Jakość Wody Pitnej w Mazowieckiem: Fakty i Mity
- Szczegóły
W Polsce woda kranowa w większości gospodarstw domowych spełnia kryteria wody pitnej, jednak bardzo często nie podoba nam się jej smak, zapach i kolor. Są one pochodną znajdujących się w wodzie substancji, ponieważ wytwarza je nasza cywilizacja lub które mogą się w niej znaleźć w wyniku przepływu przez rury wodociągowe. Krajowe i unijne przepisy dot. wody pitnej określają dopuszczalne, nieszkodliwe dla zdrowia stężenia wymienionych substancji, których obecność w wodzie kranowej nie wpływa negatywnie na nasze zdrowie.
W powszechnym mniemaniu, jeśli woda nieładnie pachnie, wygląda lub smakuje, uważamy, że nie jest ona bezpieczna. Woda w Polsce, która spełnia normy Światowej Organizacji Zdrowia, nie ma powodów do obaw.
Woda Kranowa vs. Woda Butelkowana
Wielu ludzi wybiera wodę butelkową zamiast kranowej. Woda kranowa w Polsce podlega bardziej restrykcyjnemu prawu niż woda butelkowana. Jest regularnie sprawdzana przez służby sanitarne naszego kraju, które decydują o dopuszczeniu jej jako wody pitnej do powszechnej konsumpcji. Jest bezpieczna dla zdrowia. Za jakość wody w butelkach odpowiada jej producent i nie powinna zawierać bakterii chorobotwórczych.
Woda z kranu nie ma szkodliwych dla zdrowia bakterii. Co więcej, najczęściej zawiera chlor, który chroni ją przed tymi bakteriami na jej drodze ze stacji oczyszczania do naszego domu. Obecne w wodzie kranowej mikroorganizmy (tzw. bakterie wodne) o dopuszczalnym poziomie są nieszkodliwe dla naszego zdrowia. Są one po prostu częścią naszego środowiska.
Składniki Wody Kranowej
W wodzie kranowej mogą znajdować się różne substancje, takie jak:
Przeczytaj także: Demineralizacja wody w regionie Mazowsza
- zanieczyszczenia mechaniczne
- chlor - składnik używany powszechnie do uzdatniania wody
- związki wapnia i magnezu - od ich zawartości zależy twardość wody
- ołów - szkodliwy dla zdrowia metal ciężki, który pojawia się w wodzie kranowej jeśli miała ona kontakt z wykonaną z ołowiu instalacją wodociągową
- mangan i żelazo - pojawiają się w wodzie zawsze razem. Problem zwiększonej zawartości tych pierwiastków występuje najczęściej w wodzie czerpanej z własnych ujęć z wód głębinowych
Twardość Wody a Zdrowie
Twardość wody, zgodnie z terminologią chemiczną, określa zawartość jonów wapnia i magnezu. Sole te rozpuszczają się w wodzie podczas przesiąkania wody deszczowej przez glebę do zasobów głębinowych. Gotując wodę z kranu na sprzętach AGD osadza się kamień. Ilość kamienia zależy od twardości wody w danym gospodarstwie domowym.
Osadzający się kamień, czyli nierozpuszczalne w wodzie sole wapnia i magnezu, nie jest niebezpieczny dla zdrowia. Wprost przeciwnie. Wapń jest ważnym pierwiastkiem dla utrzymania w dobrym stanie kości i zębów, który powinien znajdować się w naszej codziennej diecie. Woda pitna jest mało znaczącym dla organizmu ludzkiego źródłem wapnia, ponieważ bardziej efektywnie przyswaja go on z mleka i nabiału. Woda pitna dostarcza średnio mniej niż 20% dziennego zapotrzebowania na wapń. Woda jest też źródłem magnezu, ważnego dla prawidłowej pracy mięśni, nerwów, a także zdrowych kości. Jednak podobnie jak w przypadku wapnia, woda pitna pokrywa zaledwie kilka procent zapotrzebowania na magnez.
Obecność Żelaza w Wodzie
W niektórych miejscach Polski z kranu leci woda o dziwnym kolorze, np. rudym, ciemnożółtym lub brunatnym. Taki kolor oznacza obecność związków żelaza. Podobny efekt mamy po odkręceniu kranu po jakiejś awarii, pierwsza partia wody ma rudy kolor - to wynik korozji rur. Taka woda nie jest niebezpieczna dla zdrowia, ale lepiej spuścić trochę wody i nabrać jej do czajnika, gdy stanie się przezroczysta.
Proces Uzdatniania Wody w Warszawie
Każdego dnia uzdatniamy ponad 330 milionów litrów wody. Zanim jednak trafi ona do mieszkańców aglomeracji warszawskiej, musi przejść szereg skomplikowanych procesów technologicznych i szczegółowych badań laboratoryjnych. W naszych nowoczesnych zakładach woda poddawana jest m.in. wieloetapowej filtracji, ozonowaniu (i dezynfekcji).
Ponad 70% zapotrzebowania aglomeracji na wodę pokrywa Wisła. Wodę pobieraną ok. 7 metrów spod dna rzeki uzdatniamy w Zakładzie Centralnym (w dwóch warszawskich stacjach uzdatniania: „Filtry” i „Praga”). Aby zapewnić mieszkańcom Warszawy dostawy wody najwyższej jakości zrealizowaliśmy inwestycje, które poprawiają proces uzdatniania.
Przeczytaj także: Rogożek - Alarm Smogowy
Filtry są najstarszą i największą stacją uzdatniającą wodę dla całej aglomeracji. Działają praktycznie bez przerwy od 130 lat. W tym okresie zakład przeszedł wiele modernizacji. Ostatnia z nich zakończyła się w 2010 roku. Zakres prac obejmował wprowadzenie procesów ozonowania i filtracji przez złoże granulowanego węgla aktywnego oraz połączenie istniejących procesów z ozonowaniem pośrednim i filtracją węglową w jeden układ technologiczny. Dzięki takiemu rozwiązaniu zmniejszyliśmy dawkę dwutlenku chloru stosowanego do końcowej dezynfekcji. Było to możliwe ze względu na zwiększenie stopnia redukcji substancji organicznych w uzdatnianej wodzie. Układ technologiczny obejmuje dwie linie produkcyjne.
Stacja została uruchomiona w 1964 roku, a najbardziej charakterystycznym jej elementem jest stojąca w nurcie Wisły studnia infiltracyjna „Gruba Kaśka”, która jest zasadniczym ujęciem wody dla tego zakładu. W 2015 roku zakończyliśmy modernizację ciągu technologicznego SUW „Praga” rozbudowując go o dodatkowy etap uzdatniania. Podobnie do „Filtrów”, także tutaj proces uzupełniliśmy o ozonowanie pośrednie i filtrację na węglu aktywnym. Także w tym przypadku modernizacja umożliwiła nam zmniejszenie dawek dwutlenku chloru i całkowitą rezygnację z chloru, stosowanych do dezynfekcji wody.
Zakład Północny w Wieliszewie jest najmłodszym z zakładów zaopatrujących Warszawę w wodę. Uruchomiony został w 1986 r., w 100-lecie wodociągów warszawskich. Z założenia, źródło zasilania w wodę tego zakładu miało być niezależne od Wisły. W 2010 roku na terenie Zakładu Północnego w Wieliszewie zakończyliśmy budowę supernowoczesnej Stacji Flotacji Ciśnieniowej. Instalacja jest pierwszym w Polsce przykładem zastosowania technologii flotacji ciśnieniowej w procesie uzdatniania wody. Dotychczas metoda ta była stosowana w naszym kraju głównie w przemyśle spożywczym i chemicznym. W Europie flotacja ciśnieniowa od kilkunastu lat z powodzeniem wykorzystywana jest w wielu stacjach uzdatniania wody, m.in.
Flotacja ciśnieniowa to naturalny, fizyczny proces wykorzystywany do wstępnego oczyszczania wody surowej. Do komór z uzdatnianą wodą wprowadzany jest strumień wody nasyconej powietrzem pod ciśnieniem. Powstające wówczas w olbrzymiej ilości, mikroskopijne pęcherzyki powietrza „przylegają” do zanieczyszczeń wytrąconych wcześniej z wody i wynoszą je (flotują) na powierzchnię, tworząc łatwy do usunięcia kożuch. Flotacja jest technologią szczególnie użyteczną dla uzdatniania wód z rzek nizinnych (tj. m.in. Bug i Narew, które zasilają wody Jeziora Zegrzyńskiego) o dużej zmienności jakościowej zależnej od pór roku oraz wysokiej zawartości trudno usuwalnych związków organicznych.
Nadzór nad Jakością Wody
Jednostkami odpowiedzialnymi za jakość wody podawanej w urządzeniach wodociągowych w zbiorowym zaopatrzeniu są przedsiębiorstwa wodociągowe i władze samorządowe (producenci wody). W przypadku korzystania z wody z ujęć lokalnych odpowiedzialnym jest właściciel tego ujęcia. Jeżeli ten właściciel dostarcza wodę odbiorcom domowym, jako część działalności handlowej lub w budynkach użyteczności publicznej, także jest zobowiązany do zapewnienia jej właściwej jakości. Jednostki powyższe, a w szczególności organy samorządowe mają obowiązek informowania mieszkańców o jakości wody na swoim terenie. Właściwy terytorialnie państwowy inspektor sanitarny prowadzi z urzędu nadzór nad producentami wody, wykonuje przy tym kontrole stanu urządzeń wodociągowych i pobiera próbki do badań. Jest upoważniony również do kontroli spełniania przez producentów wody obowiązków wynikających z konieczności prowadzenia kontroli wewnętrznej.
Przeczytaj także: Oczyszczalnie drenażowe – poradnik dla inwestorów
W przypadku stwierdzenia obecności w wodzie substancji niepożądanych, na podstawie oceny ryzyka zdrowotnego podejmowana jest decyzja o wstrzymaniu dostarczania konsumentom takiej wody (zastępczo woda w pojemnikach lub z innego źródła) lub wyznaczeniu okresu przejściowego na podjęcie działań zaradczych. Okres przejściowy nie powinien przekraczać 30 dni. Gdy woda spełnia wszystkie wymagania właściwy terenowo państwowy inspektor sanitarny stwierdza przydatność wody do spożycia. Stwierdzenia o przydatności wody są informacjami publicznymi. Podstawową jednostką mającą obowiązek informowania mieszkańców o jakości dostarczanej wody jest właściwy urząd miasta lub gminy.
Jedynie przy ujęciach bardzo małych, zaopatrujących poniżej 50 osób i gdy nie jest ona wykorzystywana do innych celów (komercyjnych) woda może nie odpowiadać wymaganiom dla wody do spożycia.
Regulacje Prawne
Jakość wody pitnej regulują następujące akty prawne:
- Dyrektywa Rady 98/83/WE z dnia 3 listopada 1998 r.
- Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. Dz.U. 2001 nr 72 poz.
- Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi Dz.U. 2017 poz.
- Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie jakości wody przeznaczonej do spożycia
- Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady Europy (UE) 2020/2184 z dnia 16 grudnia 2020 r.
Oba akty prawne określają wymagania dotyczące jakości wody pod względem bakteriologicznym, fizykochemicznym i organoleptycznym. Dotyczą one zarówno zimnej jak i ciepłej. Punkty monitoringu jakości wody ustalane są przez przedsiębiorstwo wodociągowe w porozumieniu z właściwym państwowym powiatowym lub państwowym granicznym inspektorem sanitarnym. Wybierane są w taki sposób, by ich rozmieszczenie na terenie danego miasta lub gminy było reprezentatywne dla całego obszaru zaopatrzenia.
Firmy wodociągowe odpowiadają za jakość wody w sieci. Na postawie wyników badań wykonywanych zgodnie z harmonogramem w ramach monitoringu właściwy dla danego obszaru państwowy powiatowy lub państwowy graniczny inspektorat sanitarny wydaje także okresowe oceny jakości wody. Przeprowadzanych w zależności od częstotliwości przeprowadzanych badań ocena wykonywana jest nie rzadziej niż raz pół roku lub nie rzadziej niż raz na rok.
Parametry i wartości parametryczne jakim powinna odpowiadać ciepła woda przeznaczona do spożycia przez ludzi są tożsame z parametrami i wartościami określonymi dla zimnej wody. W ustawodawstwie obok parametrów dotyczących jakości wody, określona jest również minimalna częstotliwość pobierania próbek do badania wody.
W oparciu o wyniki ocenę ryzyka oraz ocenę bezpieczeństwa zdrowotnego konsumentów przeprowadzanych przez przedsiębiorstwa wodociągowe, po akceptacji właściwego państwowego powiatowego lub państwowego granicznego inspektora sanitarnego parametrów podlegających monitoringowi może zostać rozszerzony lub zmniejszony. To samo tyczy się minimalnej częstotliwości pobierania próbek do badania jakości wody - może ona zostać zwiększona lub zmniejszona.
tags: #mazowieckie #jakość #wody #pitnej
