Oczyszczalnia Ścieków Przemysłowych w Zakładach Produkcyjnych: Wymagania i Regulacje w Polsce
- Szczegóły
Ścieki przemysłowe, z uwagi na ich szkodliwy skład, zaliczane są do tych cieczy, których nieprawidłowe pozbycie się może wywołać wiele długofalowych szkód w naszym środowisku. Aby temu zapobiec, powinno się je ściśle badać i odpowiednio oczyszczać.
Definicja Ścieków Przemysłowych
Według Prawa ochrony środowiska ścieki przemysłowe to „ścieki niebędące ściekami bytowymi albo wodami opadowymi lub roztopowymi będącymi skutkiem opadów atmosferycznych, powstałe w związku z prowadzoną przez zakład działalnością handlową, przemysłową, składową, transportową lub usługową, a także będące ich mieszaniną ze ściekami innego podmiotu, odprowadzane urządzeniami kanalizacyjnymi tego zakładu.” (Dz. U. 2023.537 art. 2 pkt 11) W praktyce ściekami przemysłowymi będą ścieki powstające np.
Zagrożenia związane ze ściekami przemysłowymi
Ścieki przemysłowe, mogą zawierać substancje toksyczne - takie jak np. metale ciężkie lub substancje łatwopalne. Jeśli nie zostaną odpowiednio zbadane i oczyszczone, trafiają do naturalnych ekosystemów i zanieczyszczają wodę, stwarzając ogromne zagrożenie dla środowiska.
Substancje Szczególnie Szkodliwe i Pozwolenia Wodnoprawne
Substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego zostały określone Rozporządzeniem Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej (Dz.U.2019.1220). Znalazły się tam m.
Pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków przemysłowych można otrzymać na określony czas. Wynika to z faktu, że takie pozwolenie wodnoprawne według Prawa wodnego obowiązuje maksymalnie przez okres 4 lat.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Regulacje Prawne dotyczące Odprowadzania Ścieków Przemysłowych
Nadrzędnym dokumentem, który zawiera w sobie szczegółowe informacje na temat tego, jakie ścieki mogą zasilać kanalizację, jest Rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. Na podstawie tego rozporządzenia tworzy się umowę między firmą a przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym.
Obowiązek posiadania pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków przemysłowych regulowany jest przez ustawę z 20 lipca 2017 r. Zgodnie z definicją zawartą w art. 16 pkt 64 ustawy z 20 lipca 2017 r.
Wyżej wskazana definicja nie obejmuje ścieków socjalno-bytowych powstałych w związku z funkcjonowaniem zakładu oraz wód opadowych i roztopowych, za wyjątkiem wód opadowych i roztopowych pochodzących ze stacji demontażu pojazdów oraz z miejsc magazynowania odpadów.
Ścieki przemysłowe, bez względu na to, z jakiego rodzaju działalności pochodzą, nie powinny być wprowadzane do środowiska w sposób niezorganizowany, ponieważ ich swobodny spływ do ziemi nie stanowi zabezpieczenia wód podziemnych przed zanieczyszczeniem i może powodować degradację gleby.
Ponadto, zgodnie z art. 75 pkt 3 ustawy z 20.07.2017 r. Prawo wodne zakazuje się wprowadzania do ziemi ścieków zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego oraz jeżeli byłoby to sprzeczne z warunkami wynikającymi z istniejących form ochrony przyrody utworzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Od ww. zasady jest jeden wyjątek - rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz. U. z 2019 poz. 1311) określa, że do ziemi mogą być odprowadzane ścieki pochodzące ze stacji uzdatniania wody, ścieki przemysłowe biologicznie rozkładalne oraz ścieki oczyszczane w procesie odwróconej osmozy (§ 11. 1 ww. rozporządzenia). Lista sektorów przemysłu, z których powstają ścieki biologicznie rozkładalne jest ściśle określona w ww.
Odprowadzanie ścieków przemysłowych do zbiornika bezodpływowego i dalej za pomocą wozów asenizacyjnych wywożenie ich do punktu zlewczego kanalizacji zbiorczej, bądź bezpośrednio do oczyszczalni ścieków. Jeżeli w składzie ścieków znajduje się którakolwiek z substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, takie rozwiązanie wymaga uzyskania zgody administratora sieci kanalizacyjnej i pozwolenia wodnoprawnego.
Odprowadzanie ścieków przemysłowych do gminnej sieci kanalizacji sanitarnej - w takim przypadku musimy uzyskać zgodę administratora sieci kanalizacyjnej oraz, jeżeli w skład naszych ścieków wchodzi którakolwiek z substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, pozwolenie wodnoprawne.
Nie wolno odprowadzać ścieków przemysłowych do kanalizacji deszczowej (art. 9 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r.
Odprowadzanie ścieków przemysłowych do wód (uwaga! rów melioracyjny, zbiornik wodny oraz staw nie są traktowane jako wprowadzenie ścieków do wód) - w takim przypadku zawsze wymagane jest pozwolenie wodnoprawne.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Szczegółową listę substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzanie do kanalizacji wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego zawiera rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego (Dz.U. 2019 poz.
Składając wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego podajemy określony skład ścieków, jednak to organ wydający pozwolenie ustala ostatecznie na podstawie analizy opisanych w operacie wodnoprawnym procesów technologicznych, oraz sugerowanych przez wnioskodawcę parametrów, jakie substancje powinny zostać uwzględnione w wydanym pozwoleniu. Takiego pozwolenia udziela właściwy ze względu ma miejsce korzystania z wód właściwy organ Wód Polskich, określany zgodnie z art.
Transport Ścieków Przemysłowych
Wywóz ścieków przemysłowych z zakładu nie jest wprost uregulowany w przepisach ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - dalej u.u.c.p.g., jednakże w mojej opinii, podmiot wytwarzający ścieki przemysłowe może je wywozić do sąsiedniego województwa własnym pojazdem (wozem asenizacyjnym), albo za pośrednictwem przedsiębiorcy posiadającego odpowiednie zezwolenie.
"Nieczystości ciekłe", o których mowa w u.u.c.p.g., odbierane od właścicieli nieruchomości (ze zbiorników bezodpływowych), to nie to samo, co ścieki przemysłowe, wytwarzane przez zakład.
Przedsiębiorca wywożący tylko własne ścieki przemysłowe do stacji zlewnej nie może starać się o zezwolenie na wywóz nieczystości płynnych od wójta gminy.
Jednocześnie, nie ma przepisów, które zabraniałaby wywożenia własnym wozem asenizacyjnym ścieków, który spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 listopada 2002 r. w sprawie wymagań dla pojazdów asenizacyjnych, ani również przepisów, które zezwalałby na wywóz wytworzonych przez zakład ścieków.
Wszelkie kwestie związane z wywozem tego rodzaju ścieków oraz ich wprowadzaniem na wyznaczone miejsca (np. stacje zlewne) podlegają przepisom wykonawczym do u.u.c.p.g., a mianowicie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 października 2002 r. w sprawie warunków wprowadzania nieczystości ciekłych do stacji zlewnych - dalej r.w.n.c.s.
Nie wolno w jednym wozie asenizacyjnym mieszać ścieków przemysłowych z bytowymi. Z § 4 r.w.n.c.s. jednoznacznie wynika zakaz mieszania w jednym pojeździe asenizacyjnym nieczystości płynnych bytowych z nieczystościami przemysłowymi.
Również istotny jest § 7 r.w.n.c.s., wskazujący na to, że dostawca nieczystości ciekłych może je wprowadzić do stacji zlewnej, jeżeli posiada umowę zawartą z właścicielem tego obiektu, w której m.in. określona zostanie dopuszczalna wielkość ładunku zanieczyszczeń w dowożonych nieczystościach, jak również miejsce, częstotliwość i sposób pobierania próbek kontrolnych tych nieczystości.
Wytwórca ścieków powinien posiadać pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków przemysłowych do "cudzej" kanalizacji, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - dalej pr. wod., jeśli wśród wytwarzanych ścieków znajdują się substancje, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2005 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, których wprowadzanie w ściekach przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych wymaga uzyskania pozwolenia wodnoprawnego - dalej r.s.s.ś.w., a także umowę cywilnoprawną z odbiorcą ścieków.
W przypadku korzystania z przewoźnika, wytwórca ścieków przemysłowych musi posiadać umowę zawartą z nim w trybie art. 6 u.u.c.p.g.
Wytwórca ścieków jest odpowiedzialny za ich jakość, co oznacza, że musi on prowadzić działania zapewniające ograniczanie powstawania tych substancji u źródła, np. poprzez zamianę technologii produkcji, surowców, materiałów.
Ubiegając się o pozwolenie wodnoprawne, w trybie art. 122 ust. 1 pkt 11 pr. wod., zgodnie z art. 131 ust. 2b pr. wod., przedsiębiorca musi do wniosku dołączyć zgodę właściciela urządzeń kanalizacyjnych, do których będą wprowadzane jego ścieki (odbiorcy z innego województwa), jeśli będzie wywoził ścieki samodzielnie do zbiorczych punktów służących do neutralizacji ścieków (własnym taborem asenizacyjnym).
Natomiast, gdy będzie czynił to za pomocą przewoźnika (na podstawie umowy cywilnoprawnej), to będzie musiał wylegitymować się zawartą umową cywilnoprawną. Z kolei przewoźnik specjalizujący się w tego typu usługach będzie musiał udokumentować gotowość odbioru takich nieczystości przez stacje zlewną (art. 8 ust. 2a u.u.c.p.g.).
Również w zezwoleniu na prowadzenie omawianej działalności powinna zostać określona stacja zlewna, która będzie przyjmowała nieczystości ciekłe odbierane od poszczególnych wytwórców.
Obowiązek uzyskania pozwolenia wodnoprawnego byłby wyłączony, gdyby w składzie wytwarzanych ścieków nie było substancji, o których mowa w r.s.s.ś.w. Ustalenie, czy dany podmiot jest wytwórcą substancji określonych w tym akcie, powinna zostać potwierdzona poprzez badania jakościowe wytwarzanych ścieków przemysłowych.
Dopuszczone rodzaje zanieczyszczeń i ich wielkości określi przedsiębiorstwo kanalizacyjne w umowie cywilnoprawnej, zawartej na podstawie art. 6 ust. Prawo Ochrony Środowiska
Podczyszczanie Ścieków Przemysłowych
Budowę, rozbudowę i przebudowę istniejących podczyszczalni ścieków przemysłowych sektora spożywczego odprowadzających ścieki do oczyszczalni komunalnych wraz z systemami przyłączeniowymi lub przesyłowymi.
Podczyszczanie ścieków w przemysłowych zakładach branży spożywczej opiera się na technologii flotacji ciśnieniowej DAF w połączeniu z chemiczną koagulacją i flokulacją oczyszczanego medium. Proces flotacji DAF polega na rozdzielaniu zanieczyszczeń stałych ze ścieków za pomocą sprężonego powietrza. Ścieki surowe poddawane są wstępnej obróbce chemicznej polegającej na koagulacji, flokulacji i korekcie pH.
Schemat technologiczny typowej podczyszczalni ścieków przemysłowych pokazano na powyższym rysunku. Ścieki dopływające z produkcji powinny być najpierw odcedzone na kracie hakowej (np. krata hakowa KHT) lub sicie (np. sito bębnowe FD lub kanałowe SSK), gdzie następuje usunięcie większych zanieczyszczeń. Krata lub sito kanałowe zamontowane są zazwyczaj bezpośrednio na kolektorze doprowadzającym ścieki z zakładu przemysłowego.
Zbiornik retencyjny jest niezbędnym elementem oczyszczania ze względu na konieczność uśrednienia składu ścieków przed ich dalszą obróbką chemiczną. Po uśrednieniu w zbiorniku retencyjnym, ścieki pompowane są za pomocą pompy zatapialnej, której wydajność skorelowana jest z nominalną przepustowością flotatora.
Ścieki trafiają na flokulator rurowy (reaktor), w którym podane są reagenty chemiczne i woda saturowana. Następnie ścieki doprowadzane są do kieszeni wlotowej flotatora i rozprowadzane są poprzez układ wielostrumieniowy w całej objętości urządzenia. Polega na dozowaniu do ścieków odpowiedniej dawki reagentów takich jak: siarczan żelazowy (np. PIX), polimer kationowy (np. Superflock), glinian sodowy (np. SAX), który jednocześnie jest regulatorem pH. Wymieszanie reagentów ze ściekami następuje w reaktorze.
Podczas koagulacji tworzone są układy koloidalne zawiesiny. Flokulacja powoduje sklejanie się koloidalnych cząsteczek zanieczyszczeń w kilkunasto-milimetrowe kłaczki.
Ścieki oczyszczone są recyrkulowane do reaktora i saturowane za pomocą pompy kawitacyjnej. Stopień recyrkulacji ścieków wynosi zazwyczaj 20 - 50%, co powoduje po wprowadzeniu do flotatora wynoszenie kłaczków wytworzonych w wyniku obróbki chemicznej.
Powstały w ten sposób osad odwodniony może być wykorzystany do produkcji biomasy lub granulowanego nawozu.
Umowy na Odprowadzanie Ścieków
Zgodnie z art. 6 ust. 2 uzzw. przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy.
Mimo to, Sąd Okręgowy w Warszawie Sąd Ochrony Konkurencji i Konsumentów w wyroku z dnia 1 lutego 2023 r. (sygn. W stanie faktycznym sprawy gminny zakład budżetowy odmówił podpisania z zakładem przetwórstwa mięsnego nowej umowy na odprowadzanie ścieków, która miała zastąpić umowę wygasającą.
SOKiK oddalając odwołanie wyjaśnił, iż zgodnie 2 § 8 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 14 lipca 2006 r. Przedmiotowe pozwolenie, na podstawie art. 389 pkt 2 w zw. z art. 34 pkt 3 Prawa wodnego, jest wymagane między innymi dla ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, bowiem wprowadzenie ich do sieci kanalizacyjnej podmiotu trzeciego jest kwalifikowane jako szczególne korzystanie z wód i jako takie wymaga pozwolenia wodnoprawnego, które zobowiązany jest uzyskać wytwórca ścieków przemysłowych (art.
Dopuszczalność wydania pozwolenia na odprowadzanie ścieków przemysłowych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego do urządzeń kanalizacyjnych, będących własnością innego podmiotu jest możliwe wyłącznie w sytuacji, kiedy tenże właściciel wyraził na to zgodę (art. 407 ust. 5 ustawy Prawo wodne).
Zezwolenie na wprowadzenie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego bez uzyskania stanowiska właściciela urządzeń kanalizacyjnych co do tego, czy do stanowiącej jego własność kanalizacji w ogóle takie ścieki mogą być wprowadzone i czy zapewnia ona wymagane Prawem wodnym możliwości stosownych pomiarów i sprawdzania zawartości dostarczanych ścieków, jest niedopuszczalne.
Bez spełnienia powyższych warunków zawarcie umowy zdaniem Sądu nie będzie możliwe, gdyż sprzeciwiają się temu przepisy ustaw - Prawo wodne i ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzanie ścieków.
tags: #oczyszczalnia #ścieków #przemysłowych #zakłady #produkcyjne #wymagania
