Prawidłowa wilgotność w suszarni do drewna
- Szczegóły
Właściciele domów jednorodzinnych czy domków letniskowych, które ogrzewane są piecami lub kominkami na drewno, zdają sobie sprawę, jak ważne jest odpowiednie przygotowanie opału na zimę.
Zdarza się - i to nierzadko - że w lepszej cenie można kupić drewno mokre, niedawno ścięte. Najlepszym okresem na ścinanie drzew jest zima - drzewa ścina się od listopada do marca. Drewno w naturalny sposób wykazuje wtedy najmniejszą wilgotność. Procesy wzrostu są zatrzymane, w drzewie jest najmniej soków.
Suszenie drewna - proces konieczny
Suszenie drewna to proces usuwania wody z drewna. Woda jest usuwana przez parowanie, czyli odparowywanie wody ze wnętrza komórek drewna na zewnątrz. Suszenie powoduje utwardzenie i wytrzymałość drewna, a także poprawia jego estetykę.
Drewno wilgotne nie nadaje się ani do palenia w kominku, ani tym bardziej, do dalszego użycia w konstrukcjach budowlanych czy w produkcji mebli.
Warto wiedzieć, że w wilgotności drewna wyróżnia się dwa typy. Pierwszą jest tak zwana wilgotność techniczna, która związana jest z obróbką drewna. Drugim typem jest wilgotność użytkowa. Kwestia wilgotności jest bardzo ważna w drewnie budowlanym.
Przeczytaj także: PE a bezpieczeństwo wód mineralnych
Rozróżnia się następujące jej stopnie. Wilgotność drewna jest niesamowicie istotną sprawą, którą powinieneś kierować się, kupując potrzebny Tobie materiał. To o dużej wilgotności nie jest odporne uszkodzenia oraz grzyby i pleśnie.
Wilgotność drewna a jego przeznaczenie
Eksperci rozróżnili, które elementy mają mieć odpowiednią wilgotność. Drewno na taras powinno mieć wilgotność wahającą się w granicach 10 - 15 procent. Podobnie ma się z innymi elementami zewnętrznymi - okiennicami czy ramami okiennymi. Jeszcze mniejszą wilgotnością powinny charakteryzować się wszelakie elementy do produkcji mebli, schodów czy podłóg.
Metody suszenia drewna
Istnieje kilka metod suszenia drewna. Na potrzeby artykułu skupimy się na metodach naturalnych, przeznaczonych na własny użytek. Nie będziemy omawiać metod suszenia produkcyjnego tzw. Podstawową metodą suszenia drewna dębowego, jak i każdego innego, jest jego sezonowanie w odpowiednich warunkach.
- Suszenie na wolnym powietrzu
- Suszenie komorowe
- Suszenie z użyciem chemikaliów
- Suszenie za pomocą prądu
- Suszenie parą
Suszenie naturalne
Ściętego drewna nie można układać bezpośrednio na ziemi. Najlepszymi naturalnymi narzędziami do domowego suszenia drewna kominkowego są słońce i wiatr. Najczęściej stosowanym sposobem suszenia naturalnego jest suszenie na otwartych składach, czyli suszenie na wolnym powietrzu.
Czynniki suszenia, tzn. Duży wpływ na przebieg suszenia naturalnego ma ruch powietrza. Drewna nie można układać bezpośrednio na gruncie. Należy wyłożyć legary, by odizolować drewno od ziemi.
Przeczytaj także: Optymalna wilgotność powietrza
Naturalne suszenie drewna na powietrzu wymaga zabezpieczenia przed czynnikami atmosferycznymi: deszczem, gradem czy śniegiem. Drewno należy składować tak, by jednocześnie zapewnić odpowiednią cyrkulację powietrza i ochronę przed zbyt mocnym nasłonecznieniem. Warto zadbać też o bezproblemowy dostęp do składu drewna.
Idealny rozwiązaniem na suszenie drewna kominkowego jest posiadanie odpowiedniego pomieszczenia przy domu. Suszarnię czy też drewutnie możemy zbudować samodzielnie lub kupić gotową konstrukcję. Drewutnia powinna być zadaszona i posiadać otwory umożliwiające swobodny przepływ powietrza.
Suszenie komorowe
Suszenie komorowe drewna odbywa się w specjalnie przygotowanych suszarniach. Panuje tam bardzo wysoka temperatura, która pozwala na dość szybkie osiągnięcie odpowiedniego poziomu wilgotności. Dodatkowo żadna pleśń, grzyby ani inne czynniki nie będą niszczyć tarcicy.
Po suszeniu komorowym impregnacji należy podjąć przede wszystkim elementy, które będą wystawianie na działanie warunków atmosferycznych. Suszarnie komorowe są przygotowane tak, że można w nich suszyć praktycznie każdy gatunek drewna oraz element. Mogą to być legary suszone komorowo lub suszone drewno konstrukcyjne.
Dzięki zastosowaniu najnowszej technologii można założyć, że tarcicę, w zależności od gatunku, można wysuszyć sposobem suszenia komorowego nawet w kilkanaście dni. Warto jednak pamiętać, że nawet w nowoczesnym sprzęcie można popełnić błędy i sprawić, że towar podczas tego procesu może ulec zniszczeniu.
Przeczytaj także: Mierniki wilgotności owsa – przegląd i zastosowanie
Jeśli podczas suszenia w komorze będzie zbyt wysoka temperatura to można spodziewać się, że tarcica wykrzywi się, wyglądając jak łódka. Nierzadko błędy podczas suszenia w komorze sprawiają, że deski po prostu pękają.
Eksperci zwracają uwagę na to, by mierzyć wilgotność podczas suszenia. Warto stosować również odpowiednie przerwy w trakcie suszenia.
Inne metody suszenia
Suszenie drewna chemikaliami - to kolejna metoda, która stosuje się do szybkiego usuwania wilgoci z drewna. Suszenie drewna za pomocą prądu jest metodą, która obecnie jest dość droga ze względu na ceny energii. Jest metodą niezwykle szybką, jednak sam prąd może znacznie zmienić właściwości suszonego drewna. Może sprawić, że nie będzie ono tak odporne na różnego rodzaju naprężenia.Innymi sposobami suszenia drewna jest to, wykorzystujące parę.
Dlaczego trzeba suszyć drewno opałowe?
Drewno opałowe i kominkowe powinno mieć wilgotność 15-20 proc. Zawartość wody na takim poziomie zapewnia efektywne i czyste spalanie, a także bezpieczne użytkowanie pieca lub kominka. Wilgotne drewno nie spala się całkowicie, co prowadzi do wydzielania się wielu szkodliwych substancji. Szkodzą one nie tylko naturalnemu środowisku, ale mogą też uszkodzić komin.
Podwyższona zawartość wody w drewnie opałowym oznacza większą ilość tlenku węgla w spalinach, a także węglowodorów i cząstek stałych. Następuje również wzmożone powstawanie kwasu octowego, który wraz z innymi substancjami o agresywnym działaniu powoduje korozję przewodu kominowego i komina.
Gromadzenie się sadzy i smoły drzewnej (kreozot) może prowadzić do zablokowania przewodów kominowych, a nawet niebezpiecznego pożaru.
Na dodatek spada znacząco efektywność energetyczna Waszego pieca, jeśli podkładacie mokry opał. Wykorzystanie ciepła wynosi zaledwie jedną trzecią ilości energii, którą uzyskalibyście z suchego drewna. Reszta ciepła posłuży do odparowania wody zawartej w szczapach. Można powiedzieć, że w palenisku zachodzi energochłonny proces suszenia, a większość ciepła spalania zostanie oczywiście bezpowrotnie stracona.
Co się dzieje podczas suszenia drewna? Procesy fizyczne
Drewno nie jest materiałem jednorodnym; na przekroju poprzecznym pnia widać układ warstw w formie pierścieni. Rdzeń otoczony jest warstwą drewna, a następnie dochodzi cienka warstwa miazgi i kora. Budowa komórek drewna umożliwia różne funkcje fizjologiczne.
Przede wszystkim komórki przewodzą wodę ze składnikami mineralnymi wzdłuż pnia, a także zapewniają przepływ płynów w kierunku promieniowym. Układ komórek drzewnych tworzy swego rodzaju kanaliki, zwane kapilarami, którymi przepływa wilgoć.
Woda znajdująca się w kapilarach jest tak zwaną wodą wolną. To na jej odparowanie zużywa się duże ilości ciepła parowania. Inny rodzaj stanowi woda związana, czyli woda znajdująca się w przestrzeniach między ścianami komórek, w porowatej strukturze miceli.
Jest ona połączona z micelami słabymi wiązaniami wodorowymi, dlatego do jej odparowania potrzeba ciepła do zerwania tych wiązań, a potem do odparowania. W drewnie znajduje się jeszcze niewielka ilość tak zwanej wody konstytucyjnej, która nie związku z ustawą zasadniczą, ale wchodzi w skład związków chemicznych budujących drewno. Nie ma ona wpływu na proces sezonowania i można ją spokojnie pominąć.
Suszenie drewna opałowego na powietrzu - metoda naturalna
Sezonowanie drewna, czyli suszenie na powietrzu, jest najpopularniejszą i najtańszą metodą zmniejszenia jego wilgotności. Ta metoda wymaga jednak cierpliwości, ponieważ drewno w naturalnych warunkach potrzebuje wiele miesięcy, aby osiągnąć idealny stan wysuszenia. Występuje przy tym kilka ważnych czynników, na które trzeba zwrócić uwagę:
- Wybór stanowiska - wybierajcie do suszenia drewna miejsce słoneczne i osłonięte od wiatru. Unikajcie układania opału w zupełnym cieniu albo pod nieprzepuszczalną plandeką, która utrudnia cyrkulację powietrza.
- Technika układania - układajcie kawałki drewna rzędami z lukami między poszczególnymi polanami, aby umożliwić przepływ powietrza. Zwracajcie też uwagę, aby drewno znajdowało się przynajmniej 20 cm nad ziemią i nie nasiąkało wilgocią z dołu.
- Ochrona przed deszczem - odpowiednie okrycie powinno chronić przed opadami, ale przepuszczać swobodnie powietrze. Idealne są szopy na drewno albo zadaszone boksy.
Szczególnie polecane do sezonowania drewna są właśnie szopy. Dzięki osłonie przed deszczem drewno pozostaje suche, a przewiewne ściany pozwalają na odpowiednią cyrkulację powietrza. Idealna szopa na drewno ma nachylony dach, ułatwiający spływanie wody deszczowej. Przednia strona pozostaje otwarta, aby wiatr mógł wywiewać wilgoć. Ważne jest ułożenie drewna na podłożu chroniącym przed wilgocią, na przykład na paletach albo na rusztowaniu z siatki.
Różnica między sezonowaniem opału w szopie i na otwartej przestrzeni
Składowanie drewna opałowego w szopie nie tylko chroni je przed deszczem, ale umożliwia też szybsze i równomierne odparowanie wilgoci. Zwłaszcza w regionach deszczowych szopa jest niezbędna, aby chronić drewno przez pleśnią i zgnilizną.
Jeśli nie macie do dyspozycji szopy, istnieje też możliwość składowania drewna na opał pod gołym niebem. Wykorzystajcie w tym wypadku jakieś przepuszczające powietrze okrycie, które osłoni szczapy przed deszczem, ale umożliwi jednak cyrkulację powietrza. Zwykła plandeka raczej nie wystarczy, ponieważ gromadzi wilgoć i ułatwia rozwój pleśni.
Układajcie też drewno w taki stos, który będzie miał formę stożka ściętego, co ułatwi spływanie wody podczas deszczu.
Jak przyspieszyć sezonowanie drewna opałowego?
Fizyczny proces odparowania znacznych ilości wody ze świeżego drewna jest bardzo czasochłonny. Naturalnymi sposobami można czas sezonowania nieco skrócić, a w sztucznych warunkach nawet zredukować do kilku tygodni. Oto kilka wskazówek:
- Łupanie drewna na drobne kawałki - im mniejsze są polana drewna, tym prędzej wyschną. Większa powierzchnia parowania skraca proces suszenia.
- Nasypywanie zamiast układania w pryzmę - luźne ułożenie kawałków drewna sprzyja ich przesychaniu. Korzystne są boksy z siatki albo palety, które umożliwiają przewiew z każdej strony.
- Składowanie drewna w miejscu przewiewnym i nasłonecznionym - należy unikać miejsc zacienionych i wilgotnych.
- Suszenie techniczne - najszybsza metoda. W specjalnej suszarni można uzyskać suche drewno już w kilka tygodni zamiast miesięcy. Wadą jest tylko wysoki koszt takiego zabiegu i duże zużycie energii. Takie suszenie znajduje zastosowanie w zakładach przemysłowych albo do przygotowania dużych ilości opału.
Jak długo trwa suszenie drewna opałowego różnych rodzajów?
Do szybkiego sezonowania nadaje się szczególnie drewno miękkie jak świerk lub sosna, które ze względu na mniejszą gęstość prędzej niż inne rodzaje traci swoją wilgotność. Drewno twarde jak buk albo dąb ma wprawdzie dłuższy okres suszenia, ale też dłużej się pali i daje więcej ciepła.
Prawidłowo sezonowane i magazynowane drewno opałowe spala się czysto i efektywnie. To wiąże się z niską emisją szkodliwych substancji oraz brakiem uciążliwej sadzy i smoły.
Drewno używane w budownictwie lub do produkcji mebli powinno posiadać wilgotność techniczną w granicach 15-8 %. Zanim drewno osiągnie taką wilgotność musi być suszone na wolnym powietrzu lub sztucznie w komorach suszarnianych. Tarcica zakupiona w tartaku posiada na ogół wilgotność w granicach 20-100 % i dlatego w takim stanie nie może być przechowywana byle jak, ale w warunkach gdzie następuje proces jej suszenia i konserwacji.
Przechowywanie tarcicy
Tarcicę suchą i powietrznosuchą (8-15%) należy przechowywać w magazynach zamkniętych o konstrukcji lekkiej, parterowej. Jednym z warunków jakie te magazyny muszą odpowiadać jest zapewnienie odpowiedniej wentylacji, przewiewności, dobrego naturalnego oświetlenia oraz zachowania wymogów bezpieczeństwa pracy i bezpieczeństwa przeciwpożarowego.
Tarcicę układa się w zależności od wielkości magazynu i można ją układać w sztaple krzyżowe, bez odstępów pomiędzy poszczególnymi deskami jednej warstwy. Taki sposób umożliwia stykanie się desek z powietrzem, które może jeszcze wpływać na zmianę ich wilgotności.
Natomiast tarcicę suchą należy układać szczelnie w sztaplu bez przekładek (tzw. składowanie na głucho). Deski w każdej warstwie układa się ściśle obok siebie, przy czym w każdej następnej warstwie układa się prostopadle do warstw sąsiednich.
Ile trwa suszenie drewna w suszarni?
Suszenie drewna to kluczowy etap jego obróbki. Świeżo ścięte drewno zawiera dużo wilgoci, która musi zostać usunięta przed użyciem materiału. Proces ten decyduje o jakości i trwałości drewna. Prawidłowo wysuszone drewno nie wypacza się i zachowuje swój kształt przez lata. Czas suszenia zależy od wielu czynników. Świeżo ścięte drewno zawiera nawet 50% wody. To zdecydowanie zbyt dużo dla większości zastosowań.
Wysoka wilgotność negatywnie wpływa na kaloryczność drewna, czyli ilość energii uzyskiwanej podczas spalania. Suche drewno ma wyższą wartość energetyczną i pali się efektywniej. Drewno o wilgotności poniżej 20% pozwala uzyskać maksymalną wartość opałową. Mokre drewno to również idealne środowisko dla rozwoju grzybów i pleśni.
Czas suszenia drewna zależy głównie od zastosowanej technologii. Nowoczesne suszarnie do drewna pozwalają znacznie skrócić ten proces. Podczas gdy naturalne sezonowanie trwa rok lub dłużej, suszenie komorowe zajmuje zaledwie kilkanaście dni. Drewno w specjalistycznych komorach przebywa w temperaturze od 35 do 75 stopni Celsjusza przez kilkanaście godzin. Dokładny czas zależy od rodzaju suszarki oraz gatunku i początkowej wilgotności materiału.
Drewno o zbyt wysokiej wilgotności traci swoją wytrzymałość, podatne jest na odkształcenia i rozwój grzybów. Kaloryczność drewna, czyli wartość energetyczna, spada nawet o 50% przy wilgotności powyżej 30% - mokry opał generuje więcej dymu i sadzy, zamiast efektywnie ogrzewać. Optymalna wilgotność dla drewna konstrukcyjnego to 12-18%, a dla opałowego - poniżej 20%.
Suszarnia komorowa oferuje wiele korzyści w porównaniu z metodami naturalnymi. Przede wszystkim znacznie skraca czas suszenia. Pozwala także na precyzyjną kontrolę całego procesu. Nowoczesne suszarnie wyposażone są w systemy automatycznego sterowania parametrami. Jakość suszenia można sprawdzić za pomocą wilgotnościomierza.
Metody suszenia różnią się czasem trwania i efektywnością. Suszenie naturalne trwa od roku do dwóch lat, podczas gdy suszenie komorowe zajmuje zaledwie kilkanaście dni. Nowoczesne technologie pozwalają na precyzyjną kontrolę procesu i uzyskanie drewna o optymalnej wilgotności.
Suszenie naturalne drewna konstrukcyjnego trwa około 1-1,5 roku na świeżym powietrzu. Drewno opałowe powinno mieć wilgotność maksymalnie 15%. Wilgotność drastycznie obniża wartość opałową drewna. Drewno iglaste, takie jak sosna czy świerk, suszy się szybciej niż drewno liściaste (buk, dąb, grab).
Jak suszyć drewno?
Najłatwiejszą metodą jest sezonowanie gona zewnątrz, wówczas proces wysychania przebiega naturalnie. Belki lub deski nie mogą leżeć pod gołym niebem, są wtedy narażone na deszcz czy nadmierne nasłonecznienie. W tym celu najlepiej umieścić je pod zadaszeniem jednocześnie zapewniając odpowiednią wentylację. Wystarczy prosta wiata lub budynek gospodarczy.
Ważne jest też ułożenie desek. Jak szybko wysuszyć drewno? Na pewno nie poprzez kładzenie go bezpośrednio na ziemi czy posadzce.
Drewno konstrukcyjne przygotowuje się w kontrolowanych warunkach, z zastosowaniem odpowiednich technologii. Popularną metodą jest suszenie w specjalnych komorach, gdzie na drewno oddziałują zwiększone temperatury i podgrzane powietrze. Mniej popularna metoda to usuwanie wody z drewna przy pomocy specjalnych substancji chemicznych, które zajmują jej miejsce w strukturze materiału, wiążą i wypychają na zewnątrz.
Samodzielne suszenie drewna daje mniejsze możliwości kontroli i regulowania procesu schnięcia. Jak suszyć drewno, żeby nie pękało? Oznaką, że coś jest nie tak, będzie zmiana kształtu, koloru lub faktury drewna.
Odkształcenia mogą wynikać z nadmiernego zawilgocenia, czyli złych warunków przechowywania, jak i zbyt szybkiego schnięcia, np. na skutek nasłonecznienia. Należy wtedy zadbać o lepsze zabezpieczenie. Zmiana koloru informuje najczęściej o procesach rozkładu drewna, za które w większości odpowiedzialne są szkodniki. Mogą to być albo szeroko pojęte korniki (tak naprawdę to grupa różnorodnych owadów) albo mikroorganizmy, takie jak glony lub grzyby.
W tego rodzaju przypadkach koniecznie będzie dodatkowe chemiczne zabezpieczenie suszącego się drewna, np. Szczególnej kontroli musi być poddawane drewno suszone przemysłowo, np. w komorach konwekcyjnych. Ze względu na działanie wysokich temperatur proces suszenia przebiega szybciej. Dlatego ważne jest, aby regularnie sprawdzać, czy materiał reaguje właściwie na podgrzewanie i szybką utratę wody. Drewno suszone w ten sposób może nadmiernie kurczyć się lub wypaczać.
tags: #jaka #wilgotność #w #suszarni #do #drewna
