Oczyszczalnia Ścieków Janówek: Zasada Działania i Modernizacja

Szczegóły: Opublikowano: 26. March 2026

Na działalność wodociągowo-kanalizacyjną składa się wiele procesów technologicznych o energochłonnym charakterze. Mając na uwadze skalę działalności i wielkość wrocławskiego systemu wodociągowo-kanalizacyjnego, ciągłe poszukiwanie rozwiązań proefektywnościowych jest nie tylko częścią ogólnej polityki firmy, ale także ważnym elementem codziennej eksploatacji. Każdy eksploatator systemów wodociągowo-kanalizacyjnych, opierając się na swojej wiedzy i doświadczeniu, jest w stanie wskazać punkty, w których występują duże straty energii. Na tej podstawie może on następnie podjąć decyzje, w jaki sposób usprawnić obsługiwany przez siebie proces technologiczny.

Jednak w skomplikowanych systemach dystrybucji wody i oczyszczania ścieków, w których występuje wiele powiązanych ze sobą układów i instalacji, nie zawsze wiedza pojedynczych osób będzie wystarczająca do właściwego zidentyfikowania źródła problemu niskiej efektywności.

Rozbudowa i Modernizacja Oczyszczalni Janówek

Najdroższym elementem całego przedsięwzięcia jest rozbudowa i modernizacja Wrocławskiej Oczyszczalni Ścieków „Janówek”. Inwestycja pochłonie ponad 386 mln zł. MPWiK Wrocław otrzymało największe dofinansowanie w swojej historii: ponad 286 mln zł. Pieniądze zostaną przeznaczone na rozbudowę i modernizację Wrocławskiej Oczyszczalni Ścieków, budowę nowych sieci kanalizacyjnych oraz działania edukacyjne skierowane do mieszkańców.

W marcu MPWiK informowało o przyznaniu 219 mln zł z programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS). W grudniu ogłoszono, że po podpisaniu aneksu do umowy kwota dofinansowania wzrosła do ponad 286 mln zł. Środki zostaną wykorzystane na rozwiązanie problemów z gospodarką ściekową miasta, m.in. na budowę nowych sieci kanalizacyjnych i rozbudowę oczyszczalni ścieków.

Ostatnia duża modernizacja oczyszczalni miała miejsce w 2012 roku. Od tego czasu obiekt może oczyszczać około 150 tys. metrów sześciennych ścieków na dobę. Po zakończeniu inwestycji przepustowość wzrośnie do 209 tys. metrów sześciennych na dobę, czyli o 39 proc. To odpowiedź na rosnącą liczbę mieszkańców i rozbudowę aglomeracji wrocławskiej, a także lepsze zabezpieczenie miasta przed skutkami ulewnych deszczy i lokalnych podtopień.

Przeczytaj także: Praca w Oczyszczalni Janówek

Rozbudowa i modernizacja Wrocławskiej Oczyszczalni Ścieków "Janówek" wraz z pompownią Stary Port pozwoli na podwojenie wydajności zakładu i zapewni możliwość oczyszczenia w ciągu doby około 140.000 m3 ścieków z całej aglomeracji wrocławskiej i kilku sąsiednich gmin. Inwestorem jest MPWiK we Wrocławiu a generalnym wykonawcą konsorcjum firm BUDIMEX DROMEX S.A. oraz CADAGUA S.A.

Etapy Rozbudowy

Rozbudowa oczyszczalni została podzielona na trzy etapy:

Etap pierwszy: Modernizacja części mechanicznej oczyszczania ścieków oraz budowa instalacji Anammox. Rozpoczęty we wrześniu 2024 roku, obejmuje modernizację części mechanicznej oczyszczania ścieków oraz budowę instalacji Anammox. To innowacyjna technologia usuwania związków azotu z odcieków z osadu przefermentowanego. MPWiK, we współpracy z Politechniką Wrocławską, opracowało autorskie rozwiązania i posiada dwa patenty na technologię poprawiającą efektywność usuwania azotu. Na placu budowy wykonano już 57 proc. prac:
- zakończono testy szczelności dwóch nowych osadników wstępnych i rozpoczęto ich rozruch,
- jeden z modernizowanych osadników wstępnych jest już w pełni uruchomiony, kolejny jest w trakcie modernizacji,
- powstaje nowy budynek deamonifikacji (Anammox), kończą się prace konstrukcyjne,
- przebudowywana jest m.in. pompownia główna i piaskowniki.
Etap drugi: Modernizacja biologicznego oczyszczania ścieków. Obejmuje dostosowanie pięciu bloków biologicznych do większych przepływów, modernizację siedmiu osadników wtórnych, budowę nowego osadnika oraz montaż regulatorów napływu. System napowietrzania zostanie wyposażony w pięć nowych dmuchaw powietrza. Tutaj zaawansowanie prac wynosi 24 proc.:
- trwa montaż urządzeń w nowym osadniku wtórnym,
- modernizowane są kolejne osadniki i bloki biologiczne,
- powstają nowe sieci technologiczne i elektryczne.
Etap trzeci: Elektroenergetyczny, ma na celu zwiększenie mocy obiektu poprzez dostosowanie infrastruktury energetycznej do rozbudowanej oczyszczalni. Ten etap nie jest objęty dofinansowaniem unijnym.

Pierwszy i drugi etap zakończą się na początku 2027 roku.

Innowacyjna Metoda Usuwania Azotu - Deamonifikacja

Naukowcy z Wydziału Inżynierii Środowiska we współpracy ze specjalistami z wrocławskiego MPWiK opracowali nowatorską metodę usuwania azotu z odcieków pofermentacyjnych we wrocławskiej oczyszczalni ścieków „Janówek”.- Deamonifikacja odcieków, bo tak nazywa się to rozwiązanie, pozwoli na obniżenie stężenia azotu ogólnego w ściekach oczyszczonych, co w znaczący sposób usprawni pracę oczyszczalni ścieków komunalnych - mówi Radiu Wrocław Wojciech Stanek, wiceprezes MPWiK S.A. - Pozwoli to na zwiększenie przepustowości wrocławskich oczyszczalni ścieków o około 20%. Metoda ta powstała w odpowiedzi na rosnące wyzwania związane z ochroną środowiska.

Nowa metoda, deamonifikacja odcieków, pozwoli na obniżenie stężenia azotu ogólnego w ściekach oczyszczonych, co znacząco usprawni pracę oczyszczalni ścieków komunalnych. Zwiększona zostanie ilość oczyszczanych ścieków przyjmowanych do wrocławskiej oczyszczalni o ok. 20 tys. m sześc. na dobę. Dodatkowo zmniejszy się zapotrzebowanie na energię o ok. 7-9 proc.

Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie

Nowa technologia przygotowana przez MPWiK Wrocław oraz PW zostanie wdrożona nie tylko w stolicy Dolnego Śląska. Umowę licencyjną na jej wykorzystanie podpisało MPWiK Żywiec, reprezentowane przez Halinę Staszkiewicz, prezes Zarządu.

Stan Kanalizacji we Wrocławiu

Wrocław jest dziś skanalizowany w 98 proc. i znajduje się w ścisłej czołówce najlepiej wyposażonych metropolii w Europie. Wciąż są jednak miejsca, gdzie mieszkańcy muszą czekać na szambiarkę. To właśnie te brakujące 2 proc. miasta, głównie peryferyjne, słabiej zaludnione osiedla, stały się jednym z głównych powodów rekordowego wsparcia finansowego dla Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji.

We Wrocławiu dostępu do kanalizacji brakuje w 2 proc. obszaru miasta. To głównie tereny oddalone od istniejącej infrastruktury, o niskiej gęstości zabudowy. Jak tłumaczy Martyna Bańcerek, rzecznik prasowy MPWiK, miasto nigdy nie może być skanalizowane w 100 proc.

Dzięki obecnemu projektowi, na który dofinansowanie otrzymało MPWiK, powstanie ponad 22 km nowych sieci kanalizacyjnych, a dostęp do kanalizacji zyska około 3 tys. mieszkańców. To właśnie tutaj brakowało jej najbardziej.

Część inwestycji została już zakończona. Kanalizacja powstała w następujących lokalizacjach:

Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania

Leśnica - ul. Mokrzańska, Sosnowa, Małoszyńska, Niemkińska, Niepierzyńska
Księże Wielkie - ul. Popielskiego, Myszkowska, Sosnowiecka, Brochowska
Świniary - ul. Mikory, Zagaje, Pęgowska, Zalipie, Kminkowa, Zarzecze, Zaziębie, Załęże, Zabłocie, Zapotocze
Strachowice - ul. Zarembowicza, Desantowa, fragment ul. Strachowickiej, ul.

Pozostałe inwestycje są w trakcie realizacji lub przed zakończeniem:

Brochów - ul. Mandżurska (zakończenie do I kw. 2026 r.)
Kłokoczyce - ul. Kłokoczycka, Złotej Lilii, Czerwonych Maków, Czerwonej Róży, Białych Goździków (w realizacji, zakończenie do końca 2026 r.)
Żerniki - ul. Rumiankowa, Osiniecka, Strachowicka, Objazdowa, Kardamonowa (do IV kw. 2027 r.)
Ratyń - ul. Gromadzka, Szkolna, Miodowa (do IV kw. 2027 r.)
Marszowice (etap III) - ul. Krzelowska, Małomicka, Łososiowicka (do IV kw. 2027 r.)

MPWiK eksploatuje dziś ponad 2300 km sieci kanalizacyjnej. Od 2020 roku wybudowano 130 km nowych sieci, a do końca 2027 roku przybędzie kolejnych 30 km.

Źródła Zanieczyszczeń we Wrocławiu

Na terenie miasta znajduje się wiele źródeł zanieczyszczeń, z których ścieki odprowadzane są bezpośrednio do Odry i jej dopływów. Większość zakładów przemysłowych odprowadza swoje ścieki do kanalizacji miejskiej, skąd trafiają do Centralnej Oczyszczalni Ścieków - mechaniczno-biologicznej oczyszczalni z podwyższonym usuwaniem związków biogennych.

Przykłady zakładów odprowadzających ścieki:

Wrocławska Oczyszczalnia Ścieków (Janówek) o przepustowości 90000 m3/d
Polifarb Cieszyn Wrocław S.A., Oddział we Wrocławiu, odprowadzający ok. 850 m3/d ścieków po oczyszczaniu na oczyszczalni mechaniczno-chemiczno-biologicznej
Farmaceutyczna Spółdzielnia Pracy "Galena" we Wrocławiu - funkcjonuje pełnosprawna oczyszczalnia mechaniczno-biologiczna o przepustowości 53 m3/d.
Zakł. Chem. Wrocławskie Zakłady Materiałów Ogniotrwałych - odprowadzające bez pozwolenia 38 m3/d ścieków sanitarnych i deszczowych po podczyszczaniu na osadnikach gnilnych.
oczyszczalnia Cukrowni "Wrocław", z której odprowadzanych jest przez rów ok.
"Polar" S.A. oddział Psie Pole - oczyszczone ścieki bytowo-gospodarcze i przemysłowe wraz z wodami opadowymi w ilości ok.

Jakość Wód

Jak wynika z przedstawionej oceny, Odra poniżej Wrocławia (i poniżej oczyszczalni ścieków w Janówku) nie odpowiada normom, a parametrami, które decydowały o takiej klasyfikacji, są ponadnormatywne stężenia azotu azotynowego, chlorofilu "a" i wartości miana coli. Również wody w poszczególnych dopływach Odry na terenie Wrocławia nie odpowiadają obowiązującym normom.

Na stan czystości rzek na terenie miasta znaczny wpływ ma to, co dzieje się na obszarach zlewni rzek, których odcinki ujściowe przepływają przez miasto. Wpływ tych szeroko zakrojonych działań na stan czystości rzek jest widoczny. W grupie wskaźników organicznych większość rzek osiąga już poziom II klasy czystości. Problemem pozostaje nadal ponadnormatywne zanieczyszczenie związkami biogennymi oraz bakteriami fekalnymi typu coli.

tags: #oczyszczalnia #ścieków #Janówek #zasada #działania