Jakie Normy Musi Spełniać Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków w Polsce?
- Szczegóły
W naszym kraju coraz częściej wybieranym systemem do oczyszczania ścieków są oczyszczalnie przydomowe. Jest to rozwiązanie szczególnie atrakcyjne na terenach, na których nie ma dostępu do infrastruktury wodno-kanalizacyjnej. Przydomowe oczyszczalnie ścieków pozwalają na odprowadzenie ścieków oczyszczonych do gruntu lub wody. Wpływa to na znaczne ograniczenie kosztów odbioru ścieków. Ponadto przydomowa oczyszczalnia jest proekologiczna i prawie całkowicie bezobsługowa, a koszty obsługi takiego urządzenia są minimalne.
Obecnie ochrona środowiska i proekologiczne rozwiązania cieszą się wielką popularnością. Nie dziwi nas zatem, że właściciele domów coraz częściej decydują się na przydomowe oczyszczalnie, jeśli nie mają podłączenia do oczyszczalni ścieków komunalnych.
Przydomowe Oczyszczalnie Ścieków - Podstawowe Informacje
Przydomowe oczyszczalnie ścieków to urządzenia, które neutralizują ścieki powstające w domu, gospodarstwie, hotelu. Już na etapie budowy np. domu powinniśmy wiedzieć, czy na danej działce podłączamy się do istniejącej sieci, czy będziemy musieli zając się ściekami w inny sposób. Skuteczność oczyszczania może wynosić nawet 97-98%, jest to zależne od typu i konstrukcji oczyszczalni. W związku z tym, że system jest zabudowany w gruncie może prawidłowo funkcjonować przez cały rok, niezależnie od warunków atmosferycznych.
W prosty sposób omawiając sposób neutralizacji ścieków odbywa się poprzez filtrację ścieku i rozdzielenie go na osad oraz wodę. Osad jest wywożony specjalnymi beczkowozami i neutralizowany, a powstałą po filtracji wodę możemy odprowadzić np. do rowu melioracyjnego, gruntu lub „podlewać nią kwiaty”. Woda ta, ze względu na swój stopień czystości nie nadaje się do picia, ale śmiało może znaleźć zastosowanie w gospodarstwie.
Przepisy Prawne Regulujące Budowę i Eksploatację
Instalacja przydomowych oczyszczalni ścieków w Polsce podlega jednocześnie przepisom Prawa budowlanego i Prawa wodnego, a zakres formalności zależy od ich przepustowości oraz sposobu odprowadzania ścieków. Przydomowych oczyszczalni ścieków o przepustowości do 7,5 m³ na dobę nie obejmuje obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
W zakresie gospodarki wodnej kluczowe znaczenie ma obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, który powstaje w przypadku, gdy ilość oczyszczonych ścieków wprowadzanych do wód lub do ziemi przekracza 5 m³ na dobę albo gdy korzystanie z wód wykracza poza tzw. Jeżeli ilość odprowadzanych ścieków nie przekracza 5 m³ na dobę, pozwolenie wodnoprawne nie jest wymagane. Niemniej jednak taka instalacja, według tej samej ustawy, wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust 1, pkt. 1), co w praktyce oznacza zgłoszenie informacji w Starostwie Powiatowym lub Urzędzie Miasta (w przypadku miast na prawach powiatu) o chęci montażu oczyszczalni ścieków.
Podstawowe akty prawne regulujące zasady budowy i eksploatacji przydomowych oczyszczalni ścieków:
- „Ustawa - Prawo wodne (ustawa z 20 lipca 2017 r.)
- „Ustawa - Prawo budowlane (ustawa z 7 lipca 1994 r.)
- „Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r.
- „Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r.
Na podstawie nowelizacji ustawy Prawo budowalne, która obowiązuje od dnia 28 czerwca 2015 r., istnieje możliwość wykonania oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5 m3 na dobę, która obsługuje kilka budynków mieszkalnych, tylko na podstawie zgłoszenia.
Wymagania Techniczne i Certyfikaty
Tak, przydomowa oczyszczalnia ścieków powinna posiadać certyfikat zgodności z normą PN EN 12566-3 oraz deklarację właściwości użytkowych, które potwierdzają jej dopuszczenie do stosowania. Certyfikat potwierdza, że urządzenie spełnia rygorystyczne normy jakości i bezpieczeństwa eksploatacji, a jego stosowanie jest wymagane przy dopuszczaniu do sprzedaży i montażu w Polsce. Określa ona chociażby skuteczność oczyszczania, dopuszczalną ilość odprowadzanych ścieków i bezpieczeństwo eksploatacji. Konstrukcja powinna umożliwiać łatwy dostęp do czyszczenia i serwisowania, a materiały użyte do budowy muszą być odporne na korozję i działanie ścieków.
Zgodność z normą PN-EN 12566-3:2005+A2:2013 oznacza, że instalacje spełniają zarówno wymagania techniczne, jak i ekologiczne. Deklaracja właściwości użytkowych to istotny dokument dla biologicznych oczyszczalni ścieków, potwierdzający ich zgodność z normą PN-EN 12566-3:2005+A2:2013.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Warunki Odprowadzania Ścieków
Przy odprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi należy spełnić odpowiednie warunki. Te dotyczące odprowadzania ścieków w granicy swojej nieruchomości, które pochodzą z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. (Dz. U. 2019 poz. 1311). Zgodnie z wyżej wymienionym Rozporządzeniem należy spełnić jednocześnie kilka warunków w sytuacji odprowadzania ścieków do ziemi. Pierwszym z nich jest ilość ścieków. Nie może ona przekroczyć 5 m3 na dobę. Miejsce ich wprowadzania do ziemi jest oddzielone warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m od najwyższego użytkowego poziomu wodonośnego wód podziemnych. Odległość ta jest mierzona od najniższej warstwy układu rozsączającego/drenażu.
Ostatni warunek do spełnienia dotyczy redukcji zanieczyszczeń na wyjściu z oczyszczalni. Jest on uzależniony od lokalizacji oczyszczalni. Czy znajduje się ona w aglomeracji czy poza nią. W myśl Ustawy Prawo Wodne (art. 86, ust 3, pkt 1) przez aglomerację rozumie się teren, na którym zaludnienie lub działalność gospodarcza są wystarczająca skoncentrowane, aby ścieki komunalne były zbierane i przekazywane do oczyszczalni ścieków albo do końcowego punktu zrzutu tych ścieków.
Dla oczyszczalni poza aglomeracją BZT5 ścieków oczyszczonych musi zostać zredukowane o co najmniej 20%, a zawartość zawiesiny ogólnej co najmniej o 50% względem ścieków dopływających do oczyszczalni (Dz. U. 2019 poz. 1311, §11 ust. 4). Sytuacja jest bardziej skomplikowana w przypadku oczyszczalni na terenie aglomeracji (Dz. U. 2019 poz. 1311, §11 ust. 5). Ścieki oczyszczone nie mogą przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości substancji zanieczyszczających właściwych dla RLM aglomeracji, na obszarze której zlokalizowane jest gospodarstwo, określonych w załączniku nr 3 do Rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. (Dz. U. 2019 poz. 1311).
Lokalizacja Oczyszczalni
Przepisy regulują również kwestie lokalizacji przydomowej oczyszczalni. Ważnym aspektem w wyborze lokalizacji i projektowaniu oczyszczalni są odległości od m.in.: budynku, studni wodny pitnej, infrastruktury technicznej czy granicy działki. Wartości zostały określone głównie w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 nr 75 poz. 690), Ustawie Prawo Wodne z dnia 20 lipca 2017 r. (Dz. U. 2017 poz. 1566), Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. 2005 nr 219 poz. 1864) oraz Rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. 2013 poz. 640).
Prawo (Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r.) warunkuje również stopień czystości ścieków, które będą odprowadzane do wód z oczyszczalni. Rozróżnia obszary lokalizacji oczyszczalni poza aglomeracją oraz w aglomeracji. Ścieki, pochodzące z aglomeracji, nie powinny przekraczać najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń, właściwych dla RLM (tabela). W przypadku obszarów poza aglomeracją, wartości zanieczyszczeń ścieków powinny wynosić min 20% dla BZT5 oraz min 50% dla zawartości zawiesin ogólnych.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Należy pamiętać o zachowaniu minimalnych odległości posadowienia zbiornika, które zawarto w tabeli:
| Wyszczególnione obszary | Element przydomowej oczyszczalni ścieków | Minimalne odległości [m] |
|---|---|---|
| Dla zbiornika do 10 m3 | ||
| Studnia wody pitnej | Korpus zbiornika na nieczystości ciekłe | 15 |
| Instalacji rozsączania wody w gruncie | 30 | |
| Budynek jednorodzinny, rekreacyjny lub o zabudowie zagrodowej* | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 5 |
| Pozostałe budynki | 15 | |
| Granica sąsiedniej działki***, droga, ciąg pieszy dla budynków jednorodzinnych, rekreacyjnych lub o zabudowie zagrodowej | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 2 |
| Dla pozostałych budynków | 7,5 | |
| Kąpieliska, plaże publiczne*** | Przydomowa oczyszczania ścieków | 1000 |
| Przewody telekomunikacyjne | Elementy przydomowej oczyszczalni ścieków np. szambo ekologiczne, system rozsączania oczyszczone ścieków w gruncie | 1,0 |
| Przewody elektryczne | 0,5 - 3,0 | |
| Wodociąg | 0,8 | |
| Przyłącze gazowe | 1,5 | |
| Roślinność (drzewa i inne) | Przydomowa oczyszczania ścieków | Zalecenie min. 3 |
*Wyjątkiem jest, gdy przepływowy szczelny zbiornik podziemny oczyszczalni jest podłączony do instalacji wentylacyjnej powyżej 0,6 m nad górną krawędzią okien i drzwi. W takiej sytuacji zbiornik może być posadowiony w dowolnej odległości od budynków.
***Dopuszcza się usytuowanie zbiorników bezodpływowych w odległości mniejszej niż 2 m od granicy działki, jeżeli na działce sąsiedniej znajdują się podobne urządzenia, ale pod warunkiem zachowania pozostałych odległości.
****Przepisy prawa zabraniają także, aby ścieki były kierowane do jezior oraz ich dopływów, jeżeli czas dopływu ścieków jest krótszy niż 24 godziny. Zabrania się doprowadzanie ścieków bezpośrednio do wód stojących lub podziemnych.
Obowiązki Właścicieli Przydomowych Oczyszczalni
Właściciele domowych oczyszczalni ścieków mają kilka istotnych obowiązków, które zapewniają prawidłowe funkcjonowanie tych systemów. Kluczowe jest dbanie o stan techniczny urządzenia oraz jego prawidłową eksploatację zgodnie z instrukcją producenta. Ważnym obowiązkiem jest także regularne opróżnianie oczyszczalni, zgodnie z przepisami wymagającymi systematycznego usuwania osadów. Częstotliwość tego procesu zależy od rodzaju instalacji i ilości wytwarzanych ścieków.
Właściciele przydomowych oczyszczalni powinni użytkować instalację zgodnie z instrukcją producenta, dbać o jej prawidłowe działanie oraz regularnie usuwać nagromadzone osady. Częstotliwość odbioru osadów zależy od rodzaju oczyszczalni i może być określona w lokalnych przepisach. Przepisy krajowe nie nakładają obowiązku prowadzenia szczegółowej dokumentacji technicznej - taki wymóg może pojawić się jedynie w regulaminach gminnych lub jako warunek utrzymania gwarancji producenta.
Kontrole i Sankcje
Kontrole przydomowych oczyszczalni mogą być prowadzone przez gminę, jednak nie ma ogólnokrajowego przepisu, który zdefiniowałby wymóg cyklicznego podejmowania takich działań. Warto jednak podkreślić, że właściciele powinni przechowywać potwierdzenia wywozu osadów, jeśli wymagają tego przepisy obowiązujące na ich terenie.
Niewłaściwe funkcjonowanie biologicznych oczyszczalni ścieków może skutkować poważnymi konsekwencjami, w tym finansowymi. Grzywny mogą wynosić nawet kilka tysięcy zł, jeśli zostaną naruszone przepisy środowiskowe lub normy prawne. Szczególny nacisk w przepisach kładzie się na kontrolę jakości oczyszczanych ścieków, aby były one zgodne z aktualnymi standardami.
tags: #oczyszczalnia #spełnia #wymagania #normy #jakie #normy
