Woda dla niemowlaka: Kiedy, jak i ile podawać?

Woda dla niemowlaka ma dla jego zdrowia jeszcze większe znaczenie, niż w przypadku starszych osób, bowiem stanowi niemal 80 proc. całkowitej masy ciała maluszka. Na etapie dynamicznego rozwoju małego człowieka, istotny jest każdy detal, który może sprzyjać bądź zaburzyć prawidłowe kształtowanie się wielu organów. Celem tego artykułu jest odpowiedzenie na pytania: ile wody potrzeba w diecie małego dziecka? Od kiedy wprowadzić wodę do diety? Jak często podawać wodę dziecku? Jak nauczyć dziecko picia wody? Ile, jak i od kiedy podawać niemowlętom i małym dzieciom wodę?

Ile wody potrzebuje niemowlę?

Nasze ciało składa się w przeważającej części z wody. W przypadku niemowląt ten udział jest jeszcze większy niż u osoby dorosłej i stanowi aż 75% masy ciała maleństwa. Woda jest więc bardzo ważnym składnikiem naszego organizmu. Na zapotrzebowanie na wodę wpływają różne czynniki: wiek, płeć, stan fizjologiczny, rodzaj diety, temperatura otoczenia czy stopień aktywności fizycznej. Małe dzieci szybko rosną i intensywnie się rozwijają, a zapotrzebowanie niemowląt na wodę, w przeliczeniu na kilogram masy ciała, jest około 4-krotnie większe niż u osób dorosłych.

Noworodki i maluszki do 6 miesiąca życia potrzebują około 100 do 190 ml wody w przeliczeniu na 1 kg masy ciała. Jeżeli jest potrzeba dodatkowego podania wody niemowlęciu (zazwyczaj takiemu, które nie jest karmione piersią lub w wyjątkowo upalne dni), to odpowiednia do tego celu jest przede wszystkim woda. Herbatka, sok, kompot czy woda z glukozą nie są zalecane. Woda jest przy tym jedynym płynem służącym nawodnieniu zalecanym dzieciom bez szczególnych ograniczeń. A 1000 pierwszych dni życia to kluczowy czas dla kształtowania prawidłowych nawyków żywieniowych! Przyzwyczajanie dziecka już w 1. r.ż. do picia wody ma ogromne znaczenie w profilaktyce otyłości.

Od kiedy podawać wodę niemowlęciu?

Specjaliści od lat toczą spory w zakresie tego, od kiedy woda w czystej postaci powinna pojawić się w jadłospisie malucha. Najnowsze badania oraz wytyczne Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) i Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej, sugerują rozpoczęcie podawania dziecku wody - dopiero po ukończenia przez nie 6. miesiąca życia. Zgodnie z aktualnymi zaleceniami WHO czy AAP, podawanie dzieciom czystej wody, powinno się rozpocząć, gdy maluch skończy pół roku. Skład mleka matki zapewnia dziecku niezbędne wartości oraz gwarantują odpowiedni poziom nawodnienia jego organizmu - dlatego wcześniej należy unikać dopajania niemowlaka wodą, herbatkami i innymi soczkami.

Warto zauważyć, że mleko matki ma w swoim składzie 80-90% H2O, więc dziecko karmione piersią jest właściwie nawadniane i nie potrzebuje dodatkowych porcji wody. Wprowadzenie wody do diety niemowlęcia przed ukończeniem przez nie pół roczku, może doprowadzić do zaburzenia naturalnego karmienia i w rezultacie do mniejszej liczby kalorii przyjmowanych przez dziecko. Znane są także przypadki zatrucia wodą (przedawkowanie), wystąpienia nieprawidłowości w obszarze gospodarki mineralnej, a nawet uszkodzenia mózgu.

Przeczytaj także: Ewaporacyjny Nawilżacz Powietrza Oskar

Według Norm żywienia dla populacji Polski (2017r.), dzieci do 6 miesiąca życia potrzebują od 100 do 190 ml wody na 1 kg masy ciała. I w tym przypadku jej główne pochodzenie to także mleko, jak również woda z pokarmów stałych oraz woda proponowana do picia. Trudno jest więc stwierdzić dokładnie, ile wody powinno wypijać niemowlę, ponieważ pochodzi ona z różnych źródeł. Bez obaw jednak należy często proponować niemowlakowi po 6 miesiącu życia do picia wodę. Dziecko samo zdecyduje, czy i ile wody potrzebuje. Na początku zapewne będzie to zaledwie kilka łyczków wody dziennie. Dla niemowląt na początku rozszerzania diety taka ilość jest wystarczająca. Z czasem maluch zacznie wypijać więcej i samodzielnie sięgać po bidon z wodą.

Jak nauczyć dziecko pić wodę?

„Woda nie ma smaku i dzieci jej nie lubią… do tego mleko jest słodkie, to oczywiste, że maluch nie będzie chciał pić wody!”. Tak często myślimy, gdy decydujemy się po raz pierwszy podać dziecku coś do picia. I często wybieramy sok, a nie wodę, sądząc że to najlepsze rozwiązanie. Nic bardziej błędnego! Zanim małe dziecko zaakceptuje nowy smak potrzebne są wielokrotne próby podania danego produktu czy posiłku (niekiedy 10-15 razy). Może dotyczyć to także wody. Chociaż ma ona neutralny smak, to trudno porównać go do preferowanego przez dziecko słodkiego smaku mleka mamy. Podawanie dziecku wody do picia często, małymi porcjami jest warunkiem jej akceptacji.

Warto zacząć od wprowadzania jako pierwszego płynu po mleku właśnie wody. Dziecko, które zaakceptuje jej smak i wykształci nawyk jej picia we wczesnym dzieciństwie, chętnie będzie po nią sięgać także w starszym wieku. A to z korzyścią dla swojego zdrowia. Aby od razu nauczyć dziecko zdrowych nawyków żywieniowych, jako kolejny napój po mleku powinniśmy wprowadzić właśnie wodę (nie słodkie soki, kompoty, czy herbatki dla niemowląt). Tak jak w przypadku rozszerzania diety o nowe pokarmy, wodę również należy podawać kilku, a nawet kilkunastokrotnie, zanim maluch zaakceptuje jej smak. Dlatego rodzicu, zanim zdecydujesz się podać maluchowi sok, kompot, czy herbatkę, wielokrotnie proponuj maluchowi wodę. A może przy dwudziestej próbie się przekona? 🙂

Jak nauczyć niemowlę pić wodę z kubka?

Często pytacie też o techniczne aspekty picia wody, czyli jak nauczyć niemowlę pić z wodę kubka?. Oczywiście, tak jak każda nowa umiejętność, picie z kubeczka wymaga wielu prób. Nie znam niemowlaka, który za pierwszym razem ładnie wypił wodę z kubeczka nie wylewając jej na siebie 😉. Najważniejsze (według mnie) zasady nauki picia z kubka:

  • należy wstrzymać się do momentu, aż dziecko będzie stabilnie siedziało, inaczej będzie się krztusić napojem;
  • naukę picia z kubka warto zacząć od gęstszych płynów np. zblendowanej zupy, koktajlu, czy jogurtu naturalnego, a potem podawać wodę, która szybko ucieka z kubeczka;
  • trzeba pamiętać o tym, aby brzeg kubka opierać o dolną wargę dziecka (nie zęby, czy dziąsła), inaczej maluch będzie go gryzł, zamiast pracować wargami;
  • podajemy małe porcje i nie wlewamy płynu dziecku do buzi. Kubek przechylamy powoli, tak by płyn dotarł do dolnej wargi i czekamy, aż maluch zgarnie go górną wargą;
  • próbujemy kilka razy dziennie, aż do skutku 😊

Jak nauczyć niemowlę pić przez słomkę?

Picie przez słomkę jest bardzo wygodnym rozwiązaniem, szczególnie podczas wyjść na zewnątrz, więc warto nauczyć dziecko tej umiejętności. Aby prawidło pić przez słomkę, powinna ona znajdować się na środku warg, w przestrzeni pomiędzy wargami a zębami. Maluch prawdopodobnie na początku będzie chciał pogryźć rurkę, pozwól mu w ten sposób zbadać co to jest. W przyszłości jednak dbaj o to, aby słomka nie znajdowała się między zębami dziecka 😉

Przeczytaj także: Porady dotyczące używania nawilżacza ultradźwiękowego przy noworodku

Przygotowałam kilka sprawdzonych sposobów na to, jak nauczyć niemowlę pić wodę przez słomkę:

  • moczenie końcówki rurki w wodzie, tak aby dziecko poczuło, że jest tam jakiś płyn;
  • nauka z kartonika - kupujemy soczek w kartoniku, wypijamy go, a do wypłukanego kartonika wlewamy wodę.

Jaką wodę wybrać dla niemowlaka?

Wielu rodziców ma problem z tym, by wybrać, jaka woda dla niemowlaka będzie najlepsza. Woda dla niemowlaka, podobnie, jak każdy produkt, powinna być wybrana ze szczególną starannością. Nie zaleca się podawania niemowlętom i małym dzieciom wody kranowej, chyba że jest się pewnym jej wysokiej jakości, ale nawet przy takim założeniu standardy będą o wiele niższe niż w przypadku wody butelkowanej. Jeśli zaś chodzi o wodę z kranu filtrowaną, np. z pomocą dzbanka filtrującego - taka woda również nie jest polecana dla niemowląt. Najmłodsze dzieci, do ukończenia 3. roku życia, powinny pić wodę z kranu lub filtrowaną dopiero po przegotowaniu.

A jaka woda butelkowana dla niemowlaka będzie odpowiednia? Do wyboru są wody mineralne i źródlane, które są wydobywane z zasobów podziemnych i różnią się składem mineralnym, od którego właśnie zależy wybór odpowiedniej wody dla niemowlaka. Należy zwrócić uwagę na skład. Najlepsza woda dla niemowlaka do picia powinna być:

  • niskozmineralizowana (do 500 mg/l),
  • niskosodowa (<20 mg/l),
  • niskosiarczanowa (<20 mg/l),
  • o niskiej zawartości azotanów, azotynów i fluorków.

Ponieważ zbyt duże wartości składników mineralnych mogą stanowić obciążenie dla wciąż rozwijających się nerek dziecka, co oznacza, że woda będzie dla dziecka po prostu szkodliwa. Pod tym względem najlepszym wyborem będzie woda źródlana dla niemowląt, cechująca się niższą zawartością składników mineralnych, ewentualnie woda mineralna niskozmineralizowana. Należy również pamiętać, by nie podawać dziecku wody gazowanej, która może podrażniać układ pokarmowy ani wód smakowych, zawierających cukry, sztuczne aromaty oraz całkowicie zbędne w diecie dziecka dodatki.

Ponadto warto również zwrócić uwagę na atesty wody - dobrze, jeśli jej jakość i skład są poparte pozytywną opinią instytucji specjalizujących się w opiniowaniu produktów przeznaczonych dla dzieci, takich jak Centrum Zdrowia Dziecka.

Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?

W czym podawać wodę niemowlakowi?

Przedmiotem szczególnej troski rodziców, powinien być właściwy dobór pojemnika i końcówki do picia wody przez niemowlaka. Na etapie włączania wody do diety dziecka karmionego butelką, lekarze zalecają używanie butelek o konstrukcji i zasadzie działania najbardziej zbliżonej do matczynej piersi. Bardzo ważne jest też zadbanie o odpowiedni przepływ smoczka, dostosowany do wieku i potrzeb malucha. Dobrym przykładem produktu, który spełnia te wymogi, jest butelka antykolkowa Elhee, doskonale nadająca się również do podawania dziecku wody. Krągła, miękka oraz elastyczna butelka Elhee, przypominająca kształtem i w dotyku kobiecą pierś, wykonana została z najwyższej klasy silikonu medycznego. Brak w składzie jakichkolwiek substancji toksycznych (bez BPA i BPS), sprawia, że butelka Elhee wraz z dedykowanym smoczkiem - są całkowicie neutralne i bezpieczne dla zdrowia dziecka.

Najlepiej zacząć podawać wodę dziecku w najzwyklejszym otwartym kubku, tak by maluch od razu nauczył się prawidłowo pić. Nie zaleca się podawania wody w butelce ze smoczkiem, ponieważ z takiej butelki dziecko ssie napój, zamiast nauczyć się prawidłowej umiejętności picia w celu zaspokojenia pragnienia. Naukę picia można też rozszerzyć o picie przez rurkę. Bidony świetnie sprawdzają się na spacerach - można wrzucić do torby i nic się z nich nie wylewa.

Według logopedów, którym wtórują też stomatolodzy, naturalnym sposobem na podawanie wody dziecku, przyzwyczajonemu do piersi swojej mamy, jest zastosowanie rurki/słomki lub specjalnie wyprofilowanych ustników. Unikatowym produktem, jaki łączy w sobie funkcję praktycznego termosu i zalecanego sposobu picia wody przez małe dzieci - jest bidon Pura wyposażony w specjalny ustnik z rurką. Estetycznie wykonana termobutelka Pura, powstała z antybakteryjnej stali oraz wysokiej jakości medycznego silikonu. Zastosowanie rozwiązań, jakie oferuje bidon Pura ze słomką - w fazie podawania maluchowi wody (od 6. miesiąca życia) - wyzwala u dziecka naturalne odruchy. Sama termobutelka Pura, świetnie sprawdza się zarówno w warunkach domowych, jak i w czasie podróży. Termobutelka utrzymuje pożądaną temperaturę wody oraz innych płynów przez 6 godzin, bez względu na temperaturę otoczenia, dlatego sprawdza się latem, jak i zimą. Szerokie wieczko ułatwia nalewanie oraz dokładne umycie po użyciu, a wytłoczona miarka - na precyzyjne dozowanie napojów. Bidon Pura nie zawiera ftalanów, plastiku czy BPA, dzięki czemu do podawanej wody nie przenikają żadne szkodliwe substancje. Funkcjonalna termobutelka Pura, w przeciwieństwie do szklanych odpowiedników, jest odporna na mechaniczne uszkodzenia.

Czego unikać?

W momencie wprowadzenia do jadłospisu dziecka wody czy innych napojów, zarówno logopedzi, jak i stomatolodzy - zdecydowanie odradzają używania kubka-niekapka. Tego rodzaju naczynia przyczyniają się do powstania wad zgryzu. Nieświadomi rodzice cieszą się, że podczas korzystania z kubka-niekapka - maluch się nie poleje i nie zabrudzi ubranka lub tapicerki, ale specjaliści zdecydowanie odradzają takie rozwiązanie. Logopedzi oraz stomatolodzy są zgodni co do tego, że kubki-niekapki powodują deformację zgryzu, a także rozleniwiają mięśnie ust i języka. Konsekwencją utrwalenia się takich nawyków, może być powstanie trudnych w leczeniu wad zgryzu czy wad wymowy (seplenienie międzyzębowe).

Nie istnieją rekomendacje odnośnie podawania zdrowym niemowlętom i dzieciom wody z dodatkiem glukozy, podobnie nie ma uzasadnienia dosładzanie wody cukrem. Ilość sacharozy w żywieniu dzieci należy ograniczać. Nadmiar sacharozy w diecie dzieci jest jednym z czynników ryzyka nadwagi i otyłości, a picie naturalnej wody, bez żadnych dodatków, pomaga zapobiegać nadmiernym przyrostom masy ciała i walczyć z otyłością, zwłaszcza jeśli woda zastąpi napoje słodzone cukrem.

Specjaliści wskazują, że wśród najlepszych pojemników do podawania małemu dziecku wody, są butelki o charakterystyce działania najbardziej zbliżone do kobiecej piersi i/lub specjalne bidony z rurką.

tags: #noworodek #woda #do #picia #kiedy

Popularne posty: