Jałowiec: Właściwości Lecznicze i Zastosowanie
- Szczegóły
Jałowiec (Juniperus) to rodzaj iglastych roślin, które występują powszechnie w Polsce i na całym świecie. Jest to jedno z popularniejszych wiecznie zielonych krzewów/drzew iglastych na świecie.
Jałowiec bardzo często hodowany jest w celach ozdobnych, ale znajduje szerokie zastosowanie również w innych obszarach. Ponadto szyszkojagody jałowca pospolitego są wykorzystywane w kulinariach, szczególnie w tradycyjnej kuchni polskiej podczas przyrządzania mięs oraz staropolskich przepisów. Jałowiec można zakupić w formie przyprawy złożonej z samego jałowca lub wchodzącego w skład mieszanek przyprawowych.
Wygląd i występowanie jałowca
Gatunków drzew z rodziny Juniperus jest całe mnóstwo. Jałowiec pospolity to zawsze zielony krzew występujący w każdym zakątku Polski. Ciężko jednoznacznie opisać jak wygląda jałowiec, ponieważ każdy z gatunków może znacząco różnić się od siebie. Z tego względu opiszemy jak wygląda jałowiec pospolity, czyli powszechny gatunek w Polsce.
Jałowiec pospolity sam w sobie jest dość zmienny i może znacząco różnić się w zależności od miejsca, w którym rośnie. Jałowiec pospolity może rosnąć na kilkanaście metrów wzwyż lub może być rośliną płożącą się i osiągać niewielkie rozmiary. Niezależnie od tego jak rośnie to jest to wiecznie zielona roślina iglasta, która rozgałęzia się w różnych kierunkach. Porastają je ostre, kłujące, zielone szpilki. Charakteryzuje się obecnością szyszkojagód - szyszek wyglądem przypominających mięsiste jagody.
Posiada charakterystyczną brunatną, popękaną korę, podłużne, wąskie szpiczasto zakończone liście oraz szyszkojagody o ciemnofioletowym zabarwieniu. Może osiągać wymiary nawet do 40m wysokości, w zależności od gatunku, a jego żywotność to nawet 100 lat. Jałowiec najczęściej można spotkać w rzadkich lasach, na słonecznych wzgórzach, na suchych, piaszczystych i kamienistych nieużytkach.
Przeczytaj także: Charakterystyka odmian jałowca pospolitego
Owocami są dojrzewające przez dwa lata kuliste tak zwane szyszkojagody, w pierwszym roku zielone, w drugim- gdy już są dojrzałe - niebieskoczarne z woskowym nalotem. Po rozgryzieniu są początkowo słodkawe, potem gorzkie, korzenne, z żywicznym posmakiem.
Właściwości lecznicze jałowca
Drzewo jałowca niezależnie od surowca jest bardzo wartościowe. Drogocenne związki obecne są w każdej części rośliny, ale najwięcej i najczęściej wykorzystywane w tym celu są wspomniane szyszkojagody.
Właściwości lecznicze jałowca pospolitego dotyczą głównie szyszkojagód oraz olejku, który z nich powstaje. Uważa się, że najwięcej korzyści zdrowotnych z jałowca zyskają osoby borykające się z problemami związanymi z układem pokarmowym, a także oddechowym i moczowym.
Działanie jałowca pospolitego, np. działanie moczopędne może być wskazane w zakażeniach układu moczowego, szczególnie że jałowiec ma silne działanie antyseptyczne (odkażające). Z kolei jego działanie rozgrzewające znajduje zastosowanie w preparatach na różne dolegliwości reumatyczne oraz skórne, np. czyraki, stany zapalne skóry oraz zmiany w przebiegu łuszczycy. Olejek jałowcowy, bądź maść jałowcowa jest pomocna na bóle reumatyczne, pomaga rozgrzewać skórę i łagodzić stany zapalne stawów.
Właściwości związane ze zmniejszeniem dolegliwości ze strony układu pokarmowego obejmują działanie wspomagające w niestrawności, wzdęciach czy bólach żołądka (jest to związane głównie z działaniem żółciopędnym i ułatwiającym trawienie ciężkostrawnych tłuszczów). Działanie w obrębie układu oddechowego związane jest z ułatwieniem odkrztuszania. Napar z szyszkojagód wykazuje właściwości rozgrzewające, dlatego pomaga zwalczyć infekcje i przeziębienia oraz obniżać wysoką temperaturę.
Przeczytaj także: Jak Dbać o Jałowiec w Donicy?
Przyczynia się również do stymulowania wydzielania żółci oraz wspiera pracę wątroby i jej regenerację. Pomaga łagodzić dolegliwości żołądkowe takie jak niestrawności, wzdęcia, zaparcia.
Przyczynia się do oczyszczania organizmu z toksyn, co ma ogromny wpływ na nasze zdrowie. Toksyny powodują powstawanie w naszym organizmie wolnych rodników, będących przyczyną wielu chorób, w tym także nowotworów, oraz przyspieszonego procesu starzenia się organizmu, dlatego należy zwalczać ich przyczyny.
Dodatkowo cechuje się działaniem przeciwbólowym i jest pomocny przy łagodzeniu np. bólów mięśniowych, bólu głowy i innych. Przyczynia się do wzmocnienia układu odpornościowego organizmu, dzięki czemu zmniejsza się ryzyko złapania infekcji i grypy.
Sposoby wykorzystania jałowca
Różnorodne właściwości i związane z nimi działanie jałowca przyczyniają się do sporej popularności omawianej rośliny. Olejek z jałowca i owoce jałowca są chętnie wykorzystywane jako element terapii różnych dolegliwości wśród osób, które cenią sobie medycynę naturalną i ludową.
Jałowiec można zakupić w formie olejków (eterycznych oraz do inhalacji), wyciągów, maści rozgrzewających oraz ziół do zaparzania. Jałowiec wchodzi również w skład kosmetyków, np. Owoce jałowca są bardzo łatwo dostępne. Jałowiec można dostać w formie przyprawy praktycznie w każdym dziale z przyprawami w sklepach spożywczych.
Przeczytaj także: Gdzie kupić wodę destylowaną?
Osoby chcące skorzystać z olejku z jałowca mogą zakupić go w sklepach zielarskich oraz sklepach online z olejkami i suplementami diety. Z owoców jałowca można zrobić nalewkę, napar, olejek, bądź spożywać je bezpośrednio w określonej niżej ilości.
Owoce jałowca od wielu lat stosowane są również w sztuce kulinarnej. Stanowią dodatek do ciężkostrawnych potraw, jak np. bigos czy inne potrawy z dodatkiem kapusty, ponieważ przyczyniają się do wzmożenia procesów trawiennych. Wykorzystywane są również jako przyprawa do mięs, szczególnie dziczyzny, czy też sosów i marynat.
Suszone owoce jałowca mogą być spożywane bezpośrednio, np. w celu odświeżenia oddechu. Wtedy maksymalna dawka to ok. Olejek z jałowca przeznaczony jest tylko i wyłącznie do stosowania zewnętrznego. Jego zastosowanie doustne może być szkodliwe dla naszego organizmu i doprowadzić do niechcianych skutków ubocznych.
Z owoców jałowca można przyrządzić także napar. Rozdrobnione owoce należy zalać szklanką wrzątku i zaparzać pod przykryciem przez 15min. Ostudzony, należy spożywać w ilości 1-2 łyżek w ciągu dnia. Kolejnym sposobem na przyrządzenie owoców jałowca jest nalewka. W tym celu 2 łyżki owoców należy roznieść, zalać 200ml spirytusu i odstawić na dwa tygodnie. Następnie przecedzić i spożywać 3 razy dziennie po ok. 5 kropel z cukrem, bądź wodą.
Przeciwwskazania i środki ostrożności
Na koniec warto dodać kilka słów na temat przeciwwskazań do przyjmowania preparatów z jałowcem. Jałowiec nie jest wskazany w wielu dolegliwościach związanych z układem pokarmowym, między innymi w przypadku choroby wrzodowej czy w stanach zapalnych jelit. Poza tym nie powinno się go stosować na podrażnienia skóry. Dodatkowo jałowiec może powodować krwawienia.
Kuracja jałowcem nie jest przeznaczona dla każdego. Osoby z ciężkimi chorobami nerek i wątroby oraz z silnymi stanami zapalnymi przewodu pokarmowego nie powinny jej stosować. Przeciwwskazania istnieją również wobec kobiet w ciąży. Nie zaleca się również stosowania jałowca w ciąży i podczas karmienia piersią.
W niektórych przypadkach może dojść do wystąpienia alergii. Długotrwałe stosowanie może prowadzić do problemów z nerkami, drgawek i innych problemów zdrowotnych. Miejscowe stosowanie jałowca w nadmiarze może powodować podrażnienie, pieczenie, zaczerwienienie lub obrzęk skóry i nie należy go stosować do leczenia dużych ran.
Ważne! Olejek z jałowca zalecany jest dla osób z dolegliwościami reumatycznymi oraz mięśniowymi. Może być wmasowywany w ciało, bądź stosowany jako dodatek do kąpieli.
Poniższy artykuł nie stanowi oferty handlowej, jak również reklamy. Artykuł ma charakter popularnonaukowy. Nie stanowi porady medycznej ani nie zastępuję konsultacji lekarskiej. Przed zastosowaniem skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.
tags: #jalowiec #właściwości #lecznicze #woda
