Oczyszczalnia ogrodowa: Projekt, budowa krok po kroku

Szczegóły: Opublikowano: 13. March 2026

Budując dom, przed każdym Inwestorem staje pytanie o sposób odprowadzania nieczystości. W ostatnich latach na popularności zyskują przydomowe oczyszczalnie ścieków. Wśród najczęstszych powodów wylicza się aspekty ekologiczne i ekonomiczne, jednak zalet ich stosowania jest mnóstwo. Przydomowe oczyszczalnie ścieków stały się alternatywą do popularnych wcześniej szamb czy sposobu odprowadzania ścieków z domu do kanalizacji miejskiej.

Rodzaje przydomowych oczyszczalni ścieków

Wyróżniamy dwa główne rodzaje przydomowych oczyszczalni ścieków:

Biologiczne - wykorzystujące procesy tlenowe lub beztlenowe do rozkładu zanieczyszczeń organicznych. Składają się z osadnika wstępnego, komory napowietrzania i osadnika wtórnego.
Drenażowe - oczyszczające ścieki w złożu gruntowym, przez które przepływają. Wymagają większej powierzchni działki i odpowiednich warunków gruntowo-wodnych.

Niezależnie od typu, przydomowa oczyszczalnia ścieków działa na zasadzie trzystopniowego oczyszczania:

Mechanicznego - usuwania zawiesin i części stałych w osadniku wstępnym.
Chemicznego - strącania fosforu za pomocą koagulantów.
Biologicznego - rozkładu zanieczyszczeń organicznych przez mikroorganizmy w komorze napowietrzania lub złożu gruntowym.

Wybór odpowiedniej oczyszczalni

Doboru przydomowej oczyszczalni ścieków dokonuje się na podstawie przepustowości dobowej (tj. obliczonej jakości i objętości ścieków jakie rodzina będzie wytwarzać w ciągu doby) oraz warunków gruntowo-wodnych występujących w miejscu przeznaczonym pod instalację oczyszczalni. Czasem zdarza się, że warunki gruntowe nie są korzystne dla budowy oczyszczalni ścieków. Dzieje się tak w przypadku występowania gruntów słabo przepuszczalnych i/lub wysokiego poziomu lustra wód gruntowych, który dyskwalifikuje klasyczne rozwiązania z poletkiem rozsączającym w gruncie.

Rozwiązaniem w takiej sytuacji jest instalacja oczyszczalni z odprowadzeniem oczyszczonych ścieków do istniejącego cieku wodnego lub do gruntu poprzez poletko rozsączające w nasypie.

Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie

Obie wersje tj.:

Poletko rozsączające - Zajmuje niewielką powierzchnię - idealne na małe działki.
Poletko rozsączające w nasypie - Najlepsza na małe działki, na których poziom wód gruntowych jest wysoki. Oczyszczalnia w tej konfiguracji może być zamontowana w każdej klasie przepuszczalności gruntu, także w gruncie słabo przepuszczalnym (np.
Ciek wodny (np. rów, rzeka) - Jest to rozwiązanie najprostsze i możliwe do zastosowania w każdych warunkach gruntowych, jednak wymaga uzyskania dodatkowych uzgodnień i zgód formalno-prawnych (np.

Przepisy prawne dotyczące przydomowych oczyszczalni ścieków

Decydując się na przydomową oczyszczalnię ścieków, trzeba pamiętać o licznych przepisach prawnych i wymaganiach technicznych, które należy spełnić.

Prawo budowlane a POŚ

Zgodnie z Prawem budowlanym, budowa przydomowej oczyszczalni ścieków wymaga zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, w zależności od jej wydajności:

POŚ o wydajności do 7,5 m3 na dobę - wystarczy zgłoszenie budowy w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta.
POŚ o wydajności powyżej 7,5 m3 na dobę - konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Zgłoszenie budowy POŚ powinno zawierać:

Oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Mapę z rozmieszczeniem urządzeń oczyszczalni na działce.
Opis techniczny oczyszczalni, wraz z danymi o jej wydajności i sposobie odprowadzania ścieków.

Prawo wodne i zgłoszenie wodnoprawne

Prawo wodne nakłada obowiązek uzyskania zgłoszenia wodnoprawnego dla przydomowych oczyszczalni ścieków o określonej przepustowości:

Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania

POŚ o przepustowości do 5 m3 na dobę - wymagane jest zgłoszenie wodnoprawne w Nadzorze Wodnym.
POŚ o przepustowości powyżej 5 m3 na dobę - konieczne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.

Zgłoszenie wodnoprawne powinno zawierać informacje o:

Ilości i jakości odprowadzanych ścieków.
Sposobie ich oczyszczania i odprowadzania do odbiornika.
Wpływie na stan wód powierzchniowych i podziemnych.

Inne regulacje prawne

Przy planowaniu i eksploatacji przydomowej oczyszczalni ścieków należy także uwzględnić:

Ustawę o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, która zobowiązuje właścicieli nieruchomości do przyłączenia się do istniejącej sieci kanalizacyjnej lub wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy albo przydomową oczyszczalnię ścieków.
Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, które określa dopuszczalne stężenia zanieczyszczeń w ściekach odprowadzanych do wód lub do ziemi.

Wymagania techniczne i lokalizacyjne

Warunki gruntowo-wodne

Wybierając rodzaj przydomowej oczyszczalni ścieków, trzeba wziąć pod uwagę warunki panujące na działce:

Przepuszczalność gruntu - determinuje możliwość zastosowania oczyszczalni drenażowej. Grunt musi być na tyle przepuszczalny, aby umożliwić swobodny przepływ ścieków przez złoże.
Poziom wód gruntowych - wysoki poziom wód uniemożliwia montaż oczyszczalni drenażowej. W takiej sytuacji lepszym rozwiązaniem będzie oczyszczalnia biologiczna.

Odległości od obiektów

Przydomowa oczyszczalnia ścieków musi być zlokalizowana w odpowiedniej odległości od:

Granicy działki - minimum 2 metry.
Budynków mieszkalnych - minimum 5 metrów.
Studni - minimum 15 metrów dla instalacji biologicznej i minimum 70 metrów dla układu drenażowego.

Powierzchnia działki

Minimalna powierzchnia działki, na której można zamontować przydomową oczyszczalnię ścieków, zależy od rodzaju oczyszczalni:

Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?

Oczyszczalnie biologiczne (kompaktowe) - wymagają stosunkowo niewielkiej powierzchni, rzędu kilkudziesięciu metrów kwadratowych. Są dobrym rozwiązaniem dla małych działek.
Oczyszczalnie drenażowe - potrzebują większej powierzchni na układ rozsączający, proporcjonalnej do ilości odprowadzanych ścieków. Minimalna powierzchnia to zazwyczaj kilkaset metrów kwadratowych.

Formalności krok po kroku - jak zalegalizować przydomową oczyszczalnię ścieków?

Zgłoszenie budowy w starostwie powiatowym lub urzędzie miasta (dla POŚ o wydajności do 7,5 m3 na dobę).
Zgłoszenie wodnoprawne w Nadzorze Wodnym (dla POŚ o przepustowości do 5 m3 na dobę).
Uzyskanie pozwolenia na budowę (dla POŚ o wydajności powyżej 7,5 m3 na dobę) lub pozwolenia wodnoprawnego (dla POŚ o przepustowości powyżej 5 m3 na dobę), jeśli jest wymagane.
Montaż i odbiór przydomowej oczyszczalni ścieków przez uprawnionego instalatora.
Zgłoszenie zakończenia budowy do nadzoru budowlanego (dla POŚ wymagających pozwolenia na budowę).

Przydomowa oczyszczalnia korzeniowa

Przydomowa oczyszczalnia korzeniowa to przemyślane połączenie ekologii, estetyki i inżynierii, które pozwala wykorzystać naturalne procesy oczyszczania wody we własnym ogrodzie. Dzięki zastosowaniu roślin wodnych i odpowiednio skonstruowanego złoża filtracyjnego możliwe jest skuteczne oczyszczanie ścieków bez szkody dla środowiska, a nawet z korzyścią dla lokalnego ekosystemu.

Oczyszczanie ścieków w oczyszczalni hydrobotanicznej: Ścieki z domu są poddawane wstępnej sedymentacji w osadniku gnilnym, czyli zbiorniku podobnym do szamba, a następnie z grubsza sklarowane są pompowane na złoże filtracyjne, czyli do właściwej oczyszczalni. Podstawą oczyszczania ścieków w oczyszczalni hydrobotanicznej są bakterie obecne w warstwie gruntu otaczającego kłączo-korzenie trzciny. Powodują one rozkład substancji organicznych zawartych w ściekach. Do bakterii tlenowych przez korzenie, łodygi, liście i kłącza jest przekazywany tlen. Na powierzchni ma miejsce stabilizacja tlenowa zawiesin pozostałych po przejściu przez osadnik, szczątków obumarłych liści i łodyg. Ponadto azot jest uwalniany w postaci gazu przez mikroorganizmy, a fosfor wiązany w złożu przez dodatki wapienne i żelazo. Do adsorpcji fosforu używa się specjalnie dobranych minerałów.

Oczyszczalnia korzeniowa redukuje BZT5 (biochemiczne zapotrzebowanie na tlen) średnio o 90%, azot - o 94%, a fosfor o mniej więcej 90%.

Kluczowymi kwestiami przy podejmowaniu decyzji o budowie oczyszczalni korzeniowej są powierzchnia działki i rozmieszczenie na niej budynków. Rozwiązanie stosowane obecnie w oczyszczalniach korzeniowych - pionowy przepływ ścieków przez złoże - wymaga przeznaczenia pod ich budowę 3,5 m kw. Miejsce, w którym ma powstać obiekt, musi mieć zapewnione co najmniej sześciogodzinne nasłonecznienie w ciągu doby. Projektanci wykorzystują różne rodzaje wypełnienia złoża. To właśnie ono jest najważniejszym ogniwem systemu. Dzięki niemu oczyszczalnia jest skuteczna bądź nie.

Eksploatacja i konserwacja przydomowej oczyszczalni ścieków

Zasady prawidłowej eksploatacji

Aby zapewnić długotrwałe i efektywne działanie przydomowej oczyszczalni ścieków, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad:

Regularnie usuwać osady z osadnika wstępnego, zgodnie z zaleceniami producenta (zazwyczaj raz na 6-12 miesięcy).
Nie wrzucać do oczyszczalni substancji szkodliwych, takich jak środki chemiczne, oleje, tłuszcze, resztki jedzenia, które mogą zaburzyć procesy biologiczne.
Stosować biopreparaty wspomagające rozkład tłuszczów i innych zanieczyszczeń organicznych.
Nie dopuszczać do przeciążenia oczyszczalni nadmierną ilością ścieków (np. poprzez oszczędne gospodarowanie wodą).

Najczęstsze błędy eksploatacyjne

Do najczęstszych błędów popełnianych przez użytkowników przydomowych oczyszczalni ścieków należą:

Nieregularne usuwanie osadów z osadnika wstępnego, co prowadzi do jego przepełnienia i zaburzenia pracy oczyszczalni.
Wprowadzanie niedozwolonych substancji, takich jak chemikalia, oleje, tłuszcze, które niszczą florę bakteryjną w komorze biologicznej.
Dostawanie się wody opadowej do oczyszczalni, co powoduje jej przeciążenie hydrauliczne i wypłukiwanie osadu czynnego.

Serwis i konserwacja

Regularne przeglądy i konserwacja to klucz do bezawaryjnej pracy przydomowej oczyszczalni ścieków. Należy:

Przestrzegać harmonogramu opróżniania osadnika wstępnego, określonego w instrukcji eksploatacji (zazwyczaj raz na 6-12 miesięcy).
Kontrolować stan techniczny urządzeń oczyszczalni (pompy, napowietrzacze, systemy sterowania) i w razie potrzeby dokonywać niezbędnych napraw lub wymian.
Monitorować jakość odprowadzanych ścieków pod kątem zgodności z wymaganiami prawnymi.

Warto rozważyć podpisanie umowy serwisowej z firmą specjalizującą się w obsłudze przydomowych oczyszczalni ścieków, która zadba o regularne przeglądy i konserwację.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków a ochrona środowiska

Przydomowe oczyszczalnie ścieków, przy prawidłowej eksploatacji, mają pozytywny wpływ na środowisko:

Redukują zanieczyszczenia organiczne, związki azotu i fosforu ze ścieków bytowych.
Umożliwiają bezpieczne odprowadzanie oczyszczonych ścieków do gruntu lub wód powierzchniowych.
Zmniejszają ryzyko skażenia wód gruntowych w porównaniu z nieszczelnymi zbiornikami bezodpływowymi (szambami).

Ekologiczne aspekty

Posiadanie przydomowej oczyszczalni ścieków niesie ze sobą dodatkowe korzyści ekologiczne:

Oczyszczone ścieki można wykorzystać do nawadniania ogrodu lub trawnika, co ogranicza zużycie wody z sieci.
POŚ zmniejszają obciążenie lokalnej infrastruktury kanalizacyjnej i oczyszczalni zbiorczych.
Przyczyniają się do zachowania naturalnego obiegu wody w przyrodzie.

Czy przydomowa oczyszczalnia ścieków się opłaca? Analiza kosztów i oszczędności

Decydując się na przydomową oczyszczalnię ścieków, warto przeanalizować jej koszty w porównaniu z tradycyjnym odprowadzaniem ścieków do szamba lub sieci kanalizacyjnej.

Koszty inwestycyjne POŚ obejmują:

Zakup urządzeń oczyszczalni (osadnik, komora biologiczna, układ rozsączający).
Montaż i podłączenie do instalacji kanalizacyjnej budynku.
Ewentualne prace ziemne i przygotowanie terenu.

Ceny kompletnych zestawów przydomowych oczyszczalni ścieków zaczynają się od około 5000 zł dla najmniejszych modeli, a kończą na kilkudziesięciu tysiącach złotych dla dużych, zaawansowanych systemów.

Koszty eksploatacyjne POŚ to przede wszystkim:

Energia elektryczna do zasilania pomp i napowietrzaczy (50-200 zł rocznie).
Wywóz osadów z osadnika wstępnego (200-500 zł rocznie).
Serwis i konserwacja (100-500 zł rocznie).

Dla porównania, roczne koszty opróżniania szamba o pojemności 10 m3 to około 2000-3000 zł, a opłaty za odprowadzanie ścieków do kanalizacji to średnio 8-12 zł za metr sześcienny.

Oszczędności wynikające z posiadania przydomowej oczyszczalni ścieków to:

Brak opłat za wywóz ścieków szambowozem (2000-3000 zł rocznie).
Brak opłat za odprowadzanie ścieków do kanalizacji (500-1500 zł rocznie, w zależności od zużycia wody).
Możliwość wykorzystania oczyszczonych ścieków do nawadniania ogrodu (oszczędność wody i opłat za jej zużycie).

Biorąc pod uwagę powyższe dane, inwestycja w przydomową oczyszczalnię ścieków zwraca się zazwyczaj po 5-10 latach użytkowania, w zależności od jej wielkości i kosztów alternatywnych rozwiązań.

Jak uniknąć błędów przy wyborze i montażu przydomowej oczyszczalni ścieków?

Aby uniknąć kosztownych pomyłek i problemów eksploatacyjnych, warto przestrzegać kilku zasad przy wyborze i montażu przydomowej oczyszczalni ścieków:

Dokładnie przeanalizuj warunki gruntowo-wodne na działce i wybierz typ oczyszczalni odpowiedni do tych warunków (biologiczna lub drenażowa).
Zwymiaruj oczyszczalnię adekwatnie do liczby użytkowników i przewidywanej ilości ścieków. Nie oszczędzaj na wielkości osadnika i złoża biologicznego.
Wybierz sprawdzonego producenta i model oczyszczalni, najlepiej z rekomendacją niezależnych ekspertów lub użytkowników.
Zleć montaż oczyszczalni doświadczonej firmie instalacyjnej, najlepiej autoryzowanej przez producenta. Nie próbuj instalować POŚ na własną rękę, jeśli nie masz odpowiedniej wiedzy i narzędzi.
Dopilnuj odbioru technicznego oczyszczalni przez uprawnionego inspektora nadzoru budowlanego.
Zapoznaj się z instrukcją obsługi i przestrzegaj jej zaleceń dotyczących eksploatacji i konserwacji oczyszczalni.
Regularnie serwisuj oczyszczalnię i nie dopuszczaj do jej przeciążenia lub wprowadzania niedozwolonych substancji.

Stosując się do tych wytycznych, zminimalizujesz ryzyko błędów i zapewnisz sobie sprawne i bezproblemowe działanie przydomowej oczyszczalni ścieków przez wiele lat.

Przydomowa oczyszczalnia ścieków a dotacje - jakie dofinansowanie można uzyskać?

Inwestycja w przydomową oczyszczalnię ścieków może być częściowo sfinansowana z dotacji lub preferencyjnych pożyczek, oferowanych przez różne instytucje.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oferuje program priorytetowy “Moja Woda”, w ramach którego można uzyskać dotację do 5 tys. zł na zakup i montaż POŚ, pod warunkiem jednoczesnego zagospodarowania wód opadowych na terenie nieruchomości.
Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) mają w swojej ofercie niskooprocentowane pożyczki i dotacje na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków, z możliwością umorzenia części kapitału po spełnieniu określonych warunków ekologicznych.
Niektóre gminy również oferują dotacje na budowę POŚ w ramach programów ograniczania zanieczyszczenia wód i wspierania gospodarki ściekowej na terenach nieskanalizowanych. Wysokość i warunki tych dotacji są ustalane indywidualnie przez każdą gminę.

Aby uzyskać dofinansowanie, należy złożyć odpowiedni wniosek wraz z wymaganymi załącznikami (projekt oczyszczalni, kosztorys, harmonogram prac itp.) do instytucji oferującej dotację.

Zgłoszenie budowy przydomowej oczyszczalni ścieków

Budowa własnej oczyszczalni to dla wielu inwestorów sposób na uniezależnienie się od kanalizacji i ograniczenie kosztów eksploatacji. Zanim jednak instalacja zacznie działać, konieczne jest zgłoszenie oczyszczalni przydomowej we właściwym urzędzie. Choć procedura nie jest skomplikowana, wymaga zachowania obowiązujących przepisów i skompletowania dokumentów.

Pozwolenie na budowę - kiedy jest wymagane?

Jednym z najczęściej zadawanych pytań przez inwestorów jest to, czy oczyszczalnia wymaga pozwolenia na budowę. W większości przypadków odpowiedź brzmi: nie. Inwestycja przydomowej oczyszczalni ścieków może być realizowana jako oczyszczalnia bez pozwolenia, o ile spełnia określone warunki techniczne i wydajnościowe. W praktyce oznacza to konieczność dokonania samego zgłoszenia budowy, bez potrzeby występowania o pełne pozwolenie. Zgłoszenie dotyczy przede wszystkim instalacji o wydajności do 7,5 m³ ścieków na dobę, czyli rozwiązań przeznaczonych dla domów jednorodzinnych. W tej grupie mieszczą się zarówno nowoczesne przydomowe oczyszczalnie biologiczne, jak i inne oczyszczalnie ekologiczne, które wykorzystują procesy biologiczne do oczyszczania ścieków.

Gdzie złożyć zgłoszenie?

Jednym z częstszych źródeł nieporozumień jest wybór niewłaściwego urzędu. Zgłoszenie robót budowlanych należy złożyć w starostwie powiatowym (lub urzędzie miasta na prawach powiatu). Warto doprecyzować także jak zgłosić oczyszczalnię w starostwie. Otóż zgłoszenie dotyczy samego zamiaru budowy instalacji i jest podstawą do legalnego rozpoczęcia prac. Potrzebne będą formularz zgłoszenia, prawo do dysponowania nieruchomością oraz zaświadczenie o braku możliwości wykonania przyłącza kanalizacyjnego. Do tego należy dołączyć mapę z lokalizacją planowanej oczyszczalni i jej opis techniczny.

Oprócz zgłoszenia budowlanego, właściciel nieruchomości ma obowiązek poinformować urząd gminy o posiadaniu i użytkowaniu oczyszczalni, ponieważ gmina prowadzi ewidencję takich instalacji.

Wymagane dokumenty i załączniki

Jeśli chodzi o zgłoszenie budowy oczyszczalni, wzór formularza dostępny jest zazwyczaj w urzędzie. Aby zgłoszenie zostało przyjęte i rozpatrzone bez zbędnych opóźnień konieczne jest przygotowanie kompletu załączników. Warto pokreślić, że braki formalne są najczęstszą przyczyną wezwań do uzupełnień, co przedłuża procedurę.

Podstawowym załącznikiem jest mapa do zgłoszenia oczyszczalni, na której zaznacza się lokalizację planowanej instalacji, przebieg przyłączy oraz odległości od granic działki i budynków. Kolejnym elementem dokumentacji jest opis techniczny, który przedstawia zasadę działania urządzenia, jego wydajność oraz sposób odprowadzania oczyszczonych ścieków. W przypadku gotowych rozwiązań, jak na przykład oczyszczalnie pakietowe, producenci udostępniają kompletne karty techniczne.

Do zgłoszenia należy dołączyć również dokumenty potwierdzające zgodność oczyszczalni z obowiązującymi normami. Mogą to być certyfikaty, deklaracje zgodności lub aprobaty techniczne producenta.

Termin rozpatrzenia zgłoszenia

Warto wiedzieć, że w przypadku zgłoszenia - w przeciwieństwie do pozwolenia na budowę - urząd nie wydaje decyzji administracyjnej, lecz działa w określonym terminie ustawowym. Standardowo termin ten liczony jest od dnia złożenia kompletnego zgłoszenia, czyli takiego, które zawiera wszystkie wymagane dokumenty i załączniki.

Najczęściej spotykanym mechanizmem jest tzw. milcząca zgoda. Oznacza ona, że jeżeli w ciągu ustawowego terminu urząd nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji administracyjnej, inwestor może rozpocząć budowę.

Ile trwa zgłoszenie oczyszczalni? Termin ten wynosi 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia do urzędu.

Jeżeli urząd stwierdzi nieprawidłowości, może wnieść sprzeciw w drodze decyzji administracyjnej. Sprzeciw nie zamyka jednak drogi do realizacji inwestycji. W większości przypadków urząd wskazuje konkretne elementy, które należy poprawić lub uzupełnić.

Najczęstsze błędy i przyczyny sprzeciwu

Nieprawidłowa odległość oczyszczalni od granicy działki oraz budynków jest jednym z najczęstszych powodów sprzeciwu urzędu lub konieczności nanoszenia poprawek. Co do zasady przyjmuje się, że zbiornik przydomowej oczyszczalni powinien być zlokalizowany minimum 5 m od budynku mieszkalnego oraz co najmniej 2 m od granicy działki. W przypadku systemów, w których stosowany jest drenaż do oczyszczalni przydomowych, ocenie podlega cały układ rozsączający, a nie tylko sam zbiornik. Rury drenażowe muszą być oddalone co najmniej 2-3 m od granicy działki oraz około 30 m od studni z wodą pitną, w zależności od lokalnych przepisów i warunków gruntowych.

Wymagania lokalizacyjne wynikają z kilku aktów prawnych, w tym przepisów budowlanych oraz sanitarnych, a ich celem jest ochrona wód gruntowych, bezpieczeństwo sanitarne i komfort sąsiednich nieruchomości.

Lista kontrolna przed złożeniem zgłoszenia

Mimo że procedura zgłoszenia przydomowej oczyszczalni nie jest skomplikowana, w praktyce wiele spraw przeciąga się z powodu powtarzających się błędów formalnych i projektowych.

Jednym z najczęstszych problemów jest niekompletna dokumentacja. Brak mapy z zaznaczoną lokalizacją oczyszczalni, niedokładny opis techniczny lub brak załączników od producenta sprawiają, że urząd wstrzymuje bieg terminu i wzywa do uzupełnień.

tags: #oczyszczalnia #ogrodowa #projekt #budowa #krok #po