Kanalizacja w Gminie: Biologiczne Oczyszczalnie Ścieków i Zasady Działania
- Szczegóły
Technologia oczyszczalni ścieków wykorzystuje te same naturalne procesy samooczyszczania, które zachodzą w wodach powierzchniowych. Dotyczy to biologicznej części oczyszczalni. Pożyteczne bakterie, które znajdują się już w doprowadzanych ściekach surowych, są w dużych ilościach niejako hodowane np. w komorach osadu czynnego. Poprzez stosowanie odpowiednich zabiegów technicznych bakteriom tym zapewnia się korzystne warunki do życia.
Jeżeli jakość ścieków odprowadzanych z oczyszczalni spełnia stosowne normy, oczyszczalnie nie stanowią zagrożenia dla wód podziemnych i powierzchniowych. Mogą za to odgrywać pozytywną rolę w środowisku, unieszkodliwiając zanieczyszczenia u źródła ich powstawania i uzupełniając lokalnie zasoby wodne.
Przydomowe Oczyszczalnie Ścieków: Alternatywa dla Szamb
Stąd warto rozpatrzyć budowę własnej przydomowej oczyszczalni ścieków, nie tylko w sytuacji braku możliwości przyłączenia do sieci kanalizacyjnej, ale zawsze, gdy tylko umożliwiają to warunki.
Podstawowa metoda to podłączenie się do sieci kanalizacyjnej. Oczywiście z tym różnie bywa, bo w niektórych miejscowościach taka sieć jest, w innych nie ma, a w jeszcze innych jest, ale nie trzeba się do niej podłączać. Druga opcja to szambo. Jeżeli chodzi o szambo, to najczęściej jest ono wymagane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w warunkach zabudowy.
To, czy musimy je zamontować, czy wybrać jakieś inne rozwiązanie, również najczęściej wynika z przepisów. Natomiast mamy jeszcze dwie opcje, które dzisiaj omówimy, czyli przydomowe oczyszczalnie ścieków - typu tak zwanego ekologicznego i tak zwanego biologicznego.
Przeczytaj także: Szczegóły dotyczące oczyszczalni w szeregowcu
Z prawnego punktu widzenia: po pierwsze trzeba zajrzeć do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo do warunków zabudowy i sprawdzić, czy tam jest dopuszczone stosowanie oczyszczalni, ewentualnie jakiego rodzaju, a może jest niestety wymuszenie, żeby zrobić szambo, czyli, jak to się fachowo mówi, zbiornik szczelny na nieczystości. Więc zaczynamy od sprawdzenia pod kątem formalnym.
Dobra rada dla osób, które szukają działki, aby upewniły się, że w planie miejscowym jest metoda, która naprawdę jest dla nich dobra, bo naprawdę są tutaj różne paradoksy.
Zasadnicza różnica między oczyszczalnią ekologiczną a biologiczną jest taka, że pierwsza korzysta z bakterii beztlenowych, a druga z tlenowych. Bakterie tlenowe lepiej oczyszczają ścieki, dokładniej, i mamy w pewnym sensie kontrolę nad tym, czy one żyją, czy nie. Dajemy im tlen lub nie dajemy tlenu. Natomiast bakterie beztlenowe żyją sobie samodzielnie, bez naszej ingerencji, bez podawania im powietrza i tym podobnych rzeczy.
Morał jest taki, że bakterie tlenowe są trochę bardziej odporne - przynajmniej tak w praktyce to wygląda. Nie trzeba nic dodawać do tych oczyszczalni, one ładnie działają. Woda po oczyszczalni biologicznej jest po prostu bardziej czysta.
Techniczne aspekty oczyszczalni
W tych z bakteriami beztlenowymi one sobie tylko są i nic więcej nie ma w tym zbiorniku dodatkowego. Natomiast w oczyszczalniach z bakteriami tlenowymi na dole zbiornika jest pompa, która doprowadza powietrze wężem, a na dole znajduje się dysza napowietrzająca.
Przeczytaj także: Inwestycja w Świeciu
Później za oczyszczalnią musimy mieć jakiś sposób zagospodarowania tej oczyszczonej wody. Możemy mieć drenaż rozsączający, możemy tę wodę - raczej w oczyszczalniach biologicznych - odpompowywać na zewnątrz, na działkę i korzystać z niej, bo jest już na tyle oczyszczona, że do picia oczywiście zdatna nie jest, ale nadaje się do podlewania trawy czy generalnie do wylania na działkę. Teraz, żeby stwierdzić, czy w ogóle możemy sobie taką oczyszczalnię zainstalować na działce, powinniśmy poznać badania gruntowe.
Największym problemem oczyszczalni zwykle nie jest samo oczyszczanie, lecz odprowadzenie już oczyszczonej wody. Z tego powodu moim zdaniem wersja biologiczna jest lepsza, choć jest też droższa. Zdarza się również, że niektóre gminy czy firmy utylizujące odpady liczą sobie więcej pieniędzy za wywóz nieczystości, które pozostają w zbiorniku.
Trzeba po prostu przewidzieć z wyprzedzeniem, jaką oczyszczalnię się chce, ponieważ od tego zależy także wielkość zbiornika - czy biologiczną, czy ekologiczną. Ważna jest również liczba osób. Na przykład mają napisane, że oczyszczalnia z takim dużym zbiornikiem nadaje się dla trzech do czterech osób albo pięciu do sześciu osób.
Koszty Budowy i Eksploatacji
Koszt budowy przydomowej oczyszczalni ścieków dla pięcioosobowej rodziny wynosi od kilku do kilkunastu tysięcy złotych. Zwykle 50 - 70% ceny oczyszczalni stanowią koszty samej instalacji.
Producenci różnego typu oczyszczalni przydomowych często zamieszczają na swoich stronach internetowych kalkulacje kosztów budowy oczyszczalni i kalkulacje porównawcze opłacalności eksploatacji oferowanych oczyszczalni oraz szamb.
Przeczytaj także: Oczyszczalnia przydomowa czy kanalizacja? Porównanie
Za średni roczny koszt eksploatacji szamba przez czteroosobową rodzinę (stosowna liczba wywozów ścieków przy zużyciu wody 160 l/dobę/osobę) obecnie przyjmuje się średnio dla kraju 2400 - 3500 zł rocznie (80 - 100 zł za jeden kurs wozu ascenizacyjnego co 2 tygodnie).
Z zestawień wynika, że alternatywnie w stosunku do kosztów eksploatacji szamba, inwestycja we własną oczyszczalnię może zwrócić się w czasie od ok.
Wywóz szamba o pojemności 10 metrów sześciennych wynosi mniej więcej 220-240 zł miesięcznie, co w skali roku daje prawie 2,5 tysiąca, a nawet więcej złotych. U mnie trzeba wywozić mniej więcej raz na kwartał. To jest około 2 metry sześcienne, a koszt ostatnio wyniósł około 360 złotych, jeśli dobrze pamiętam. Większość tej kwoty stanowił koszt dojazdu, ponieważ firma, która to utylizuje, znajduje się dosyć daleko ode mnie. Jak widać, wiąże się to również z miejscem zamieszkania.
Ale teoretycznie można zamówić i zamontować oczyszczalnię przydomową o większej pojemności oraz zamawiać wywóz nieczystości na przykład raz na pół roku.
Do kosztów, w moim przypadku, należy jeszcze doliczyć koszt prądu. Tam jest pompa powietrza o mocy około 200 W, prawdopodobnie coś koło tego, która działa około 20 godzin na dobę. Nie liczyłem tego dokładnie nigdy, ale coś w tym stylu. Pompa, która wypompowuje ścieki, działa kilka minut raz na dwa dni albo coś takiego.
Przydomowa biologiczna oczyszczalnia ścieków (PBOŚ) - co to jest i jak działa?
Przydomowa biologiczna oczyszczalnia ścieków (PBOŚ) to urządzenie lub zespół urządzeń, w których na drodze procesów mechanicznych, biologicznych i chemicznych następuje redukcja ładunku zanieczyszczeń w ściekach do wielkości dopuszczalnych określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz.U. 2006, Nr 137, poz. 984) przed ich wprowadzeniem do odbiornika. Jest to urządzenie pozwalające na oczyszczanie ścieków bytowych z naszych domów. Jest to mini oczyszczalnia ścieków.
Poniżej prezentowana jest przykładowa PBOŚ wraz ze schematem jej działania. Na rynku dostępne są oferty różnych producentów oczyszczalni, które spełniają powyższe wymogi. Jedynym kosztem funkcjonowania PBOŚ jest koszt prądu do pompki napowietrzającej (zużywającej 60 W) miesięcznie zakładając pracę ciągłą to ok. 10 - 15 zł oraz wywóz raz w roku osadu lub comiesięczne jego opróżnianie we własnym zakresie. Gwarancja i serwisowanie będzie kosztem obciążającym producenta oczyszczalni, zapewnionym w umowie.
Jak widać powyżej zachodzący proces biologiczny w pełni pozwala na oczyszczenie ścieków bytowych z sanitariatów, zmywarki, pralki i innych urządzeń funkcjonujących w gospodarstwie domowym.
Aspekty prawne i formalności
Cała procedura zgłoszenia budowy oparta jest praktycznie o trzy akty prawne: Prawo Budowlane, Prawo Wodne oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Warto wiedzieć, że budowa przydomowej oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,5m3/dobę, która to wg prawa budowlanego jest budowlą (Art. 3 pkt 3) wymaga jedynie zgłoszenia zgodnie z art. 29 pkt 5 w/w prawa budowlanego.
Przydomowej oczyszczalni ścieków nie możemy wybudować na terenie już skanalizowanym, no i pojawiają się trudności, gdy jesteśmy na terenie z planowaną siecią kanalizacyjną, na terenie o szczególnym znaczeniu przyrodniczym i na terenie z zagrożeniem zalania.
Dobrze byłoby uzyskać oświadczenie z miejscowego zakładu wodno-kanalizacyjnego o braku możliwości wykonania podłączenia do sieci kanalizacyjnej.
W sytuacji, gdy naszym odbiornikiem ścieków będzie drenaż rozsączającym lub studnia chłonna konieczne jest uzyskanie zgody wodnoprawnej w nadzorze wodnym.
Jeśli nasz wybór padnie na powierzchniowe zagospodarowanie, to wtedy wody polskie możemy ominąć, gdyż zgodnie z wykładnią krajowego zarządu gospodarki wodnej powierzchniowe zagospodarowanie ścieków oczyszczonych poprzez ich wylewanie/podlewanie nie jest urządzeniem wodnym. A jeśli nie jest urządzeniem wodnym to nie ma konieczności jego zgłaszania w wodach polskich.
Wszystkie oczyszczalnie ścieków, których wydajność nie przekracza 7,50 m3/d, nie muszą posiadać pozwolenia na budowę. W takim przypadku wystarczy jedynie dokonanie zgłoszenia w starostwie powiatowym.
Jeśli złożyliśmy komplet dokumentów, dobrze przygotowany, to pracownik administracji budowlanej po analizie wyda zgodę na wykonanie tego typu instalacji. Do prac można przystąpić po upływie 21 dni od daty złożenia dokumentów w Starostwie Powiatowym, gdyż po tym okresie następuje tzw.
Oczyszczalnia ekologiczna czy biologiczna?
Bardzo często zadawane jest przez inwestorów pytanie, które rozwiązanie wybrać? Ekologiczne czy biologiczne? Analizując procesy oczyszczania ścieków w jednym i drugim rozwiązaniu (ekologiczna i biologiczna) stwierdzić należy, że w osadniku wstępnym jednej i drugiej oczyszczalni zachodzi stopień mechanicznego oczyszczania ścieków, natomiast stopień biologiczny w oczyszczalni z drenażem rozsączającym realizowany jest w złożu żwirowym (drenażu rozsączającym) a w biologicznej w bioreaktorze.
W przypadku oczyszczalni mechaniczno-biologicznej, wszystkie procesy oczyszczania realizowane są jednym lub dwóch szczelnych zbiornikach oczyszczalni w których realizowany jest stopień mechaniczny oraz biologiczny. Mechaniczne oczyszczanie realizowane jest w taki sam sposób jak w przypadku oczyszczalni z drenażem rozsączającym. Jeśli jednak chodzi o stopień biologiczny, to realizowany jest on w szczelnej komorze, a w związku z tym, że prowadzone tam procesy wymagają tlenu, jest on dostarczany z zewnątrz z wykorzystaniem dmuchawy membranowej.
Koncepcja gospodarki ściekowej dla mieszkańców Gminy Pietrowice Wielkie
Powyższa analiza jednoznacznie wskazała, iż najlepszym i realnym do sfinansowania i realizacji systemem dla naszych mieszkańców są Przydomowe Biologiczne Oczyszczalnie Ścieków. Stąd też poniżej zostanie przedstawiona koncepcja wyposażenia mieszkańców w Przydomową Biologiczną Oczyszczalnie Ścieków.
Częstym pytaniem mieszkańców jest co będzie, gdy właściciel posesji nie zdecyduje się na przystąpienie do programu. Koniecznością będzie wyposażenie się we własnym zakresie przez mieszkańca w Przydomową Biologiczną Oczyszczalnie Ścieków lub zbiornik bezodpływowy i systematyczne wywozić ścieki wozem sanitacyjnym do oczyszczalni ścieków. Mieszkaniec będzie musiał się legitymować zawartą umową z wykonawcą tych usług, jak i rachunkiem wykonywanych usług. Podobnie jak działają z odpadami stałymi (posiadanie kubła, umowy i kwitków potwierdzających zapłatę jest obowiązkowe).
Szacowana wysokość to od 500,00 zł do 2000,00 zł - wielkość tej kwoty wynika z kosztu jednostkowego PBOŚ, który będzie wiadomy po dokonanym przetargu i wyłonieniu najkorzystniejszej oferty oraz uzależniony jest od wielkości pozyskanych środków zewnętrznych na finansowanie przedsięwzięcia. Te dwa czynniki regulują wielkość udziału własnego mieszkańców i będą znane dopiero później, stąd podany przedział kwotowy. Jednak założeniem niezmiennym jest maksymalny udział mieszkańca, który nie będzie większy niż 2000,00 zł, stąd też stosowny zapis w umowie.
Wraz z deklaracją uczestnictwa w programie konieczne jest także użyczenie terenu będącego Państwa własnością, na potrzeby zamontowania przez gminę PBOŚ (zgodnie z wymogami przepisów budowlanych).
Kanalizacja - problem w Polsce
Zaopatrzenie gospodarstw domowych w wodę wiąże się nierozerwalnie z wytwarzaniem, gromadzeniem, a w konsekwencji koniecznością pozbycia się ścieków. Jednym z większych problemów w infrastrukturze technicznej na terenie Polski jest gospodarka wodno-ściekowa, która pomimo „przyspieszenia” w ostatnich latach w dalszym ciągu nie jest na odpowiednim poziomie. Sytuacja dotyczy głównie terenów wiejskich i mniejszych miasteczek, gdyż duże miasta i duże aglomeracje z tym problemem już w odpowiednim stopniu jakoś sobie poradziły. W ostatnich kilku latach w Polsce powstało wiele nowoczesnych oczyszczalni ścieków, wybudowano wiele kilometrów sieci kanalizacyjnej i nowoczesnych oczyszczalni, wykonano wiele inwestycji wodno-kanalizacyjnych, w dalszym ciągu istnieje duża dysproporcja pomiędzy długością sieci kanalizacyjnej i wodociągowej. W miastach ponad 90% mieszkańców ma dostęp do sieci kanalizacyjnej, na wsiach już tylko około 45%. Działania, które zostały poczynione to w dalszym ciągu za mało, aby można było stwierdzić, że problem gospodarki ściekami w Polsce został rozwiązany.
Dodatkowo w ostatnim czasie Urzędy Gmin zostały zobligowane, można powiedzieć wreszcie, do kontroli tego co na ich terenach funkcjonuje, czyli przydomowych oczyszczalni i zbiorników bezodpływowych, tj. szamb. Powoli, drobnymi krokami dochodzimy do sytuacji, gdzie gmina posiada informacje ile zainstalowanych jest małych oczyszczalni, ile ma szamb i co dzieje się ze ściekami wytwarzanymi przez jej mieszkańców.
Gminy w całym kraju zostały zobowiązane do przeprowadzenia kontroli szamb i przydomowych oczyszczalni, zgodnie z nowymi przepisami wprowadzonymi w 2022 roku. Te zmiany są związane z nowelizacją ustawy prawo wodne, która nakłada na samorządy dodatkowe obowiązki dotyczące monitorowania i utrzymania systemów sanitarnych na swoim obszarze. Za nieumożliwianie kontroli, lub w przypadku braku dokumentów na wywóz ścieków ze zbiorników bezodpływowych, grożą wysokie kary.
Nie od dziś wiadomo, że zakup i montaż przydomowej oczyszczalni ścieków zwraca się dość szybko. Analiza na rysunku 1 obejmuje łączne koszty związane z zakupem, montażem oraz eksploatacją dwóch podstawowych rozwiązań indywidualnych w rachunku ciągnionym.
Podsumowanie
Rozwiązań oczyszczania ścieków dostępnych na rynku jest naprawdę dużo, nie ma też rozwiązań idealnych. Dobór i wybór odpowiedniego powinien być poprzedzony wizją lokalną i dostosowaniem rozwiązania do użytkowania i warunków gruntowo wodnych jakie panują na działce. W oczyszczalniach mechaniczno-biologicznych mamy większą kontrolę nad prowadzonym procesem oczyszczania, możemy sterować jego pracą, podawaniem odpowiedniej ilości tlenu do bioreaktora i kontrolować jakość ścieków oczyszczonych na odpływie z oczyszczalni. Inaczej odbywa się to w typowym układzie z drenażem rozsączającym. Tlen potrzebny do prowadzenia procesów pobierany jest z gruntu i w przypadku jego braku proces biologicznego oczyszczania może zostać zakłócony, lub nawet zatrzymany.
Dlatego bardzo ważnym jest to, aby oczyszczalnie z drenażem instalować w terenie, gdzie mamy grunty niespoiste, głównie piaski, gdyż do głębokości około 90 cm p.p.t jest wystarczająco dużo tlenu i stopień biologiczny realizowany jest prawidłowo. W przypadku oczyszczalni biologicznej nie dość, że kontrolujemy jakość ścieków na odpływie, to oczyszczone ścieki możemy wykorzystać do nawadniania roślin ozdobnych lub wodolubnych. W przeciwieństwie do oczyszczalni z drenażem nie jest angażowany grunt do procesu oczyszczania, jest on przede wszystkim użyty jako miejsce gdzie odprowadzane są już ścieki oczyszczone, które wyglądem przypominają wodę. Zdecydowanie łatwiej pozbyć się oczyszczonych ścieków nawet w gruntach gliniastych, niż oczyszczać ścieki w gruncie gliniastym. Oczyszczalnia z drenażem rozsączającym wymaga do instalacji także trochę więcej miejsca.
tags: #kanalizacja #w #gminie #oczyszczalnia #biologiczna #zasady
