Odwrócona Lekcja Języka Polskiego: Definicja, Historia i Przykłady Zastosowań
- Szczegóły
„Odwrócona lekcja” (ang. flipped lesson) stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych modeli dydaktycznych, które w ostatnich kilkunastu latach pojawiły się w ramach edukacji formalnej.
W literaturze przedmiotu można spotkać się z wieloma polskojęzycznymi ekwiwalentami anglojęzycznego określenia flipped lesson - poza najpopularniejszym określeniem „odwrócona lekcja” występują także następujące: „odwrócona szkoła”, „odwrócone nauczanie” i „odwrócona klasa”.
W fachowych publikacjach pedagogicznych pojawia się natomiast wprowadzony przez Stanisława Dylaka termin „strategia kształcenia wyprzedzającego” oraz inne sformułowania, które są do niego podobne: „nauczanie wyprzedzające” i „strategia wyprzedzająca”.
Geneza i Twórcy Metody
Za jego pionierów uważa się dwóch amerykańskich nauczycieli chemii - Jonathana Bergmanna i Aarona Samsa.
O ile początków koncepcji lekcji odwróconej można doszukiwać się w pracach King (1993) oraz Walvoord i Anderson (2011), a ideę odwróconej klasy zaprezentowali Lage, Platt i Triegla (2000), o tyle za twórców metody uznaje się dwóch nauczycieli chemii - Jonathana Bergmanna i Aarona Samsa.
Przeczytaj także: Sterowniki i usterki ASUS K52J
Innowacją wprowadzoną przez wskazanych pedagogów stało się systematyczne przygotowywanie autorskich wykładów w formie multimedialnych filmów edukacyjnych, udostępnianych uczniom przed zasadniczymi zajęciami lekcyjnymi.
Na Czym Polega Metoda Odwróconej Lekcji?
Metoda odwróconej klasy to innowacyjny sposób nauczania, który kładzie nacisk na aktywne uczestnictwo uczniów w procesie edukacyjnym.
Główne założenie tej metody polega na tym, że klasyczne przekazywanie wiedzy przez nauczyciela zostaje „odwrócone”, co pozwala uczniom na samodzielne odkrywanie i przyswajanie treści.
W odwróconej klasie uczniowie zazwyczaj zapoznają się z materiałem w domu, na przykład poprzez filmy edukacyjne, podcasty lub materiały tekstowe.
W klasie natomiast następuje czas na dyskusję, rozwiązanie problemów i dalsze eksplorowanie tematu.
Przeczytaj także: Zastosowanie wężyków do filtra osmozy
Dzięki temu uczniowie mogą aktywnie uczestniczyć w lekcji, co zwiększa ich zaangażowanie i zrozumienie omawianych zagadnień.
W stosowanym przez nich podejściu nagrane przez nauczycieli wykłady uczniowie otrzymują dzień przed lekcją, zapoznają się z nimi, robią notatki, przygotowują pytania dotyczące danego zagadnienia.
Początek lekcji poświęca się na wyjaśnienie kwestii, które są niejasne.
Następnie uczniowie otrzymują do wykonania ćwiczenie praktyczne, podczas realizacji którego podejmują próbę zastosowania wstępnie zrozumianej wiedzy.
Nauczyciel wspomaga uczniów w wykonaniu zadania, udziela dodatkowych wyjaśnień, jednak ma to formę przede wszystkim indywidualną.
Przeczytaj także: Odwrócona osmoza: Twój przewodnik
Bergmann i Sams (2012: 6) utrzymują, że dzięki zastosowaniu takiego sposobu pracy uczniowie otrzymują nauczanie dostosowane do ich indywidualnych potrzeb.
Nauczyciel nie wchodzi na lekcji w rolę wykładowcy, ma czas na obserwację uczniów, odpowiadanie na ich pytania, współpracę z nimi.
Nauczyciel ma szansę lepiej poznać uczniów, gdyż jest bliżej nich, nawet w dosłownym tego słowa znaczeniu.
W wypadku przekazywania podczas lekcji podwalin teoretycznych zagadnienia często brakuje czasu na odpowiednie przećwiczenie ich zastosowania w praktyce, co skutkuje zadawaniem ćwiczeń w formie pracy domowej.
Model odwróconej lekcji nie jest wąsko pojętą metodą nauczania, lecz koncepcją ogólną, która może przyjąć różne formy realizacji.
Koncepcja odwróconej lekcji to konsekwencja przeorganizowania czasu lekcyjnego w taki sposób, by uczeń otrzymywał wsparcie na etapie nauki, który jest najbardziej wymagający poznawczo.
W modelu tym nauczyciel powinien pełnić funkcję projektanta sytuacji problemowych, a uczeń - aktywnego poszukiwacza rozwiązań lub niestrudzonego badacza.
Takie planowanie pracy dydaktycznej proponuje właśnie model odwróconej lekcji (ang. flipped lesson), postulujący reorganizację dystrybucji czasu poznawczego.
Dzięki niemu uczniowie nie pozostają samotni przy zadaniach o największym obciążeniu poznawczym - mierzą się z nimi w klasie, gdzie mają możliwość zadawania pytań i dokonywania szybkiej korekty.
Zalety Metody Odwróconej Lekcji
Metoda odwróconej klasy to podejście, które zyskuje na popularności w dziedzinie edukacji.
Do innych zalet tej metody zaliczyć można to, że uczniowie mają możliwość pracy we własnym tempie, gdyż nagrany wcześniej materiał mogą według własnego uznania zatrzymywać, cofać lub przyspieszać, jeśli coś jest im już znane.
Nauczyciel zaś poznaje style uczenia się uczniów i trudności, z jakimi się borykają, przez obserwację ich pracy na lekcji, w centrum której stoi w tej metodzie uczeń, nie nauczyciel.
Przygotowane i udostępnione materiały, do których uczniowie mają stały dostęp, można stale modyfikować, ulepszać.
Czas na lekcji jest wykorzystany efektywniej i bardziej kreatywnie niż przy tradycyjnym nauczaniu.
Po zastosowaniu tej metody nauczyciele zauważają zwiększone zaangażowanie i zainteresowanie uczniów, którzy osiągają wyższe wyniki na testach.
Herreid i Schiller (2013) dodają, że uczniowie mogą spędzić więcej czasu, pracując na sprzęcie, który jest dostępny wyłącznie w szkole, zaś uczniowie, którzy opuszczają lekcje z przyczyn szkolnych, mogą obejrzeć wykłady w drodze na zawody lub konkursy.
Padzik (2021: 74 i n.) podkreśla również, że omawiana metoda wspiera autonomię ucznia, który - mając świadomość korzyści płynących z zapoznania się z materiałem przed lekcją - będzie świadomie sięgał po dostępną wiedzę.
Odwrócenie nauczania jest dostosowane do potrzeb współczesnych uczniów.
Zamiast wmawiać podopiecznym, że spędzanie czasu przed ekranem jest dla nich niekorzystne, nauczyciele mogliby wykorzystać fakt, że uczniowie chętnie to robią.
Większość z nich ma smartfon w plecaku - jeśli podczas zajęć zaczniemy jako nauczyciele z tego korzystać, wskazując np., jak wyszukiwać potrzebne nam informacje czy jak odróżnić rzetelne źródła informacji od mało wiarygodnych, uczniowie zdobędą umiejętności na miarę XXI w.
Żylińska (2013: 7) stwierdza gorzko, że „w przedwczorajszych szkołach wczorajsi nauczyciele uczą dzisiejszych uczniów rozwiązywania problemów jutra”.
Samodzielność w nauce: Uczniowie uczą się w swoim tempie, co pozwala im lepiej przyswoić trudniejsze tematy.
Interaktywność: Zwiększona liczba interakcji w klasie sprawia, że uczniowie są bardziej zmotywowani do zadawania pytań.
Umiejętności krytycznego myślenia: Umożliwienie uczniom analizowania materiałów skutkuje wykształceniem u nich zdolności krytycznego myślenia.
Interaktywność: Uczniowie są zaangażowani w proces uczenia się. Wykorzystanie technologii oraz różnorodnych materiałów dydaktycznych stwarza szansę na aktywne uczestnictwo w lekcjach.
Dostosowanie tempa nauki: Dzięki możliwości odtwarzania materiałów w dowolnym czasie, uczniowie mogą uczyć się we własnym tempie, co zwiększa zrozumienie i utrwalenie wiedzy.
Rozwój umiejętności krytycznego myślenia: Uczniowie stawiają czoła wyzwaniom i problemom, co pobudza ich kreatywność oraz zdolność do rozwiązywania problemów.
Większa dostępność materiałów: Wszyscy uczniowie mają łatwy dostęp do różnorodnych zasobów, co umożliwia lepsze przygotowanie do zajęć i głębsze zrozumienie omawianych tematów.
Wzmacnianie współpracy: Praca w grupach i interakcje między uczniami sprzyjają budowaniu więzi oraz umiejętności pracy zespołowej.
Warto również zauważyć, że metoda ta może przyczynić się do znaczącego zwiększenia motywacji uczniów.
Kiedy mają oni większy wpływ na wybór źródeł i form pracy, czują się bardziej odpowiedzialni za swoje postępy.
Efektem tego jest lepsza atmosfera w klasie oraz większe zaintrygowanie tematem.
Nie można zapominać o aspektach technologicznych, które wspierają to podejście.
Dzięki różnorodności dostępnych narzędzi edukacyjnych, nauczyciele mogą personalizować swoje lekcje i dostosowywać je do potrzeb grupy.
Z kolei uczniowie korzystają z nowoczesnych platform, które są dla nich atrakcyjne i przyjazne w użyciu.
Tabela Porównawcza Zalety Metody Odwróconej Klasy
| Aspekt | Odwrócona Klasa | Tradycyjna Metoda |
|---|---|---|
| Uczestnictwo Uczniów | Wysokie | Niskie |
| Tempo Nauki | Dopasowane do ucznia | Jednolite dla wszystkich |
| Współpraca | Wysoka | Niska |
| Motywacja | Wysoka | Średnia |
Wszystkie te cechy sprawiają, że metoda odwróconej klasy jest nowoczesnym i efektywnym narzędziem w rękach edukatorów, które może przynieść wymierne korzyści dla procesu nauczania i uczenia się.
tags: #odwrócona #lekcja #język #polski #definicja
