Oczyszczalnia "Czajka" - Historia, Rozbudowa i Wykonawcy
- Szczegóły
„Czajka” to największa oczyszczalnia ścieków w Polsce, zlokalizowana na warszawskiej Białołęce przy ul. Czajki. Jej historia sięga lat 70., gdy ruszyła jej budowa. Prace jednak mocno się przedłużyły.
Zakład rozpoczął działalność w 1991 roku, zajmując się odbieraniem ścieków z dzielnic prawobrzeżnej Warszawy oraz kilku pobliskich miast m.in. Legionowa, Ząbek, Zielonki i Marek. Ścieki z większości dzielnic lewobrzeżnej Warszawy nie były wtedy oczyszczane, wpadały wtedy wprost do Wisły, płynąc z nią do Zatoki Gdańskiej.
Przepisy dot. ochrony środowiska się zmieniły i konieczne było w końcu oczyszczanie całości ścieków. W 2005 roku, za rządów Lecha Kaczyńskiego w stolicy, analizowano możliwość budowy nowego zakładu w lewobrzeżnej części Warszawy, ale zdecydowano ostatecznie tym, że to właśnie „Czajka” zajmie się też oczyszczaniem ścieków także z Bielan, Żoliborza, Śródmieścia, Ochoty, Woli czy Bemowa.
Prace nad projektem ruszyły, a Warszawa zawnioskowała o środki unijne na jej rozbudowę i stworzenie systemu przesyłu ścieków z lewobrzeżnej części stolicy. W 2008 roku, gdy Warszawą rządziła już Hanna Gronkiewicz-Waltz, podpisano umowę na rozbudowę i unowocześnienie "Czajki" - głównym wykonawcą została firma Warbud.
Modernizacja Oczyszczalni
Modernizacja samej oczyszczalni rozpoczęła się w 2009 roku. Inwestycja obejmowała także budowę spalarni osadów i tunelu pod dnem Wisły o długości 1,3 km i średnicy 4,5 m.
Przeczytaj także: Przydomowe oczyszczalnie ścieków Zawiercie
Inwestycję paraliżowały jednak opóźnienia. Oczyszczalnia miała być gotowa przed końcem 2010 roku, a jej rozruch zaczął się dopiero latem 2012 roku. - „Oczyszczalnia pracuje trochę na wariackich papierach, bo ścieki płyną do niej tunelem, który formalnie wciąż jeszcze jest placem budowy” - pisała w 2013 roku „Gazeta Wyborcza”.
Miasto najpierw dostało z funduszy unijnych miliard zł na tę inwestycję, a potem jeszcze dodatkowe prawie 700 mln zł. Warunkiem było jej ukończenie do 2012 roku, stąd wynikał pośpiech, by w końcu oczyszczalnię uruchomić.
Całkowity koszt rozbudowy i modernizacji "Czajki" wraz z kolektorami i spalarnią osadów miał początkowo wynieść 3,5 mld zł. Ostatecznie inwestycja kosztowała o 200 mln zł więcej. Po zakończeniu rozbudowy „Czajka” stała się jednak największą oczyszczalnią ścieków w Polsce.
Rozbudowany zakład zajmuje powierzchnię 52,7 ha i może w ciągu doby przyjąć 435 tys. m3/d. Celem rozbudowy i modernizacji mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków komunalnych "Czajka" było zwiększenie przepustowości do 435 300 m3/d.
Awarie i Naprawy
Pech „Czajki” jednak nie opuszcza. Pod koniec sierpnia 2019 roku doszło do awarii obu kolektorów odprowadzających ścieki z lewobrzeżnej Warszawy. W efekcie nieczystości przez pewien czas były zrzucane do Wisły. Dzięki pomocy spółki Wody Polskie stworzono most pontonowy na którym zainstalowano tymczasowy rurociąg.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia oksydacyjna: zasady działania
Naprawa uszkodzonych kolektorów trwała do listopada. We wrześniu zeszłego roku prezydent Warszawy Rafał Trzaskowski szacował wydatki na naprawę na 12-13 mln zł, zaś umowa z Inżynierią Rzeszów na realizację tej inwestycji opiewała na 23 mln zł netto. Ostatecznie naprawa uszkodzonych kolektorów kosztowała miasto ponad 42 mln zł.
Od sobotniego popołudnia 8 tys. litrów ścieków na sekundę znów wpada do Wisły w okolicach Mostu Północnego. Powodem jest kolejne uszkodzenie rurociągu w tunelu pod dnem Wisły. To awaria podobna do tej, do której doszło rok temu, ale nastąpiła ona w innym miejscu kolektora.
W tej sytuacji ratusz rozważał dwa scenariusze: poprowadzenie tymczasowego rurociągu po dnie Wisły lub zbudowanie tymczasowej instalacji po moście Północnym. W poniedziałek Rafał Trzaskowski zapowiedział jednak, że na razie ma powstać most pontonowy po którym poprowadzony zostanie rurociąg zapasowy, tak jak miało to miejsce rok temu.
Zwrócił się o pomoc do rządu w jego budowie. - My będziemy pracować nad uruchomieniem przesyłu ścieków rurami stalowymi pod Wisłą. Ścieki z lewobrzeżnej Warszawy płyną obecnie Wisłą do Zatoki Gdańskiej.
To jednak nie będzie koniec wydatków. Od listopada 2019 r. trwają bowiem prace nad stworzeniem zupełnie nowego systemu, który miałby przesyłać ścieki z lewobrzeżnej Warszawy do "Czajki". - Firma jest wybrana, jest już opracowana koncepcja, ale nie da się tego ze względu na procedury przyspieszyć. Na dniach mamy mieć projekt, ale budowa też może potrwać co najmniej dwa lata - mówił w niedzielę Rafał Trzaskowski.
Przeczytaj także: Jak ustawić napowietrzanie?
Struktura i Działalność MPWiK
"Czajka" nie jest osobnym bytem prawnym, ale częścią spółki akcyjnej Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, należącej do miasta stołecznego Warszawy. To miejski gigant, zatrudniający ok. 1,2 tys. osób.
"Czajka" jest jedną z czterech oczyszczalni ścieków na terenie aglomeracji warszawskiej. Pozostałe są jednak o wiele mniejsze i nie są w stanie przejąć chociaż części ścieków z reszty dzielnic. Na warszawskim Wilanowie działa Zakład Południe, oczyszczający w ciągu doby około 60 tys. m3 ścieków. Taką samą przepustowość ma Zakład Pruszków, oczyszczający ścieki z tego miasta, Michałowic, Ożarowa Mazowieckiego, Piastowa, Brwinowa, a także warszawskiej dzielnicy Ursus. Najmniejszy jest Zakład Dębe w Wieliszewie, który oczyszcza z kolei nieczystości z terenu gmin: Wieliszew, Serock i Nieporęt (17 tys. m3/d).
W skład MPWiK wchodzą też zajmujące się uzdatnianiem wody: Zakład Centralny, do którego trafia woda z Wisły (należą do niego m.in. stacje „Filtry” i „Praga”, ujęcie wody jest na południu miasta) oraz Zakład Północny w Wieliszewie, który zaopatruje wodociągi w północnych dzielnicach prawo- i lewobrzeżnej Warszawy.
MPWiK dostarcza wodę do mieszkań w Warszawie i okolicach i odbiera z nich ścieki. Z ostatniego dostępnego raportu wynika, że w 2017 roku firma wyprodukowała 123,1 mln metrów sześciennych czystej wody, w tym sprzedała 108,8 mln metrów sześciennych.
W 2017 roku jej przychody netto ze sprzedaży wyniosły 1,192 mld zł, a koszty działalności operacyjnej opiewały na 912 mln zł.
Do połowy 2018 roku obowiązywała taryfa według której cena za metr sześcienny wody wynosiła 4,54 zł, a cena za odprowadzenie metra sześciennego ścieków - 6,93 zł. W 2018 roku MPWiK złożył wniosek do Wód Polskich o obniżenie taryf za wodę i ścieki i dostał na to zgodę. W związku z tym ceny od 2 czerwca 2018 roku spadły - w przypadku wody do kwoty 3,89 zł za metr sześcienny, a w przypadków ścieków do 5,96 zł za taką samą objętość. Ceny te obowiązywać mają do 2 czerwca 2021 rok.
Uroczystości i Wykonawcy
22 marca 2013 r. Premier Donald Tusk otworzył warszawską oczyszczalnię ścieków "Czajka". W otwarciu oczyszczalni uczestniczyli także Minister Środowiska, Marcin Korolec, przedstawiciele Komisji Europejskiej, w tym Charlina Vitcheva, Dyrektor ds. Polityki Regionalnej i Miejskiej, Prezydent Warszawy, Hanna Gronkiewicz-Waltz, Wojewoda Mazowiecki, Jacek Kozłowski, Małgorzata Skucha - Prezes Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Oczywiście nie mogło zabraknąć głównych twórców tej ogromnej przebudowy, a więc jej wykonawców. Ze strony Warbudu, jako lidera Konsorcjum, obecni byli: Jerzy Werle, Wiceprezes Zarządu, Grzegorz Chudzik, Członek Zarządu oraz Mariusz Marjański, Kierownik Budowy. VINCI reprezentowali Andre Hubard i Joseph Attias.
Zamawiający: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m. st. Warszawie S.A. Wykonawca: Veolia Water Systems sp. z o.o. w konsorcjum z Warbud S.A.
Pan Werle podziękował i pogratulował wszystkim uczestniczącym w realizacji tego niezwykłego przedsięwzięcia: "Koordynowanie taką ilością robót wymagało od wykonawcy wyjątkowej sprawności, dyscypliny i ogromnego doświadczenia w projektowaniu i wykonawstwie. Pracował nad tym sztab doskonale przygotowanych osób. Podkreślił, iż „dla Warbudu było to naprawdę olbrzymie wyzwanie inżynierskie i cieszymy się, że zakończyło się sukcesem. Ale sukces ten nie byłby możliwy bez dobrej współpracy pomiędzy inwestorem i partnerami konsorcjum. Tworzyliśmy zgrany zespół, który od rozpoczęcia prac projektowych do zakończenia budowy przestrzegał ustalonych wspólnie reguł.
Efekty Modernizacji
Przed jej rozbudową 75% nieoczyszczonych ścieków z lewobrzeżnej części miasta trafiało do Wisły. "Cieszę się, że Warszawa przestała być trucicielem Wisły i Bałtyku, a była do niedawna najgroźniejszym trucicielem dla Wisły. To jest naprawdę wielkie zdarzenie" - powiedział premier podczas otwarcia oczyszczalni. Jak zaznaczył, oczyszczona woda płynąca z oczyszczalni "Czajki" do Wisły jest czystsza niż sama rzeka, więc obiekt nie tylko czyści warszawskie ścieki, ale też Wisłę w całym jej biegu.
Dzięki nowoczesnej technologii ścieki oczyszczane są w 98 proc. a powstały biogaz zamieniany jest na energię elektryczną i cieplną. Wcześniej przyjmowała ona nieczystości jedynie z prawobrzeżnej Warszawy; utylizacja pozostałej części nieczystości nie była dostosowana do obowiązujących przepisów unijnych.
Tusk zaznaczył także, że rozbudowa "Czajki" to dziś największa tego typu inwestycja w Europie. Oczyszczalnia "Czajka" już od końca czerwca ub.r. przyjmuje nieoczyszczane wcześniej ścieki z lewej części stolicy (dzielnice centralne i północne) oraz wody opadowe, a także ścieki komunalne z gmin ościennych - Legionowa, Zielonki i Marek. Dzięki zastosowaniu najnowocześniejszych technologii termicznego przekształcania odpadów i oczyszczania spalin instalacja jest w pełni bezpieczna dla ludzi i środowiska.
Wykorzystane Materiały i Technologie
Zmodernizowana, wykorzystująca najnowszą technologię oczyszczalnia "Czajka" do pokrycia wnętrza swojego nowego budynku zastosowała bardzo trwałą stal powlekaną. Operator oczyszczalni wybrał produkt Colorcoat HPS200 Ultra® firmy Tata Steel - wysokiej jakości stal powlekaną doskonale nadającą się do zastosowania w tak wymagającym środowisku.
System został wyprofilowany i dostarczany przez firmę Pruszyński Sp. z o.o. Wyjątkowość i odporność na korozję stali powlekanej Colorcoat HPS200 Ultra® wynika z kilku czynników. Jej zoptymalizowana mikrostruktura opóźnienia występowanie korozji i zapewnia długotrwałą ochronę. Połączenie tych warstw zapewnia solidną barierę na wewnętrznej stronie stalowego podłoża w przypadku obiektów o wymagającym środowisku, takim jak ściany wewnętrzne w oczyszczalni.
Wykorzystanie wiodącej technologii polimerowej oznacza również, że powłoka Colorcoat HPS200 Ultra® zapewnia odporność na zadrapania i chemikalia. W przypadku, gdy produkt używany jest do zewnętrznych fasad budynków i dachów, powłoka również zapewnia wyjątkową, długotrwałą ochronę przed szkodliwym promieniowaniem UV.
"Głównym powodem, dla którego wybraliśmy Colorcoat HPS200 Ultra® firmy Tata Steel było to, że otrzymaliśmy gwarancję na wewnętrzne powierzchnie. Szczególnie ważne, że możemy polegać na trwałości materiałów budowlanych, których używamy w agresywnym środowisku" - powiedział Paweł Żółtak, jeden z kierowników projektu modernizacji oczyszczalni "Czajka".
Produkt Colorcoat HPS200 Ultra® został poddany szczegółowym testom, zarówno w warunkach rzeczywistych, jak i przyspieszonych. Testy zostały przeprowadzone przez niezależne laboratorium, zgodnie z najwyższymi międzynarodowymi standardami.
O sprawdzonej i niezawodnej jakości produktu - do wnętrz budynków oraz elewacji zewnętrznej - świadczy wieloletnia gwarancja zapewniająca wysoki poziom zaufania klientów. W przypadku stosowania Colorcoat HPS200 Ultra® jako zewnętrznych pokryć budynków przemysłowych i komercyjnych, jest ona objęta Gwarancją Confidex® na okres do 40-stu lat. Gdy blacha Colorcoat HPS200 Ultra® jest stosowana jako wewnętrzne poszycie budynków, jest ona objęta gwarancją, której okres i warunki są dopasowane do środowiska panującego w danym budynku.
Dane i Statystyki
Prawie 150 nowych i zmodernizowanych obiektów na terenie porównywalnym do 100 boisk piłkarskich - to efekt przebudowy warszawskiej oczyszczalni ścieków „Czajka". Na potrzeby tej inwestycji zużyto: 250 000 m3 betonu, cztery razy więcej niż przy budowie Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. W obiekty wbudowano 22 000 ton stali zbrojeniowej, to jest ponad trzykrotnie więcej niż w wieżę Eiffla oraz 3 000 ton stali konstrukcyjnej profilowanej.
| Element | Ilość | Porównanie |
|---|---|---|
| Beton | 250 000 m3 | 4x więcej niż przy budowie Pałacu Kultury i Nauki |
| Stal zbrojeniowa | 22 000 ton | 3x więcej niż w wieżę Eiffla |
| Stal konstrukcyjna profilowana | 3 000 ton | - |
Właściciel: Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w m. st. Warszawie S.A. Wykonawca: Warbud S.A. Producent systemu: Pruszyński Sp. z o.o. Zastosowany produkt Colorcoat®: Colorcoat HPS200 Ultra® Kolor: White (RAL 9003) Rok: 2010
Proces Oczyszczania Ścieków
Projekt oczyszczalni ścieków „Czajka” powstał na początku lat 70. XX wieku, a zakład uruchomiliśmy w 1991 r. „Czajka” znajduje się w północno-wschodniej części Warszawy i zajmuje obszar o powierzchni 52,7 ha. Do oczyszczalni dopływają obecnie ścieki komunalne zarówno z prawobrzeżnej, jaki i z lewobrzeżnej części stolicy oraz z gmin ościennych tj. Ścieki oczyszczamy mechanicznie i biologicznie.
Powstałe podczas oczyszczania osady ściekowe, w kontrolowanych warunkach, ulegają fermentacji. Wytworzony w ten sposób biogaz wykorzystujemy do celów grzewczych i produkcji prądu elektrycznego na własne potrzeby. Zaraz po uruchomieniu „Czajki” ścieki oczyszczano jedynie poprzez redukcję związków węgla organicznego. Z czasem dodano rozwiązania umożliwiające usuwanie ze ścieków także związków biogennych. Jednak ograniczenia wynikające z konstrukcji istniejących obiektów technologicznych nie pozwalały osiągnąć norm dla ścieków oczyszczonych, obowiązujących obecnie w Polsce i innych krajach unijnych.
Wartość netto umowy wynosiła: 200 mln Euro i 1.151.793,155,00 PLN (ok. W ramach inwestycji istniejące urządzenia i procesy technologiczne zastąpiliśmy nowymi - bardziej wydajnymi i spełniającymi współczesne standardy jakościowe gospodarowania ściekami. Pierwszy etap oczyszczania ścieków to tzw. W drugim etapie, ścieki są kierowane do basenów osadu czynnego. Tam podczas procesu biologicznego oczyszczania zostaje usunięty z nich azot i fosfor.
Osady ściekowe, powstałe w procesie oczyszczania, poddajemy stabilizacji i odwodnieniu. Wszystkie obiekty oczyszczania wstępnego oraz gospodarki osadowej, są całkowicie zhermetyzowane, zaś powietrze odciągane z obiektów technologicznych jest neutralizowane w systemie chemicznego oczyszczania powietrza. Odpady technologiczne powstałe w procesie oczyszczania ścieków i przeróbki osadów ściekowych, są unieszkodliwiane w STUOŚ, zlokalizowanej na terenie Oczyszczalni Ścieków „Czajka”.
Rozbudowa i modernizacja „Czajki” to największa inwestycja z zakresu ochrony środowiska w Polsce. Kontrakt realizowaliśmy w oparciu o żółty FIDIC w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Przepustowość oczyszczalni wzrosła do ponad 435 tys. m³/d.
Prawie 150 nowych i zmodernizowanych obiektów na terenie porównywalnym do 100 boisk piłkarskich - to efekt przebudowy inwestycji. Na jej potrzeby zużyto: 250 000 m³ betonu, cztery razy więcej niż przy budowie Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie. W obiekty wbudowano 22 000 ton stali zbrojeniowej, to jest ponad trzykrotnie więcej niż w wieżę Eiffla oraz 3 000 ton stali konstrukcyjnej profilowanej.
tags: #oczyszczalnia #Czajka #wykonawca
