Odczyn wody destylowanej i odkamieniacza – skład pH
- Szczegóły
Reklamy środków higieny jamy ustnej informują, że aby przywrócić prawidłowy odczyn (lub pH) śliny, należy myć zęby lub żuć gumę po każdym posiłku. Z innych reklam dowiadujemy się, że idealne do delikatnej skóry jest mydło o pH równym 5,5. Co to jest pH i o czym informuje? Jaki jest zakres skali pH? Czy pH = 5,5 to mało, czy dużo?
Co to jest pH?
Odczyn roztworu jest cechą charakteryzującą roztwory wodne. Roztwór może mieć odczyn kwasowy, obojętny lub zasadowy. Do badania odczynu roztworu wykorzystujemy tak zwane wskaźniki kwasowo-zasadowe (indykatory), czyli substancje, które zmieniają swoją barwę w zależności od odczynu środowiska. Rolę takiego wskaźnika może spełniać wywar z czerwonej kapusty, który w roztworze o odczynie kwasowym zabarwia się na czerwono, w roztworze o odczynie obojętnym na fioletowo, a w roztworze o odczynie zasadowym na zielono.
pH jest liczbową miarą odczynu roztworu (jego kwasowości i zasadowości) i w roztworach może przyjmować wartości od 0 do 14, w zależności od stężeń kationów wodoru H+ i anionów wodorotlenkowych OH- w nich zawartych. Analizowane roztwory produktów możemy zatem uporządkować wg barw, zgodnie ze wzrastającą wartością ich pH. Im mniejsza jest wartość pH roztworu, tym bardziej kwasowy odczyn. Z kolei im większa jest wartość pH roztworu, tym bardziej zasadowy odczyn.
Skala pH
Skala pH jest ilościową miarą kwasowości i zasadowości roztworu. Przyjmuje ona wartości 0-14. Skala pH została wprowadzona na początku XX wieku przez Sørena Sørensena. Zmiana pH o 1 jednostkę powoduje 10‑krotną zmianę kwasowości/zasadowości, a zmiana o 2 jednostki - 100‑krotną zmianę kwasowości/zasadowości. Symbol „p” jednostki pH pochodzi od łacińskiego potentio = potęga, zaś „H” jest symbolem chemicznym wodoru, dlatego ma postać wielkiej litery.
W laboratorium chemicznym, do określania pH roztworu i jego odczynu, bardzo często posługujemy się innym wskaźnikiem kwasowo‑zasadowym - uniwersalnym papierkiem wskaźnikowym. W środowisku kwasowym barwi się on na czerwono, a w zasadowym na zielono lub niebiesko.
Przeczytaj także: Poradnik: Wybór nawilżacza
Jak zmierzyć pH?
Wzrokowe porównanie barwy wskaźników ze wzorcem, np. barwną skalą pH na opakowaniu, pozwala jedynie na przybliżone określenie odczynu roztworu. Do dokładnego wyznaczenia wartości pH roztworu służy m.in. przyrząd zwany pehametrem. Jest on stosowany w laboratoriach chemicznych, medycznych, rolnictwie czy kosmetologii. Pehametr składa się z czujnika zwanego elektrodą, którą zanurza się w badanym roztworze, i wyświetlacza, z którego odczytuje się wartość liczbową pH. Niektóre pehametry są wyposażone w termometry, ponieważ temperatura ma wpływ na pomiar.
Do badania odczynu może być stosowany także tzw. wskaźnik uniwersalny, który jest mieszaniną kilku wskaźników. Zmienia on barwę przy różnych wartościach pH. W kwasach przyjmuje barwę czerwoną, a w zasadach - barwy od zielonej do niebieskiej.
Odczyn roztworu w życiu codziennym
Znajomość wartości pH ma duże znaczenie praktyczne, m.in. przy produkcji lekarstw (poza substancją czynną leki zawierają warstwę osłonową, która chroni np. przełyk przed niekorzystnym pH) czy kosmetyków (np. obecnie oferuje się mydła w płynie o odczynie zbliżonym do naturalnego odczynu skóry człowieka - odczyn lekko kwasowy, który ma działanie bakteriobójcze). Wartość pH gleby decyduje o jej przydatności do uprawy określonych typów roślin. Od odczynu gleby zależą jakość i wysokość plonów. Dla większości roślin pH jest optymalne w zakresie 5,6-7,8, jednak w przypadku każdego gatunku jest to wartość indywidualna.
Płyny ustrojowe w organizmie człowieka mają różne pH, np. sok żołądkowy ma pH = 1,0-1,5, wydzielina trzustki - 7,5-8,8, zaś pH krwi utrzymuje się w granicach 7,35-7,45. Zarówno zbyt niskie, jak i zbyt wysokie pH jest przyczyną wielu chorób. Spadek wartości pH poniżej 6,8 wywołuje tzw. kwasicę, a wzrost powyżej pH 7,45 - zasadowicę. Problem ten może pojawić się podczas uszkodzenia któregoś z narządów odpowiedzialnych za wydalanie toksyn, np. nerek lub płuc, przez co zaczynają one gorzej funkcjonować.
Większość gatunków ryb żyje w wodzie o wartości pH = 6-8. Obniżenie pH wody do poziomu poniżej 5 powoduje nienaturalne zachowanie ryb, polegające na wykonywaniu gwałtownych ruchów, oraz pojawienie się niebieskiego zabarwienia na skórze.
Przeczytaj także: Woda destylowana: charakterystyka
pH wybranych produktów
Poniżej przedstawiono pH wybranych produktów:
| Produkt | pH |
|---|---|
| Ocet | Około 3 |
| Sok z cytryny | Około 2 |
| Woda destylowana | 7 (neutralne) |
| Mydło | 9-10 |
| Płyn do prania | 10-11 |
Woda destylowana i jej właściwości
Woda destylowana to jedna z najczystszych form wody, uzyskiwana poprzez destylację. Proces ten polega na podgrzewaniu cieczy do momentu jej odparowania, a następnie skraplaniu pary, co skutecznie usuwa niemal wszystkie minerały i zanieczyszczenia. W efekcie powstaje czysta woda, pozbawiona niepożądanych substancji, która znajduje szerokie zastosowanie w różnych branżach.
Woda destylowana ma pH neutralne, czyli około 7. Jest powszechnie stosowana w laboratoriach, medycynie i przemyśle, gdzie wymagana jest woda o najwyższym stopniu czystości.
Odkamieniacze
Odkamieniacze często mają odczyn kwasowy, co pomaga w rozpuszczaniu osadów kamienia. Istotą chemicznego czyszczenia układu (wymiennika, kotła lub instalacji) jest wtłaczanie pod ciśnieniem, z wymaganą wielkością przepływu, roztworu preparatu KAMIX. W związku z bardzo dużą aktywnością roztworu KAMIX, aby zapobiec nadmiernemu pienieniu się roztworu, preparat należy dodawać stopniowo, małymi dawkami, obserwując oznaki reakcji.
W razie czyszczenia urządzeń wykonanych ze stali kotłowych, zaleca się określenie poziomu jonów żelaza, za pomocą np. pasków MERCK. Po zakończeniu czyszczenia, do roztworu neutralizowanego dodać najpierw część obliczonego wapna (ok. 4/5). Mieszać do ustabilizowania się pH (kontrola co 15 min., jeżeli 2 kolejne wyniki są identyczne oznacza to ustabilizowane). Jeżeli pH jest poniżej 6,5 dodać pozostałą ilość wapna i ponownie mieszać do ustabilizowania pH na poziomie 6,5-9.
Przeczytaj także: Filtr sportowy do Audi TT 8N: Recenzja
tags: #odczyn #wody #destylowanej #i #odkamieniacza #skład
