Wiedeńska Oczyszczalnia Śmieci: Informacje i Funkcjonowanie
- Szczegóły
Podczas gdy w wielu miejscach budowa spalarni odpadów budzi kontrowersje, mieszkańcy Wiednia nie wyobrażają sobie, aby jej zabrakło. To najbardziej rozpoznawalna spalarnia odpadów na świecie, a jej historia sięga lat 60. XX wieku. Furorę jako atrakcja turystyczna zrobiła w latach 90., za sprawą sławnego artysty, który nadał jej wręcz baśniowy charakter.
Architektura i Lokalizacja
Spalarnia Wien Energie mieści się w tętniącej życiem dzielnicy Spittelau. Na tych, którzy widzą ją pierwszy raz, spalarnia Spittelau robi piorunujące wrażenie. Mogłoby się wydawać, że Wiedeń, wypełniony historycznymi zabytkami, to nie miejsce na architektoniczne fantazje. Obecny kształt zabudowań to jedno z nieśmiertelnych dokonań Friedensreicha Hundertwassera, od których nie sposób oderwać oczu i które skłaniają do odszyfrowywania inspiracji twórcy. Oglądający odnajdują nawiązania do baśni i bajek, ale kształt głównego budynku przywodzi też na myśl meczet, i to nie tylko za sprawą minaretowej kolumny skrywającej komin. Mozaiki i nieregularne kształty od razu kierują nas do Barcelony i dorobku Gaudiego.
Opinie Mieszkańców i Turystów
Zanim zajrzeliśmy do środka, postanowiliśmy się nieco naprzykrzyć zabieganym mieszkańcom Wiednia i turystom, pytając ich o to, czy wiedzą, jaką funkcję spełnia rzucający się w oczy obiekt. Młoda kobieta okazała się być Polką, która w Wiedniu studiuje geologię. - To jest spalarnia śmieci. Szczerze, podoba mi się fakt, że coś zostało uatrakcyjnione wizualnie, gdy zwykle przynosi negatywne odczucia i kojarzy się z czymś nieczystym. Jest w Wiedniu parę budynków tego architekta i je kojarzę - zapewniła Polka. - O samym procesie spalania mam niewielkie pojęcie. Wiem, że w Polsce spalarnie budzą kontrowersje, ale mamy też dużo wysypisk, które się źle kojarzą. A tu jest to zdecydowanie lepiej zorganizowane. I, w pewnym sensie, jest to też atrakcja turystyczna. Sama wizualna strona zachęca turystów do odwiedzenia tego miejsca, zwłaszcza że architekt jest dość popularny.
Inni rozmówcy również wskazywali budynek z wyróżniającym się kominem. Jeden z pracowników budek z jedzeniem, zlokalizowanych niemal pod jedną z bram spalarni, podzielił się wrażeniami, choć zastrzegł, że pracuje w tym miejscu od niedawna. Docenia jej aspekt architektoniczny, w tym niezwykłą konstrukcję komina, który budzi największe zaciekawienie. - Nie wiem czy ten budynek dobrze tutaj pasuje, ale z pewnością podnosi wartość tej dzielnicy - ocenił. Nie uniknął też pytania o wielogodzinną pracę w sąsiedztwie obiektu, w którym spalane są odpady. - Nie przeszkadza mi to.
Zarządzanie i Funkcjonowanie
Wien Energie, zarządzający spalarnią, jest największym regionalnym dostawcą energii w Austrii i spółką zależną przedsiębiorstwa komunalnego Wiener Stadtwerke. Pieczę nad spalarnią sprawuje więc samorząd Wiednia. Wien Energie zaopatruje dwa miliony ludzi w przyjazną dla środowiska energię elektryczną. Ogrzewa, ale też chłodzi i dba o rozwój elektromobilności i telekomunikacji. Inwestuje w odnawialne źródła, takie jak energia słoneczna, wiatrowa i wodna.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Początkowo Ciepłownia Spittelau została wybudowana po to, by wiedeński szpital, największy w Austrii, zaopatrywać zimą w energię cieplną. Spalarnia była gotowa na czas, w 1971 roku, tymczasem budowa szpitala przeciągała się aż do 1984 roku.
Rola Friedensreicha Hundertwassera
Szalenie ciekawa jest historia związana z zaprojektowaniem obecnego kształtu spalarni. To dzieło Friedensreicha Hundertwassera, austriackiego malarza, grafika, rzeźbiarza, performera, aktywisty ochrony środowiska, znanego przede wszystkim z realizacji budowlanych.
Mistrz Hundertwasser nie był zafascynowany naszą ideą. Powiedział: „Waszego ekstraktora brudu nie będę wam upiększał”. Później udało się nam go przekonać, trwało to jednak długo - cały rok. Powiedzieliśmy mu, że gdyby Spittelau nie było, to 60 tysięcy gospodarstw domowych zanieczyszczałoby wiedeńskie powietrze bez użycia żadnych filtrów. Wtedy uznał, że to interesująca idea, że musi o tym pomyśleć. Ostatecznie przedstawił swoje warunki - jeżeli spaliny będą oczyszczone, jeżeli wprowadzimy na szeroką skalę system selektywnej zbiórki odpadów i - trzeci warunek - jeżeli nikt nie będzie wtrącał się w jego prace planistyczne, to wtedy przeprojektuje obiekt na nowo. I uczynił z niego to, czym jest dzisiaj, czyli jeden z dziesięciu najlepszych obiektów turystycznych całego Wiednia.
Proces Spalania
Spalanie odpadów oznacza zawsze pozyskanie energii. W odpadach znajduje się wiele energii i tę energię się wydobywa. Każdego dnia mamy u nas pomiędzy 160 a 220 śmieciarek zbierających odpady z miasta. Przyjeżdżają od poniedziałku do piątku, a jeżeli jest dzień świąteczny, to również w sobotę. Samochody ustawiają się, a wtedy otwiera się osiem bram. Do bunkra o pojemności 7 tys. m sześc. trafia z każdego 6 ton śmieci. Potem wkracza do akcji operator dźwigu. Chwytak zjeżdża, podnosi odpady i upuszcza z dużej wysokości, by można było zobaczyć czy nie ma tam większych sztuk. Wanna, pralka, lodówka, piec, połówka krowy, cały samochód - to wszystko już tutaj znajdowaliśmy! Tego, naturalnie, nie wolno tutaj wrzucać, bo może dojść do zablokowania wsypu do kotła. Potem co 10-15 minut jest napełnianie podajnika do kotła. Materiał zsuwa się powoli, aż do momentu wejścia do komory spalania. Na dużym ruszcie śmieci spalane są w temperaturze od 850 do 1200 stopni Celsjusza. Nie trzeba tu nic dodawać. Nie jest potrzebny żaden olej ani gaz. To, co jest potrzebne, a bardzo ważne, to tylko powietrze, które wdmuchuje się od spodu. Pobierane jest ze strefy przyjęcia odpadów. Dlaczego z tego miejsca? Bo odpady mogą mieć już nawet 5-6 tygodni i mają swój specyficzny zapach.
Zwiedzanie Spalarni
Zwiedzający o tym wszystkim mogą przekonać się na własne oczy, aczkolwiek - m.in. z powodu aktualnie prowadzonych prac budowlanych - nie wszędzie mają dostęp. Młodzi technicy z dużą powagą podeszli do tej niecodziennej lekcji - z uwagą słuchali prezentacji, zwiedzali spalarnię zwracając uwagę na szczegóły technologiczne i wykazywali się sporą dociekliwością.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Georg Baresch, konsultant ds., oprowadza grupy szkolne po spalarni: - Bardzo ważna. To również życzenie właściciela, czyli miasta Wiednia, aby instalację mogło zwiedzać jak najwięcej grup szkolnych. Każdego dnia oprowadzam dwie-trzy grupy - głównie szkolne. Mówię nie tylko o spalaniu odpadów, ale także o zapobieganiu ich wytwarzania. Bo w Wiedniu mamy trzystopniowy model. Po pierwsze - minimalizujemy ich ilość. Potem je segregujemy, by jak najwięcej poddać recyklingowi.
Zabezpieczenia i Emisje
Nikt nie musi się bać żyć obok spalarni odpadów. Można również zobaczyć wartości emisji na naszej stronie internetowej oraz na stronie miasta. Spaliny są objęte ciągłym, automatycznym i całodobowym pomiarem ilości i składu spalin (CEMS), a cały zakład - monitoringiem wizyjnym poprzez kamery (w tym kontrola termowizyjna w bunkrze pod kątem ochrony przeciwpożarowej). Dostęp do monitoringu w czasie rzeczywistym będą posiadać odpowiednie organy ochrony środowiska, w tym Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska.
Gospodarka Odpadami w Wiedniu
Zapobieganie powstawaniu odpadów i zrównoważone gospodarowanie zasobami należą do priorytetów władz Wiednia. Zarządzanie tym obszarem jest skupione wyłącznie w Wydziale Magistratu MA48. Wiedeń liczy blisko 1,8 mln mieszkańców, którzy wytwarzają rocznie ok. 1,1 mln Mg odpadów komunalnych.
Reguły prawne zagospodarowania odpadów w tym mieście wytycza federalna ustawa o gospodarce odpadami oraz ustawa o gospodarce odpadami dla Kraju Związkowego (Landu) Wiedeń. Na mocy tych aktów prawnych w stolicy Austrii prowadzone jest zbieranie odpadów zarówno tych nadających się do recyklingu, jak i pozostałych.
Około 60% zebranych w stolicy Austrii odpadów komunalnych (tzw. odpady resztkowe) jest spalanych. Kolejne 21% odpadów (stanowiących głównie papier, tworzywa sztuczne, metale, szkło, które zostały zebrane selektywnie) jest poddawanych recyklingowi materiałowemu, natomiast ok. 12% odpadów, będących selektywnie zebranymi bioodpadami, jest kierowanych do kompostowania i fermentacji. Odpady obojętne (głównie budowlano-remontowe) stanowią ok. 6,5% zbieranych odpadów komunalnych i są poddawane odzyskowi. Odpady niebezpieczne (stanowiące ok. 0,5%) obejmują bardzo różne rodzaje odpadów, które są poddawane recyklingowi (np. zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny), spaleniu (np. zużyte farby i lakiery) lub składowaniu (odpady zawierające azbest).
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Zatem ok. 33% zebranych odpadów komunalnych jest poddawane recyklingowi, składowane są śladowe ilości odpadów (niektóre odpady niebezpieczne), a pozostałe odpady są poddawane innym niż recykling procesom odzysku.
Działania na Rzecz Zapobiegania Powstawaniu Odpadów
„Wiedeński program zapobiegania powstawaniu odpadów i wiedeński plan gospodarki odpadami (okres planowania: 2013-2018)” to pierwszy dokument, który w sposób planowy odnosi się do zapobiegania powstawaniu odpadów. Priorytetową grupą działań jest „ReUse”, rozumiane jako dalsze użycie i przygotowanie do ponownego użycia. W tym przypadku postawiono na pracę wiedeńskiej sieci zakładów naprawy, która została ustanowiona w mieście w 1999 r. i obejmuje ponad 50 warsztatów.
System Segregacji Odpadów
Segregowanie odpadów „u źródła” wprowadzono w Wiedniu już na początku lat 80. XX w. Do 1999 r. system ten objął całe miasto. Dzisiaj wiedeńczycy mają do dyspozycji ok. 200 tys. pojemników na odpady segregowane. Co roku mieszkańcy stolicy Austrii zbierają ponad 350 tys. Mg odpadów nadających się do recyklingu, a Magistrat daje im trzy możliwości pozbycia się odpadów, w zależności od ich rodzaju. Jest to odbiór bezpośrednio z nieruchomości lub dostarczanie (bez konieczności wnoszenia dodatkowych opłat) odpadów do tzw.
Bezpośrednio z każdej nieruchomości odbierane są tzw. odpady resztkowe, czyli te, które nie są zbierane w sposób selektywny. Za odbiór tych odpadów mieszkańcy muszą płacić. Właściciele nieruchomości uiszczają kwartalną opłatę za odbieranie odpadów, kalkulowaną w oparciu o ilość odpadów niesegregowanych, przypadających na daną nieruchomość. Standardowa opłata (wyliczana dla tzw. średniej rodziny, tj. liczącej 2,3 osób) dla gospodarstwa domowego za opróżnienie jednego 120-litrowego pojemnika wynosi rocznie nieco ponad 229 euro (stawka za jedno opróżnienie takiego pojemnika wynosi 4,41 euro). Ze względów higienicznych pojemniki te muszą być opróżniane co najmniej raz w tygodniu.
Niewłaściwe postępowanie zagrożone jest sankcjami ze strony Miasta, bowiem kto „celowo” i „wiedząc o tym, co robi”, wrzuca odpady do pojemników nieprzeznaczonych na dany ich rodzaj, podlega karze administracyjnej w wysokości max. 3500 euro. Jednak tego typu delikty nie są częste. Z reguły dochodzi do omyłkowego wrzucenia odpadów do niewłaściwych pojemników.
„Wyspy odpadowe” dzielą się na dwa rodzaje. Na niektórych znajdują się tylko pojemniki na jedną lub dwie frakcje (np. opakowania ze szkła i tworzyw sztucznych) - w stolicy Austrii jest ich 2500. Pozostałe „wyspy odpadowe” posiadają pojemniki na więcej frakcji - takich punktów zlokalizowano w Wiedniu ok.
Centra są odpowiednikami polskich punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Miasto posiada 18 tego typu miejsc. Do punktów tych mieszkańcy mogą nieodpłatnie dostarczać odpady wielkogabarytowe (np. meble), wyroby zawierające azbest (np.
W centrum możliwe jest również oddanie używanych przedmiotów, które mogą być ponownie wykorzystane w ramach programu „ReUse”. Wiedeńczycy, którzy przyjeżdżają prywatnymi samochodami, o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 Mg, mogą oddać w centrum do 2 m3 odpadów zebranych selektywnie dziennie (kontrolowane są tablice rejestracyjne pojazdów wjeżdżających do centrum). W centrum istnieje również możliwość oddania odpadów resztkowych, jednak tylko odpłatnie. Jednocześnie mieszkańcy mogą bezpłatnie pobrać w centrum kompost w ilości do 2 m3 (przy zastosowaniu należy zmieszać go z ziemią w proporcji 1:3).
Od 2009 r. Wiedeń produkuje również własną ziemię ogrodniczą pod nazwą „Guter Grund”, co w języku niemieckim ma dwa znaczenia: „dobra gleba” i „dobry powód” (np. do selektywnego zbierania bioodpadów). Jest ona sprzedawana w 18- i 40-litrowych workach, w cenie odpowiednio 3 i 5 euro. Ziemia ta zawiera ok. 30% kompostu, pozostałe składniki to humus z kory i odpowiednio przygotowane włókna drewniane.
Przetwarzanie Bioodpadów
Wszystkie zebrane na terenie Wiednia bioodpady roślinne (np. odpady ogrodnicze, z parków miejskich), w tym również pochodzące z luźno zabudowanych terenów mieszkalnych (domy jednorodzinne, tu również roślinne odpady z kuchni i mieszkań itp.) trafiają do miejskiej kompostowni. Tam są przetwarzane na wysokiej jakości kompost. W sumie do kompostowni trafia ok. 100 tys. Kompostowanie odbywa się metodą otwartą, która jest najmniej problematyczna i stosunkowo tania, na powierzchni ok. 7 ha. Ze względu na fakt, że kompostowane są wyłącznie odpady roślinne (bowiem nie są zbierane odpady pochodzenia zwierzęcego), nie ma problemów z nieprzyjemnymi zapachami. Rocznie wytwarza się ok. 40 tys.
Na terenie wiedeńskiej spalarni odpadów komunalnych Pfaffenau znajduje się instalacja do fermentacji bioodpadów, o docelowej mocy przerobowej 34 tys. Mg/rok. Aktualnie przetwarza się tu rocznie ok. 10 tys. Mg bioodpadów z gospodarstw domowych, ok. 2 tys. Mg - z targowisk i ok. 10 tys. Mg - z restauracji, stołówek, w tym również ze szpitali.
W instalacji wytwarza się rocznie ok. 2 mln m3 surowego biogazu. Po doczyszczeniu, polegającym na usunięciu H2S, CO2 i pary wodnej, pozostaje ponad 1 mln m3 czystego biogazu, o zawartości metanu równej gazowi ziemnemu.
Pozostałość po fermentacji jest spalana w spalarni rusztowej Pfaffenau.
Spalarnie Rusztowe w Wiedniu
W Wiedniu funkcjonują trzy rusztowe spalarnie odpadów komunalnych. Pierwsza - Spittelau - wyposażona w dwie linie technologiczne, każda z kotłem zintegrowanym z paleniskiem rusztowym, o łącznej przepustowości 250 tys. Mg/rok. Aktualnie instalacja ta jest modernizowana, a zakończenie prac jest planowane na drugą połowę 2015 r. Wówczas jej moce przerobowe wzrosną o ok. 10 tys. Mg rocznie. Druga spalarnia to wspomniana już Pfaffenau, o mocy przerobowej 250 tys. Mg/rok (także dwa kotły rusztowe). Ostatnia instalacja termicznego przekształcania odpadów to Flötzersteig, mogąca w ciągu roku spalić 200 tys. Mg odpadów. Jest to najstarsza z wiedeńskich spalarni, która posiada trzy linie z kotłami rusztowymi.
Uzupełnieniem trzech spalarni opartych na technologii rusztowej jest czwarta wyposażona w kocioł fluidalny o wydajności 70 tys. Mg/rok, w której obok odpadów resztkowych spalane są także komunalne osady ściekowe. Łączna przepustowość wiedeńskich spalarni odpadów komunalnych wynosi ok. 770 tys. Mg/rok.
Rocznie spala się w nich ok. 650 tys. Mg odpadów: w tym ok. 500 tys. Mg odpadów zmieszanych (resztkowych) pochodzących z gospodarstw domowych, ok. 120 tys. Mg odpadów z rzemiosła, palnych odpadów budowlanych, odpadów resztkowych (innych niż niebezpieczne) ze szpitali i odpadów z oczyszczania ulic oraz ok. 30 tys.
Według aktualnego wiedeńskiego programu zapobiegania powstawaniu odpadów i planu gospodarki odpadami na lata 2013-20181, łączna moc przerobowa wiedeńskich spalarni odpadów komunalnych do 2018 r. ma wzrosnąć do 780 tys. Mg/rok. Ponadto Wiedeń posiada cztery kotły fluidalne do spalania 100% powstających w Wiedniu osadów ściekowych (w jednym z nich spalane są również odpowiednio przygotowane odpady resztkowe) oraz dwa piece obrotowe do spalania odpadów niebezpiecznych, w tym medycznych (także spoza miasta). Planowana jest również budowa zakładu fermentacji osadów ściekowych, jednak przefermentowane osady będą w dalszym ciągu spalane.
Energia z Odpadów
Co roku MA48 zbiera ok. 500 tys. Mg odpadów zmieszanych (resztkowych), pochodzących z gospodarstw domowych. Od jesieni 2008 r. cały ten strumień trafia do zakładów ich termicznego przekształcania. Dzięki przestrzeganiu najbardziej rygorystycznych standardów ochrony środowiska (zawartości objętych kontrolą substancji w spalinach nie przekraczają 10% dozwolonych limitów), wynikiem procesu jest czysta energia cieplna, stosowana w systemach ogrzewania i chłodzenia, a także energia elektryczna.
Spalarnie w Wiedniu generują ponad 1,2 mln MWh ciepła, ok. 81 tys. MWh energii elektrycznej i 38 tys.
Postępowanie z Pozostałościami Po Spalaniu
Pozostałości po spalaniu odpadów (żużel, popiół oraz pył z elektrofiltrów) scalane są przez dodatek cementu i kruszywa, a następnie składowane jako lekki beton na miejskim składowisku.
Magazynowanie Odpadów
Ze względu na konieczne coroczne przeglądy poszczególnych spalarni, na wypadek nieprzewidzianych ich awarii (składowanie nieprzerobionych odpadów komunalnych jest w Austrii absolutnie zabronione), a także w celu wyrównania ilości odpadów jako wsadu do instalacji termicznego ich przekształcania (ilość powstających odpadów podlega wahaniom w skali roku, a spalarnie potrzebują wyrównanego ilościowo wsadu), zrodziła się potrzeba tymczasowego magazynowania części odpadów. W tym celu utworzono centrum logistyczne.
tags: #oczyszczalnia #śmieci #wiedeń #informacje
