ELEKTROŚMIECI” - przekreślony kontener na śmieci oznacza, że po zużyciu, dany produkt musi być przekazany do punktu zbiórki elektrośmieci.

Oznaczenia na opakowaniach kosmetyków

Kosmetyki to produkty, które mają kontakt z ciałem, dlatego są ściśle regulowane na rynku. Znaki informują konsumenta o właściwościach kosmetyku, ale tylko niektóre z nich są obowiązkowe.

„Ręka na książce” - Znak „ręka na książce” oznacza, że do opakowania dołączona jest ulotka z informacjami o produkcie, takimi jak: dokładny opis składu, informacje o dostawcach półproduktów, ostrzeżenia i instrukcja poprawnego użytkowania, informacje o materiale, z jakiego zrobione jest opakowanie.
Znak „zawinięta strzałka” - Symbol w formie zakręcającej strzałki w prawo informuje o tym, że dalsze informacje o produkcie znajdują się pod etykietą.
Znak „e” - Znak „e” to od języka angielskiego estimated, czyli szacunkowa ilość produktu (margines błędu jest dozwolony), zazwyczaj podawana w mililitrach lub gramach. Zgodnie z ustawą o towarach paczkowanych, nałożony znak „e” ma co najmniej 3 mm wysokości i umieszczony jest na opakowaniu obok oznaczenia nominalnej masy lub objętości, na przykład: 700 g e.
Symbol otwartego słoiczka „PAO” - Dzięki niemu wiadomo, jak długo można bezpiecznie używać dany kosmetyk. Okres ten określa się w miesiącach (literą M), przy czym liczba z literą M może znajdować się w słoiczku, pod słoiczkiem lub po jego prawej stronie. Symbol PAO jest obowiązkowy dla produktów kosmetycznych o okresie przydatności wynoszącym co najmniej 30 miesięcy. Jeżeli termin przydatności wynosi mniej niż 30 miesięcy, to oprócz PAO na opakowaniu należy także podać datę minimalnej trwałości.
Data minimalnej trwałości - klepsydra - Zastępuje ona formułkę “Najlepiej zużyć przed końcem” oznaczająca, że do tej daty producent gwarantuje bezpieczeństwo produktu. Obowiązujący format to dzień, miesiąc i rok lub miesiąc i rok.
Znak „nietestowane na zwierzętach” - Odkąd UE odgórnie zakazała wprowadzania produktów kosmetycznych testowanych na zwierzętach, znak królika na tle trójkąta to już nieczęsto spotykany na etykietach. Obecnie jest umieszczany raczej w celach marketingowych.
„Zielony punkt” - Europejski symbol „zielony punkt” w postaci zielonej i białej strzałki w okręgu oznacza, że producent (w tym przypadku kosmetyku) wspiera funkcjonowanie systemu odzysku odpadów.
Znak „dbaj o czystość” - Symbol przedstawiający człowieka wyrzucającego odpadek to kosza na śmieci, czyli znak „dbaj o czystość” ma przypominać o tym, by właściwie pozbyć się opakowania.
Symbol recyklingu - Symbol ten oznacza, że opakowanie nadaje się do recyklingu. W środku trójkąta mogą znaleźć się skróty odpowiadające grupie materiałów, z której wykonane jest opakowanie. Znacznie ułatwia to odpowiednie segregowanie śmieci.
Symbol UVA dla kosmetyków przeciwsłonecznych - Litery UVA z okręgu to symbol oznaczający, że produkt chroni przed promieniami UVA i spełnia zalecenia Komisji Europejskiej w tym zakresie.
Szczególne ostrzeżenia - płomień, czyli produkt łatwopalny - Czarny płomień na pomarańczowym tle to symbol produktu łatwopalnego, który ma zastosowanie do pojemników pod ciśnieniem typu lakiery do włosów czy dezodoranty/ antyperspiranty aerozolu. Często towarzyszą mu ostrzeżenia o tym, by chronić produkt przed źródłami zapłonu (a także przed słońcem, wysoką temperaturą), nie spalać ani nie przekłuwać.
Odwrócony „epsilon” - Oznacza on zgodność z określonymi wymaganiami w Polsce i UE dla tego typy produktów. Odwrócony epsilon umieszcza osoba wprowadzająca wyroby aerozolowe do obrotu.
EAC - Symbol EAC oznacza, że kosmetyk spełnia wymogi w EUG. Produkt musi przejść przez procedurę oceny zgodności, by uzyskać taki znak i by producent mógł legalnie się nim posługiwać.

Aspekty prawne oznaczeń na towarach paczkowanych

Zgodnie z art. 7 ust. 1 oznakowanie umieszczone na towarach paczkowanych powinno być łatwe do odczytania i dobrze widoczne, a także wykonane w sposób niedający się usunąć bez uszkodzenia opakowania. Poza wymaganiami dotyczącymi oznakowania produktów określonymi w przepisach odrębnych, towary paczkowane wprowadzane do obrotu powinny posiadać następujące oznakowania: nazwę produktu, ilość nominalną produktu, firmę paczkującego, zlecającego paczkowanie, sprowadzającego lub importera.

Jest to główne wskazanie dotyczące oznaczeń na towarach paczkowanych w ustawie. Pierwszy i trzeci podpunkt nie budzi wątpliwości, gdyż wynika także z wielu innych przepisów prawnych, natomiast oznaczanie ilości nominalnej jest podstawowym oznaczeniem wynikającym z ustawy. Dalsze rozważania będą dotyczyły tego oznaczenia.

Przeczytaj także: Zastosowanie wężyków do filtra osmozy

Oznaczanie znakiem "e"

Zgodnie z art. 15 ustawy o towarach paczkowanych oznaczanie znakiem "e" stosuje się do towarów paczkowanych wprowadzanych do obrotu w opakowaniach jednostkowych o ilości nominalnej wyrażonej w jednostkach masy lub objętości, która jest nie mniejsza niż 5 g lub 5 ml i nie większa niż 10 kg lub 10 l. Umieszczanie znaku "e" na towarach o ilości nominalnej poza tym zakresem jest zabronione.

Z art. 16 ust. 4 ustawy wynika, że znak "e", o wysokości co najmniej 3 mm, umieszcza się na opakowaniu obok oznaczenia nominalnej masy lub objętości. Najczęściej znak "e" występuje przed oznaczeniem ilości nominalnej lub po niej. I tak przykładowe oznaczenie ilości nominalnej na opakowaniu towaru może być następujące: "℮ 750 g" lub "750 g ℮" (ilość nominalna 750 g plus oznaczenie znakiem "e", które może występować opcjonalnie).

Zasady dotyczące stosowania jednostek miar na opakowaniach

Zapisywanie jednostek miar (w ilości nominalnej) na opakowaniach towarów paczkowanych, jak i różnych innych jednostek miar na pozostałych opakowaniach towarów wprowadzanych do obrotu często zawiera błędy. Błędy te nie w ynikają t ylko z braku wiedzy w z akresie poprawnego zapisywania jednostek miar, ale częściej z bujnej fantazji grafika lub działu marketingu (promocji). Trzeba sobie uzmysłowić, że tak jak znak "e" także jednostki miar nie mogą być dowolnie przerabiane i dostosowywane do indywidualnych potrzeb danego opakowania.

Skróty znajdujące się na opakowaniach leków

Czasem na opakowaniach niektórych leków, przy nazwie handlowej, znajdują się pewne oznaczenia literowe - skróty. Mogą to być skróty 2,3,4- literowe i na pierwszy rzut oka, dla osoby niewtajemniczonej nie oznaczają nic szczególnego. Ale jeżeli wejdziemy w ten temat głębiej okaże się, że skróty te nie znajdują się tam przypadkiem i oznaczają konkretne informacje o leku. Skróty przy nazwach leków mogą oznaczać: firmę, która produkuje dany produkt leczniczy; skład danego preparatu; miejsce, w którym lek rozpada się; szybkość uwalniania substancji leczniczej z leków o modyfikowanym uwalnianiu; postać leku.

Skróty oznaczające firmę produkującą dany lek

Przy nazwach niektórych produktów leczniczych znajdują się skróty oznaczające firmę, która produkuje dany lek.

GSK - Glaxo Smith Kline, np. Heparinum GSK
WZF - Warszawskie Zakłady Farmaceutyczne, np.: Allertec WZF, Xylometazolin WZF
PPH - Polpharma np. leki wydawane na receptę - Auglavin PPH, Briglan PPH, Asmenol PPH
TZF - Tarchomińskie Zakłady Farmaceutyczne np. leki wydawane na receptę - Ampicillin TZF, Medazepam TZF, Estazolam TZF

Takie skróty stanowią fragment nazwy handlowej, nie oznaczają nic więcej ponad to, jaka firma produkuje dany lek. Skróty te są swojego rodzaju formą rozróżnienia tych leków od leków o podobnym składzie, produkowanych przez inne, konkurencyjne firmy.

**Najczęściej stosowane jednostki miary w oznakowaniu towarów paczkowanych**
Jednostka miary	Symbol jednostki miary	Uwagi
gram	g	piszemy małą literą
kilogram	kg	piszemy małymi literami
mililitr	ml	piszemy małymi literami
litr	l	piszemy małą literą

tags: #oznaczenie #na #kosmetykach #odwrócona #strzałka #co