Co to jest odwrócona psychologia?
- Szczegóły
Odwrócona psychologia to technika perswazji, która polega na sugerowaniu odbiorcy odwrotnej decyzji, niż chcielibyśmy, aby podjął. Działamy w ten sposób w nadziei, że rozbawi to jego duch oporu i skłoni do wybrania drogi, którą dla niego zaplanowaliśmy.
Jak działa odwrócona psychologia?
Podłoże odwróconej psychologii jest głęboko zakorzenione w naturze ludzkiej i naszym naturalnym dążeniu do autonomii. Pragnienie samodzielności i niezależności jest jednym z najmocniejszych motywatorów ludzkiego działania.
Co robisz, kiedy ktoś Ci czegoś zabrania? Pokornie słuchasz i stosujesz się do zakazu? A może raczej rodzi się w Tobie bunt? U wielu ludzi pojawia się reakcja sprzeciwu wobec zakazu. Ta naturalna reakcja na odbieranie nam jakichś wolności nosi nazwę reaktancji czyli oporu psychicznego. Na tym zjawisku właśnie opiera się działanie odwróconej psychologii.
Mamy z nią do czynienia wówczas, kiedy nasz naturalny opór psychiczny jest wykorzystywany do sprowokowania naszego określonego zachowania. Jak wiemy, owoc zakazany smakuje najlepiej.
W psychologii, teoria reaktancji (teoria oporu psychicznego) mówi, że kiedy osoba czuje, że straciła poczucie kontroli nad sytuacją, na przykład dlatego, że jest zmuszona do wykonania jakiejś czynności lub nie może jej wykonać, natychmiast próbuje potwierdzić swoją niezależność, robiąc coś przeciwnego do tego, o co ją poproszono.
Przeczytaj także: Sterowniki i usterki ASUS K52J
To, co jest zabronione lub odradzane, staje się znacznie bardziej kuszące. To, co jest wymagane lub narzucone, staje się uciążliwe i niemal nie do zniesienia.
Przykłady odwróconej psychologii:
- Duży, czerwony przycisk z napisem „nie naciskaj”, który niesamowicie zachęca do naciśnięcia.
- Dziewczyna, która rzuca wyzwanie swojej przyjaciółce, mówiąc jej, że na na pewno nigdy nie będzie miała tyle odwagi, by ukraść przedmiot w sklepie. W tej sposób wręcz ją do tego popycha.
- Matka, która mówi dziecku, które nie chce jeść: „Założę się, że zjem szybciej niż ty”, skłania go do udowodnienia, że będzie inaczej.
- Sprzedawca, który pokazuje klientowi 3 różne produkty, mówiąc, że ten z najwyższą ceną został tylko jeden. Zachęca go tym samym do zakupu.
- Dziadek, który przynosi swoim dwóm wnuczkom prezenty i prosi, aby wybrały dla siebie po jednym. Starsza wnuczka, która dokładnie wie, jak „oszukać” swoją młodszą siostrę, mówi, że chce prezent A. W rzeczywistości wybierze prezent B. Mniejsza dziewczynka od razu odpowiada, że ona też chce dostać prezent A. W tej sytuacji starsza siostra zgadza się odstąpić prezent A i bierze prezent B.
Zastosowanie odwróconej psychologii
Odwróconą psychologię można z powodzeniem stosować nie tylko w relacjach między rodzicem a dzieckiem, ale też w kontekście związków partnerskich, reklamy, sprzedaży, czy nawet negocjacji biznesowych.
Odwrotną psychologię często stosują specjaliści od reklamy, chcąc nas zainteresować jakimś produktem. Jeżeli przydrożny billboard poinformuje nas, że nie możemy pójść na otwarcie nowego sklepu, to reklama realizuje dwa cele- po pierwsze dowiadujemy się z niej, że powstaje nowy sklep, a po drugie, wzbudzona zostaje nasza ciekawość i rodzi się sprzeciw wobec dziwnego zakazu.
Również politycy stosują odwróconą psychologię do manipulowania społeczeństwem. Nie interesując się polityką, prawem czy ekonomią, możemy nie zdawać sobie sprawy z tego, jak wiele wolności jest nam zabieranych po cichu. Nie wiedząc o tym, nie protestujemy przeciwko temu i pokornie przyjmujemy kolejne nakładane na nas obowiązki, podatki czy restrykcje. Inaczej rzecz się ma, kiedy jakimś siłom politycznym zależy na wznieceniu społecznego buntu. Wówczas wystarczy, aby głośno zostało zapowiedziane odebranie nam jakichś praw czy wolności, abyśmy zaczęli protestować.
Chcąc komuś sprzedać jakiś produkt, akwizytorzy często podają bardzo wysoką cenę, będącą poza możliwościami danego człowieka. Potencjalny kupiec zaczyna odczuwać żal, że nie stać go na rzecz, której wcześniej nawet nie zamierzał kupić. Absurdalne? Genialne w swej prostocie!
Przeczytaj także: Zastosowanie wężyków do filtra osmozy
Z odwróconą psychologią mamy również do czynienia, kiedy w sklepie widzimy komunikat, że dany produkt jest już niedostępny.
Twoje dziecko nie chce jeść warzyw? Nakładając obiad, poinformuj je, że w przeciwieństwie do reszty domowników nie dostanie porcji szpinaku, bo i tak nigdy go nie zjada.
W związkach metoda odwróconej psychologii również znajduje zastosowanie, a posługujemy się nią częściej, niż chcielibyśmy do tego przyznać. Jeśli masz z tego powodu wyrzuty sumienia, może pocieszy Cię informacja, że pewnie równie często padasz ofiarą tej metody ze strony swojego partnera. Z drugiej zaś strony, dla wielu związków odwrócona psychologia jest czynnikiem wzmacniającym związek.
Psychologia odwrócona w związku: przykłady
Psychologia odwrócona może być również bardzo skutecznie stosowana w relacjach damsko-męskich, np. w celu zmuszenia partnera/partnerki do zrobienia czegoś lub odwiedzenia go/jej od jakiegoś pomysłu.
Są to bardzo lekkie formy psychologii odwrotnej. Przyjrzyjmy się im razem:
Przeczytaj także: Odwrócona osmoza: Twój przewodnik
- Nigdy niczego nie zabraniaj. Wyraźnie powiedz swojemu partnerowi/partnerce, że może robić wszystko, nawet to, z czym się nie zgadzasz. Jednak jednocześnie zasugeruj, jakie korzyści uzyska, jeśli nie podejmie danych działań, i jakie poniesie straty, gdy zdecyduje się na wykonanie pewnych czynności. Zobaczmy przykład:
Dziewczyna do swojego chłopaka: „Dla mnie to nie problem, jeśli jutro wieczorem pójdziesz spotkać się ze swoimi kolegami. Wiesz przecież, jakie mam na ten temat zdanie. Każdy z nas powinien robić to, co mu się podoba. Mimo wszystko przykro mi, bo chciałam spędzić ten wieczór z tobą. Przez najbliższe kilka dni będę zajęta i nie będziemy mogli się spotkać. Ale trudno, zobaczymy się w następny weekend. Miłej zabawy”. - Nigdy niczego nie narzucaj. Wyraźnie powiedz swojemu partnerowi/partnerce, że może podejmować wszelkie decyzje samodzielnie i może NIE robić tego, na czym ci zależy. Jednak daj mu wyraźnie do zrozumienia, jakie uzyska korzyści, wykonując daną czynność, oraz jakie straty poniesie, w przypadku, gdy zachowa się nie tak, jak tego oczekujesz.
Chłopak do swojej dziewczyny: „Jeśli nie chcesz iść ze mną na koncert, zrozumiem to. Mimo wszystko szkoda, bo przygotowałem dla ciebie niespodziankę… ”.
Psychologia odwrotna: odzyskaj ex
Psychologia odwrotna jest podstawową bronią, jeśli chodzi o odzyskiwanie mężczyzny lub kobiety, a ważna część tego procesu opiera się właśnie na technikach psychologicznych, których celem jest przekonanie byłego/byłej, że najlepszym wyborem będzie powrót do nas i odbudowanie związku na nowo.
Oto kilka klasycznych przykładów wykorzystania psychologii odwrotnej w celu odzyskania byłego/byłej:
- Powiedz byłemu/byłej, że zgadzasz się z jego/jej decyzją o odejściu.
„Też myślę, że to najlepsze rozwiązanie dla nas obojga”.
W ten sposób w pełni wykorzystujesz potęgę psychologii odwróconej i działasz na swoją korzyść. Odbierasz mu całą władzę, jaką myślał, że nad tobą ma. Ponadto sprawiasz, że idea powrotu do ciebie staje się bardziej kusząca. Takie proste zdanie wypowiedziane w odpowiedniej chwili może zmienić naprawdę wszystko. - Powiedz byłemu/byłej, że akceptujesz jego/jej decyzję.
„Akceptuję twoją decyzję. Wiem, że nasza miłość jest wyjątkowa i myślę, że wkrótce będziesz żałował, że mnie zostawiłeś, ale rozumiem i szanuję powody, dla których to robisz”.
Tym zdaniem dajesz swojemu partnerowi wolną rękę w podjęciu decyzji, której jednak nie chciałabyś, aby podejmował. Jednocześnie wspominasz o stratach, jakie poniesie, rezygnując ze związku z tobą. W ten sposób pozbędziesz się negatywnego wydźwięku, jaki miałoby zdanie: „Proszę, nie zostawiaj mnie!!!”. Jednocześnie naprawdę zachęcisz go do pozostania z tobą. Prawdopodobnie nie będziesz w stanie od razu zmusić go do zmiany zdania, ale zasiejesz w nim ziarno niepewności, co wkrótce może dać oczekiwane efekty. - Zastosuj zasadę braku kontaktu.
Zasada braku kontaktu to klasyka, jeśli chodzi o odzyskiwanie ex: polega na urwaniu wszelkiego rodzaju kontaktu z byłym/byłą na około miesiąc od chwili rozstania. Dzięki tej zasadzie wprowadzisz dysharmonię w życiu swojego byłego i sprawisz, że poczuje brak kontroli nad tobą i waszym byłym związkiem. Tym samym wzbudzisz w nim chęć do odzyskania ciebie.
Gdy twój były nawiąże z tobą kontakt, będziesz musiała dać mu jasno do zrozumienia, że stracił kontrolę nad sytuacją. Możesz mu pokazać, że teraz cieszysz się życiem, poznajesz nowych ludzi, jesteś szczęśliwa i nie masz dla niego czasu. To naprawdę będzie szok dla twojego ex, który jeszcze kilka tygodni wcześniej był przekonany, że ma nad tobą pełną kontrolę.
Kiedy odwrócona psychologia jest skuteczna?
Oczywiście, metoda psychologii odwrotnej nie musi zadziałać na każdego. Bardziej podatne na nią są osoby z natury przekorne, które nie lubią, kiedy ktoś mówi im, co mają robić.
Głównie w przypadku dzieci do czwartego roku życia psychologia odwrotna ma duże szanse powodzenia. Dzieci w tym wieku, bowiem, jeszcze nie umieją racjonalnie myśleć, zatem częściej dochodzą u nich do głosu emocje, co sprzyja pojawianiu się reaktancji. Ale psychologia odwrotna sprawdza się również w przypadku zbuntowanych nastolatków, którzy na wszelkie zakazy reagują gwałtownym buntem.
Odwrócona psychologia sprawdza się znakomicie w przypadku osób mocno związanych ze swoją niezależnością. Działa również na osoby uparte lub te, które lubią rywalizację. Nie zawsze działa na osoby, które łatwo ulegają wpływom lub które są niepewne siebie.
Zalety i wady odwróconej psychologii
Bez wątpienia odwrócona psychologia posiada wiele zalet. Może prowadzić do poprawy komunikacji i wzajemnego zrozumienia. Działa szczególnie skutecznie tam, gdzie tradycyjne metody perswazji zawodzą.
Jednak istnieje ryzyko nadużycia odwróconej psychologii, zwłaszcza w stosunku do osób, które są emocjonalnie wrażliwe. Jest to technika, która wymaga umiejętności, taktu i odpowiedzialności. Niektórzy mogą odczuwać to jako manipulację i zagrażające ich autonomii.
Odwrócona psychologia to nadal manipulacja. Odwrócona psychologia może być korzystna lub szkodliwa, w zależności od kontekstu.
tags: #odwrocona #psychologia #co #to #jest
