Klasyfikacja Nawilżaczy Powietrza Według Norm i Ich Wpływ na Zdrowie

Szczegóły: Opublikowano: 25. March 2026

Wpływ jakości powietrza na zdrowie człowieka analizowany jest od dawna w wielu aspektach m.in. higienicznym, zdrowotnym oraz technologicznym. Stwierdzono, że przebywanie w pomieszczeniu o niskiej wilgotności niesie za sobą szereg dolegliwości, mogą to być m.in. bóle głowy, zmęczenie, podrażnienie spojówek.

Nawilżacz powietrza jest potrzebny wszędzie tam, gdzie wilgotność w pomieszczeniu spada poniżej 40%. Optymalne nawilżenie powietrza w domu (40-60%) utrzymuje prawidłową pracę układu odpornościowego, co jest szczególnie ważne w okresach grzewczych, gdzie za oknem panuje ujemna temperatura.

Rekomendowanym rozwiązaniem jest ewaporacyjny nawilżacz powietrza wykorzystujący naturalną metodę nawilżania powietrza. Niska wilgotność powietrza wpływa niekorzystnie na nasze zdrowie, początkując złe samopoczucie, ból głowy czy większą podatność na infekcje. Dla organizmu oznacza to tyle, że przy suchym powietrzu zaczyna się bronić i pobierać wodę z błon śluzowych i ze skóry. Dlatego zaczynamy odczuwać suchość w gardle czy piekące oczy.

Wilgotność Powietrza - Definicje i Znaczenie

Wilgotność bezwzględna to zawartość pary wodnej w powietrzu. Ilość maksymalna pary wodnej zależy przede wszystkim od temperatury. Im wyższa temperatura, tym więcej pary wodnej może zawierać powietrze.
Wilgotność względna określana jest jako wartość procentowa nasycenia powietrza parą wodną. Przy 100% wilgotności względnej występuje maksymalne nasycenie powietrza parą wodną. Należy zwrócić uwagę na to, że wilgotność względna uzależniona jest od temperatury, ponieważ od tego zależy ilość pary wodnej, która zostaje przyjęta przez powietrze. Innymi słowy im bardziej spada temperatura, tym mniej wilgoci jest w stanie pomieścić powietrze.

Określając nawilżenie powietrza w domu używa się wilgotności względnej. Powinna ona znajdować się w przedziale 40-60%. W klimacie umiarkowanym w którym znajduje się Polska, problemy z małą wilgotnością występują głównie zimą, ponieważ w zimnym powietrzu znajduje się dużo mniej pary wodnej niż w ciepłym.

Kontrolę wilgotności względnej powietrza umożliwiają urządzenia zwane higrometrami (wilgotnościomierzami). Najprostsze można już kupić za mniej niż 20 zł, bardziej zaawansowane i droższe zawierają higrometry oraz zapewniają więcej możliwości.

Przeczytaj także: Wybór Nawilżacza Powietrza w OBI

Nawilżacz powietrza wbrew panującej opinii jest przydatny też latem, nie tylko zimą w okresy grzewcze. Oczywiście zimą jest największy problem z utrzymaniem optymalnej wilgotności w mieszkaniu czy biurze, ale latem przez wysokie temperatury oraz przedłużające się okresy suszy, powietrze potrafi wysuszyć i spaść poniżej normy. Dlatego o jakość powietrza w tym odpowiednią wilgotność powinniśmy dbać przez cały rok.

Rodzaje Nawilżaczy Powietrza

Na rynku istnieje kilka rodzajów nawilżaczy - różnią się od siebie budową, sposobem działania czy ceną. Niektóre będą lepsze dla alergików, dla niektórych przeciwwskazaniem będzie posiadanie zwierząt domowych. Niezależnie od typu nawilżacza, powinno się go użytkować w sposób prawidłowy, aby nie stanowił zagrożenia higienicznego. Emisja z brudnych nawilżaczy może powodować problemy zdrowotne, zwłaszcza dla osób cierpiących na astmę i alergię. Przy każdym nawilżaczu ważne jest regularne zmienianie wody czy dokładne czyszczenie wnętrza urządzenia, ponieważ bakterie w wodzie mogą rosnąć tylko w wilgotnym środowisku.

Nawilżacze Parowe

Najstarszy ze wszystkich nawilżaczy, obecnie coraz rzadziej wykorzystywany. Do nawilżania powietrza wykorzystują zjawisko parowania dyfuzyjnego z powierzchni wody, czyli posiadają grzałkę, która doprowadza wodę do wrzenia. Woda się gotuje, w efekcie czego urządzenie emituje ciepłą parę wodną. Z tego powodu nie należy używać w pobliżu dzieci czy zwierząt, ponieważ mogą się poparzyć. Zaletą tego typu nawilżacza jest niska cena, jest to najtańszy spośród innych urządzeń elektrycznych.

Jednak z czasem ta niska cena zwiększa się o koszty eksploatacji, ponieważ większość modeli pobiera bardzo dużo prądu (nawet 300W). Zbiornik wody, pokrywę i pojemnik na substancje zapachowe oraz dyszę parową należy czyścić miękką szczoteczką oraz płynem do naczyń. Następnie solidnie wypłukać i dokładnie osuszyć lub zostawić, aby samoistnie wyschło. Grzałkę, która znajduje się w środku, należy regularnie odkamieniać (min. raz na tydzień), w przypadku mocniejszego kamienia można wykonać procedurę nawet przez noc (dokładna procedurę odkamieniania jest w instrukcji). Nie należy zostawiać wody na dłuższy czas, jeżeli urządzenie nie będzie używane.

Nawilżacze Ultradźwiękowe

Działanie tego typu nawilżaczy polega na mechanicznym rozbijaniu wody na drobne cząsteczki za pomocą ultradźwięków. Z tego względu nie jest on polecany dla właścicieli zwierząt domowych. Sama praca nawilżacza jest bardzo cicha, a wydobywająca się para wygląda efektownie. Dużo z tych urządzeń ma dodatkowe funkcje takie jak: higrostat pozwalający utrzymać wskazany poziom nawilżenia, jonizację czy wskaźnik braku wody. Niektóre nawilżacze ultradźwiękowe mają dodatkowo wkłady odkamieniające/mineralne oczyszczające wodę z zanieczyszczeń np.

Przeczytaj także: Nawilżanie powietrza zimą: kaloryferowe nawilżacze

Warto pamiętać, że nieprawidłowe użytkowanie może być szkodliwe dla zdrowia. Ważna jest odpowiednia konserwacja, a w szczególności woda, ponieważ ona jest rozbijana na bardzo małe cząsteczki i uwalniana do powietrza. Znajdujące się minerały w wodzie nie stanowią zagrożenia dla zdrowia, dopóki są zawieszone w wodzie, np. pijemy wodę mineralną z minerałami to minerały nam nie zagrażają. Jednakże w momencie rozbijania ich na mniejsze cząsteczki, wraz z mgiełką do organizmu dostaje się “biały pył” czyli pył kamienny. Oddychanie zanieczyszczoną parą wodną może powodować problemy z płucami, wywoływać infekcję.

Podczas używania nawilżaczy ultradźwiękowych należy przestrzegać następujących zasad:

Wymieniaj codziennie wodę, nie pozostawiaj wody do kolejnego użytkowania. Gdy pozostanie, przed kolejnym użyciem należy wylać wodę, wyczyścić i osuszyć oraz napełnić nową.
Po sezonie, lub przez czas dłuższego nieużywania opróżnij i oczyść zbiornik nawilżacza.
Do czyszczenia elementów nawilżacza, w tym zbiornika, nie należy używać detergentów. Istnieje ryzyko, że zostaną pozostałości chemikaliów we wnętrzu, a to wraz z mgiełką dostanie się do organizmu.
Podczas używania olejków eterycznych, należy być ostrożnym.

Dodatkowo łatwo „przewilżyć”, u nas podczas testów, wokół nawilżacza zbierało się dużo wody, a powietrze w całym pokoju było dosyć ciężkie, zbyt wilgotne. Min. raz w tygodniu do czyszczenia używać ciepłej wody i mydła (nie używać detergentów). Szczególną uwagę należy przyłożyć do dokładnego oczyszczenia zbiornika z wodą - zadbać o oczyszczenie każdego boku zbiornika.

Nawilżacze Ewaporacyjne (Dyfuzyjne)

Nawilżacze ewaporacyjne (dyfuzyjne) to najbardziej naturalne i najzdrowsze urządzenia nawilżające powietrze. Wykorzystują proces naturalnego odparowania pary wodnej z filtra wewnątrz nawilżacza. Wkład nawilżający znajduje się w zbiorniku urządzenia i dzięki wiatrakowi w górnej części, zostaje wymuszony obieg powietrza i odparowanie wody. Ta technologia pozwala na nawilżenie powietrza nawet do poziomu ponad 60%. Wydobywająca się para jest niewidoczna, większość urządzeń działa dosyć cicho.

Codziennej wymianie wody, nie pozostawiaj wody na długi czas w zbiorniku. Jeżeli wiemy, że nie będziemy dłuższy czas użytkować sprzętu to wylejmy wodę i schowajmy. Jednak jak o tym zapomnimy, to najpierw oczyśćmy i wysuszmy zbiornik na wodę. Należy to robić ciepłą wodą z mydłem min. raz w tygodniu. Za każdym razem dokładnie umyć i osuszyć.

Przeczytaj także: Przegląd Nawilżaczy Powietrza Radom

Podczas użytkowania nawilżaczy ewaporacyjnych należy pamiętać o:

Opróżnianiu zbiornika wody i wymianie na nową.
Dokładnym umyciu zbiornika ciepłą wodą z mydłem, pozostaw do wyschnięcia.

Domowe sposoby nawilżania powietrza są uciążliwe, niektóre jak np. nawilżacz na kaloryfer bardzo mało wydajne i nieskuteczne. Za to nawilżacze powietrza dostępne na rynku okupione są dużą ilością marketingowej sieczki, dzięki testom wiemy, że rzeczywistość jest daleka od obietnic producentów.

Higiena i Konserwacja Nawilżaczy Powietrza

W każdym urządzeniu, które ma styczność z wodą należy dbać o dużą higienę urządzenia. W tym wypadku należy dbać szczególnie o regularną wymianę wody i czyszczenie filtrów, gdyż te mogą łapać brzydki zapach. Dbanie o higienę nawilżacza nie jest trudne i sprowadza się do regularnej wymiany wody w zbiorniku, czyszczenia zbiornika oraz filtra, jak również okresowej wymiany filtra nawilżacza (co 3-12 mies. w zależności od modelu). Przy ciągłej eksploatacji, warto codziennie wymieniać wodę. W tym celu należy pozbyć się całkowicie starej wody, a nie jedynie dolewać nową, gdyż w kilkudniowej wodzie mogą tworzyć się bakterie. Min. raz w tygodniu warto natomiast umyć dokładnie zbiornik wodą z mydłem. Przestrzeganie tych zasad jest ważne dla zachowania efektywnej pracy urządzenia oraz własnego bezpieczeństwa (np. wymianie ulegających zużyciu elementów nawilżacza (np. filtrów).

Nawilżacze Powietrza a Alergie i Astma

W suchym pomieszczeniu alergeny dłużej unoszą się w powietrzu, dlatego utrzymanie odpowiedniej wilgotności jest bardzo istotne. Dla alergików będzie to minimum 40-45 %. Podobnie jak alergicy, również i astmatycy powinni dbać zarówno o czystość, jak i o prawidłową wilgotność otaczającego powietrza. Podczas ogrzewania pomieszczeń w sezonie jesienno-zimowym wilgotność powietrza znacznie maleje. Taka sytuacja może prowadzić do wielu problemów zdrowotnych. Suche powietrze sprzyja rozwojowi bakterii, wirusów i grzybów, co może prowadzić do chorób dróg oddechowych.

Niski poziom wilgotności powietrza w pomieszczeniach może powodować podrażnienia błon śluzowych, suchość skóry i katar sienny. Jeśli nie chcesz borykać się z problemem suchego powietrza, zdecyduj się na zakup nawilżacza powietrza. Urządzenia pomagają utrzymać odpowiedni poziom wilgotności w pomieszczeniach. W taki sposób unikniesz wielu problemów zdrowotnych. Poziom wilgotności w pomieszczeniach, w których przebywasz na co dzień, powinien wynosić 40-60%. Wskaźnik zbliżony jest do wilgotności naturalnego, zdrowego powietrza.

Oczyszczacze Powietrza z Funkcją Nawilżania

W naszym sklepie oferujemy szeroki wybór oczyszczaczy powietrza, a wśród nich znajdziesz również modele wyposażone w funkcję nawilżania powietrza. Przykładem urządzenia, który łączy funkcję oczyszczania z nawilżaniem jest WEBBER AP9405. Ten oczyszczacz posiada 6 stopni filtracji powietrza oraz 3 tryby pracy wentylatora. Został wyposażony w szereg filtrów: filtr HEPA, aktywny filtr węglowy, zimny filtr katalityczny, jonizator powietrza wraz z lampą UV i nawilżacz powietrza.

Urządzenia 2w1 z reguły cechują się wysoką wydajnością nawilżania, wydajność oczyszczania jest z reguły na poziomie ok. 300, max. Rozwiązanie to polecamy szczególnie alergikom i astmatykom, gdyż odpowiednie nawilżanie przekłada się na lepszą kondycję śluzówki gardła i nosa. Te z kolei wpływają bezpośrednio na to, jak odczuwamy objawy alergiczne i jak często zapadamy na infekcje dróg oddechowych.

Normy i Zalecenia Dotyczące Wilgotności Powietrza w Budynkach

Odpowiednia wilgotność powietrza w pomieszczeniach wpływa korzystnie na komfort pracy i efektywność pracowników, dobre samopoczucie podczas nauki lub wypoczynku. Zarówno zbyt wilgotne, jak i zbyt suche powietrze wpływa negatywnie na zdrowie ludzi i stan budynku. Zbyt duża wilgotność stwarza ryzyko wykraplania się wilgoci na zimnych fragmentach pomieszczeń, czego konsekwencją jest rozmnażanie się kolonii grzybów pleśniowych Sprawia także, że mimo prawidłowej temperatury powietrza, osoba przebywająca w takim pomieszczeniu będzie odczuwać chłód.

W normie PN-EN 13779: 2008 [5] odnoszącej się do wymagań dotyczących właściwości instalacji wentylacji i klimatyzacji budynków niemieszkalnych (z wyłączeniem takich zastosowań, jak procesy produkcyjne) zamieszczono typowe założenia projektowe dotyczące środowiska wewnętrznego. wartość minimalną w zimie (np. wartość maksymalną w lecie (np.

W normie [5] zamieszczono uwagę, że nawilżanie lub osuszanie powietrza w pomieszczeniu nie są zazwyczaj wymagane, lecz jeśli już są one stosowane, to zaleca się ich ograniczenie do minimum oraz unikanie nadmiernego nawilżania i osuszania. W normie PN-EN 13053 [4], zawierającej informacje dotyczące klasyfikacji i charakterystyki działania urządzeń, elementów składowych i sekcji w centralach wentylacyjnych i klimatyzacyjnych, .nawilżacze zostały podzielone na kategorie według rodzaju konstrukcji (tab. dla nawilżaczy kategorii A i C (tab. dla nawilżaczy kategorii B, D i E (tab.

Do uzdatniania powietrza można jedynie stosować wodę nawilżającą zawierającą bakterie w ilości nieszkodliwej dla zdrowia. Jeśli podejrzewa się, że zawartość bakterii w wodzie jest wyższa, należy przeprowadzić badania mikrobiologiczne wody. W normie [4] podano wymagania określające działania przy przekroczeniu podanej liczby bakterii, odnoszące się do obiektów typowych oraz obiektów specjalnych o wysokich wymaganiach higienicznych (np.

W tabeli 4, cytując normę [4], podano wartości standardowe liczby niechorobotwórczych bakterii w wodzie.

W celu nawilżenia powietrza wentylacyjnego urządzenia nawilżające w systemach klimatyzacji doprowadzają w wyniku rozproszenia wodę lub parę wodną bezpośrednio do przepływającego powietrza. Obecnie, ze względu na wymagania użytkowników lub inwestorów dotyczące zapewnienia jak najwyższej jakości i czystości powietrza nawiewanego, zamiast nawilżania wodą, często stosuje się nawilżanie parą wodną. Zaletą nawilżaczy parowych, poza dostarczeniem do powietrza czystej, pozbawionej drobnoustrojów, pary wodnej, jest ich łatwy montaż, wadą - większe koszty eksploatacyjne związane z zapotrzebowaniem na energię do wytwarzania pary wodnej.

Podczas projektowania należy pamiętać o zachowaniu tzw. drogi nawilżania, a podczas eksploatacji - kontrolować, czy nie występuje zawilgocenie wewnętrznych ścian centrali lub odcinków przewodów wentylacyjnych w pobliżu miejsca montażu nawilżacza. Aby ograniczyć niebezpieczeństwo wprowadzania do powietrza wentylacyjnego zanieczyszczonej wody z wanny pod nawilżaczem (np. komorą zraszania), w przypadku stosowania wody do nawilżania, proponuje się obecnie nawilżacze kontaktowe wyparne (złoża zraszane), w których przez zwilżoną matrycę (złoże zraszane z nieorganicznego materiału o dużej chłonności, co powoduje, że cała jego powierzchnia jest równomiernie nawilżona) przepływa strumień uzdatnianego powietrza.

W urządzeniu nie gromadzi się spływająca woda. Woda, która nie odparuje ścieka do zbiornika ze stali nierdzewnej, znajdującego się przy podstawie nawilżacza, skąd jest ponownie używana do zwilżania złoża. Do wody zasilającej może być podłączony system dozowania jonów srebra, mających właściwości bakteriobójcze.

W urządzeniach natryskowych, takich jak rozpylacze wysokociśnieniowe, zdemineralizowana woda za pomocą dysz rozpylających zamontowanych wewnątrz centrali klimatyzacyjnej lub przewodu wentylacyjnego dostaje się do przepływającego powietrza. Powstają bardzo drobne jednorodne kropelki mgły wodnej o średnicy 7,5 μm gwałtownie odparowujące w strumieniu powietrza. Realizowany jest adiabatyczny proces nawilżania. Sprawność takiego nawilżacza może wynosić nawet 95%.

Bibliografia:

[1] Nawilżacz wodny. Karta katalogowa.
[3] PN-B-03421: 1978. Wentylacja i klimatyzacja. Parametry obliczeniowe powietrza wewnętrznego w pomieszczeniach przeznaczonych do stałego przebywania ludzi.
[4] PN-EN 13053+A1:2011E. Wentylacja budynków. Centrale wentylacyjne i klimatyzacyjne. Klasyfikacja i charakterystyki działania urządzeń, elementów składowych i sekcji.
[5] PN-EN 13779:2008P, Wentylacja budynków niemieszkalnych - Wymagania dotyczące właściwości instalacji wentylacji i klimatyzacji.
[6] PN-EN 15251: 2012P. Parametry wejściowe środowiska wewnętrznego dotyczące projektowania i oceny charakterystyki energetycznej budynków, obejmujące jakość powietrza wewnętrznego, środowisko cieplne, oświetlenie i akustykę.
[7] PN-EN 779: 2012E. Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej - Określanie parametrów filtracyjnych.
[8] PN-EN ISO 7730:2006/Ap1:2014-02E. Ergonomia środowiska termicznego - Analityczne wyznaczanie i interpretacja komfortu termicznego z zastosowaniem obliczania wskaźników PMV i PPD oraz kryteriów lokalnego komfortu termicznego.
[9] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 10 grudnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. DzU 2010.239.1597.
[10] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. DzU 2002.75.690.
[11] Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 6 listopada 2008 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. DzU 2008.201.1238.
[12] Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 roku w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe.

tags: #nawilżacze #powietrza #klasyfikacja #według #norm