Katar u dziecka: przyczyny, leczenie i domowe sposoby – porady eksperta Pana Tabletki
- Szczegóły
Wraz z nadejściem września rozpoczyna się sezon na infekcje, a katar prędzej czy później zawita do każdego domu. Każdy, kto ma dziecko, wie, że katar u niemowlaka to ciężkie przeżycie zarówno dla dziecka, jak i dla rodziców.
Przyczyny kataru u dziecka
Czy katar u dziecka to choroba, którą można leczyć? A może wystarczy obserwować dziecko i reagować zależnie od rozwoju infekcji? Odpowiedź brzmi: „to zależy”. Katar może mieć różne przyczyny i zależnie od tej przyczyny inaczej do niego podchodzimy.
- Najpopularniejszą przyczyną są wirusy (czyli popularne rino-, adenowirusy), które wywołują tzw. katary wirusowe.
- Różnego rodzaju alergie i uczulenia są trudne do zdiagnozowania u dzieci i bywają przejściowe.
- Trzeci migdałek to twór, który bierze udział w rozwijaniu układu odpornościowego.
Niezależnie od przyczyny - każdy z tych katarów może się powikłać i np. nadkazić bakteryjnie, co często utrudnia diagnozę.
Jak radzić sobie z katarem u dziecka?
Higiena małego noska to nic innego, jak usunięcie zalegającej w nim wydzieliny celem udrożnienia dróg oddechowych i ułatwienia oddychania. U starszych dzieci i osób dorosłych sprawa jest prosta, ale niemowlaki nie potrafią samodzielnie “wysmarkać” nosa. Stąd właśnie potrzeba stosowania aspiratorów, czyli tzw. odciągania kataru, przeciwdziałamy rozprzestrzenianiu się infekcji w głąb organizmu i wystąpieniu powikłań.
Domowe sposoby na katar
- Spionizowanie maluszka: Zatkany nosek uniemożliwia niemowlakowi swobodne oddychanie. W takiej sytuacji czasami pomaga spionizowanie maluszka, zwłaszcza jeśli nie potrafi on jeszcze samodzielnie siadać.
- Poduszka-klin: W nocy z kolei warto zaopatrzyć się w specjalną poduszkę-klin, aby zapobiec spływaniu wydzieliny po tylnej ścianie gardła.
- Spacer: Jeśli dziecko nie gorączkuje, jego stan ogólny jest dobry, a pogoda sprzyja - katar nie jest przeciwwskazaniem do wyjścia na spacer. Wręcz przeciwnie - wyjście na świeże powietrze może mieć bardzo dobry wpływ na stan zdrowia dziecka.
Leki na katar
Najsilniej oddtykają nos leki, krople/spray’e z oksymetazoliną i jej pochodnymi. Gorąco zachęcam, żeby dokładnie doczytać ulotkę, a samo stosowanie każdego środka leczniczego skonsultować z pediatrą, ponieważ te krople mogą już po kilku dniach „uzależniać nos” i wtedy będą bardziej szkodzić niż pomagać. Pamiętaj, że te krople NIE LECZĄ przyczyn infekcji - one niejako kamuflują katar. Choć w aptece są dostępne bez recepty krople z oksymetazoliną (i można je stosować dzieci już powyżej 3 miesiąca życia), nie wolno używać ich dłużej niż kilka dni. Dodatkowo preparaty te mogą podrażniać błonę śluzową nosa u malucha.
Przeczytaj także: Wybór nawilżacza dla dzieci
Nawilżanie błony śluzowej nosa
Błona śluzowa nosa może być podrażniona i przesuszona po regularnym odciąganiu kataru, dlatego niezbędnikiem w apteczce każdego rodzica powinna być woda morska. Wyróżniamy preparaty roztworów izotonicznych i hipertonicznych. Do nawilżania fajnie sprawdzi się też nebulizator. W dużym skrócie - izotoniczna woda morska świetnie sprawdzi się w celu nawilżenia, z kolei roztwór hipertoniczny sprawi, że wydzielina rozrzedzi się i łatwiej będzie ją usunąć z nosa.
Olejki eteryczne i majeranek
Olejki eteryczne używane w bezpośredniej inhalacji stanowią duże wsparcie w walce z przeziębieniem u starszych dzieciaków i u osób dorosłych. Stosowanie większości z nich jest jednak przeciwwskazane u niemowląt. Dlaczego? Okazuje się, że u najmłodszych olejki eteryczne mogą wywołać skurcz oskrzeli i prowadzić do duszności. Po konsultacji z lekarzem dopuszcza się stosowanie olejków niskomentolowych w postaci naparu, który ustawiamy w odpowiedniej odległości od łóżeczka. Kolejnym domowym trickiem na zatkany nos jest użycie starego, dobrego majeranku. Kupiony w sklepie zielarskim majeranek doskonale nada się do sporządzenia naparu, który ustawiamy w pokoju dziecka w ten sam sposób, co napar olejkowy. Szeroko znane (i reklamowane) są też aromatyczne plastry do przyklejenia na piżamkę lub łóżeczko.
Odciąganie kataru - jak to zrobić bezpiecznie?
Prawidłowo odciągany katar nie powinien uszkadzać błony śluzowej. I pamiętaj, żeby podczas odciągania smarków dziecko miało zawsze otwarte usta! Częste wycieranie cieknącego kataru może podrażniać skórę wokół nosa. Idealnie byłoby ją odpowiednio nawilżyć i wspomóc jej regenerację, np. dzięki maści z alantoiną czy dexpantenolem (jak na pupę pod pampersa).
- Odciąganie kataru z fantazją: Zachowaj spokój, zabaw się w odkurzacz/słonia/itp.
- Przygotowanie noska: Zanim rozpoczniesz odciąganie kataru - przygotuj wcześniej nosek.
- Wybór urządzenia: Wybierz najlepsze dla siebie urządzenie.
- Szybko i sprawnie: Odciąganie kataru przeprowadź szybko i sprawnie, bez przesadnego dramatyzmu.
Zacznijmy od sprawy kluczowej - podczas odciągania kataru - Twoje dziecko musi mieć otwarte usta - żeby łatwo mogło wyrównywać się ciśnienie.
Katar alergiczny u niemowląt
Katar alergiczny u niemowląt występuje zdecydowanie rzadziej niż infekcyjny. Jest zawsze wodnisty i towarzyszy mu świąd lub zmiany skórne. Zdarza się, że jedno nakłada się na drugie - wtedy konieczna jest konsultacja z lekarzem w celu dobrania optymalnego leczenia. Zasadniczo same smarki/gluty/gile to wydzielina naszego organizmu, dzięki której układ immunologiczny usuwa martwe komórki wojowników odporności i obce patogeny.
Przeczytaj także: Tabletki do uzdatniania wody w sytuacjach kryzysowych
Kolor kataru
Przez długi czas panowało takie przekonanie, że gęsty i zielono-żółty katar oznacza, że infekcje wywołały bakterie. Teraz wiemy już, że niekoniecznie tak musi być, a katar zmienia kolor także w infekcjach wirusowych. W dużym skrócie - kolor kataru bardziej świadczy o etapie infekcji niż o jej przyczynie. Najlepiej, jeśli przyczynę kataru oceni pediatra i na tej podstawie dobierze leczenie i stwierdzi, czy np.
Nebulizacja - co to jest i jak ją wykonywać?
Nebulizacja to rodzaj inhalacji, w której wykorzystuje się nebulizator do zamiany płynnego leku w zimną mgiełkę. Cząsteczki pary wodnej mają dosyć duże rozmiary i nie docierają zbyt głęboko do płuc. W nebulizatorach wykorzystujemy sprężone powietrze, które krąży w końcówce nebulizatora w taki sposób, że płyn jest rozbijany na malutkie drobinki, które inhalujemy w formie „zimnej mgiełki”.
Poniżej przedstawiono pytania i odpowiedzi dotyczące nebulizacji:
- Co to jest nebulizacja? Nebulizacja to metoda podawania leków drogą wziewną, przy użyciu nebulizatora, który zamienia płynny lek w aerozol.
- Czym się różni nebulizacja od inhalacji parowej? Nebulizacja wykorzystuje zimną mgiełkę, a inhalacja parowa podgrzewa płyn.
- Czy można stosować olejki eteryczne do nebulizacji? Nie, olejki eteryczne mogą powodować skurcz oskrzeli u dzieci.
- Czy można nebulizować śpiące niemowlę? Tak, ale zależy to od rodzaju nebulizacji i zaleceń lekarza.
- Kiedy stosować sól fizjologiczną, a kiedy hipertoniczną? Sól fizjologiczna nawilża, a hipertoniczna rozrzedza wydzielinę.
Jeśli katary u Twojego dziecka rozwijają się zawsze w cięższą infekcję i mają skomplikowane przebiegi i generalnie widać, że coś jest nie tak - ufaj swojej intuicji i szukaj przyczyn.
O autorze: mgr farm. Marcin Korczyk - farmaceuta praktyk, twórca internetowy, key opinion leader, autor książki "Odporność". Absolwent Uniwersytetu Jagiellońskiego na wydziale farmaceutycznym.
Przeczytaj także: Pan Tabletka radzi: jaki oczyszczacz powietrza kupić?
tags: #mamapediatra #pan #tabletka #nawilżacz #opinie
