Osuszacz klimatyzacji samochodowej: zasada działania i znaczenie
- Szczegóły
Aby odpowiedzieć na pytanie zawarte w tytule, trzeba zrozumieć, jak istotnym elementem układu klimatyzacji jest osuszacz i jakie funkcje spełnia. W wielu przypadkach kierowcy nawet nie wiedzą o istnieniu filtra osuszającego, a już na pewno nie potrafią wskazać jego położenia w samochodzie.
Czym jest osuszacz klimatyzacji?
Osuszacz często określany jest mianem odwadniacza, a to dlatego, że jego podstawowym zadaniem jest zabezpieczanie układu klimatyzacji przed nadmiarem wilgoci.
Osuszacz montowany jest w układach klimatyzacji z wbudowanym zaworem rozprężnym. Najczęściej znajduje się na odcinku pomiędzy skraplaczem a parownikiem, ale w najnowszych modelach samochodów stosuje się także osuszacze zintegrowane ze skraplaczem w postaci plastikowego wkładu bądź woreczka.
Funkcje osuszacza klimatyzacji
Przyjrzyjmy się dokładnie funkcjom, jakie ten element spełnia:
- Stanowi rodzaj zbiornika na czynnik chłodniczy - utrzymując pewne rezerwy chłodziwa, zapewnia jego płynny i właściwy dopływ do parownika.
- Odpowiada za odwadnianie czynnika chłodniczego - wilgoć, która przedostaje się do układu podczas montażu sprężarki czy jakiejkolwiek innej mechanicznej ingerencji w system, ma negatywny wpływ na funkcjonowanie klimatyzacji.
Dzieje się tak, ponieważ podczas procesu rozprężania czynnika w zaworze rozprężnym cząsteczki wody wydzielają się w postaci kryształków lodu mogących osadzać się wokół iglicy zaworu i blokować przepływ czynnika. Sytuacja taka prowadzi również do zaburzeń w pracy samego parownika. Dodatkowo obecność wody w układzie wywołuje korozję metalowych elementów, co z czasem powoduje zanieczyszczenie czynnika, powolne zamulanie skraplacza, a w konsekwencji prowadzi do jego zapychania. Osuszacz dzięki zawartości żelu krzemionkowego i tlenków glinu wiąże w sposób chemiczny wilgoć i nie pozwala na dalszy jej transport w układzie. W zależności od typu osuszacza, może on zgromadzić od 6 g do 12 g wody. Ilość ta uzależniona jest także od temperatury w układzie: im niższa, tym więcej wilgoci może zatrzymać odwadniacz.
Przeczytaj także: Instrukcja krok po kroku: Osuszacz w Solaris Urbino
- Zapewnia filtrację cząstek stałych - obecne wewnątrz osuszacza warstwy filtrujące mają za zadanie zatrzymać wszelkie opiłki, osady, brud i inne zanieczyszczenia mogące przeniknąć do układu podczas montażu.
Brak filtracji prowadziłby do zablokowania zaworu rozprężnego i trwałych uszkodzeń kolejnych podzespołów. Dodatkowym zabezpieczeniem jest także sama konstrukcja osuszacza pozwalająca na dekantację czynnika chłodniczego. Pionowa rurka odprowadzająca czynnik zakończona jest najczęściej w odległości 1-2 cm od dna filtra, co stwarza dodatkową strefę pozwalającą na osadzenie się ewentualnych nieprzefiltrowanych zanieczyszczeń.
- Pozwala kontrolować poziom czynnika w układzie - ta funkcja dotyczy jedynie niektórych modeli osuszaczy, wyposażonych w wziernik do kontroli stanu napełnienia układu klimatyzacji.
Dlaczego wilgoć w klimatyzacji jest groźna?
Wilgoć i obecność wody w układzie klimatyzacji to jedno z największych zagrożeń dla jego trwałości. Woda dostająca się do układu może:
- powodować korozję metalowych elementów i przewodów,
- reagować chemicznie z czynnikiem chłodniczym i olejem,
- prowadzić do zatykania zaworu rozprężnego,
- obniżać wydajność chłodzenia.
Osuszacz działa jak bariera ochronna - wypełniony materiałem higroskopijnym, który w sposób chemiczny wilgoć pochłania i wiąże.
Kiedy wymieniać osuszacz klimatyzacji?
Należy pamiętać, że filtr osuszający został zaprojektowany w taki sposób, aby pochłaniać wilgoć już od chwili jego rozhermetyzowania. Na czas transportu i magazynowania osuszacze napełniane są azotem i zachowują swoje własności. Jeżeli w wyniku niewiedzy lub zaniedbania pozostawimy osuszacz otwarty choćby na 20-30 min przed jego montażem, to niestety jest on bezużyteczny i nie zabezpiecza układu w sposób właściwy! Ta sama zasada dotyczy osuszaczy niewymienionych w układach, które były rozszczelnione (np. podczas naprawy sprężarki czy wymiany skraplacza). Możliwości chłonne odwadniacza są ograniczone, po zaabsorbowaniu maksymalnej objętości wody nie jest on w stanie chronić czynnika przed wilgocią.
Dlatego osuszacz należy wymienić przy każdorazowej ingerencji w układ i narażeniu go na dostęp powietrza. Jest to także wymóg gwarancyjny stawiany przez wszystkich producentów sprężarek klimatyzacji na świecie.
Przeczytaj także: Osuszacze wilgoci - ranking
Eksperci zalecają, aby wymieniać osuszacz klimatyzacji:
- co 2-3 lata,
- po każdej ingerencji w układ (np. po rozszczelnieniu),
- po awarii sprężarki,
- w przypadku nieszczelności lub wycieku czynnika.
Odkładanie tej czynności może prowadzić do kosztownych napraw innych elementów.
Objawy zużytego lub uszkodzonego osuszacza
Zużycie osuszacza nie zawsze daje natychmiastowe, jednoznaczne objawy, jednak do najczęstszych należą:
- słabsze chłodzenie wnętrza samochodu,
- niestabilna praca klimatyzacji,
- wzrost ciśnienia w układzie,
- zaparowane szyby mimo sprawnej klimatyzacji,
- zwiększone ryzyko uszkodzeń sprężarki.
W skrajnym przypadku może dojść do zablokowania przepływu czynnika, co powoduje przegrzanie sprężarki i konieczność jej kosztownej wymiany.
Koszty wymiany osuszacza
Koszt zakupu nowego odwadniacza wynosi zazwyczaj od 70 do 300 zł. Koszt robocizny związanej z wymianą filtra osuszacza oscyluje zazwyczaj w zakresie od 100 do 300 zł. Na cenę końcową wpływa także ilość czynnika chłodzącego, którą udało się odzyskać z układu.
Przeczytaj także: Jak naprawić błąd E5 w osuszaczu powietrza Ralf?
Podsumowanie
Osuszacz klimatyzacji to niepozorny, ale niezwykle istotny element układu klimatyzacji samochodowej. Odpowiada za odwadnianie czynnika chłodniczego, filtrację zanieczyszczeń oraz ochronę sprężarki, zaworu rozprężnego i skraplacza przed wilgocią i korozją. Jako element eksploatacyjny wymaga regularnej kontroli i terminowej wymiany. Dbanie o sprawny osuszacz to realna inwestycja w komfort jazdy, wydajność klimatyzacji i uniknięcie kosztownych napraw w przyszłości.
tags: #osuszacz #klimatyzacji #samochodowej #zasada #działania
