Przydomowe Oczyszczalnie Ścieków z Odprowadzeniem do Rowu: Przepisy i Rodzaje
- Szczegóły
Budowa przydomowej oczyszczalni ścieków to wygodne rozwiązanie w domach zlokalizowanych w miejscach, gdzie nie ma możliwości podłączenia się do sieci kanalizacyjnej. Wiele osób decyduje się na przydomowe oczyszczalnie. Zobacz, jakie należy spełnić warunki, aby zbudować przydomową oczyszczalnię. Na jakie rozwiązanie warto się zdecydować i sprawdź, jak działa taka instalacja.
Przydomowa Oczyszczalnia a Przepisy Prawa
Nie ma możliwości zbudowania przydomowej oczyszczalni na terenie, gdzie funkcjonuje system kanalizacji. Co więcej, zgoda na taką inwestycję uzależniona jest od miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i lokalnych regulacji w zakresie ochrony i bezpieczeństwa środowiska.
Budowa oczyszczalni o przepustowości do 7,5m3 wymaga jedynie zgłoszenia inwestycji w Wydziale Ochrony Środowiska, Wydziale Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego.
Nie jest wymagane pozwolenie wodno-prawne, jeśli ilość cieczy pościekowej opuszczającej oczyszczalnię nie przekracza 5m3 na dobę.
Jej umiejscowienie musi pozostawać zgodne z warunkami zachowania odpowiednich odległości:
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
- 30 metrów - odległość przewodu rozsączającego od studni
- 15 metrów od studni
- 5 metrów - odległość wylotów wentylacyjnych od okien i drzwi budynku mieszkalnego
- 3 metry od drzew
- 2 metry od granicy drogi lub działki
- 1,5 metra od linii gazowych i wodociągu
- 1 metr od kabli telekomunikacyjnych
- 0,8 metra od przewodów elektrycznych.
Jak Działa Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków?
Ścieki kierowane są z domu przyłączem kanalizacyjnym do osadnika gnilnego. Tam następuje pierwszy etap oczyszczania, odseparowania tłuszczów oraz grawitacyjne osadzanie ciał stałych, które zostają częściowo upłynnione w procesie fermentacji za sprawą bakterii beztlenowych. Pozbawione zawiesin ścieki wędrują do kolejnej komory, gdzie odbywa się oczyszczanie biologiczne. Zawartość zbiornika zostaje napowietrzona, mikroorganizmy osadu czynnego (bakterie zawieszone w toni ścieków w formie drobnych kłaczków) i złoża biologicznego (czyli różnorodne szczepy bakterii tlenowych) zaopatrzone w tlen rozkładają zanieczyszczenia odżywiając się rozpuszczonymi w ściekach związkami organicznymi.
Oczyszczone w ten sposób ścieki wędrują do kolejnego zbiornika, gdzie zostają sklarowane i skierowane do odbiornika. Są na tym etapie na tyle czyste, że mogą być oprowadzone do gruntu lub rowu melioracyjnego. Drenaż rozsączający wód pościekowych możliwy jest na dużych działkach, o niskim poziomie wód gruntowych, dobrze przepuszczalnym gruncie, najlepiej piaszczystym lub piaszczysto-gliniastym. Polega na rozprowadzeniu w ziemi systemu drenów, czyli perforowanych rur. W trakcie przepływu wody pościekowej przez warstwy gruntu następuje biologiczne oczyszczanie poprzez zachodzące w warunkach tlenowych procesy biologiczne.
Na gruntach o nieodpowiedniej przepuszczalności i tam, gdzie występują wysokie wody gruntowe należy przygotować odizolowane nieprzepuszczalną folią złoże piaskowe lub żwirowe.
Innym rozwiązaniem jest filtr gruntowo-korzeniowy, składający się z gleby porośniętej roślinami charakterystycznymi dla terenów podmokłych. Korzenie roślin zapewniają stały przepływ ścieków i tlenu do głębszych warstw złoża, gdzie mikroorganizmy rozkładają substancje organiczne.
Rozmiar Przydomowej Oczyszczalni
Parametrem określającym wielkość przydomowej instalacji neutralizującej ścieki jest jej przepustowość, czyli ilość ścieków oczyszczanych w ciągu doby. O wyborze jej rozmiaru może także przesądzać liczba osób, które ma obsługiwać. Przyjmuje się, że ilość ścieków odpowiada ilości zużywanej w gospodarstwie domowym wody. Biorąc pod uwagę, że dobowe zużycie wody na mieszkańca to ok. 150 l, łatwo obliczyć, jak duża oczyszczalnia zaspokoi potrzeby wszystkich użytkowników.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Zalety Przydomowej Oczyszczalni
Użytkownicy przydomowych oczyszczalni wskazują przed wszystkim na takie zalety tego rozwiązania:
- niskie koszty eksploatacji
- niemal bezobsługowe funkcjonowanie
- gwarancja bezpieczeństwa dla środowiska naturalnego
Obowiązki Użytkownika
Aby instalacja sprawnie i skutecznie funkcjonowała, należy Konieczne jest oczywiście opróżnianie osadnika. Wymaga ono wezwania wozu asenizacyjnego. Dobrze dobrany osadnik pozwala na przeprowadzanie takich czynności nie częściej niż co dwa lata.
Regularne uzupełnianie w osadniku biopreparatów zmniejsza częstotliwość jego opróżniania, bowiem ich obecność wspomaga procesy oczyszczania, redukuje powstawanie kożucha i osadu, minimalizuje ryzyko zatkania przepływu w rurach.
Co kilka miesięcy należy czyścić filtry. Wszystkie wskazówki poprawiające wydajność przydomowej oczyszczalni znajdują się w instrukcji producenta. Zależą od rodzaju zastosowanej instalacji i jej indywidualnych wymagać obsługowych.
Ile Kosztuje Przydomowa Oczyszczalnia Ścieków?
Zależnie od wybranego modelu, rozmiaru, za przydomową oczyszczalnię ze złożem biologicznym i osadnikiem wstępnym należy zapłacić od blisko 7 do ok. 12 tys. zł.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
To z pewnością więcej niż kosztowałoby szambo.
Wymagania Prawno-Administracyjne
Decydującą okolicznością, która wpływa na status prawny przydomowej oczyszczalni ścieków w zakresie procedury wymaganej przy budowie, a także pod względem wymaganej jakości ścieków oczyszczonych, jest sklasyfikowanie danego obiektu albo jako zwykłe korzystanie z wód, albo jako szczególne korzystanie z wód (Prawo wodne).
Zgodnie z art. 29, ust. 1, pkt 3 Prawa budowlanego, budowa indywidualnej przydomowej oczyszczalni ścieków nie wymaga pozwolenia na budowę, gdy jej dobowa przepustowość nie przekracza 7,5 m3.
W przypadkach szczególnego korzystania z wód, zawsze konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków z oczyszczalni, wydawanego przez starostwo powiatowe oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, którą wydaje organ administracji samorządowej (wójt, burmistrz lub prezydent miasta).
Dodatkowym ograniczeniem dotyczącym odprowadzania ścieków do ziemi jest wymóg, aby miejsce wprowadzania ścieków było oddzielone od najwyższego poziomu wodonośnego wód podziemnych warstwą gruntu o miąższości co najmniej 1,5 m.
Odprowadzenie Oczyszczonych Ścieków do Rowu
Odprowadzenie oczyszczonych ścieków z przydomowej lub zakładowej oczyszczalni do rowu melioracyjnego, cieku, kanału czy małej rzeki wydaje się prostym rozwiązaniem. W praktyce to jedno z bardziej wrażliwych prawnie i technicznie zagadnień w gospodarce ściekowej.
Kluczowe jest zrozumienie, że rów melioracyjny nie jest „niczyj” ani „wolny”. To zwykle element systemu odwodnieniowego, często powiązany z ciekami naturalnymi, użytkowanymi gruntami, a czasem wodami szczególnej ochrony. Oczyszczone ścieki, choć z definicji poddane procesowi oczyszczania, nadal są ściekami - prawnie traktuje się je zupełnie inaczej niż wody opadowe.
Podstawy Prawne Odprowadzania Oczyszczonych Ścieków do Rowu
Polskie prawo wyraźnie rozróżnia pojęcie ścieków i wód. Nie ma znaczenia, że ścieki przeszły proces oczyszczania - dopóki są rezultatem użytkowania wody, pozostają ściekami. Ma to kluczowe znaczenie przy odprowadzaniu ich do rowów melioracyjnych i cieków.
Rowy melioracyjne i odwadniające traktowane są co do zasady jako urządzenia wodne lub elementy systemu melioracji, a nie jako kanalizacja czy prywatny kanał zrzutowy. W wielu przypadkach są one w zarządzie:
- spółek wodnych,
- wód polskich (wody płynące),
- gmin, powiatów lub innych jednostek samorządu,
- czasem właścicieli gruntów (rowy prywatne, ale mające istotne ograniczenia w sposobie użytkowania).
Odprowadzenie oczyszczonych ścieków do takiego odbiornika zawsze stanowi szczególne korzystanie z wód. W konsekwencji wymaga to uzyskania decyzji wodnoprawnej - pozwolenia wodnoprawnego lub, w mniej złożonych przypadkach, zgłoszenia wodnoprawnego.
Najważniejsze Akty Prawne
Przy planowaniu odprowadzania oczyszczonych ścieków do rowu szczególnie istotne są:
- ustawa Prawo wodne - reguluje zasady korzystania z wód, w tym odprowadzania ścieków do odbiorników,
- ustawa Prawo ochrony środowiska - w części dotyczącej standardów emisyjnych, odpowiedzialności za szkody w środowisku oraz kontroli,
- rozporządzenia dotyczące warunków wprowadzania ścieków do wód lub do ziemi - określające parametry, które muszą być dotrzymane (BZT5, ChZT, zawiesina ogólna, azot, fosfor itp.),
- lokalne akty prawa miejscowego oraz decyzje administracyjne (plany zagospodarowania, uchwały rad gmin, regulaminy spółek wodnych).
Nawet jeśli producent przydomowej oczyszczalni deklaruje, że „można odprowadzać oczyszczone ścieki do rowu”, nie zwalnia to z obowiązku uzyskania zgód i sprawdzenia, czy rów w ogóle może pełnić rolę odbiornika w danym przypadku.
Rodzaje Oczyszczalni a Możliwość Zrzutu do Rowu
W przypadku przydomowych oczyszczalni ścieków właściciele często kuszą się na wylot do rowu, bo:
- poziom wód gruntowych jest wysoki i trudne jest wykonanie rozsączenia w gruncie,
- brakuje miejsca na drenaż lub pole filtracyjne,
- rów znajduje się w naturalnym spadku terenu, co ułatwia grawitacyjny odpływ.
Drenażowe oczyszczalnie z osadnikiem gnilnym zazwyczaj nie nadają się do bezpośredniego zrzutu do rowu - ich zadaniem jest oczyszczanie w gruncie, nie generowanie ścieku o jakości umożliwiającej wprowadzenie do odbiornika powierzchniowego.
W przypadku małych oczyszczalni komunalnych (dla kilku-kilkunastu budynków) oraz oczyszczalni zakładowych odprowadzenie ścieków do rowu jest częstą praktyką. Wymaga to jednak:
- pełnego projektu budowlanego instalacji,
- opracowania operatu wodnoprawnego,
- zapewnienia stałego monitoringu jakości ścieków na wylocie,
- przystosowania rowu (odcinka) do odbioru określonego ładunku zanieczyszczeń i ilości ścieków.
Spotyka się także rozwiązania, w których podstawowym odbiornikiem oczyszczonych ścieków jest grunt (drenaż, złoże filtracyjne), natomiast nadmiar wód lub ścieki w okresach wysokiego poziomu wód gruntowych kierowane są przelewem do rowu. Z punktu widzenia prawa taki przelew awaryjny wciąż jest wylotem ścieków do odbiornika powierzchniowego. Oznacza to, że również wymaga on uregulowania prawnego i spełnienia wymogów jakościowych - nie ma znaczenia, że przelew działa sporadycznie.
Warunki Prawne i Administracyjne
Odprowadzenie oczyszczonych ścieków do rowu co do zasady wymaga pozwolenia wodnoprawnego. Wniosek o pozwolenie składany jest do właściwego organu Wód Polskich, a podstawą jest operat wodnoprawny przygotowany przez osobę dysponującą odpowiednimi uprawnieniami.
Oprócz pozwolenia wodnoprawnego często konieczna jest odrębna zgoda właściciela lub zarządcy rowu. W praktyce może to być:
- spółka wodna (np. spółka melioracyjna),
- gmina lub powiat, jeśli rów ma status urządzenia komunalnego,
- Wody Polskie, gdy mowa o ciekach będących wodami płynącymi,
- właściciel prywatny, jeśli rów przebiega po jego działce i ma status rowu prywatnego, z zachowaniem ograniczeń wynikających z prawa wodnego.
Dokument reguluje m.in.:
- warunki korzystania z rowu jako odbiornika,
- zakres odpowiedzialności za ewentualne szkody,
- koszty utrzymania odcinka rowu,
- dostęp do wylotu w celach eksploatacyjnych i kontrolnych.
W pewnych przypadkach prawo dopuszcza zgłoszenie wodnoprawne zamiast pełnego pozwolenia. Dotyczy to jednak co do zasady działań o mniejszej skali i mniejszym wpływie na środowisko, np. niektórych wylotów wód opadowych po oczyszczeniu z powierzchni dachów czy małych powierzchni utwardzonych. Dla ścieków bytowych i przemysłowych odprowadzanych do rowu najczęściej konieczne jest pełne pozwolenie wodnoprawne.
Poza procedurą wodnoprawną często konieczne jest załatwienie kwestii budowlanych i planistycznych:
- zgłoszenie robót lub pozwolenie na budowę oczyszczalni ścieków (zależnie od jej wielkości),
- zgłoszenie budowy wylotu do rowu jako urządzenia wodnego (często skorelowane z procedurą wodnoprawną),
- sprawdzenie zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o warunkach zabudowy.
Warunki Techniczne i Jakościowe Oczyszczonych Ścieków
Aby odprowadzić oczyszczone ścieki do rowu, trzeba spełniać konkretne limity zanieczyszczeń. Wymogi te wynikają głównie z rozporządzeń dotyczących warunków wprowadzania ścieków do wód. Kluczowe wskaźniki to m.in.:
- BZT5 (biochemiczne zapotrzebowanie tlenu po 5 dobach),
- ChZT (chemiczne zapotrzebowanie tlenu),
- zawiesina ogólna,
- azot ogólny, amonowy, azotany,
- fosfor ogólny,
- związki toksyczne, metale ciężkie (dla ścieków przemysłowych),
- wskaźniki mikrobiologiczne, jeśli są wymagane (np. gdy odbiornik ma szczególny status).
W pozwoleniu wodnoprawnym parametry te są doprecyzowane i zwykle przyjmują wartości bardziej rygorystyczne niż minimalne, tak aby uwzględnić bezpieczeństwo środowiskowe oraz możliwości odbiornika.
Projektowanie Układu Oczyszczania pod Kątem Zrzutu do Rowu
Jeśli ścieki mają trafić do rowu, oczyszczalnia musi pracować bardziej stabilnie niż przy rozsączeniu w gruncie. Projektant nie powinien opierać się wyłącznie na katalogowych deklaracjach producenta, ale uwzględnić rzeczywiste warunki pracy instalacji.
Dla wylotu do rowu zdecydowanie lepiej sprawdzają się układy oparte na:
- złożach biologicznych (nisko obciążone, z rezerwą objętości),
- bioreaktorach osadu czynnego z komorą retencyjną i wydzieloną stabilizacją osadu,
- systemach z dodatkowymi stopniami doczyszczania (filtry piaskowe, żwirowe, złoża mineralne).
Formalności Związane ze Zgłoszeniem Budowy Przydomowej Oczyszczalni Ścieków
Przydomowe oczyszczalnie ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę nie wymagają pozwolenia na budowę, a jedynie zwykłego zgłoszenia do Starostwa Powiatowego.
W niektórych przypadkach, takich jak odprowadzanie ścieków do rowu melioracyjnego lub rzeki, konieczne może być uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.
Aby zgłosić budowę przydomowej oczyszczalni ścieków, konieczne jest przygotowanie odpowiedniej dokumentacji. Poniżej przedstawiamy listę wymaganych dokumentów:
- Mapka sytuacyjno-wysokościowa: należy nanieść na nią lokalizację przydomowej oczyszczalni.
- Druk zgłoszenia budowy: Oryginalny druk zgłoszenia budowy. Wraz z drukiem należy dołączyć wszystkie niezbędne załączniki.
- Oświadczenie o prawie własności do działki: Dokument potwierdzający, że jesteś właścicielem działki, na której planujesz zbudować oczyszczalnię oraz oświadczenie o prawie własności do działki.
- Dokumentacja techniczna oczyszczalni: powinna uwzględnić montaż przydomowej oczyszczalni ścieków zgodnie z aktualnymi wymogami.
WAŻNE: Biologiczna oczyszczalnia ścieków musi posiadać deklarację właściwości użytkowych potwierdzającą zgodność z normą PN EN 12566-3.
Dodatkowe Informacje
Przy budowie przydomowej oczyszczalni ścieków należy złożyć zgłoszenie budowlane do Starostwa Powiatowego, pamiętając o zachowaniu odpowiednich odległości od innych elementów infrastruktury, takich jak studnie, droga, drzewa, czy linie gazowe i elektryczne.
W przypadku niektórych sytuacji, takich jak odprowadzenie oczyszczonych ścieków do wód lub większy zrzut ścieków, konieczne może być uzyskanie dodatkowego pozwolenia wodnoprawnego.
W przypadku budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, nie zawsze jest konieczna opinia geotechniczna. To jednak wskazane skonsultowanie się ze specjalistą, który pomoże dokładnie określić warunki terenowe i procedury budowy oczyszczalni.
Przy budowie przydomowej oczyszczalni ścieków nie jest wymagana zgoda sąsiadów. Wystarczy jedynie złożyć zgłoszenie budowy do Starostwa Powiatowego.
Zgłoszenie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków jest ważne przez okres 2 lat, licząc od daty wskazanej jako termin rozpoczęcia robót.
W procesie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków warto skorzystać z pomocy specjalistów, którzy posiadają odpowiednią wiedzę na temat procedur i formalności związanych z budową.
Proces wypełniania wniosku o zgłoszenie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków jest prosty i niezbyt skomplikowany.
tags: #oczyszczalnia #przydomowa #rodzaje #z #odprowadzeniem #do
