Przydomowe Oczyszczalnie Ścieków z Drenażem Rozsączającym: Zasady Działania
- Szczegóły
Właściciele gruntów, które pozbawione są dostępu do kanalizacji, często zastanawiają się nad wyborem rozwiązania, które będzie najlepszą alternatywą odprowadzania ścieków. Wybór pada najczęściej na tradycyjne szambo, które jest tanie i łatwe w eksploatacji, wymaga jednak regularnego opróżniania. Drugim, równie popularnym rozwiązaniem są przydomowe oczyszczalnie ścieków.
Szamba wyposażone w drenaż rozsączający coraz częściej instalowane są na działkach mieszkalnych i użytkowych. Urządzenia tego typu cieszą się popularnością m.in. ze względu na swoją uniwersalność i niezawodność, a także niskie koszty związane z codzienną eksploatacją. Mianem „drenaż rozsączający” określa się układ perforowanych rur, które razem z szambem wyposażonym w osadnik gnilny tworzą niezawodny i ekologiczny system oczyszczania ścieków.
Zasada Działania Drenażu Rozsączającego
Profesjonalne oczyszczalnie, oferują zarówno systemy biologiczne, jak i rozwiązania z drenażem. Drenaż rozsączający to system rur, które są kolejnym elementem po osadniku gnilnym i studzience rozdzielczej. W osadniku gnilnym dochodzi do wstępnego oczyszczenia ścieków, które następnie docierają do studzienki.
Ma ona za zadanie rozprowadzenie ścieków do rur drenażowych, które ułożone są równomiernie w gruncie. Proces infiltracji w systemie drenażu rozsączającego obejmuje zarówno fizyczną filtrację w warstwie żwiru, jak i biologiczne doczyszczanie w strefie biomatu oraz glebie napowietrzonej. W praktyce ścieki trafiają do warstwy filtracyjnej ułożonej w rowach z warstwą żwiru.
Funkcją drenażu jest rozprowadzanie ścieków z osadnika gnilnego do podłoża, w bardzo małych dawkach i na odpowiedniej powierzchni. W żwirowym podłożu, w warunkach dostępu tlenu rozwijają się mikroorganizmy tlenowe. Podczyszczone ścieki są rozsączane albo w żwirze i piasku, albo w ziemi, a całość obsadza się roślinnością występującą na terenach podmokłych: trzciną, pałką wodną, wierzbą krzewiastą lub żonkilami. Działanie oczyszczalni oparte jest na symbiozie roślin i mikroorganizmów rozwijających się w złożu filtra.
Przeczytaj także: Korzyści z oczyszczalni biologicznej
Drenaż działa nie tylko jako system rozprowadzający, ale również jako złoże filtracyjne, gdzie następuje dalsze oczyszczanie ścieków. W strefie napowietrzonej gruntu rozwijają się mikroorganizmy tlenowe, które rozkładają resztkowe zanieczyszczenia organiczne. W zależności od rodzaju gruntu - szczególnie jego przepuszczalności i składu mineralnego - oczyszczone ścieki mogą być efektywnie wchłaniane i filtrowane w warstwach gleby.
Warunki Działania i Montażu
Kwestią priorytetową jest równy układ drenów i prawidłowe napowietrzenie całej strefy rozsączania. Zasada prawidłowego działania jest bardzo prosta, a oczyszczalnia z drenażem rozsączającym jest w zasadzie bezobsługowa i bezawaryjna.
Długość drenażu rozsączającego musi być dobrana odpowiednio do przepuszczalności gruntu i ilości użytkowników. Rury drenażowe układa się na głębokości około 40 - 80 cm pod powierzchnią terenu, ze spadkiem 0,5 - 1,5%, zgodnie z kierunkiem przepływu ścieków.
Przeznaczona do jej budowy działka musi być dosyć duża, ponieważ na ułożenie drenów potrzeba od 60 do 90 m². Co więcej, należy zachować wymagane odległości - 30 m od studni, 3 m od budynku i 2 m od granicy działki. Kluczowe znaczenie przy budowie tego typu oczyszczalni ma także rodzaj gruntu. Najlepiej sprawdzi się ona na terenach o przepuszczalnym gruncie - piaszczystym lub gliniasto-piaszczystym.
Zdolność infiltracji ścieków zależy od rodzaju gleby. Wartość współczynnika filtracji (hydraulic conductivity, k) określa zdolność gruntu do przepuszczania wody. Grunty żwirowe i piaszczyste charakteryzują się wysoką przepuszczalnością, co sprzyja efektywnemu rozsączaniu ścieków. Gdy grunt jest zbyt przepuszczalny, projektant dobiera dłuższy układ drenów lub dodatkową warstwę filtracyjną. To niezbędna praktyka, aby proces zachodził w odpowiednich warunkach tlenowych i nie powodował spływu bez oczyszczania.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Alternatywne Rozwiązania
Przy wysokim poziomie wód gruntowych stosuje się drenaż w nasypie (poletko wyniesione) albo alternatywne odprowadzenie, np. studnia chłonna po oczyszczalni biologicznej. Można ograniczyć zapotrzebowanie na powierzchnię pod drenaż przez zastosowanie modułów rozsączających - konstrukcji o formie prętów sztywno połączonych ze sobą, wykonanych z różnych tworzyw. Moduły umożliwiają równomierne rozprowadzenie ścieków i zwiększają powierzchnię dla rozwoju błony biologicznej.
W zależności od rodzaju gruntu, jego przepuszczalności, poziomu wód gruntowych, ukształtowania działki i wielkości przepływu ścieków, można zastosować różne rozwiązania: tradycyjny drenaż rozsączający wykonany z rur drenażowych i żwirowego złoża filtracyjnego, tunele rozsączające o zwiększonej pojemności magazynowej, skrzynki rozsączające umożliwiające montaż na małej powierzchni, a w niektórych przypadkach - studnię chłonną.
- z kopcem filtracyjnym: w warunkach wysokiego poziomu wód gruntowych drenaż można ułożyć na wzniesieniu usypanym z piasku (kopiec filtracyjny) i zastosować dodatkowo pompę tłoczącą ścieki do drenażu.
- z filtrem piaskowym: gdy grunt jest nieprzepuszczalny (gliniasty lub ilasty), ścieki po przefiltrowaniu i oczyszczeniu w warstwach żwiru i piasku spływają do drenażu zbierającego, a następnie są odprowadzane do wód powierzchniowych lub do gruntu.
- z filtrem gruntowo-roślinnym: zwane też oczyszczalniami korzeniowymi lub hydrobotanicznymi, stosuje się je najczęściej na terenach gliniastych lub ilastych, bądź gdy taka koncepcja odpowiada inwestorowi.
Zabezpieczenie Drenażu Przed Kolmatacją
Kolmatacja, czyli stopniowe zatkanie struktury filtracyjnej złoża drenażowego, to jedno z najpoważniejszych zagrożeń dla sprawnego działania systemu rozsączania ścieków do gruntu. Dochodzi do niej w wyniku odkładania się zawiesin, tłuszczów, biofilmu lub drobnych cząstek mineralnych na żwirze i w porach gruntu, co prowadzi do ograniczenia przepływu i pogorszenia infiltracji.
Niezależnie od tego, czy drenaż rozsączający odbiera ścieki z oczyszczalni biologicznej, czy z tradycyjnego osadnika gnilnego, ważne znaczenie dla jego trwałości ma prawidłowa eksploatacja całego układu. Podstawowym elementem eksploatacji jest systematyczne usuwanie nagromadzonego osadu z osadnika gnilnego lub osadu nadmiernego z bioreaktora. Regularna obsługa osadnika, kontrola poziomu osadu i przestrzeganie zaleceń eksploatacyjnych pozwalają utrzymać stabilne warunki pracy drenażu i znacząco wydłużyć czas jego bezawaryjnego funkcjonowania.
Bardzo istotnym elementem poprawnie zaprojektowanego systemu rozsączania jest zastosowanie studzienki rozdzielczej, najlepiej wyposażonej w dostęp rewizyjny umożliwiający okresową kontrolę i czyszczenie. Równie ważne jest wykonanie dodatkowego stopnia filtracji przed studzienką rozdzielczą, którego zadaniem jest wychwycenie ewentualnej zawiesiny oraz drobnych cząstek stałych.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków - Informacje Podstawowe
Jak sama nazwa wskazuje, przydomowa oczyszczalnia ścieków to system, który pozwala nie tylko gromadzić domowe ścieki, ale również je oczyszczać. Cały proces odbywa się dzięki wpuszczanym do zbiornika oczyszczalni bakteriom, których działanie sprawia, że ścieki przetwarzane są na nieszkodliwe związki mineralne. Można je bez ryzyka odprowadzić do gruntu, rowu melioracyjnego czy pobliskiego zbiornika wodnego, bez konieczności ponoszenia dodatkowych kosztów.
Przydomowe oczyszczalnie ścieków możemy podzielić na trzy rodzaje. Są to oczyszczalnie drenażowe, biologiczne i roślinne. Nieodzownym elementem oczyszczalni drenażowej jest drenaż rozsączający z filtrem piaskowym lub żwirowym. Jest to rozwiązanie najtańsze i mało awaryjne, ale wymagające największej powierzchni działki, przepuszczalnego gruntu oraz wysokiego poziomu wód gruntowych.
Działanie przydomowej oczyszczalni ścieków
Niezależnie od tego, jaki typ oczyszczalni ścieków wybierzemy proces oczyszczania ścieków przebiega tak samo i składa się z dwóch etapów. W pierwszym etapie ścieki poddawane są zjawiskom fizycznym jakimi są floatacja i sedymentacja oraz rozkładowi beztlenowemu odbywającemu się przy udziale bakterii beztlenowych. W efekcie część stała osadu dzięki fermentacji i rozkładowi przekształca się w związki rozpuszczalne w wodzie i nierozpuszczalne sole mineralne. W ten sposób ścieki zostają podzielone na dwie części: tzw. szarą wodę oraz klarowne ścieki, które opuszczają osadnik gnilny i po opuszczeniu osadnika gnilnego przepływają poprzez filtr do osadnika wtórnego, gdzie poddawane są dalszemu rozkładowi.
W drugim etapie oczyszczania ścieków biorą udział bakterie tlenowe. Ich zadaniem jest rozkładanie i neutralizowanie związków niebezpiecznych dla środowiska. Sprawność na tym etapie szacuje się aż na 95%, więc przydomowa oczyszczalnia działa naprawdę bardzo skutecznie.
Jak widać działanie przydomowej oczyszczalni ścieków jest możliwe wyłącznie dzięki odpowiednim bakteriom, które są niezbędne, by zapewnić optymalny poziom ich oczyszczania. Bakterie z czasem obumierają, jak wszystkie organizmy żywe, za co w dużej mierze odpowiedzialna jest chemia gospodarcza znajdująca się w ściekach. Konieczne jest zatem uzupełnianie bakterii do oczyszczalni, przy czym należy rozważnie wybierać odpowiednie preparaty.
Co zrobić gdy zapcha się drenaż?
Istnieje prawdopodobieństwo, że drenaż przestanie odbierać ścieki lub wodę. Przypominamy, że cała instalacja wymaga zachowania minimalnej odległości od studni i granicy działki. Należy również dopilnować właściwego ułożenia drenów w zależności od poziomu wód gruntowych. Na swojej działce nie należy sadzić roślin o głębokich korzeniach nad poletkiem. Jeżeli Twój grunt przepuszcza wodę słabo lub poziom wód gruntowych jest zbyt wysoki, drenaż rozsączający nie będzie skuteczny.
Oczyszczalnia z samym drenażem rozsączającym to rozwiązanie tanie, skuteczne i bezawaryjne. Drenaż to dobre rozwiązanie, gdy grunt „pracuje” i pozwala na infiltrację; w pozostałych sytuacjach sprawdza się oczyszczalnia biologiczna z innym sposobem odprowadzenia wody oczyszczonej.
Podsumowanie
Wybór odpowiedniego systemu drenażowego jest kluczowy dla efektywnego i długotrwałego działania przydomowej oczyszczalni ścieków. Analiza warunków gruntowo-wodnych, dobór odpowiednich materiałów i regularna konserwacja to czynniki, które zapewnią bezawaryjne funkcjonowanie systemu przez wiele lat.
tags: #oczyszczalnia #drenaż #rozsączający #zasady #działania
