Nawilżacz Powietrza a Grzyb w Domu: Fakty i Mity
- Szczegóły
Niektórzy twierdzą, że pojawiająca się na ścianach pleśń to problem występujący wyłącznie w starych domach i kamienicach. Niestety, prawda jest taka, że coraz częściej grzyby pleśniowe pojawiają się również w nowym budownictwie.
Czym jest pleśń i jak wpływa na zdrowie?
Grzyby strzępkowe zwane potocznie pleśnią to mikroorganizmy zbudowane z wielokomórkowych nitkowatych włókien. Ich aktywny wzrost zauważalny jest w środowisku o wysokiej wilgotności. Dzięki temu, że zarodniki grzybów pleśniowych mają duże zdolności adaptacyjne i łatwo się przemieszczają, ich występowanie w powietrzu i na różnego rodzaju materiałach jest zjawiskiem powszechnym.
Obserwacje grzybów strzępkowych wykazały, że optymalne warunki do ich rozwoju zależne są zarówno od wilgotności, jak i temperatury. Pleśnie najlepiej rozrastają się w miejscach o podwyższonej wilgotności, jednak jak wykazują badania, ich namnażanie może zachodzić już w przypadku nawilżenia na poziomie nieco powyżej 20%. Nie bez znaczenia dla ich wzrostu jest także temperatura. Ta najkorzystniejsza dla rozwoju grzybów pleśniowych wynosi 20-30oC. Dlatego też doskonałe warunki stwarzają im przegrody budowlane (tj.
Większość grzybów strzępkowych może rozwijać się w środowisku o bardzo niskim podłożu odżywczym. Dlatego też ich rozrost jest niezwykle łatwy i szybki. W zależności od rodzaju grzyba pleśń może powstawać w różny sposób. Wilgoć zawarta w powietrzu przyjmuje postać gazu, jednak gdy następuje obniżenie temperatury o co najmniej 7oC, zaczyna się ona skraplać i powierzchnie (głównie ściany) stają się wilgotne.
Najbardziej charakterystyczne czarne plamy i wykwity pojawiające się na ścianach, w okolicach okien i w łazienkach należą do gatunku grzybów z rzędu rozetkowców (Stachybotrys chartarum). Ten rodzaj pleśni jest toksyczny dla człowieka, gdyż wytwarza trucizny zwane mykotoksynami. Oddychanie powietrzem skażonym pleśnią różnego pochodzenia wywołuje alergie i towarzyszące im nieżyty błony śluzowej nosa. Osoby zmagające się z chorobami płuc, w tym głównie z POChP (przewlekła obturacyjna choroba płuc) są bardziej narażone na szkodliwe działanie pleśni.
Przeczytaj także: Cronos Blue Water - czy warto?
Wróćmy jednak jeszcze na chwilę do wspomnianych mykotoksyn, które uznawane są za jedne z najgroźniejszych czynników rakotwórczych. Z racji tego, że zarodniki grzybów osiągają ultramałe wielkości (potrafią być nawet tysiąc razy mniejsze niż ziarenka pyłków traw!) występują w powietrzu w ogromnej ilości. Alergia na pleśń spowodowana jest nadmierną reakcją układu odpornościowego na uczulające części tych mikroorganizmów.
Uczulenie na pleśń najczęściej wywoływane jest grzybami z rodzaju Alternaria i Cladosporium, choć zdarzają się alergie na zarodniki wewnątrzdomowe, czyli Penicillium czy Aspergillus. Symptomy alergii na pleśń w postaci wziewnej występują przez cały rok, jednak ich nasilenie najczęściej następuje w okresie intensywnej produkcji zarodników, czyli pomiędzy późnym latem a wczesną jesienią.
Jak zapobiegać powstawaniu pleśni?
Pleśń w domu może powodować nie tylko ryzyko groźnych powikłań zdrowotnych, ale także często niesie ze sobą straty finansowe. Mocno zajęte powierzchnie wymagają konkretnej (nie zawsze taniej) dezynfekcji, a w najgorszym wypadku remontu. Jednym z najprostszych sposobów zapobiegania rozwojowi grzybów strzępkowych jest odpowiednia cyrkulacja. Częste wietrzenie powodujące mieszanie się powietrza sprawia, że poziom wilgotności w pomieszczeniu spada (wyjątkiem są deszczowe dni).
Pomocny w określeniu poziomu nawilżenia może okazać się higrometr. To proste urządzenie dostępne w większości sklepów z wyposażeniem domu, wskazuje procentową wartość wilgotności. Niestety nie każde pomieszczenie domowe posiada okno ułatwiające sprawną wentylację. Tak zazwyczaj jest w przypadku łazienek. Jak wówczas chronić się przed nadmiarem wilgoci? Kiedy można, należy zrezygnować z suszenia prania w domu. Lepszą cyrkulację zagwarantują też dobrze oczyszczone kratki wentylacyjne. A kiedy domowe sposoby nie dają pożądanych efektów, można skorzystać z prostych pochłaniaczy wilgoci lub profesjonalnych osuszaczy powietrza.
Wiele osób używa zamiennie słów grzyb i pleśń i mimo że przyczyny powstania obu szkodliwych wykwitów są podobne, to istnieją pewne różnice definiujące oba zjawiska. Grzyby pleśniowe powstające z reguły na ścianach i sufitach pokrywają jedynie ich wierzchnią warstwę. Grzyby domowe natomiast dewastują materiały budowlane, dogłębnie wnikając w ich strukturę. Te mikroorganizmy mogą zniszczyć nawet tak trwałe struktury, jak drewno czy beton. To, co jeszcze odróżnia pleśń od grzyba to zapach. Nieprzyjemnie cuchną grzyby domowe. Różny jest też ich wygląd.
Przeczytaj także: Poradnik: Wybór nawilżacza
Odpowiedź na pytanie, czy każda pleśń jest toksyczna dla ludzkiego organizmu, nie jest jednoznaczna. Oczywiście, ta pojawiająca się w naszych domach i biurach zawsze jest dla nas szkodliwa, bo wdychana, wchłaniana przez skórę lub spożywana wraz z psującymi się produktami spożywczymi, może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych. Dlatego, też bardzo ważne jest, by nawet najmniejsze oznaki pleśnienia wykrywać.
Nawilżacz powietrza a pleśń
Aby mu przeciwdziałać, zadbaj o to, aby poziom wilgotności we wnętrzu mieścił się w przedziale od 40 do 60%. Organizmy, takie jak grzyby i pleśń najlepiej rozwijają się, gdy wilgotność przekracza 60%. Przyczyną powstawania grzyba na ścianach jest podwyższony poziom wilgotności. Na zagrzybienie domu wpływ ma także niewłaściwie działająca wentylacja, czy nieszczelność okien i drzwi.
Zbyt wysoka wilgotność powoduje senność lub brak energii oraz przyśpiesza rozwój bakterii i grzybów, co jest przyczyną wielu chorób. Wpływ wilgotności powietrza na organizm jest duży - między innymi od niej zależy nasza zdolność do zwalczania infekcji.
Badanie przenoszenia grypy wykazało, że używanie nawilżaczy w domu skutkuję nawet o 30 procent niższą zachorowalnością na wirusa grypy. Biorąc pod uwagę, że przenoszenie zachodzi często w domu, nawilżanie może być ważną dodatkową strategią kontroli.
Nowoczesne nawilżacze powietrza pozwalają dość dowolnie regulować poziom wilgotności w domu. Niektóre urządzenia mają wbudowany higrometr, który pozwala na bieżąco reagować na zmiany warunków we wnętrzach. Ponadto atrakcyjną opcją jest dodatkowa jonizacja powietrza neutralizująca wirusy, bakterie, a także cząsteczki smogu.
Przeczytaj także: Ultradźwiękowy nawilżacz powietrza
Wzrost poziomu wilgotności niesie ze sobą również pewne zagrożenia, których nie powinno się bagatelizować. Należy do nich przede wszystkim niekontrolowany rozwój pleśni, grzybów i roztoczy, szkodliwych dla zdrowia i wywołujących poważne alergie. Wilgotne wnętrza łatwo wchłaniają też zapach stęchlizny i negatywnie wpływają na funkcjonowanie sprzętów elektronicznych.
Skutki używania nawilżacza powietrza w wilgotnym już domu mogą obejmować nieestetyczny nalot na ścianach i sufitach, ale także problemy zdrowotne domowników. Do najpowszechniejszych należą chroniczne zapalenia zatok, bóle reumatyczne oraz grzybicze choroby skóry.
Dobra wiadomość jest taka, że wiedząc, jak prawidłowo korzystać z nawilżacza powietrza, można uniknąć większości wspomnianych wyżej zagrożeń. Należy jednak wziąć pod uwagę, że w niektórych wnętrzach i w obliczu niektórych schorzeń (np. alergii na roztocza) nawilżanie może być w ogóle niewskazane.
Aby długo cieszyć się zakupionym sprzętem i w maksymalny sposób skorzystać z jego walorów funkcjonalnych, należy przestrzegać kilku podstawowych zasad. Po pierwsze, istotna jest jakość wody. Kranówka często zawiera duże ilości minerałów, które osadzają się jako kamień wewnątrz urządzenia, ale także na meblach i podłodze. Idealnie jest więc stosować do nawilżania wodę destylowaną lub filtrowaną. Po drugie, należy dbać o regularne czyszczenie pojemnika na wodę. Raz na trzy dni cały zbiornik warto opróżnić, zdezynfekować roztworem wody utlenionej lub wybielacza i bardzo dokładnie wypłukać. Nawilżanie nieświeżą wodą stwarza ryzyko rozprzestrzeniania się bakterii po całym domu i zagraża zdrowiu rodziny. W przypadku nieużywanego przez kilka miesięcy urządzenia przed pierwszym włączeniem również powinno się przeprowadzić jego dezynfekcję.
Ponadto, jeśli dane urządzenie jest wyposażone w filtry, warto wymieniać je zgodnie ze wskazówkami producenta. Nieprzestrzeganie tej zasady również grozi dystrybucją patogenów i zanieczyszczeń. Do kluczowych zasad określających, jak prawidłowo korzystać z nawilżacza powietrza, należy również reguła umiaru. Jeśli poziom wilgotności we wnętrzach jest równy lub wyższy niż 60%, nie ma potrzeby go dodatkowo podnosić. Kto nie posiada higroskopu, może kierować się prostą obserwacją wzrokową: jeśli przestrzeń wokół działającego urządzenia jest mokra, to znak, że nawilżanie warto na jakiś czas zawiesić!
Domowe sposoby na pleśń
Jeśli zauważyliśmy pleśń odpowiednio wcześnie, w pierwszych fazach jej rozwoju można użyć niezbyt inwazyjnych metod domowych. Zielonkawy nalot można usunąć za pomocą octu spirytusowego. Wystarczy nałożyć jego niewielką ilość w miejscu, gdzie pojawiła się pleśń i odczekać do jej rozpuszczenia. Znakomite właściwości dezynfekujące ma także dostępna w każdym sklepie spożywczym soda oczyszczona. Z naturalnych ekstraktów warto użyć też olejku z drzewa herbacianego, eukaliptusowego lub goździkowego. Nieco mniej znanym naturalnym sposobem jest zastosowanie roztworu wody z ekstraktem z pestek cytrusów, np. grejpfruta czy cytryny. Przeciwgrzybiczo, antyseptycznie i owadobójczo działa też boraks. Substancja o szerokim zastosowaniu ma wyjątkowe właściwości oczyszczające i odkażające. Stosuje się ją najczęściej tam, gdzie ocet czy soda oczyszczona nie dały rady.
Pleśń ze ścian można usunąć przy pomocy specjalistycznych preparatów albo środków domowej produkcji.
Oczyszczacze powietrza w walce z pleśnią
Bardzo pomocne w likwidacji tak dużej ilości mikroorganizmów z otoczenia będą oczyszczacze powietrza. Za usuwanie najdrobniejszych toksycznych drobnoustrojów i mikroorganizmów odpowiedzialne są filtry HEPA. Ogromnym wsparciem dla podstawowej filtracji w oczyszczaczach powietrza jest opcja jonizacji. Proces czerpiący wprost od matki natury polega na wytwarzaniu ujemnych jonów, które neutralizują dodatnie ładunki elektryczne zanieczyszczeń unoszących się w naszym otoczeniu. Tym samym, powodują ich obciążenie, a w konsekwencji opadanie na ziemię. Oczyszczacze powietrza z funkcją jonizacji to dziś jedne z najskuteczniejszych mechanicznych sposobów na pozbycie się zarodników grzybów z domu lub biura.
Oczyszczacz zatrzymuje zarodniki grzybów pleśniowych unoszące się w powietrzu. Nie usuwa wykwitów pleśni powstałych na przykład na ścianie i nie eliminuje przyczyny ich rozwoju.
Skuteczność oczyszczacza powietrza w walce z zarodnikami pleśni uzależniona jest przede wszystkim od technologii wykorzystywanych przez urządzenie. Filtr HEPA - to podstawa oczyszczacza przeznaczonego do usuwania z powietrza grzybów. Technologia ta zapewnia znakomitą skuteczność w walce z mikroskopijnymi cząsteczkami stałymi. Znaczenie ma również wydajność oczyszczania (CADR), która powinna być dostosowana do powierzchni pomieszczenia.
Osuszacz powietrza na wilgoć
W przypadku problemów z przewilżeniem powietrza warto zatem pomyśleć nie tylko o oczyszczaczu, ale i o osuszaczu powietrza. W warunkach domowych najlepiej sprawdzają się osuszacze kondensacyjne, wyróżniające się wysoką efektywnością. Jeśli chcesz zapobiec rozwojowi zarodników pleśni, zastosuj kondensacyjny osuszacz powietrza. Osuszacz kondensacyjny jest często stosowany do osuszania po zalaniu.
Tabela: Przegląd Oczyszczaczy Powietrza
| Marka i model | Cena | Wydajność oczyszczania | Do max. | Filtr | Funkcje | Opinia eksperta |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Klarta Forste 4 | 859 zł | 300 m³/h | 38 m² | HEPA H13 i jonizator plazmowy | 3 tryby auto, sterowanie Wi-Fi | Nr 1 w rankingu opłacalności. |
| Klarta Stor 2 | 1349 zł | 600 m³/h | 75 m² | HEPA H13 i jonizator plazmowy | 3 tryby auto, sterowanie Wi-Fi | Najbardziej opłacalna propozycja do dużego pokoju. |
Podsumowując, kontrola wilgotności w domu jest kluczowa dla zapobiegania rozwojowi grzybów i pleśni. Regularne wietrzenie, stosowanie osuszaczy i oczyszczaczy powietrza oraz dbałość o czystość i jakość wody w nawilżaczach to podstawowe kroki, które pomogą utrzymać zdrowe środowisko w Twoim domu.
tags: #nawilżacz #powietrza #a #grzyb #w #domu
