Legionella w Nawilżaczach Powietrza: Jak Zapobiegać Rozwojowi Bakterii?
- Szczegóły
Legionella to rodzaj bakterii, która może wywołać ostre zapalenie płuc. Legionella to rodzaj bakterii, która staje się coraz bardziej rozpoznawalna ze względu na jej zdolność do powodowania poważnych chorób układu oddechowego, w tym legionellozy, znanej również jako choroba legionistów, oraz gorączki Pontiac.
W obu przypadkach zakażenie następuje przez inhalację aerozoli zanieczyszczonych wodą zawierającą bakterie Legionella. Bakterie Legionella, choć niewidoczne gołym okiem, stanowią realne zagrożenie dla zdrowia publicznego. Ich obecność w systemach wodnych może prowadzić do poważnych chorób, a nawet śmierci.
Legionella występuje naturalnie w wodach powierzchniowych, takich jak jeziora czy rzeki. W Europie szczyt zachorowania występuje w okresie letnim. Sprzyjają temu warunki pogodowe - duża wilgotność i wysoka temperatura.
W środowisku naturalnym optymalnymi warunkami do rozwoju Legionelli są zbiorniki wodne ze stojącą wodą, z narastającym osadem, w której obecne są jony żelaza, magnezu i wapnia oraz glony i pierwotniaki, a temperatura waha się między 25 a 45°C.
Idealnym miejscem do rozwoju tej bakterii są zatem urządzenia i instalacje, takie jak wanny z hydromasażem, baseny, fontanny, prysznice, urządzenia medyczne, nawilżacze powietrza, ogrodowe systemy zraszające i układy klimatyzacji. Legionellę wykrywa się najczęściej w instalacjach wodnych szpitali, domów opieki i hoteli.
Przeczytaj także: Cronos Blue Water - czy warto?
Jak dochodzi do zakażenia?
Do zakażenia dochodzi drogą inhalacji zakażonego aerozolu (bakterii zawieszonej w drobnych mikrocząsteczkach wody). Do zakażenia Legionellą dochodzi najczęściej na skutek wdychania aerozolu wodno-powietrznego, który powstaje np. w trakcie używania prysznica.
Legionella jest bakterią, która nie przenosi się bezpośrednio przez picie wody, ale przez wdychanie aerozoli zawierających te bakterie. Aerozole mogą być generowane w wyniku działania urządzeń takich jak prysznice, klimatyzatory, nawilżacze powietrza, a także w procesach przemysłowych, jak w przypadku wież chłodniczych. Właśnie te mikrocząsteczki wody, gdy są skażone, stanowią największe zagrożenie dla ludzi.
Choroba nie przenosi się poprzez picie skażonej wody oraz z człowieka na człowieka. Legionella pneumophila nie przenosi się też z człowieka na człowieka.
Objawy zakażenia Legionellą
Legionelloza najczęściej rozpoznawalna jest pod dwoma postaciami: chorobą legionistów oraz gorączką Pontiac. Legionella pneumophila to Gram-ujemna bakteria wywołująca choroby z grupy legionelloz.
Choroba Legionistów
To ciężkie zapalenie płuc z często występującymi powikłaniami narządowymi. Choroba legionistów wywołana jest przez wdychanie aerozolu wodnego. Przy chorobie legionistów objawy chorobowe występują nagle i zaczynają się od złego samopoczucia, bólu mięśni, gorączki 39-40°C.
Przeczytaj także: Poradnik: Wybór nawilżacza
Jej objawy to: bóle głowy, mięśni i stawów, wysoka gorączka, osłabienie, wodnista biegunka, nudności i wymioty, ból brzucha, utrata apetytu, senność, która może prowadzić do śpiączki, zaburzenia orientacji i świadomości.
Oprócz tego występują: ból w klatce piersiowej, duszność i suchy kaszel, który w miarę postępu choroby staje się mokry. Zdarza się również, że chory pluje krwią. Pacjent często ma niskie ciśnienie i powolne tętno. W krótkim czasie choroba powoduje niewydolność oddechową, zaburzenia pracy serca, nerek i trzustki.
Gorączka Pontiac
Łagodna postać choroby powodująca objawy grypopodobne. W płynach ustrojowych i tkankach nie stwierdza się obecności bakterii, jedynie podwyższone mogą być swoiste przeciwciała w surowicy. Choroba ustępuje najczęściej samoistnie po ok. 2-5 dniach i zwykle nie wymaga interwencji lekarskiej.
W przypadku gorączki Pontiac objawy mogą pojawić się już kilka godzin od momentu zakażenia, ale także po kilku dniach. Symptomy są podobne do grypy i obejmują: bóle mięśniowo-stawowe, gorączkę, dreszcze, ból głowy, suchy kaszel, trudności w oddychaniu, osłabienie i zmęczenie, wymioty lub biegunki (rzadko).
Kto jest najbardziej narażony?
Na rozwój legionelli szczególnie narażone są osoby:
- o obniżonej odporności,
- chorujące przewlekle,
- w wieku powyżej 50 lat,
- palące papierosy,
- nadużywające alkoholu.
Przeczytaj także: Ultradźwiękowy nawilżacz powietrza
Zachorowanie na legionellę jest również związane z płcią. Choroba legionistów występuje 3 razy częściej u mężczyzn niż u kobiet.
Jak rozpoznać Legionellę?
Objawy zakażenia Legionellą są podobne do tych towarzyszących innym chorobom infekcyjnym dróg oddechowych. Dlatego też rozpoznanie na podstawie samego przebiegu jest trudne i rzadko możliwe. Pomocny może okazać się wywiad i informacje dotyczące podróży, korzystania z jacuzzi czy pobytu w szpitalu w ostatnim czasie.
Potwierdzeniem choroby będzie wykonanie badań laboratoryjnych na obecność bakterii w plwocinie lub krwi. Alternatywą jest test na obecność antygenów w moczu chorego. Dodatni wynik można otrzymać kilka dni od momentu wystąpienia objawów.
Leczenie Legionelli
Leczenie choroby legionistów polega przede wszystkim na podawaniu antybiotyków, zwykle przez 10-14 dni. U pacjentów z ciężkim przebiegiem choroby stosuje się jednocześnie dwa leki, a kuracja może trwać do 3 tygodni. Antybiotykoterapia jest skuteczna, jeśli została rozpoczęta we wczesnym stadium choroby.
Ponieważ chorobie często towarzyszą wymioty i biegunki, pacjent powinien systematycznie uzupełniać płyny i elektrolity. W większości przypadków konieczna jest hospitalizacja. Gorączka Pontiac ma dużo łagodniejszy przebieg, dlatego wystarczy leczenie objawowe. Chory powinien się odpowiednio nawadniać, a w razie potrzeby może stosować leki przeciwbólowe i przeciwgorączkowe.
Powikłania i rokowania
Do możliwych powikłań choroby legionistów należą:
- niewydolność wielonarządowa,
- niewydolność oddechowa,
- wstrząs septyczny,
- ropień płuc,
- rozedma płuc,
- zaburzenia neurologiczne.
Na rozwój powikłań najbardziej narażone są osoby starsze, z chorobami współistniejącymi i obniżoną odpornością. W tej grupie obserwuje się także największą śmiertelność - nawet do 80%. W przypadku osób młodszych i cieszących się dobrym zdrowiem przy wczesnym wykryciu choroby i zastosowaniu odpowiedniego leczenia śmiertelność waha się w przedziale 5-20%.
Jak zapobiegać rozwojowi Legionelli w nawilżaczach powietrza?
Aby uniknąć rozwoju bakterii Legionella w nawilżaczach powietrza, należy przestrzegać kilku zasad:
- Regularne czyszczenie i dezynfekcja: Nawilżacze powietrza powinny być regularnie czyszczone i dezynfekowane zgodnie z instrukcjami producenta.
- Używanie czystej wody: Do nawilżaczy należy używać tylko czystej, najlepiej destylowanej wody.
- Unikanie zastoju wody: Należy unikać pozostawiania wody w nawilżaczu na dłuższy czas, zwłaszcza gdy urządzenie nie jest używane.
- Odpowiednia temperatura: Utrzymywanie temperatury wody poza zakresem sprzyjającym rozwojowi Legionelli (20-50°C).
- Regularne badania wody: Regularne badania wody w instalacji są dla niektórych instytucjach obowiązkowe, jednak warto przeprowadzać je także w innych budynkach.
Metody dezynfekcji
Liczbę bakterii Legionella można zmniejszyć poprzez stosowanie metod doraźnych. Działają one szybko, jednak pozytywne efekty są obserwowane w czasie do maksymalnie kilku tygodni.
- Dezynfekcja termiczna: okresowe podwyższenie temperatury wody w całej sieci ciepłej wody użytkowej, w tym we wszystkich punktach czerpalnych.
- Dezynfekcja chemiczna: stosuje się osobno lub w połączeniu z dezynfekcją termiczną.
Co robić w przypadku wykrycia bakterii?
Jeśli w klimatyzacji wykryto tę bakterię, powinniśmy natychmiast zaprzestać korzystania z urządzenia. Bakterie można usunąć na dwa sposoby:
- Metodą fizyczną - poprzez użycie ultradźwięków lub promieniowania UV.
- Metodą chemiczną - poprzez zastosowanie odpowiednich środków bakteriobójczych.
Podsumowanie
Regularne badania wody na obecność bakterii Legionella mają kluczowe znaczenie dla ochrony zdrowia publicznego. Przede wszystkim pozwalają na wczesne wykrycie potencjalnych zagrożeń, co umożliwia podjęcie odpowiednich działań zapobiegawczych i minimalizowanie ryzyka wybuchu epidemii.
Utrzymywanie odpowiedniej higieny i regularne czyszczenie nawilżaczy powietrza, a także dbanie o jakość używanej wody, są kluczowe dla zapobiegania rozwojowi bakterii Legionella i zapewnienia bezpiecznego i zdrowego powietrza w pomieszczeniach.
tags: #nawilżacz #powietrza #bakterie #w #wodzie #jak
