Mimoza Wstydliwa: Sekrety Uprawy i Pielęgnacji
- Szczegóły
Mimoza wstydliwa, znana także jako czułek wstydliwy (Mimosa pudica), to fascynująca roślina z rodziny bobowatych, pochodząca z Ameryki Południowej. Nazwa mimozy wstydliwej nawiązuje do jej właściwości w wielu językach. Łacińskie słowo „pudica” oznacza nieśmiałość, a jedna z angielskich nazw to po przetłumaczeniu „Nie dotykaj mnie”. W Ameryce Południowej traktowana jest jako chwast i uciążliwa roślina ruderalna.
Do rodzaju Mimosa należy około 100 gatunków, ale tylko jeden gatunek Mimosa pudica (mimoza wstydliwa, zwany też czułkiem wstydliwym) znalazła zastosowanie jako roślina pokojowa. Jest byliną dorastającą w naturze do jednego metra wysokości. W Polsce uprawiana w doniczkach jako roślina jednoroczna.
Charakterystyka Mimozy Wstydliwej
Jest to niska, zielna roślina wysokości 30-50 cm. Jej pierzaste liście osadzone na długich ogonkach liściowych składają się z 3-4 listków, które z kolei składają się z delikatnych, długich, lekko ząbkowanych po brzegach listków osadzonych naprzeciwlegle wzdłuż długiego ogonka. Liście mimozy wstydliwej są naprzeciwległe i podwójnie pierzaste z 10-26 parami naprzeciwległych par drobnych listków o wymiarach maksymalnych 12×2 mm.
Mimoza wstydliwa słynie ze zwijania się listków po ich dotknięciu. Zjawisko jest spowodowane regulacją wody w komórkach mimozy. Gdy wody jest dużo, mimoza wstydliwa jest sztywna i odwrotnie. Dotknięcie, ale także nagła zmiana światła (np. błysk flesza), wstrząs czy podmuch wiatru powoduje złożenie liści. Czas pomiędzy dotknięciem a rozpoczęciem tego procesu wynosi setne części sekundy. Zjawisko to regulowane jest w komórkach mimozy, które błyskawicznie tracą sztywność.
W okresie kwitnienia mimoza wytwarza niewielkie, kuliste kwiaty w kolorze różowofioletowym i średnicy od jednego do dwóch centymetrów. Kwitnienie następuje w okresie letnim od lipca do października. Czułek wstydliwy kwitnie od lipca do października. Jego kwiaty są drobne (1-2 cm średnicy) ale bardzo urokliwe. Zebrane w kuliste, puszyste kwiatostany o barwie różowej lub różowo-fioletowej. Mogą być zapylane zarówno przez owady jak i wiatr.
Przeczytaj także: PE a bezpieczeństwo wód mineralnych
W miejscu kwiatów jesienią pojawiają się owoce w formie strąków. Zgodnie z tradycją rodziny bobowatych (motylkowatych) mimoza wytwarza strąki o długości do 25 mm i szerokości do 4 mm.
Wymagania Uprawowe Mimozy Wstydliwej
Uprawa mimozy jest stosunkowo łatwa. Pochodzi ona ze środowiska tropikalnego, wymaga więc dobrego nasłonecznienia, temperatury od 20 do 25°C, powietrza o sporej wilgotności oraz żyznego podłoża. Mimoza wstydliwa lubi mieć temperaturę co najmniej 20 stopni Celsjusza przez cały rok. Mimoza lubi jasne stanowiska lecz nie w pełnym słońcu, np. parapet okna wschodniego, zachodniego lub też południowego. Jeśli ma zbyt ciemno nie będzie miała kwiatów.
Światło i Temperatura
Mimoza wstydliwa jest miłośniczką światła. Aby prawidłowo się rozwijała, potrzebuje jasnego stanowiska, ale bez bezpośredniego nasłonecznienia w ciągu najgorętszych godzin dnia. Optymalna temperatura dla jej wzrostu to 18-25°C. Warto pamiętać, że jest to roślina tropikalna, która nie toleruje zimna - temperatury poniżej 15°C mogą być dla niej szkodliwe. Latem wolno mimozę wynieść na świeże powietrze. Nie jest jednak w żaden sposób odporna na chłód. Zanim temperatura na dworze spadnie poniżej 12°C, należy mimozę z powrotem przenieść do mieszkania.
Podlewanie i Wilgotność Powietrza
Mimoza wstydliwa preferuje umiarkowanie wilgotne podłoże. Nadmierne podlewanie może prowadzić do gnicia korzeni, dlatego ważne jest, aby ziemia między kolejnymi podlewaniami lekko przeschła. Roślina ta dobrze reaguje na wysoką wilgotność powietrza, co należy brać pod uwagę, szczególnie podczas uprawy w mieszkaniu. Regularne zraszanie liści może pomóc w utrzymaniu odpowiedniego mikroklimatu. Należy pamiętać również o regularnym i obfitym podlewaniu - ziemia w pojemniku z mimozą musi być zawsze wilgotna. Podlewać mimozę trzeba systematycznie nie doprowadzając do przesuszenia lub przelewania rośliny. Lubi, gdy w upalne dni zrasza się jej liście miękką, letnią wodą, najlepiej rano.
Jednocześnie wilgotność powietrza powinna wynosić od 80%. Wilgotność powietrza, po włączeniu ogrzewania, bardzo szybko spada - nawet do około 50%. Mimozę podlewa się umiarkowanie. Powinna mieć stale lekko wilgotną ziemię. Jednak to za mało w okresie ogrzewania. I tak mimoza wstydliwa schnie zimą. Można próbować ją ratować przez zraszanie wodą. Jeśli mimoza wstydliwa schnie zimą, to znak, że w pokoju jest za suche powietrze. Jeżeli nie ma się oranżerii ani łazienki z oknem, mimozę najwygodniej uprawiać jako roślinę jednoroczną, a nie - wieloletnią.
Przeczytaj także: Optymalna wilgotność powietrza
Gleba i Nawożenie
Mimoza wstydliwa nie stawia wysokich wymagań glebowych, ale najlepiej rośnie w lekko kwaśnej do neutralnej, przepuszczalnej i żyznej glebie. Jako mieszanki używamy ziemi ogrodowej z torfem pomieszanej ze składnikiem dającym większą przepuszczalność, na przykład piaskiem. W tym też okresie należy roślinę nawozić, podlewając raz w tygodniu wieloskładnikową mieszanką nawozową. Zasilać powinno się roślinę co dwa tygodnie nawozami wieloskładnikowymi z dominacją potasu.
Rozmnażanie i Przesadzanie
Mimoza wstydliwa rozmnaża się najczęściej przez nasiona. Nasiona czułka wstydliwego wysiewa się wczesną wiosną, najlepiej w pod koniec lutego lub w marcu. Zanim zostaną umieszczone w doniczce w lekko kwaśnej, przepuszczalnej ziemi powinno się je moczyć przez kilka godzin w ciepłej wodzie. Nasiona nie mogą znaleźć się zbyt głęboko, 1 cm wystarczy. Doniczkę umieścić należy w miejscu ciepłym (ok. 24°C) i dobrze doświetlonym. Po ok. 2 tygodniach powinny pojawić się siewki. Te najdorodniejsze umieszcza się w osobnych doniczkach gdy mają już po 4-6 liści.
Uzyskane w ten sposób nasiona mimozy wstydliwej należy w okresie późnej zimy (luty-marzec) wysiewać do płytkich miseczek. Przed wysianiem warto je namoczyć w ciepłej wodzie. Siewki rosną szybko, a kiedy będą posiadały kilka liści, należy przesadzić je do docelowych pojemników.
Choroby i Szkodniki
Mimoza wstydliwa w naturalnym środowisku zagrożona jest głównie przez przędziorki i wyspecjalizowany gatunek ćmy (Homadaula anisocentra), której larwy żerują na roślinie. W hodowli domowej pojawienie się przędziorków można łatwo zauważyć - zostawiają one na liściach fragmenty oplotu przypominającego drobną pajęczynę, który blokuje mechanizm ich składania. Zaatakowane liście schną i brązowieją.
Zbyt obfite podlewanie i pozostawienie stojącej wody na podstawce doniczki może doprowadzić do gnicia korzeni i pojawienia się infekcji grzybów. W takim przypadku należy przesuszyć bryłę ziemi i ograniczyć dostarczanie wody, aczkolwiek nie gwarantuje to uratowania rośliny. Czasem przy zbyt niskiej wilgotności powietrza mogą pojawić się na roślinie mszyce albo przędziorki.
Przeczytaj także: Mierniki wilgotności owsa – przegląd i zastosowanie
Problemy w Uprawie
Mimozy są bardzo wrażliwe na obniżenie temperatury - jeżeli przez dłuższy czas spadnie ona poniżej 20°C, roślina zrzuci liście. Jeśli mimoza wstydliwa schnie zimą, to znak, że w pokoju jest za suche powietrze. Można próbować ją ratować przez zraszanie wodą. Podobnie jak na suche powietrze w pomieszczeniu, mimoza reaguje na dym z papierosów.
Mimoza Wstydliwa w Ogrodzie i Domu
Uprawa mimozy wstydliwej, zarówno w domu, jak i w ogrodzie, może dostarczyć wiele satysfakcji. Jej niezwykła reaktywność i delikatność przyciągają uwagę, czyniąc ją wyjątkową dekoracją przestrzeni. Dzięki stosunkowo prostym zasadom pielęgnacji, każdy może cieszyć się pięknem tej rośliny, obserwując, jak reaguje na dotyk i zmiany w otoczeniu.
Podsumowanie
Mimoza wstydliwa to roślina, która z pewnością zasługuje na uwagę każdego miłośnika roślin. Jej uprawa i pielęgnacja nie są skomplikowane, co sprawia, że może stać się cennym i fascynującym dodatkiem do domowej kolekcji roślin. Dzięki przestrzeganiu kilku podstawowych zasad, z łatwością można stworzyć odpowiednie warunki dla jej zdrowego wzrostu i rozwoju.
tags: #mimoza #wstydliwa #uprawa #wilgotność
