Oczyszczacz powietrza – ranking i wpływ na jakość życia w Kostrzynie nad Odrą
- Szczegóły
Smog jest coraz częściej obecny w polskich miastach i skutecznie zatruwa mieszkańcom życie. Kraków, Warszawa, Katowice, ale także mniejsze miasta, jak Rybnik czy Legionowo to tylko niektóre z miejsc borykających się z tym problemem. W wielu z nich wydawano oficjalne alerty rekomendujące pozostanie w domach.
Czym jest smog i jak powstaje?
Słowo „smog” to mieszanka angielskich słów: „smoke”, czyli „dym” i „fog”, czyli „mgła”. To nic innego jak zanieczyszczenia powietrza. Stanowi rodzaj chmury, która unosi się nad miastami zwłaszcza w okresie jesiennym i zimowym, czyli w sezonie grzewczym.
Smog powstaje w wyniku naszej działalności i niekorzystnych zjawisk atmosferycznych, w szczególności mgły. Mówiąc „nasza działalność” mamy na myśli produkowane przez człowieka spaliny i zanieczyszczenia, które mieszają się z powietrzem.
- Londyński - Polska, podobnie jak reszta Europy ma z nim do czynienia właśnie w okresie jesienno-zimowym.
- Los Angeles - jego emisję możemy zaobserwować w okresie letnim w strefach subtropikalnych, w którym dochodzi do reakcji.
Główne źródła smogu w Polsce
W Polsce, wbrew pozorom, głównym źródłem smogu są systemy ocieplenia budynków, szczególnie domów jednorodzinnych. Często palimy węglem, co jest niespotykane w większości państw Unii Europejskiej, ponieważ u naszych zachodnich sąsiadów, jak Niemcy czy Francja, nie stanowi on podstawowego paliwa do ogrzewania. Co więcej, instalacje grzewcze w Polsce to nierzadko urządzenia o niskiej sprawności i tzw. kopciuchy, gdzie można spalić niemal wszystko.
Jak wskazuje raport UNCG „Jakość powietrza w Polsce - stan obecny i propozycje działań naprawczych”, ogrzewanie indywidualne w budynkach mieszkalnych odpowiada za ponad 45 proc. emisji pyłu PM10. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia aż 33 z 50 najbardziej zanieczyszczonych miast w UE znajduje się w Polsce.
Przeczytaj także: Oczyszczacz Powietrza - Czy Warto?
Skład smogu i jego wpływ na zdrowie
W skład smogu wchodzą szkodliwe substancje chemiczne. Dodając pyły i znaczną wilgotność mają negatywny wpływ na nasze zdrowie, ponieważ są realnym zagrożeniem. Zła jakość powietrza to także zagrożenie dla środowiska. Największą ilość zanieczyszczeń stanowią pyły PM10 i PM2,5, czyli najgroźniejsze dla zdrowia pyły zawieszone o najmniejszej średnicy - poniżej 10 i 2,5 mikrometrów (μm). Są to drobiny kurzu, popiołu, sadzy, piasku, pyłki roślin, a także starte ogumienie i klocki hamulcowe samochodów. Inne, niebezpieczne substancje to: dwutlenek siarki (powstaje głównie w procesie spalania paliw stałych zawierających zwykle domieszki siarki i jej związków), dwutlenek azotu i tlenek węgla, ozon i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne. Skąd się biorą w powietrzu?
Zanieczyszczenie powietrza jest groźne, ponieważ zamiast świeżego powietrza wdychamy toksyczne pyły - niektóre miasta potrafią przekroczyć normy nawet o 3 tys. procent.
Smog wiąże się z objawami takimi jak:
- problemy z pamięcią i koncentracją,
- przyspieszone starzenie się układu nerwowego,
- podrażnienie oczu, nosa i gardła,
- wyższy poziom niepokoju i stany depresyjne,
- kaszel, katar, zapalenie zatok,
- trudności z oddychaniem,
- obniżenie odporności całego organizmu.
Jak widać, lista dolegliwości jest naprawdę długa, a stałe narażanie się na smog może być fatalne w skutkach.
Uchwały antysmogowe i działania naprawcze
Choć przez wiele lat smog był ignorowany jako zagrożenie, a w Polsce brakowało choćby regulacji prawnych dotyczących ogrzewania budynków mieszkalnych, wydaje się, że tematu nie da się dłużej ignorować. Sytuacja smogowa w kraju jest coraz gorsza i bez odgórnych rozwiązań trudno o jej poprawę. Odpowiedzią polskiego rządu na stale pogarszające się powietrze w Polsce jest uchwała antysmogowa.
Przeczytaj także: Opinie o oczyszczaczach Stadler Form
To określenie przepisów przyjmowanych na podstawie art. 96 ustawy Prawa Ochrony Środowiska przez sejmiki wojewódzkie. Głównym zadaniem jest wprowadzanie stopniowych zmian oraz zwiększenie świadomości społecznej w zakresie jakości stosowanego paliwa i szkodliwych pyłów. Uchwały dla poszczególnych obszarów (zwykle województw lub gmin) mogą określać:
- rodzaj lub jakość paliw, które będzie można stosować lub których stosowanie będzie zakazane;
- rozwiązania techniczne lub parametry emisji instalacji, w których następuje spalanie paliw dopuszczonych do stosowania na danym obszarze;
- sposób wykorzystania paliw objętych ograniczeniami.
Rygorystycznie jest m.in. w Krakowie, gdzie uchwała z 1 września 2019 roku wprowadziła całkowity zakaz spalania paliw stałych, a także drewna. Od 1 stycznia 2023 ma nastąpić zakaz eksploatacji kotłów pozaklasowych, czyli tzw. kopciuchów, natomiast od 1 stycznia 2027 wchodzi w życie zakaz używania kotłów c.o. 3 i 4 klasy. Warto mieć świadomość, że niedostosowanie się do miejscowej uchwały może grozić otrzymaniem mandatu w wysokości do 500 zł.
Podstawą oceny jakości powietrza jest zawartość tzw. pyłu zawieszonego PM2,5 lub PM10, którą komunikuje się w mikrogramach na metr sześcienny w skali roku. Tak określony średnioroczny dopuszczalny poziom pyłu PM2,5 wynosi 25 µg/m3. Jak już podkreślaliśmy, Polska niestety w wielu miastach go przekracza.
Słaba jakość powietrza powoduje, że w licznych ośrodkach miejskich kraju następuje „migracja ekologiczna”, czyli coraz powszechniejszy trend przeprowadzek z miast o najbardziej trującej atmosferze do środowiska o znacznie przyjaźniejszych parametrach. Dotyczy to na przykład Krakowa, skąd mieszkańcy chętnie przenoszą się np.
Jak możemy walczyć ze smogiem?
W walkę ze smogiem (i swoje zdrowie) możemy się włączyć także jednostkowo. Podejmując decyzję o natychmiastowym przeciwdziałaniu smogowi najlepiej zastanowić się nad zakupem specjalnych urządzeń filtrujących powietrze w mieszkaniu. Takie maszyny do uzdatniania powietrza działają na różnych zasadach. Ogólna zasada jest taka, że urządzenie zasysa powietrze w pomieszczeniu i przepuszcza je przez szereg filtrów, by następnie wydmuchać je z powrotem, już oczyszczone. Warto również zwrócić uwagę, czy oczyszczacz powietrza ma wbudowaną funkcję jonizatora i traktuje szkodliwe substancje promieniami UV. Takie urządzenie to koszt kilkuset do kilku tysięcy złotych, oczywiście w zależności od funkcji oraz wielkości powierzchni, którą ma oczyszczać.
Przeczytaj także: Oczyszczacz powietrza idealny do wiejskiego domu
Zieleń może radykalnie ograniczyć smog i wnikanie zanieczyszczonych pyłów do domów. Przed posesją posadzić drzewa i krzewy. Podobnie jest, gdy mieszkamy w bloku, warto podjąć rozmowę z sąsiadami oraz wspólnotą czy spółdzielnią mieszkaniową na temat nowych nasadzeń zieleni. Dobrze zabezpieczony roślinnością budynek przyjmuje nawet o połowę mniej pyłów. W mieszkaniu natomiast sprawdzą się rośliny doniczkowe oczyszczające powietrze. Naukowcy pokazują, że 3 duże lub 6 małych kwiatów może skutecznie doprowadzić do niskiej obecności substancji toksycznych we wnętrzu.
Co zaś mogą zrobić władze? Chodzi oczywiście o wprowadzanie roślinności do miast, szczególnie dużych aglomeracji, gdzie brakuje zieleni. I w budownictwie mieszkaniowym nie brakuje rozwiązań do walki ze smogiem, a w zasadzie do ograniczenia jego przedostawania się do wnętrz. Deweloperzy oferują tzw. pakiety antysmogowe, które mają wpłynąć na komfort mieszkańców ochraniając ich przed zanieczyszczeniami, owadami i alergenami. W nawiewnikach okiennych montowane są specjalne filtry zawierające gęstą membranę z nanowłókien, które mogą zatrzymać nawet najmniejsze stałe i ciekłe cząsteczki. Dzięki temu rozwiązaniu do mieszkania wpada świeże powietrza pozbawione smogu, pyłków, kurzu, grzybów i bakterii.
Ekologiczne ogrzewanie - krok w stronę czystszego powietrza
Wiemy już, że to właśnie ogrzewanie jest główną przyczyną smogu w miastach. Niezależnie od uchwał obowiązujących na danym obszarze, warto rozważyć wymianę instalacji na bardziej ekologiczną. Można do tego wykorzystać odnawialne źródła energii, pompy ciepła, czy kotły na pellet (ekologiczne paliwo produkowane z odpadów gospodarki drzewnej). Nowoczesne, ekologiczne urządzenia są nieco większą inwestycją, jednak ta zwróci się po kilku latach, a my będziemy mieć pewność, że uchwała nie zabroni np. za kilka lat zmienić kotła.
Program Czyste Powietrze
Zakazy i nakazy to nie wszystko, co może zrobić rząd, by walczyć z problemem smogu. Dlatego też powstał program wsparcia w procesie wymiany starych pieców grzewczych. Program Czyste Powietrza oferuje dofinansowanie na zakup i montaż pompy ciepła typu powietrze-woda albo gruntowej pompy ciepła do celów ogrzewania lub ogrzewania i c.w.u. Dodatkowo w ramach programu może być wykonane: zakup i montaż mikroinstalacji fotowoltaicznej, zakup i montaż wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, zakup i montaż ocieplenia przegród budowlanych, okien, drzwi zewnętrznych, drzwi/bram garażowych. Maksymalna kwota dotacji to 30 tys.
Innowacyjne rozwiązania - chodniki antysmogowe
To stosunkowa nowa metoda do walki ze złą jakością powietrza, którą stosują zarówno miasta, jak i deweloperzy w inwestycjach mieszkaniowych. Chodniki są wykonane ze specjalnego materiału fotokatalitycznego, dzięki czemu szkodliwe związki są rozkładane do postaci nieszkodliwej dla środowiska. Proces przebiega dzięki promieniowaniu UV, a więc pod wpływem słońca.
Smog w Polsce - statystyki i konieczność przeciwdziałania
W Polsce z powodu smogu co roku dochodzi do przedwczesnych zgonów u ponad 45 tys. osób. Nie ma wątpliwości, że smog to ogromny problem, z którym boryka się wiele polskich miast. Oczywistym jest też, że przeciwdziałanie jest konieczne wszelkimi dostępnymi metodami. Najważniejszym krokiem jest świadomość społeczeństwa, która w połączeniu z działaniami rządów i jednostek ma szanse na poprawienie jakości powietrza. Trzeba pamiętać, że największym źródłem emisji pyłu PM10 jest tzw. niska emisja, czyli ta pochodząca z ocieplania budynków mieszkalnych.
| Źródło emisji | Procentowy udział |
|---|---|
| Ogrzewanie indywidualne w budynkach mieszkalnych | Ponad 45% |
tags: #oczyszczacz #powietrza #ranking #kostrzyn #nad #odra
