Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków z Filtrem Piaskowym: Wymagania Prawne i Aspekty Techniczne
- Szczegóły
Coraz więcej osób budujących się na terenach nie objętych kanalizacją decyduje się na montaż przydomowej oczyszczalni ścieków. Przydomowa oczyszczalnia ścieków to rzadziej stosowana alternatywa do tak popularnego w Polsce szamba plastikowego. Niskie koszty eksploatacji, duży wybór systemów oraz bezobsługowa praca sprawiają, że jest to rozwiązanie idealne na miarę nowoczesnego budownictwa.
Rodzaje Przydomowych Oczyszczalni Ścieków
Przydomowe oczyszczalnie ścieków mogą się od siebie różnić w zależności od rodzaju gleby, w których zostaną zainstalowane oraz położenia wód gruntowych. Aktualnie wyróżniamy trzy warianty, które pracują w cyklach tlenowych (proces zachodzi przy użyciu tlenu) i beztlenowych (analogicznie: bez dostępu do powietrza). Jednym z popularniejszych rozwiązań jest przydomowa oczyszczalnia ścieków z drenażem rozsączającym oraz z filtrem piaskowym lub żwirowym. Ten typ świetnie sprawdzi się w domach, w których mieszka kilka rodzin, na małych polach namiotowych czy campingowych. Na rynku funkcjonują trzy typy oczyszczalni biologicznych: z osadem czynnym, ze złożem biologicznym oraz hybrydowe, które łączą te dwa typy rozwiązań.
Najczęściej spotykane są dwa typy:
- Oczyszczalnie drenażowe - to stosunkowo prosta i popularna opcja. System składa się m.in. z osadnika gnilnego, studzienki rozdzielczej oraz drenażu rozsączającego. Działają na zasadzie rozprowadzania oczyszczonych ścieków w gruncie, jednak rozwiązanie to wymaga odpowiedniego rodzaju gruntu i nie sprawdzi się przy wysokim poziomie wód gruntowych.
- Oczyszczalnie biologiczne - są bardziej zaawansowane, ponieważ wykorzystują procesy biologiczne do oczyszczania ścieków. Biologiczna oczyszczalnia ścieków składa się z kilku komór, takich jak osadnik wstępny, zbiornik główny, złoże biologiczne oraz komora z osadem czynnym. Kluczową sprawą w przypadku oczyszczalni biologicznej jest szczelność systemu, która zapewnia bezpieczeństwo środowiska. Oczyszczanie odbywa się dzięki mikroorganizmom, które rozkładają nieczystości.
Największą popularnością cieszy się oczyszczalnia drenażowa, która na tle innych wyróżnia się zdecydowanie najmniejszymi kosztami. Jest jednak bardzo wymagająca, jeśli chodzi o rodzaj terenu, dlatego często ustępuje miejsca oczyszczalni biologicznej.
Rodzaje przydomowych oczyszczalni ścieków - szczegółowy przegląd
- Oczyszczalnie z drenażem rozsączającym
Drenaż rozsączający to klasyczne rozwiązanie stosowane od dziesięcioleci, które nadal cieszy się popularnością ze względu na prostotę i niskie koszty eksploatacji.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Charakterystyka techniczna:
- System perforowanych rur PVC o średnicy 100-110 mm
- Ułożenie w warstwie żwiru 16-32 mm
- Głębokość posadowienia: 0,5-1,2 m ppt
- Rozstaw drenów: 1,5-2,0 m
- Spadek: 0,5-1,0%
Wymogi gruntowe:
- Współczynnik filtracji: 10⁻⁶ - 10⁻³ m/s
- Poziom wód gruntowych: min. 1,5 m poniżej dna drenażu
- Grunt przepuszczalny (piaski, żwiry)
- Filtry piaskowe - rozwiązanie uniwersalne
Filtr piaskowy stanowi alternatywę dla drenażu przy trudnych warunkach gruntowych. System składa się z:
- Warstwy filtracyjnej z piasku płukanego (0,25-1,0 mm)
- Drenażu rozprowadzającego (górnego)
- Drenażu zbierającego (dolnego)
- Warstw żwirowych separacyjnych
Zalety techniczne:
- Kontrolowana jakość oczyszczania
- Możliwość stosowania przy gruntach nieprzepuszczalnych
- Intensywny proces biologiczny
- Możliwość recyrkulacji ścieków
- Filtry gruntowo-roślinne - ekologia i estetyka
Oczyszczalnie ekologiczne z filtrami gruntowo-roślinnymi to rozwiązanie łączące wysoką skuteczność z walorami krajobrazowymi.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Rośliny stosowane w systemie:
- Trzcina pospolita (Phragmites australis)
- Pałka szerokolistna (Typha latifolia)
- Tatarak zwyczajny (Acorus calamus)
- Kosaciec żółty (Iris pseudacorus)
Procesy oczyszczania:
- Filtracja mechaniczna w złożu
- Rozkład biologiczny przez mikroorganizmy
- Absorpcja przez system korzeniowy
- Dotlenienie przez korzenie roślin
- Złoża biologiczne - kompaktowe rozwiązania
Biologiczna oczyszczalnia ścieków ze złożem biologicznym to idealne rozwiązanie dla małych działek. Charakteryzuje się:
- Wypełnieniem z materiałów o dużej powierzchni właściwej
- Zraszaniem okresowym lub ciągłym
- Naturalną wentylacją lub wymuszoną
- Kompaktową, zintegrowaną konstrukcją
- Oczyszczalnie z osadem czynnym
Bezzapachowe oczyszczalnie ścieków typu VH reprezentują najnowocześniejszą technologię:
- Bezwonność i komfort: Dzięki natychmiastowemu napowietrzaniu ścieków, proces oczyszczania jest bezwonny i cichy. Nie ma ryzyka powstawania nieprzyjemnych zapachów, co eliminuje konieczność stosowania dodatkowych biopreparatów.
- Niska awaryjność: Prosta konstrukcja bez elementów ruchomych i elektroniki sprawia, że oczyszczalnia jest praktycznie bezawaryjna, co przekłada się na oszczędności w serwisowaniu.
- Ekonomia eksploatacji: Odpompowywanie osadu wymagane jest tylko raz w roku, a koszty energii są minimalne.
- Możliwość dofinansowania:Oczyszczalnia spełnia normę EN 12566-3, co ułatwia uzyskanie dofinansowania.
- Recykling ścieków: Ścieki są oczyszczane w 97%, co pozwala na wykorzystanie wody i minerałów do nawadniania ogrodu.
Wymagania dotyczące działki pod przydomową oczyszczalnię
Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków odbywa się wyłącznie wtedy, gdy niemożliwe jest podłączenie do sieci wodno-kanalizacyjnej. Ta może znajdować się za daleko od obiektu lub mogliśmy nie uzyskać zgody od przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnej. Przede wszystkim instalacja musi znajdować się na działce zarządcy, nie może wychodzić poza granicę jego terytorium. To jedno z wymagań względem przydomowej oczyszczalni - odległości są jednak precyzyjniejsze. Miejsce wprowadzenia ścieków musi być oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodnośnego wód podziemnych.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Odległości od zabudowań i infrastruktury
Przydomowe szambo musi znaleźć się w odpowiednich odległościach od granicy działki oraz drogi (w przypadku sąsiadowania z dróżką lub jezdnią). Oczyszczalnia ścieków może być wybudowana w odległości nie mniejszej niż 2 m od granicy i minimum 15 m od osi studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia. Zarządcy powinni pamiętać o tym, że szambo musi znajdować się w sąsiedztwie budynków jednorodzinnych wyłącznie pod warunkiem, że zostanie wprowadzone ich odpowietrzanie przez instalację kanalizacyjną (min. 0,6 m powyżej górnej krawędzi okien i drzwi zewnętrznych. W przypadku braku odpowietrzenia są inne wymagania względem przydomowego szamba. Pamiętajmy o tym, że każdą ingerencję w gospodarkę terenową reguluje prawo, również w kwestii budowy przydomowej oczyszczalni - odległości od budynku, granic działki czy drogi muszą zostać zachowane.
W przypadku oczyszczalni biologicznej należy przede wszystkim zadbać o to, aby osadnik był odsunięty minimum 2 metry od granicy działki oraz minimum 15 metrów od studni będącej ujęciem wody pitnej. Z dla kolei układu rozsączającego (nawdanianego obszaru) te odległości wynoszą odpowiednio: 2 metry i 30 metrów. W przypadku oczyszczalni drenażowej należy przede wszystkim zadbać o to, aby osadnik był odsunięty minimum 2 metry od granicy działki oraz minimum 15 metrów od studni będącej ujęciem wody pitnej, czyli te odległości są tutaj takie jak w przypadku oczyszczalni biologicznej. Zasadnicza różnica dotyczy jednak układu rozsączania: drenaż rozsączający oczyszczalni drenażowej powinien być odsunięty o minimum 70 metrów od studni będącej ujęciem wody pitnej!
Jeżeli więc na naszej lub sąsiedniej działce znajduje się w pobliżu studnia z wodą pitną, to w praktyce montaż oczyszczalni drenażowej może nie wchodzić w grę. Jest to całkowicie zrozumiałe, ponieważ ta technologia, z uwagi na niską jakość oczyszczania, powoduje wprowadzanie mocno zanieczyszczonych ścieków do gruntu, co potem odbija się na jakości wód gruntowych. W przypadku dobrych oczyszczalni biologicznych ten problem praktycznie nie występuje.
Przepisy prawne dotyczące przydomowych oczyszczalni ścieków
Przydomowa oczyszczalnia ścieków: przepisy prawne - to aspekt, który musisz wziąć pod uwagę, zanim podejmiesz decyzję, który rodzaj oczyszczalni wybrać. Prawo określa, że budowa przydomowej oczyszczalni o wydajności mniejszej niż 7,5 metra sześciennego na dobę nie wymaga pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia chęci jej wykonania w starostwie powiatowym. Po 21 dniach od zgłoszenia możesz przystąpić do realizacji przedsięwzięcia.
Aby to zrobić, należy wypełnić w starostwie powiatowym urzędowy formularz i dołączyć pełną dokumentację. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie o własności działki oraz dokumentację techniczną dostarczoną przez producenta. Jeśli w zgłoszeniu zabraknie jakiegoś dokumentu, zostaniesz zobligowany do jego uzupełnienia w określonym terminie. Niedotrzymanie wyznaczonej daty oznacza automatyczną decyzję odmowną. Jeśli w tym czasie nie zostanie wydany sprzeciw, możesz przystąpić do działania.
Wymagane dokumenty i formalności
Co musi zawierać zgłoszenie, którego wymaga przydomowa oczyszczalnia ścieków? Pozwolenie otrzymasz, jeśli dołączysz kompletną niezbędną dokumentację. Przepisy prawne wymagają również, aby proces budowy został zakończony inwentaryzacją podwykonawczą. Niestety, zgodnie z prawem nie w każdym miejscu możesz postawić przydomową oczyszczalnię ścieków. Nie można tego robić między innymi na terenach okresowo zalewanych wodą. Zgodnie z prawem, przydomowa oczyszczalnia ścieków powinna znajdować się w określonej odległości od infrastruktury przydomowej. Dokładną lokalizację określa Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U.
Przy budowie przydomowej oczyszczalni ścieków należy złożyć zgłoszenie budowlane do Starostwa Powiatowego, pamiętając o zachowaniu odpowiednich odległości od innych elementów infrastruktury, takich jak studnie, droga, drzewa, czy linie gazowe i elektryczne. W przypadku niektórych sytuacji, takich jak odprowadzenie oczyszczonych ścieków do wód lub większy zrzut ścieków, konieczne może być uzyskanie dodatkowego pozwolenia wodnoprawnego.
- Przygotowanie mapki sytuacyjno-wysokościowej wraz z naniesieniem miejsca instalacji oczyszczalni.
- Wypełnienie i złożenie druku zgłoszenia budowy.
- Przedstawienie oświadczenia potwierdzającego prawo własności do działki.
W zależności od okoliczności, mogą zostać nałożone dodatkowe wymagania formalne, takie jak uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego lub opinii geotechnicznej. Dlatego przed przystąpieniem do budowy oczyszczalni ścieków, zawsze warto skonsultować się z lokalnymi organami administracji, aby upewnić się, że spełnione są wszelkie wymagane formalności i regulacje.
Koszty związane z przydomową oczyszczalnią ścieków
W przypadku przydomowej oczyszczalni ścieków cena z montażem jest uzależniona od kilku czynników, przede wszystkim od rodzaju oczyszczalni oraz cennika wykonawcy. Najtańsze są wersje najmniej skomplikowane, niewymagające instalacji zaawansowanej technologii, czyli oczyszczalnie ścieków z drenażem. Jeśli chodzi o ten pierwszy typ, koszt samego osadnika, studzienki rozdzielającej i drenażu z kominkami, przy pojemności osadnika jednokomorowego z tworzywa sztucznego wynoszącej 2 m3, wyniesie około 3 tys. zł.
Koszt zakupu samej oczyszczalni to jednak nie wszystko.
- Roboty ziemne - Koszt wynajęcia koparki oraz prac ziemnych wynosi zazwyczaj 1 500 - 3 000 zł, w zależności od trudności terenu.
- Elementy dodatkowe - Na przykład studzienki rewizyjne, drenaże lub pompki mogą zwiększyć koszt o kolejne 500 - 2 000 zł.
- Projekt i formalności - Należy też uwzględnić koszt projektu oraz niezbędnych pozwoleń, co może wynosić 1 000 - 2 000 zł.
Cena przydomowej oczyszczalni ścieków razem z montażem zwykle mieści się w przedziale od 10 000 do 25 000 zł. Ostateczny koszt zależy od rodzaju oczyszczalni, warunków gruntowych i układu działki. W niektórych przypadkach koszt może być wyższy, zwłaszcza gdy konieczne są dodatkowe prace ziemne lub specjalne rozwiązania techniczne.
Eksploatacja i konserwacja
Na roczny koszt eksploatacji i utrzymania oczyszczalni składają się chemikalia oraz cena za usuwanie osadów z osadnika gnilnego. Aby zapewnić poprawne, bezawaryjne działanie przydomowej oczyszczalni ścieków, należy zlecać okresowo jej przegląd. Co około 3-6 miesięcy niezbędne jest czyszczenie filtrów powietrza, co 3 miesiące sprawdzanie stanu filtra powietrza. Nie ma sztywnych przedziałów czasowych, jakich trzeba przy tym przestrzegać przy serwisie. Należy w tym zakresie stosować się po prostu do zaleceń producenta.
Prawidłowa eksploatacja przydomowej oczyszczalni ścieków to klucz do jej długowieczności i bezawaryjnego działania. Choć codzienne użytkowanie oczyszczalni jest tanie, nie można zapominać o regularnej konserwacji i kontrolach. Szczelność zbiorników i rur to podstawa - wszelkie nieszczelności mogą prowadzić do zanieczyszczenia środowiska i kosztownych napraw.
W trakcie eksploatacji w zbiornikach gromadzi się osad, który należy usuwać co 1-3 lata, w zależności od wielkości i konstrukcji oczyszczalni. Usuwanie osadu najlepiej zlecić profesjonalnej firmie, która zadba o jego prawidłową utylizację. Dodatkowo, warto regularnie kontrolować poziom osadu w strefie aktywacyjnej (3-4 razy w roku) oraz czyścić filtry - w zależności od typu, co 3 lub 6 miesięcy. Dzięki tym prostym czynnościom Twoja oczyszczalnia ścieków będzie działać sprawnie i bezpiecznie przez wiele lat.
Dofinansowanie do przydomowych oczyszczalni ścieków
W niektórych województwach można liczyć na dotację na przydomową oczyszczalnię ścieków. Dofinansowanie obejmuje koszty kwalifikowane, do których zalicza się przygotowanie terenu, zakup i montaż urządzeń czy rozruch instalacji. Na przykład na Śląsku istnieje program pozwalający na uzyskanie pewnych środków na pokrycie kosztów przydomowej oczyszczalni ścieków. Dofinansowanie realizowane jest w ramach pilotażu, który jest finansowany ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. W wielu gminach da się je uzyskać. Pośrednikiem jest w tym przypadku samorząd. Planując budowę przydomowych oczyszczalni ścieków, warto sprawdzić, czy w danej gminie jest możliwość uzyskania środków na ten cel.
W 2025 roku inwestorzy planujący budowę przydomowej oczyszczalni ścieków mogą liczyć na atrakcyjne formy dofinansowania. Środki na ten cel dostępne są zarówno w ramach programów Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW), jak i lokalnych programów gminnych.
Przepisy Prawne - Co Musisz Wiedzieć
Kluczowe Akty Prawne
- Ustawa Prawo Wodne (Dz.U. 2023 poz. 1478 z późn. zm.)
- Definiuje wymogi dla wprowadzania ścieków do środowiska
- Określa procedury uzyskiwania pozwoleń wodnoprawnych
- NOWOŚĆ 2025: uproszczone procedury dla oczyszczalni <5 m³/d
- Ustawa Prawo Budowlane (Dz.U. 2024 poz. 2351)
- Wymóg zgłoszenia lub pozwolenia na budowę
- Obowiązek prowadzenia dziennika budowy
- Konieczność odbioru przez inspektora nadzoru
Tabela: porównanie technologii oczyszczania biologicznego
| Technologia | Powierzchnia działki | Zużycie energii | Koszt dla 4 osób | Częstość obsługi | Główne zalety | Ograniczenia |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Drenaż rozsączający | 80-120 m² | Brak | 13-18 tys. zł | 1x/rok | Najniższe koszty eksploatacji | Wymaga przepuszczalnego gruntu |
| Filtr piaskowy | 30-60 m² | Brak | 18-25 tys. zł | 1x/rok | Działa przy wysokiej wodzie gruntowej | Większy wykop |
| Filtr gruntowo-roślinny | 20-40 m² | Brak | 25-37 tys. zł | 1x/rok + pielęgnacja | Estetyka, dodatkowe dotlenienie | Wymaga pielęgnacji roślin |
| Złoże biologiczne | 5-10 m² | <0,1 kWh/d | 23-30 tys. zł | 2x/rok | Kompaktowa budowa | Wymaga energii do pomp |
| Osad czynny | 2-5 m² | 0,2-0,3 kWh/d | 15-25 tys. zł | 1-2x/rok | Najwyższa skuteczność, mała powierzchnia | Serwis dmuchawy |
tags: #oczyszczalnia #z #filtrem #piaskowym #wymagania #prawne
