Oczyszczalnia Hydrobotaniczna: Projekt, Zasady i Zastosowanie
- Szczegóły
Jeśli interesują Cię ekologiczne i efektywne sposoby likwidacji zanieczyszczeń, to z pewnością musisz dowiedzieć się więcej o oczyszczalni hydrobotanicznej. Warto poznać podstawy działania tej oczyszczalni, zanim się na nią zdecydujemy. Główną rolę w oczyszczaniu hydrobotanicznym odgrywają rośliny.
Zasady Działania Oczyszczalni Hydrobotanicznej
Oczyszczalnia hydrobotaniczna zbudowana jest z osadnika gnilnego i filtra gruntowo-roślinnego. Przy pomocy systemu drenażu rozsączającego, ścieki są aplikowane do gruntu roślinnego lub wód powierzchniowych. Struktura roślin umożliwia transport tlenu, dzięki czemu wokół korzeni powstaje strefa tlenowa - jej zadaniem jest redukcja azotu amonowego oraz utlenienie związków węgla. Azot i fosfor są substancjami odżywczymi dla roślin.
Kiedy Można Zastosować Oczyszczalnię Hydrobotaniczną?
Jeśli istnieje możliwość odprowadzania ścieków do kanalizacji, to nie uzyskasz pozwolenia na wybudowanie jakiejkolwiek przydomowej oczyszczalni. Więc jeśli w pobliżu Twojej działki przebiega sieć kanalizacyjna, to nie będziesz miał możliwości zamontowania takiej oczyszczalni. Jeśli jednak z oczyszczaniem ścieków musisz poradzić sobie sam, to koniecznie musisz poznać pewne aspekty niezbędne do budowy oczyszczalni, czyli powierzchnię działki i jej wodno-gruntową strukturę. Przyjmuje się, że na oczyszczanie ścieków dla jednej osoby niezbędny jest teren o powierzchni 6-7 m2, czyli dla 4 osobowej rodziny będzie to ok. 25m2.
Koszty Budowy i Eksploatacji
Hydrobotaniczna przydomowa oczyszczalnia ścieków zwraca się po kilku latach, podobnie jak inne oczyszczalnie. Jednak należy pamiętać, że koszty wywozu oczyszczonych ścieków są regularne i zależne od wielu czynników.
Zalety i Wady Oczyszczalni Hydrobotanicznej
Przed zainwestowaniem w przydomową hydrobotaniczną oczyszczalnię ścieków, warto poznać jej wady i zalety, które pomogą nam w podjęciu rozsądnej decyzji.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Zalety:
- Skuteczność
- Łatwa budowa
- Trwałość
- Są bezpieczne dla środowiska. Hydrobotaniczna instalacja wykorzystuje procesy, które i tak są naturalne dla środowiska.
Wady:
- Są zawodne w niskich temperaturach.
W przypadku hydrobotanicznej przydomowej oczyszczalni ścieków, plusów jest zdecydowanie więcej, niż minusów.
Przydomowa Oczyszczalnia a Tradycyjne Szambo - Porównanie
Wielu inwestorów zastanawia się, co jest bardziej opłacalne i wygodne: nowoczesna oczyszczalnia przydomowa czy zwykłe szambo bezodpływowe. Poniżej porównujemy te rozwiązania pod kilkoma kluczowymi względami:
- Koszty inwestycyjne: Budowa oczyszczalni jest droższa. Dla domu jednorodzinnego koszt zakupu i montażu oczyszczalni biologicznej to zwykle 16-20 tys. zł, podczas gdy montaż szamba (np. betonowego zbiornika 10 m³) może zamknąć się w 6-8 tys. zł.
- Koszty eksploatacji: Tutaj oczyszczalnia zdecydowanie wygrywa. Jej roczne koszty utrzymania (energia + wywóz osadu) to rząd kilkuset złotych - np. około 500 zł/rok. Natomiast szambo wymaga częstego opróżniania przez wóz asenizacyjny.
- Wygoda i niezależność: Posiadając oczyszczalnię, domownik uniezależnia się od usług asenizacyjnych - nie trzeba pamiętać o comiesięcznym zamawianiu szambiarki ani ponosić związanych z tym uciążliwości. Oczyszczalnię wystarczy doglądać okresowo. W przypadku szamba życie dyktuje harmonogram wywozu - pełny zbiornik oznacza konieczność natychmiastowego opróżnienia. Wybierając oczyszczalnię, zyskujemy zatem większy komfort i niezależność na co dzień.
- Zapachy i estetyka: Nowoczesna oczyszczalnia jest bezwonna - proces tlenowego oczyszczania sprawia, że nie powstają uciążliwe gnilne zapachy, typowe dla szamb. Dobrze eksploatowana oczyszczalnia nie powinna wydzielać prawie żadnej woni. Natomiast szambo (szczególnie nieszczelne lub przepełnione) potrafi generować bardzo nieprzyjemne zapachy, wyczuwalne w okolicy włazu i nie tylko. Estetyka również przemawia za oczyszczalnią - na powierzchni widoczny jest tylko zielony właz rewizyjny zintegrowany z trawnikiem, podczas gdy przepełnione szambo może nawet wybijać na powierzchnię.
- Ekologia: Oczyszczalnia to rozwiązanie proekologiczne - ścieki są neutralizowane zanim trafią do środowiska, dzięki czemu nie dochodzi do skażenia wód gruntowych ani gleby. Oczyszczoną wodę można bezpiecznie rozsączyć na własnym terenie, co wspiera lokalny obieg wody w przyrodzie. Z kolei szambo jedynie magazynuje nieczystości, które prędzej czy później muszą być przetransportowane do dużej oczyszczalni.
Podsumowując: choć koszt budowy oczyszczalni jest wyższy, to niska cena eksploatacji, wygoda i względy ekologiczne sprawiają, że przydomowa oczyszczalnia ścieków w dłuższej perspektywie zwykle okazuje się lepszym wyborem niż szambo. Inwestycja zwraca się w ciągu kilku lat, a dalsze oszczędności oraz brak uciążliwości odczuwamy przez kolejne dekady.
Porównanie kosztów w perspektywie 10 lat
Przyjrzyjmy się realnym wydatkom dla 5-osobowej rodziny:
| Rodzaj wydatku | Szambo | Oczyszczalnia |
|---|---|---|
| Koszt budowy | 6 000 zł | 16 000 zł |
| Roczna eksploatacja | 6 000 zł | 500 zł |
| Koszty 10-letnie | 66 000 zł | 21 000 zł |
| Oszczędność | - | 45 000 zł |
Wygoda użytkowania - bezcenny komfort
Szambo wymaga:
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
- Comiesięcznego wzywania wozu asenizacyjnego
- Pilnowania poziomu napełnienia
- Znoszenia nieprzyjemnych zapachów
- Udostępniania posesji dla ciężkiego sprzętu
Oczyszczalnia oferuje:
- Wywóz osadu tylko raz w roku
- Całkowity brak zapachów
- Niezależność od firm asenizacyjnych
Wartość dla środowiska i nieruchomości
Wybierając oczyszczalnię:
- Chronisz lokalne wody gruntowe
- Możesz wykorzystać oczyszczoną wodę do podlewania
- Zwiększasz wartość swojej nieruchomości
- Spełniasz coraz ostrzejsze wymogi prawne
Checklista inwestora: o czym pamiętać przed wyborem przydomowej oczyszczalni
Planując budowę przydomowej oczyszczalni, warto wcześniej przemyśleć kilka kwestii i sprawdzić warunki, aby inwestycja przebiegła sprawnie i bez przykrych niespodzianek. Oto lista kontrolna dla inwestora:
- Ocena gruntu i warunków wodnych: Zbadaj rodzaj gleby na działce (przepuszczalność) oraz poziom wód gruntowych. Od tego zależy, jaki typ oczyszczalni będzie odpowiedni.
- Liczba użytkowników i dobór wielkości: Określ realistycznie, ile osób (RLM) będzie stale korzystać z oczyszczalni - od tego zależy wymagana przepustowość systemu.
- Dostępna przestrzeń na działce: Przeanalizuj plan działki pod kątem ulokowania wszystkich elementów oczyszczalni.
- Wymagania prawne i formalne: Sprawdź w urzędzie gminy dokumenty planistyczne dla swojej działki - miejscowy plan lub wydane warunki zabudowy.
- Wybór sprawdzonego dostawcy i certyfikatu: Przy wyborze konkretnego modelu oczyszczalni koniecznie sprawdź, czy posiada on wymagane certyfikaty - deklarację zgodności z normą PN-EN 12566-3 i znak CE.
- Organizacja montażu i odbiorów: Ustal, kto zajmie się montażem oczyszczalni - czy firma dostarczająca urządzenie oferuje kompleksową instalację.
- Plan utrzymania i serwis: Zapoznaj się z instrukcją obsługi wybranej oczyszczalni. Dowiedz się, jak często należy usuwać osad i czy producent zaleca dodawanie biopreparatów startowych.
Wymagania prawne dotyczące przydomowych oczyszczalni ścieków
Podstawowymi problemami, które towarzyszą planowaniu budowy własnego systemu oczyszczania ścieków są wymagania prawne. Najczęściej pojawia się pytanie, czy konieczne jest pozwolenie na budowę, czy tylko zgłoszenie? Według aktualnych przepisów Prawa Budowlanego na budowę oczyszczalnia ścieków o wydajności do 7,5 m3/d lub zbiornika bezodpływowego o pojemności do 10 m3 wystarczy jedynie zgłoszenie.
Oprócz pozwolenia na budowę należy mieć na uwadze pozwolenie wodnoprawne na wprowadzenie ścieków do środowiska. W tym przypadku, jeżeli odprowadzamy ścieki z własnego gospodarstwa domowego lub rolnego w ilości do 5 m3 pozwolenie nie jest konieczne. Przepisy określają to jako zwykłe korzystanie z wód.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Pozwolenie jest obligatoryjne zawsze wtedy, gdy na terenie działki prowadzona jest działalność gospodarcza. Gdy ścieki będą odprowadzane do urządzeń wodnych (np. wyloty urządzeń kanalizacyjnych, za pośrednictwem których ścieki będą kierowane do ziemi, rowów, stawów i innych zbiorników wodnych, etc.) wymagane jest pozwolenie na wykonanie urządzenia wodnego.
Aktem prawnym, który reguluje warunki, jakie trzeba spełnić przy wprowadzeniu do wód lub ziemi ścieków oraz wód opadowych i roztopowych jest Rozporządzenie Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. Budowa oczyszczalni wiąże się także z uwzględnieniem parametrów wodnogruntowych.
Szczegóły wymagań dla różnych rodzajów oczyszczalni zawarto w tabeli:
| Rodzaj oczyszczalni ścieków | Wymagania glebowe | Odległość od poziomu wód gruntowych | Wielkość działki |
|---|---|---|---|
| z drenażem rozsączającym | dobrze lub średnio przepuszczalne (piaski, żwiry i lessy) | > 1,5 m (1) | duża (3) |
| biologiczna | - rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność, - poza granicami działki (6) | bez znaczenia | mała (4) |
| hydrobotaniczna | - rozsączanie planowane w gruncie - dobra przepuszczalność, - poza granicami działki (6) | bez znaczenia | duża (5) |
1 W przypadku, gdy wody gruntowe znajdują się zbyt wysoko, można zastosować kopiec filtracyjny (nasyp), o takiej wysokości, aby zachować minimalną odległość drenów od poziomu wód gruntowych.
2 Konieczność zachowania minimalnych odległości na działce, regulowanych przez prawo, determinuje również wielkość działki, na której trzeba rozmieścić elementy systemu oczyszczalni.
3 System wraz z drenażem może zajmować nawet 90 m2, w zależności od ilości odprowadzanych ścieków
4 Oczyszczalnia może zajmować od 8 -10 m2
5 Powierzchnia pod wykop z drenażem oraz podzespoły oczyszczalni zależy od ilości domowników, przy założeniu, że będą to 4 osoby, około 15 m2
6 Wymagania glebowe nie mają wtedy znaczenia, ale wymagane jest Pozwolenie Wodnoprawne
Prawo (Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2014 r.) warunkuje również stopień czystości ścieków, które będą odprowadzane do wód z oczyszczalni. Rozróżnia obszary lokalizacji oczyszczalni poza aglomeracją oraz w aglomeracji.
Reasumując, aby odprowadzanie ścieków odbywało się w ramach zwykłego korzystania z wód na własnej działce bez konieczności pozwolenia na budowę i wodnoprawnego, powinny być spełnione warunki:
zapewnienie dostatecznego oczyszczenia ścieków z zanieczyszczeń,
ścieki odprowadzane są w ilości do 5 m3
wydajności oczyszczalni do 7,5 m3/d lub zbiornika bezodpływowego o pojemności do 10 m3
wody gruntowe są oddzielone minimum 1,5 m warstwą gruntu od miejsca wprowadzenia ścieków
Lokalizacja oraz zalecenia dla przydomowej oczyszczalni ścieków
Lokalizacja prywatnej oczyszczalni ścieków jest ściśle określona w przepisach prawa. Aktem, który zawiera takie wytyczne jest m. in. Prawo Wodne. Opisano w nim dopuszczalne odległości oczyszczalni od wybranych miejsc. Wytyczne dotyczące lokalizacji przedstawiono schematycznie na poniższej grafice.
Należy zachować minimalne odległości posadowienia zbiornika, które zawarto w tabeli:
| Wyszczególnione obszary | Element przydomowej oczyszczalni ścieków | Minimalne odległości [m] |
|---|---|---|
| Dla zbiornika do 10 m3 | ||
| Studnia wody pitnej | Korpus zbiornika na nieczystości ciekłe | 15 |
| Instalacji rozsączania wody w gruncie | 30 | |
| Budynek jednorodzinny, rekreacyjny lub o zabudowie zagrodowej* | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 5 |
| Granica sąsiedniej działki***, droga, ciąg pieszy dla budynków jednorodzinnych, rekreacyjnych lub o zabudowie zagrodowej | Zbiornik na nieczystości ciekłe | 2 |
| Kąpieliska, plaże publiczne*** | Przydomowa oczyszczania ścieków | 1000 |
| Przewody telekomunikacyjne | Elementy przydomowej oczyszczalni ścieków np. szambo ekologiczne, system rozsączania oczyszczone ścieków w gruncie | 1,0 |
| Przewody elektryczne | 0,5 - 3,0 | |
| Wodociąg | 0,8 | |
| Przyłącze gazowe | 1,5 | |
| Roślinność (drzewa i inne) | Przydomowa oczyszczania ścieków | Zalecenie min. 3 |
Zalecenia dotyczące lokalizacji zbiornika w odpowiedniej odległości od roślinności wynikają z podejścia zdroworozsądkowego. System korzeniowy mógłby uszkodzić w dalszej perspektywie elementy oczyszczalni. Oprócz tego korzenie utrudniają prace związane z posadowieniem i konserwacją instalacji.
Hybrydowe hydrofitowe oczyszczalnie ścieków
Hybrydowe hydrofitowe oczyszczalnie ściekówsą stosowane zazwyczaj na terenach o rozproszonej zabudowie, gdzie koszty budowy kanalizacji i zbiorowej oczyszczalni ścieków są zbyt wysokie. Oczyszczanie ścieków w hybrydowych systemach hydrofitowych polega na mechanicznym i biologicznym usuwaniu zanieczyszczeń, przy wykorzystaniu procesów fizycznych oraz biochemicznych zachodzących w złożach gruntowo-roślinnych przy udziale roślin i różnych mikroorganizmów.
W pierwszej części oczyszczalni zachodzi mechaniczne oczyszczanie ścieków w trzykomorowych betonowych osadnikach wstępnych. Następnie ścieki mechanicznie oczyszczone za pomocą pomp sądoprowadzane do systemu hydrofitowego składającego się z układu 2 lub 3 złóż gruntowo-roślinnych ze zmiennym: pionowym i poziomym przepływem, gdzie następujeich biologiczne oczyszczanie. Ostatnim elementem oczyszczalni są P-filtry do strącania fosforu, z których ścieki oczyszczone sąodprowadzanedo ziemi.
tags: #oczyszczalnia #hydrobotaniczna #projekt #zasady
