Jaka Woda Do Picia Najzdrowsza: Rodzaje i Właściwości
- Szczegóły
Woda to niezbędny składnik organizmu i kluczowy element utrzymania zdrowia oraz dobrego samopoczucia. Sklepy oferują szeroki wybór bezkalorycznych napojów, ale na szczególną uwagę zasługuje płyn, który na pewno spożywa każdy z nas, czyli woda. Odpowiednie nawodnienie wpływa na szereg procesów życiowych, takich jak termoregulacja, transport składników odżywczych, usuwanie toksyn czy prawidłowe funkcjonowanie narządów. Wybór odpowiedniego rodzaju wody może mieć istotny wpływ na zdrowie.
Znaczenie wody w funkcjonowaniu organizmu
Właściwe nawodnienie organizmu zapewnia utrzymanie stałej temperatury ciała, regulację gospodarki wodno-elektrolitowej i prawidłowy przebieg wszystkich reakcji metabolicznych. Odwodnienie na poziomie 1% już wywołuje niepożądane objawy takie jak: zmęczenie, spadek sił fizycznych, kłopoty z koncentracją, obniżenie nastroju. Utrata płynów na poziomie 4% powoduje znacznie cięższe zaburzenia pracy organizmu (m.in. bóle głowy, wzrost temperatury, przyspieszony oddech), a jeśli ubytek wody przekroczy 8% może dojść nawet do zgonu.
Zapotrzebowanie na płyny różni się w zależności od wieku, płci, specyfiki diety, temperatury otoczenia i aktywności fizycznej. W normalnych warunkach zaleca się przyjmowanie 30 ml płynów na kilogram masy ciała. Nie bez znaczenia jest również sposób picia wody. Dobrym nawykiem jest częste picie wody w ciągu dnia, małymi porcjami, ponieważ organizm nie jest w stanie efektywnie wykorzystać jednorazowo więcej niż dwóch szklanek wody.
Rodzaje wody
W każdym sklepie dostępnych jest wiele rodzajów wód. Aby wybrać wodę o najkorzystniejszym działaniu, warto zapoznać się ze składem minerałów podanym na etykiecie. W poszukiwaniu najzdrowszej wody do picia często pojawia się dylemat: woda źródlana, mineralna czy kranowa?
Wody mineralne
Woda mineralna to nic innego jak woda pochodząca z naturalnych źródeł, która zawiera co najmniej 250 mg składników mineralnych w litrze. Woda mineralna jest wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym. Charakteryzuje się stabilnym składem mineralnym oraz właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne. Woda mineralna może dostarczać takich pierwiastków jak wapń, magnez, sód czy potas. Są to składniki niezbędne do prawidłowej pracy układu nerwowego, mięśniowego i kostnego.
Przeczytaj także: PE a bezpieczeństwo wód mineralnych
Ze względu na wysycenie składnikami, wody mineralne dzielimy na:
- Niskozmineralizowane (mineralizacja poniżej 500 mg na litr) - inaczej źródlane.
- Średniozmineralizowane (mineralizacja między 500 a 1500 mg na litr).
- Wysokozmineralizowane (mineralizacja powyżej 1500 mg na litr).
Wody źródlane
Naturalne wody źródlane mają niską zawartość minerałów, za to są najbardziej uniwersalne. Woda źródlana, choć również pochodzi z podziemnych źródeł, nie ma tak rygorystycznych wymagań dotyczących składu mineralnego. Stanowi też dobre źródło nawodnienia.
Mogą je pić wszyscy, bez względu na wiek i stan zdrowia. Woda źródlana najbardziej polecana jest niemowlętom i małym dzieciom, ze względu na małą zawartość sodu i siarczanów (przygotowuje się na niej mleko modyfikowane i zupki dla niemowląt). Jest odpowiednia także dla seniorów, osób cierpiących na choroby nerek i osób o niskiej aktywności fizycznej. Woda ta nadaje się do parzenia herbaty lub przygotowywania posiłków, gdy nie mamy dostępu do dobrej jakości wody z kranu.
Wody lecznicze
Naturalne wody siarczanowe należą do wód leczniczych. Ich działanie na organizm to m.in.: poprawa przemiany materii, zwiększenie wydzielania żółci, obniżenie poziomu cukru we krwi i moczu, łagodzenie stanów zapalnych dróg moczowych. Żeby picie wody przyniosło oczekiwane efekty, należy wybierać wodę o zawartości siarczanów co najmniej 250 mg/l. Wody zawierające dużo siarczanów (ponad 600 mg/l) mogą wywołać biegunki. Wysokie stężenie siarczanów nie jest zalecane dla osób cierpiących na niewydolność nerek i problemy z krążeniem. Przeciwwskazaniem są również stany zapalne i krwawienia z przewodu pokarmowego.
Woda alkaliczna
W ostatnich latach na popularności zyskała woda alkaliczna, promowana jako zdrowa woda pomagająca zneutralizować zakwaszenie organizmu. Charakteryzuje się wyższym pH (powyżej 7,5), co według niektórych źródeł może wspierać metabolizm, redukować stany zapalne i działać antyoksydacyjnie. Choć nie brakuje zwolenników tego rodzaju wody, warto pamiętać, że wiele doniesień o jej „cudownym działaniu” nie ma jednoznacznego potwierdzenia w badaniach naukowych.
Przeczytaj także: Optymalna wilgotność powietrza
Składniki mineralne w wodzie i ich znaczenie
Chociaż wody mineralne mogą zawierać nawet 70 różnych składników, w praktyce dla naszego zdrowia ma znaczenie dziesięć z nich: magnez, wapń, wodorowęglany, sód, chlorki, fluorki, siarczany, jod, żelazo, dwutlenek węgla. Pozostałe minerały np. brom, mangan, cynk czy miedź, występują zazwyczaj w śladowych ilościach, stąd też nie mają większego wpływu na organizm.
Magnez i wapń
Spośród wszystkich minerałów zawartych w wodzie największą uwagę należy zwracać na wapń i magnez. Picie wody bogatej w te pierwiastki może okazać się pomocne ze względu na ich niedobory występujące u przeciętnego Polaka. Szacuje się, że w naszej codziennej diecie brakuje około 100 mg magnezu i ponad 200 mg wapnia.
- Magnez jest niezbędny do prawidłowej pracy mięśni, układu nerwowego i immunologicznego. Chroni przed nowotworami, miażdżycą i kamicą nerkową. Zapobiega zaburzeniom w ciąży i wystąpieniu opóźnień rozwoju płodu. Pomaga w radzeniu sobie ze stresem, zmniejszając napięcie nerwowe i normując pracę serca. Niweluje także skutki wpływu zanieczyszczeń środowiska na organizm.
- Wapń jest potrzebny do budowy kości i zębów, a także do prawidłowego funkcjonowania serca i systemu mięśniowo-nerwowego. Zapobiega nowotworom, osteoporozie, korzystnie wpływa na przemianę materii i leczenie stanów zapalnych.
Składniki te występują w wodzie w formie zjonizowanej i są łatwo przyswajane przez organizm. Wybierając wodę mineralną, warto więc spojrzeć na etykietę - w jednym litrze powinno znaleźć się około 50-100 mg magnezu i przynajmniej 150 mg wapnia.
Wodorowęglany
Wodorowęglany alkalizują kwasy żołądkowe, czego efekty można odczuć bezpośrednio po wypiciu. Wody zawierające ich dużą ilość przynoszą ulgę osobom zmagającym się z nadkwaśnością żołądka. Wodorowęglany obniżają także poziom cukru we krwi i moczu, korzystnie oddziałują na poziom insuliny i regulują pH krwi. Z ich dobroczynnego działania skorzystają więc także osoby we wczesnych stadiach cukrzycy.
Wód, które zawierają więcej niż 600 mg wodorowęglanów na litr, powinny unikać osoby z niedokwasotą żołądka, a gdy ich poziom przekracza 2000 mg/l niewskazane jest spożycie także przez osoby zdrowe.
Przeczytaj także: Mierniki wilgotności owsa – przegląd i zastosowanie
Sód
Ostatnio kładzie się duży nacisk na picie wody niskosodowej. Sód jest niezbędny dla naszego organizmu, jednak jego spożycie w naszej diecie znacznie przewyższa zalecane wartości. Zbyt wysoka podaż sodu powoduje zwiększenie wydalania wapnia z moczem, prowadząc do powstawania kamieni nerkowych. Podniesienie stężenia sodu w osoczu (hipernatremia) może skutkować nerwowością, zaburzeniami orientacji, gorączką, wzmożonym napięciem mięśniowym, a nawet drgawkami. Chroniczne nadużywanie soli prowadzi do rozwoju nadciśnienia i zwiększa ryzyko udaru mózgu i raka żołądka.
Z drugiej strony niedobór sodu, który odpowiada za równowagę kwasowo-zasadową organizmu, powoduje osłabienie i zaburzenia trawienia. Niemniej jednak osoby, którym zalecono dietę bezsolną, powinny wybierać wody o niskiej zawartości sodu (max 20 mg/l). W sytuacjach gdy dużo się pocimy, np. podczas upałów, intensywnej pracy fizycznej czy uprawiania sportu, dobrym wyborem będzie woda o wyższej zawartości sodu - nawet do 1000 mg/l.
Woda z kranu
Woda z kranu w Polsce jest uznawana za bezpieczną. To przede wszystkim H₂O, czyli dwa atomy wodoru i jeden atom tlenu. Oprócz tego jest bogata w różnorodne minerały, takie jak wapń, magnez, sód, potas czy żelazo. Ich ilość i rodzaj zależą od regionu i źródła wody. Może również mieć śladowe ilości chloru, który jest dodawany w celu dezynfekcji i zapewnienia bezpieczeństwa mikrobiologicznego.
W niektórych regionach woda z kranu może zawierać również inne substancje, takie jak azotany, pestycydy czy metale ciężkie, które mogą pochodzić z rolnictwa, przemysłu lub starych instalacji wodociągowych. Najlepszym rozwiązaniem jest więc filtrowanie kranówki. Filtry usuwają szkodliwe substancje, takie jak chlor, metale ciężkie czy pestycydy, jednocześnie zachowując cenne minerały.
Woda gazowana czy niegazowana?
Wbrew obiegowej opinii woda gazowana nie jest szkodliwa. Zdrowa osoba, która lubi musujące napoje, może po nią sięgać bez obaw. Wody gazowanej nie podajemy małym dzieciom. Powinni jej też unikać cierpiący na nadkwasotę, zaburzenia trawienia i choroby gardła. Taka woda ma pewne zalety - poprzez drażnienie kubków smakowych powoduje uczucie orzeźwienia i dobrze gasi pragnienie. Ponadto dwutlenek węgla ma działanie bakteriostatyczne, dzięki czemu po otwarciu woda gazowana dłużej nadaje się do spożycia.
Jaką wodę wybrać?
Nie istnieje jeden uniwersalny rodzaj wody, który sprawdzi się u wszystkich. Najzdrowsza woda to taka, która odpowiada indywidualnym potrzebom. Jeśli jesteś osobą aktywną, możesz potrzebować więcej elektrolitów i sięgnąć po wodę średniozmineralizowaną. Jeśli zależy Ci na łagodnym nawodnieniu i lekkości smaku - woda źródlana będzie dobrym rozwiązaniem. A może zależy Ci na właściwościach wspierających metabolizm? Wówczas warto wypróbować wodę alkaliczną i obserwować, jak wpływa na samopoczucie.
Gdy wciąż nie jesteśmy pewni, którą wodę wybrać, warto sięgnąć po wodę średniozmineralizowaną lub pić na zmianę różne rodzaje wód. Osobne zagadnienie stanowią wody lecznicze, które powinny być traktowane jak farmaceutyki, a ich picie zalecone przez lekarza.
Wprowadzone w ostatnich latach na rynek tzw. wody smakowe nie są polecane ze względu na dodatek cukru, słodzików, sztucznych aromatów i substancji konserwujących.
tags: #jaka #woda #do #picia #najzdrowsza #rodzaje
